ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଉପତସ୍ଥୁଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵା ନୃତ୍ତ୍ଯଗୀତଵିଶାରଦାଃ। ତ୍ରିଦଶାଃ ସର୍ଵଲୋକସ୍ଥା ନିପୁଣା ଗୀତଵାଦିନଃ ॥ ୮.

ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବସୁଥିବା ତ୍ରିଦଶମାନେ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ, ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ।

ହଂସୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ କନିଷ୍ଠୋଽନ୍ଯୋ ମଧ୍ଯମୌ ଚ ହହା ହୁହୂଃ। ଚତୁର୍ଥୋ ଧିଷଣଶ୍ଚୈଵ ତତୋ ଵାସିରୁଚିସ୍ତଥା ॥ ୮.

ହଂସ ସବୁଠାରୁ ବଡ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ, ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଜଣ—ହହା ଓ ହୁହୂ; ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି ଧିଷଣ, ତାପରେ ବାସିରୁଚି ।

ଷଷ୍ଠସ୍ତୁ ତୁମ୍ବୁରୁସ୍ତେଷାଂ ତତୋ ଵିଶ୍ଵାଵସୁଃ ସ୍ମୃତଃ। ଇମାଶ୍ଚାପ୍ସରସୋ ଦିଵ୍ଯା ଵିହିତାଃ ପୁଣ୍ଯଲକ୍ଷଣାଃ ॥ ୮.

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଷଷ୍ଠ ହେଉଛନ୍ତି ତୁମ୍ବୁରୁ, ତାପରେ ବିଶ୍ୱାବସୁ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହିମାନେ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ।

ସୁଷୁଵେଽଷ୍ଟୌ ମହାଭାଗା ଵରିଷ୍ଠା ଦେଵପୂଜିତାଃ। ଅନଵଦ୍ଯାମନଵଶାମନ୍ଵତାଂ ମଦନପ୍ରିଯାମ୍। ଅରୂଷାଂ ସୁଭଗାଂ ଭାସୀ ମରିଷ୍ଟାଽଷ୍ଟୌ ଵ୍ଯଜାଯତ ॥ ୮.

ଏଠାରେ ଆଠଜଣ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଦେବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ—ଅନବଦ୍ୟା, ଅନବଶା, ଅନ୍ବତୀ, ମଦନପ୍ରିୟା, ଅରୂଷା, ସୁଭଗା, ଭାସୀ ଓ ମରିଷ୍ଟା—ଏହି ଆଠଜଣ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।

ମନୋଵତୀ ସୁକେଶା ଚ ତୁମ୍ବୁରୋସ୍ତୁ ସୁତେ ଉଭେ। ପଞ୍ଚଚୂଡାସ୍ତ୍ଵିମା ଦିଵ୍ଯା ଦୈଵିକ୍ଯୋଽପ୍ସରସୋ ଦଶ ॥ ୮.

ମନୋବତୀ ଓ ସୁକେଶା, ଏହି ଦୁଇଜଣ ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ କନ୍ୟା; ଏହି ପଞ୍ଚଚୂଡ଼ା ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ, ଦଶଜଣ ଦେବମୂଳ ଅଟୁଟ ।

ମେନକା ସହଜନ୍ଯା ଚ ପର୍ଣିନୀ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲା। ଘୃତସ୍ଥଲା ଘୃତାଚୀ ଚ ଵିଶ୍ଵାଚୀ ପୂର୍ଵଚୀତ୍ଯପି। ପ୍ରମ୍ଲୋଚେତ୍ଯଭିଵିଖ୍ଯାତାନୁମ୍ଲୋଚନ୍ତୀ ତଥୈଵ ଚ ॥ ୮.

ମେନକା, ସହଜନ୍ୟା, ପର୍ଣ୍ଣିନୀ, ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା, ଘୃତସ୍ଥଳା, ଘୃତାଚୀ, ବିଶ୍ୱାଚୀ, ପୂର୍ବାଚୀ, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା ଏବଂ ଅନୁମ୍ଲୋଚନ୍ତୀ—ଏହିମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

ଅନାଦିନିଧନସ୍ଯାଥ ଜଜ୍ଞେ ନାରାଯଣସ୍ଯ ଯା। ଊରୋଃ ସର୍ଵାନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ଉର୍ଵଶ୍ଯେକାଦଶୀ ସ୍ମୃତା ॥ ୮.

ଅନାଦି ଓ ଅନ୍ତହୀନ ନାରାୟଣଙ୍କ ଉରୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ନିର୍ମଳ ଉର୍ବଶୀ ଏକାଦଶୀ ଅପ୍ସରା ଭାବେ ସ୍ମୃତ ।

ମେନସ୍ଯ ମେନକା କନ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହୃଷ୍ଟଚେତସଃ । ସର୍ଵାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମ ଵାଦିନ୍ଯୋ ମହାଯୋଗାଶ୍ଚ ତାଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୮.

ମେନକା ହେଉଛନ୍ତି ମେନାଙ୍କ କନ୍ୟା, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଥିଲେ; ଏହିମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମବାଦିନୀ ଓ ମହାଯୋଗିନୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ।

ଗଣା ଅପ୍ସରସାଙ୍ଖ୍ଯାତାଃ ପୁଣ୍ଯାସ୍ତେ ଵୈ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ। ଆହୂତାଃ ଶୋଭଯନ୍ତଶ୍ଚ ଗଣା ହ୍ଯେତେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ॥ ୮.

ଅପ୍ସରାମାନେଙ୍କ ଦଳ, ସଂଖ୍ୟାରେ ଚଉଦ, ପୁଣ୍ୟଶୀଳ; ଏହି ଚଉଦ ଦଳ ଡାକିଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୋଭା ବଢ଼ାନ୍ତି ।

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମାନସାଃ କନ୍ଯାଃ ଶୋଭଯନ୍ତ୍ଯୋ ମନୋଃ ସୁତାଃ। ଵେଗଵନ୍ତ୍ଯସ୍ତ୍ଵରିଷ୍ଟାଯା ଊର୍ଜ୍ଜାଯାଶ୍ଚାଗ୍ନିସମ୍ଭଵାଃ ॥ ୮.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଝିଅମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ମନୁଙ୍କର କନ୍ୟା ହେଲେ; ତ୍ୱରିତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଝିଅମାନେ, ଊର୍ଜ୍ଜାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଝିଅମାନେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଝିଅମାନେ ଅଛନ୍ତି।

ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ରଶ୍ମିଜାତାଃ ସୁଭା ସ୍ଵରାଃ। ଵାରିଜା ହ୍ଯମୃତୋତ୍ପନ୍ନା ଅମୃତା ନାମତଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୮.

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ୱର ଥିବା ଝିଅମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଝିଅମାନେ 'ଅମୃତା' ନାମରେ ପରିଚିତ।

ଵାଯୂତ୍ପନ୍ନା ମୁଦା ନାମ ଭୂମିଜାତା ଭଵାସ୍ତୁ ଵୈ । ଵିଦ୍ଯୁତଶ୍ଚ ରୁଚୋ ନାମ ମୃତ୍ଯୋଃ କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଭୈରଵାଃ ॥ ୮.

ବାୟୁଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଝିଅମାନେ 'ମୁଦା' ଭାବେ ଜଣାଶୁନ୍ତି; ଭୂମିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି 'ଭବା'; ବିଜୁଳିଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଝିଅମାନେ 'ରୁଚା', ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର କନ୍ୟାମାନେ 'ଭୈରବା' ଭାବେ ପରିଚିତ।

ଶୋଭଯନ୍ତ୍ଯଃ କାମଗୁଣା ଗଣାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ। ସେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୈଃ ସୁରଗଣୈଃ ରୂପାତିଶଯନିର୍ମିତାଃ ॥ ୮.

ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଝିଅମାନେ କାମଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଚୌଦ ଦଳର ଦେବୀମାନେ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ସହ ଅତିଶୟ ସୁନ୍ଦର ରୂପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି।

ଶୁଭରୂପା ମହାଭାଗା ଦିଵ୍ଯା ନାରୀ ତିଲୋତ୍ତମା। ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚାଗ୍ନିକୁଣ୍ଡାଚ୍ଚ ଦେଵନାରୀ ପ୍ରଭାଵତୀ। ରୂପଯୌଵନସମ୍ପନ୍ନା ଉତ୍ପନ୍ନା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା ॥ ୮.

ଶୁଭ ରୂପ, ମହାଭାଗ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଥିବା ତିଲୋତ୍ତମା ଏକ ଦେବୀ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବୀ 'ପ୍ରଭାବତୀ' ରୂପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୌବନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଵେ ଦୀତଲସମୁତ୍ପନ୍ନା ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ନାମ୍ନା ଵେଦଵତୀ ନାମ ସୁରନାରୀ ମହାପ୍ରଭା ॥ ୮.

ଚାରିମୁହଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବେଦୀରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବୀ 'ବେଦବତୀ' ନାମରେ ମହାପ୍ରଭା ଭାବେ ପରିଚିତ।

ତଥା ଯମସ୍ଯ ଦୁହିତା ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀ। ଵରହେମଵିଭା ହେମା ଦେଵନାରୀ ସୁଲୋଚନା ॥ ୮.

ଏହିପରି, ଯମଙ୍କର ଝିଅ 'ହେମା' ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁନାରେ ଶୁଭିତ ଏବଂ ଦେବୀ ମଧୁର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା।

ଇତ୍ଯେତେ ବହୁସାହସ୍ରଂ ଭାସ୍ଵରା ହ୍ଯପ୍ସରୋଗଣାଃ। ଦେଵତାନାମୃଷୀଣାଞ୍ଚ ପତ୍ନ୍ଯସ୍ତା ମାତରଶ୍ଚ ହ ॥ ୮.

ଏହିପରି, ହଜାର ହଜାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ଘରଣୀ ଓ ମାଆ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।

ସୁଗନ୍ଧାଶ୍ଚମ୍ପଵର୍ଣାଶ୍ଚ ସର୍ଵାଶ୍ଚାପ୍ସରସଃ ସମାଃ। ସମ୍ପ୍ରଯୋଗେ ତୁ କାନ୍ତେନ ମାଦ୍ଯନ୍ତି ମଦିରାଂ ଵିନା। ତାସାମାପ୍ଯାଯତେ ସ୍ପର୍ଶାଦାନନ୍ଦଶ୍ଚ ଵିଵର୍ଦ୍ଧତେ ॥ ୮.

ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର; ସେମାନେ ପରସ୍ପର ସମାନ। ପ୍ରିୟଜନ ସହ ମିଶିଲେ, ମଦିରା ବିନା ମଧୁର ମଦରେ ମତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶରେ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ିଯାଏ।

ପର୍ଵତେ ନାରଦେ ପୂର୍ଵଂ ରେତଃ ସ୍କନ୍ନଂ ପ୍ରଜାପତେଃ। ପର୍ଵତସ୍ତତ୍ର ସଂଭୂତୋ ନାରଦଶ୍ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ॥ ତଯୋର୍ଯଵୀଯସୀ ଚୈଵ ତୃତୀଯାରନ୍ଧତୀ ସ୍ମୃତା। ଦେଵରୁଖ୍ଯୋ ସୂର୍ଯଜନ୍ମ ତସ୍ମିନ୍ନାରଦପର୍ଵତୌ॥(ପାଠଭେଦଃ) ଵିନତାଯାସ୍ତୁ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵାଵରୁଣୋ ଗରୁଡଶ୍ଚ ହ। ଷଟ୍‌ତ୍ରିଂଶତ୍ତୁ ସ୍ଵସାରଶ୍ଚ ଯଵୀଯସ୍ଯସ୍ତୁ ତାଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୮.

ପାହାଡ଼ରେ ପୂର୍ବେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ବୀର୍ୟ ପତିଥିଲା; ସେଠାରୁ ପର୍ବତ ଓ ନାରଦ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭଉଣୀ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଯବୀୟସୀଙ୍କର ଛତିଶ ଝିଅ ସହୋଦରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ। ବିନତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଅରୁଣ ଓ ଗରୁଡ଼; ସେହି ସହୋଦରୀମାନେ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ଭାବେ ଜଣାଶୁନ୍ତି।

ଗାଯତ୍ର୍ଯାଦୀନି ଚ୍ଛନ୍ଦାଂସି ସୌପର୍ଣେଯାଶ୍ଚ ପକ୍ଷିଣଃ। ଇତ୍ଯେଵାହାନି ସର୍ଵାଣି ଦିକ୍ଷୁ ସନ୍ନିହିତାନି ଚ ॥ ୮.

ଗାୟତ୍ରୀ ଆଦି ଛନ୍ଦମାନେ, ସୁପର୍ଣ୍ଣୀୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିନ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିତ ଅଛନ୍ତି।

କଦ୍ରୂର୍ନାଗସହସ୍ରଂ ଵୈ ଚରା ଚରମଜୀଜନତ୍ । ଅନେକଶିରସାଂ ତେଷାଂ ଖେଚରାଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ବହୁଧାନାମଧେଯାନାଂ ପ୍ରାଯଶସ୍ତୁ ନିବୋଧତ ॥ ୮.

କଦ୍ରୁ ହଜାର ନାଗକୁ ଜନ୍ମିଲେ, କେହି ଚଳନଶୀଳ, କେହି ଅଚଳ; ସେମାନେ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ଓ ମହାତ୍ମା, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଏବଂ ବହୁ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ।

ତେଷାଂ ପ୍ରଧାନନାଗାଶ୍ଚ ଶେଷଵାସୁକିତକ୍ଷକାଃ। ସକଣୀରଶ୍ଚ ଜମ୍ଭଶ୍ଚ ଅଞ୍ଜନୋ ଵାମନସ୍ତଥା ॥ ୮.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ନାଗମାନେ ହେଲେ: ଶେଷ, ବାସୁକି, ତକ୍ଷକ, ସକଣୀର, ଜମ୍ଭ, ଅଞ୍ଜନ ଓ ଭଳି ଭଳି ବାମନ।

ଐରାଵତମହାପଝୌ କମ୍ବଲାଶ୍ଵତରାଵୁଭୌ। ଐଲପତ୍ରଶ୍ଚ ଶଙ୍ଖଶ୍ଚ କର୍କୋଟକଧନଞ୍ଜଯୌ ॥ ୮.

ଏଇରାବତ, ମହାପଜ୍ହ, କମ୍ବଳ, ଅଶ୍ୱତର, ଐଲପତ୍ର, ଶଂଖ, କର୍କୋଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ।

ମହାକର୍ଣୋ ମହାନୀଲୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରବଲାହକୌ। କୁମାରଃ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତଶ୍ଚ ସୁମୁଖୋ ଦୁର୍ମୁଖସ୍ତଥା ॥ ୮.

ମହାକର୍ଣ୍ଣ, ମହାନୀଳ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବଳାହକ, କୁମାର, ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ, ସୁମୁଖ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ।

ଶିଲୀମୁଖୋ ଦଧିମୁଖଃ କାଲୀଯଃ ଶାଲିପିଣ୍ଡକଃ । ବିନ୍ଦୁପାଦଃ ପୁଣ୍ଡରୀକୋ ନାଗଶ୍ଚାପୂରଣସ୍ତଥା ॥ ୮.

ଶିଳୀମୁଖ, ଦଧିମୁଖ, କାଳିୟ, ଶାଳିପିଣ୍ଡକ, ବିନ୍ଦୁପାଦ, ପୁଣ୍ଡରୀକ ଓ ନାଗ ଆପୂରଣ।

କପିଲଶ୍ଚାମ୍ବରୀଷଶ୍ଚ ଧୃତପାଦଶ୍ଚ କଚ୍ଛପଃ । ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ ପଝଚିତ୍ରଶ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୋଽଥ ନମସ୍ଵିକଃ ॥ ୮.

କପିଳ, ଅମ୍ବରୀଷ, ଧୃତପାଦ, କଚ୍ଛପ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ପଜ୍ହଚିତ୍ର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ନମସ୍ୱିକ।

ନହୁଷଃ ଖରରୋମା ଚ ମଣିରିତ୍ଯେଵମାଦଯଃ। କାଦ୍ରଵେଯା ମଯା ଖ୍ଯାତାଃ ଖଶାଯାଂସ୍ତୁ ନିବୋଧତ ॥ ୮.

ନହୁଷ, ଖରରୋମା ଓ ମଣି—ଏମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାଦ୍ରବେୟ; ଏବେ ଖଶମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

ଖଶା ଵିଜଜ୍ଞେ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଵିଶ୍ରୁତୌ ପୁରୁଷାଦକୌ। ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ପଶ୍ଚିମସଙ୍ଖ୍ଯାଯାଂ ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ମନୁଜାସ୍ତଥା ॥ ୮.

ଖଶାଙ୍କରୁ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ବଡ଼ ପୁଅ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଓ ଛୋଟ ପୁଅ ପୂର୍ବ ଦିଗର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ।

ଵିଲୋହିତଂ ଵିକର୍ଣଞ୍ଚ ପୂର୍ଵଂ ସାଽଜନଯତ୍ ସୁତମ୍। ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ଦ୍ଵିମୂର୍ଦ୍ଧାନଂ ଦ୍ଵିଧାଗତିମ୍ ॥ ୮.

ସେ ପ୍ରଥମେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବିଲୋହିତ ବିକର୍ଣ୍ଣ। ସେ ଚାରିଟି ହାତ, ଚାରିଟି ପାଉଁ, ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଚଳନ ଥିଲା।