ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଅନେନ ତୁ ମହାଭାଗ ପ୍ରତିଷେଧେନ ନାମତଃ । ଅତୀଵ ଦୁଃଖମାପନ୍ନା ଵେପଥୁଶ୍ଚ ମମାନଘ ।। ୩୦.

କିନ୍ତୁ, ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି ନାମର ନିଷେଧ ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ଓ କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ହେ ନିର୍ମଳ।

କିଂ ନାମ ଦାନଂ ନିଯମନ୍ତପୋ ଵା କୁର୍ଯ୍ଯାମହଂ ଯେନ ପତିର୍ମମାଦ୍ଯ। ଲଭେତ ଭାଗଂ ଭଗଵାନଚିନ୍ତ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଚାର୍ଦ୍ଧଂ ତ୍ଵଥ ଵା ତୃତୀଯମ୍ ।। ୩୦.

ମୁଁ ଏହି ଦିନ କେଉଁ ଦାନ, ନିୟମ ବା ତପ କରିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ପତି, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଭଗବାନ, ଯଜ୍ଞର ଭାଗ—ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ତୃତୀୟ ଅଂଶ—ପାଇପାରିବେ?

ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣାଂ ଭଗଵାନଚିନ୍ତ୍ଯଃ ପତ୍ନୀଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ କ୍ଷୁଭିତାମୁଵାଚ। ନ ଵେତ୍ସି ଦେଵେଶି କୃଶୋଦରାଙ୍ଗି କିଂ ନାମ ଯୁକ୍ତଂ ଵଚନନ୍ତଵେଦମ୍ ।। ୩୦.

ଏପରି କହିଥିବାବେଳେ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଭଗବାନ, ଖୁସି ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ତେଜିତ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ଦେବୀ, ଶୋକାଳି ଦେହବତୀ, ଏହି ବିଷୟରେ କିମ୍ବା କଣ ଉଚିତ କଥା କହିବା ତୁମେ ଜାଣନାହିଁ?'

ଅହଂ ହି ଜାନାମି ଵିଶାଲନେତ୍ରେ ଧ୍ଯାନେନ ସର୍ଵଂ ହି ଵଦନ୍ତି ସନ୍ତଃ। ନ ଵାଦ୍ଯ ମୋହେନ ମହେନ୍ଦ୍ରଦେଵୋ ଲୋକତ୍ରଯଂ ସର୍ଵଥା ସଂପ୍ରମୂଢମ୍ ।। ୩୦.

ହେ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ, ମୁଁ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସବୁ କଥା ଜାଣିଛି, ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି; ଆଜି ମହେନ୍ଦ୍ର ମୂଢ଼ତାରେ ତିନି ଲୋକକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି।

ମାମଧ୍ଵରେ ଶଂସିତାରଃ ସ୍ତୁଵନ୍ତି ରଥନ୍ତରେ ସାମ ଗାଯନ୍ତି ଗେଯମ୍। ମାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣା ବ୍ରହ୍ମସତ୍ରେ ଯଜନ୍ତେ ମାଧ୍ଵର୍ଯ୍ଯଵଃ କଲ୍ପଯନ୍ତେ ଚ ଭାଗମ୍ ।। ୩୦.

ଯଜ୍ଞରେ, ଉଚ୍ଚାରଣକାରୀମାନେ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ରଥନ୍ତର ସାମ ଗାନ କରନ୍ତି; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ରରେ ମୋତେ ପୂଜନ୍ତି, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନେ ମୋତେ ଭାଗ ଦିଆନ୍ତି।

ଅପ୍ରାକୃତୋଽପି ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵସ୍ତ୍ରୀଜନସଂସଦି। ସ୍ତୌତି ଗୋପା ଯତେ ଵାପି ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୩୦.

ଯଦିଓ ଭଗବାନ ପ୍ରକୃତିରୁ ଅତିତ, ସମସ୍ତ ନାରୀ, ଗୋପ ବା ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ସ୍ୱୟଂ ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ନାତ୍ମାନଂ ସ୍ତୌମି ଦେଵେଶି ପଶ୍ଯ ତ୍ଵମୁପଗଚ୍ଛ ଚ। ଯଂ ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଵରାରୋହେ ଭାଗାର୍ଥଂ ଵରଵର୍ଣିନି ।। ୩୦.

ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିନାହିଁ; ତୁମେ ଦେଖ ଓ ଆଗକୁ ଯାଉ। ମୁଁ ଭାଗ ପାଇବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି କରିବି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଗଵାନ୍ ପତ୍ନୀଂ ପ୍ରାଣୈରପି ପ୍ରିଯାମ୍। ସୋଽସୃଜଦ୍ଭଗଵାନ୍ଵକ୍ରାଦ୍ଭୂତଂ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିସନ୍ନିଭମ୍ ।। ୩୦.

ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ବାଙ୍କି ଭୃକୁ ଠାରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଭୂତ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା କ୍ରୋଧ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା।

ସହସ୍ରଶୀର୍ଷଂ ଦେଵଞ୍ଚ ସହସ୍ରଚରଣେ କ୍ଷଣମ୍। ସହସ୍ରମୁଦ୍ଗରଧରଂ ସହସ୍ରଶରପାଣିନମ୍ ।। ୩୦.

ସେ ଏକ ଦେବତା ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାର ହଜାର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହଜାର ପାଦ ଥିଲା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ; ହଜାର ଗଦା ଓ ହଜାର ଶର ହାତରେ ଧରିଥିଲା।

ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପାଣିଂ ଦୀପ୍ତକାର୍ମୁକଧାରିଣମ୍। ପରଶ୍ଵସିଧରଂ ଦେଵଂ ମହାରୌଦ୍ରଂ ଭଯାଵହମ୍ ।। ୩୦.

ସେ ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିଲେ; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଧନୁଷ ଓ ପରଶୁ, ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେଇ ଦେବତା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଦାୟକ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ଘୋର ରୂପେଣ ଦୀପ୍ଯନ୍ତଂ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧକୃତଭୂଷଣମ୍। ଵସାନଂ ଚର୍ମ ଵୈଯାଘ୍ରଂ ମହାରୁଧିରନିଃସ୍ରଵମ୍ ।। ୩୦.

ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିବା, ମାଥାରେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ, ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏବଂ ଦେହରୁ ବହୁତ ରକ୍ତ ବହୁଁଥିଲା।

ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଂ ଵିଭ୍ରାନ୍ତଂ ମହାଵକ୍ତ୍ରଂ ମହୋଦରମ୍। ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଂ ପ୍ରଲମ୍ବୋଷ୍ଠଂ ଲମ୍ବକର୍ଣଂ ଦୁରାସଦମ୍ ।। ୩୦.

ତିକ୍ତ ଦାଢ଼ି ଓ ବଡ଼ ମୁହଁ, ବିଶାଳ ଜଠର ଓ ମହାନ ମୁଖ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଜିହ୍ବା, ଲମ୍ବା ଓଠ, ଲମ୍ବା କାନ ଓ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

କୁଲିଶୋଦ୍ଯୋତିତକରମ୍ଭାଭିର୍ଜ୍ଵଲିତମୂର୍ଦ୍ଧଜମ୍। ଜ୍ଵାଲାମାଲାପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ମୁକ୍ତାଦାମଵିଭୂଷିତମ୍ ।। ୩୦.

ତାଙ୍କର କେଶ ବିଜୁଳି ଆଘାତ ପାଇଁ ଜ୍ୱଳିଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା, ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।

ତେଜସା ଚୈଵ ଦୀପ୍ଯନ୍ତଂ ଯୁଗାନ୍ତମିଵ ପାଵକମ୍। ଆକର୍ଣଦାରିତାସ୍ଯାନ୍ତଞ୍ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଭଯାନକମ୍ ।। ୩୦.

ନିଜ ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳ, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳେ, ମୁହଁ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖୋଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ମହାବଲଂ ମହାତେଜଂ ମହାପୁରୁଷମୀଶ୍ଵରମ୍। ଵିଶ୍ଵହର୍ତୃମହା କାଯଂ ମହାନ୍ଯଗ୍ରୋଧମଣ୍ଡଲମ୍। ଯୁଗପଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶତଵଦ୍ଦୀପ୍ଯନ୍ତଂ ମନ୍ମଥାଗ୍ନିଵତ୍ ।। ୩୦.

ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ତେଜର ଧାରୀ, ମହାପୁରୁଷ ଏବଂ ନାୟକ; ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କୁ ନଶ୍ୱର କରିବା ଶକ୍ତି ଥିଲା, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ପରି ଆକୃତି; ଏକାସାଥିରେ ଶତ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ, ମନୋବାସ୍ନା ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲେ।

ଚତୁର୍ମହାସ୍ଯଂ ସିତତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ମହୋଗ୍ରତେଜୋବଲକୌତୁକାଢଯମ୍। ଯୁଗାନ୍ତସୂର୍ଯ୍ଯାଗ୍ନିସହସ୍ରଭାସଂ ସହସ୍ରଚନ୍ଦ୍ରାମଲକାନ୍ତିକାନ୍ତମ୍। ପ୍ରଦୀପ୍ତସର୍ଵୌଷଧିମନ୍ଦରାଭଂ ସୁମେରୁକୈଲାସହିମାଦ୍ରିତୁଲ୍ଯମ୍ ।। ୩୦.

ଚାରିଟି ବଡ଼ ମୁହଁ, ସ୍ୱେତ ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଢ଼ି, ଅପାର ତେଜ, ଶକ୍ତି ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଧାରୀ; ଯୁଗାନ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ହଜାର ଉଜ୍ୱଳତା, ହଜାର ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଶୁଭ୍ର ଚାଁଦିନି; ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ମନ୍ଦାର ଗଛର ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ, ସୁମେରୁ, କୈଳାସ ଓ ହିମାଳୟ ସମାନ।

ଯୁଗାର୍କାଭଂ ମହାଵୀର୍ଯ୍ଯଂ ଚାରୁନାସଂ ମହାନନମ୍। ପ୍ରଚଣ୍ଡଗଣ୍ଡଂ ଦୀପ୍ତାକ୍ଷମଗ୍ନିଜ୍ଵାଲାଵିଲାନନମ୍ ।। ୩୦.

ଯୁଗାନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ୱଳ, ବଡ଼ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଶୁଭ୍ର ନାକ ଓ ବଡ଼ ମୁହଁ, ଭୟଙ୍କର ଗାଳ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଅଗ୍ନିର ଶିଖାରେ ଭରିଥିବା ମୁହଁ।

ମୃଗେନ୍ଦ୍ରକୃତ୍ତିଵସନଂ ମହାଭୁଜଗଵେଷ୍ଟିତମ୍। ଉଷ୍ଣୀଷିଣଂ ଚନ୍ଦ୍ରଧରଂ ଵ୍କଚିଦୁଗ୍ରଂ ଵ୍କଚିତ୍ସମମ୍ ।। ୩୦.

ସିଂହ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବଡ଼ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, କେବେ ଭୟଙ୍କର ଓ କେବେ ଶାନ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

ନାନାକୁସୁମମୂର୍ଦ୍ଧାନଂ ନାନାଗନ୍ଦାନୁଲେପନମ୍ । ନାନାରତ୍ନଵିଚିତ୍ରାଙ୍ଗଂ ନାନାଭରଣଭୂଷିତମ୍ ।। ୩୦.

ମୁଣ୍ଡରେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଲାଗିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧ ଲେପନ କରାଯାଇଥିଲା; ଦେହର ଅଙ୍ଗ ନାନା ପ୍ରକାର ମଣି ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।

କର୍ଣିକାରସ୍ରଜଂ ଦୀପ୍ତଂ କ୍ରୋଧାଦୁଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତଲୋଚନମ୍। ଵ୍କଚିନ୍ନୃତ୍ଯତି ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଂ ଵ୍କଚିଦ୍ଵଦତି ସୁସ୍ଵରମ୍ ।। ୩୦.

କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲର ଉଜ୍ୱଳ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଉତ୍କଳିତ; କେବେ ଶରୀର ଶୋଭା ଦେଖାଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କଥା କହୁଥିଲେ।

ଵ୍କଚିଦ୍ଧ୍ଯାଯତି ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ଵ୍କଚିତ୍ସ୍ତୂଲଂ ପ୍ରମାର୍ଜତି। ଵ୍କଚିଦ୍ଗାଯତି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵ୍କଚିଦ୍ରୌତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ।। ୩୦.

କେବେ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ, ମନ ନିୟମିତ; କେବେ ବେଦି ମୁଛୁଥିଲେ; କେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ଭାବେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ, କେବେ ପୁନିପୁନି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।

ଜ୍ଞାନଂ ଵୈରାଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯ୍ଯଂ ତପଃ ସତ୍ଯଂ କ୍ଷମା ଧୃତିଃ। ପ୍ରଭୁତ୍ଵମାତ୍ମସଂବୋଧୋ ହ୍ଯଧିଷ୍ଠାନଗୁଣୈର୍ଯୁତଃ ।। ୩୦.

ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଶାସନଶକ୍ତି, ତପସ୍ୟା, ସତ୍ୟ, କ୍ଷମା, ଧୃତି, ପ୍ରଭୁତ୍ୱ, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଓ ଶାସକ ଗୁଣ ତାଙ୍କରେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ଜାନୁଭ୍ଯାମଵନିଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଣତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ସ୍ଥିତଃ। ଆଜ୍ଞାପଯ ତ୍ଵଂ ଦେଵେଶ କିଂ କାର୍ଯ୍ଯଂ କରଵାଣି ତେ ।। ୩୦.

ଘୁଞ୍ଚି ଦେହ ମାଟିରେ ଗଲା, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କଲା; 'ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ଆପଣ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, କଣ କାମ କରିବି?' ବୋଲି କହିଲେ।

ତମୁଵାଚାକ୍ଷିପ ମଖଂ ଦକ୍ଷସ୍ଯେହ ମହେଶ୍ଵରଃ। ଦେଵସ୍ଯାନୁମତିଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵୀରଭଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ। ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ପାଦୌ ଦେଵେଶସ୍ଯ ଉମାପତେଃ ।। ୩୦.

ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବ କହିଲେ, 'ଏଠାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କର ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କର।' ଦେବୀଙ୍କ ଅନୁମତି ଶୁଣି, ବଳବାନ ବୀରଭଦ୍ର ଶିର ନମାଇ ଉମାପତିଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ତତୋ ବନ୍ଧାତ୍ ପ୍ରମୁକ୍ତେନ ସିଂହେନେଵେହ ଲୀଲଯା। ଦେଵ୍ଯା ମନ୍ଯୁକୃତଂ ମତ୍ଵା ହତୋ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ସ କ୍ରତୁଃ ।। ୩୦.

ତାପରେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସିଂହ ଭଳି ଖେଳ କରୁଥିବା ପରି, ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୋଧକୁ ମନେ କରି, ସେ ଦକ୍ଷଙ୍କର ଯଜ୍ଞକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲେ।

ମନ୍ଯୁନା ଚ ମହାଭୀମା ଭଦ୍ରକାଲୀ ମହେଶ୍ଵରୀ। ଆତ୍ମନଃ ସର୍ଵସାକ୍ଷିତ୍ଵେ ତେନ ସାର୍ଦ୍ଧ ସହାନୁଗା ।। ୩୦.

ମହାଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ସହିତ, ଭଦ୍ରକାଳୀ ମହେଶ୍ୱରୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ, ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସହଚରୀମାନେ ସହିତ ଯାଇଥିଲେ।

ସ ଏଷ ଭଗଵାନ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରେତାଵାସକୃତାଲଯଃ। ଵୀରଭଦ୍ର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଦେଵ୍ଯା ମନ୍ଯୁପ୍ରମାର୍ଜକଃ ।। ୩୦.

ଏହିପରି, ଏହି ପବିତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପିଶାଚମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟରେ ବସିଥାନ୍ତି; ଦେବୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ କରୁଥିବା ବୀରଭଦ୍ର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ସୋଽସୃଜଦ୍ରୋମକୂପେଭ୍ଯୋ ରୌଦ୍ରାନ୍ନାମ ଗଣେଶ୍ଵରାନ୍। ରୁଦ୍ରାନୁଗା ମହାଵୀର୍ଯ୍ଯା ରୁଦ୍ରଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମାଃ ।। ୩୦.

ତାଙ୍କର ଚର୍ମର ରୋମକୁପରୁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଣନାୟକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଅନୁଗାମୀ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ରୁଦ୍ରସ୍ଯାନୁଚରାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରସମପ୍ରଭାଃ। ତେ ନିପେତୁସ୍ତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ।। ୩୦.

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଚେଲା ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେମାନେ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ବେଗରେ ତଳକୁ ଅବତରିଲେ।