ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵନ୍ତଯୋର୍ଵୈ କୀର୍ତିତାଃ ପ୍ରଜାଃ। ସୁଷୁଵେ ସାଗରାଦ୍ଵେଲା କନ୍ଯାମେକାମନିନ୍ଦିତାମ୍ ।। ୩୦.

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଯେପରି ପ୍ରଜାମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ବେଳା ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଣେ ନିର୍ମଳ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ସାଵର୍ଣିନା ଚ ସାମୁଦ୍ରୀ ପତ୍ନୀ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ। ସଵର୍ଣା ସାଥ ସାମୁଦ୍ରୀ ଦଶପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ। ସର୍ଵେ ପ୍ରଚେତସୋ ନାମ ଧନୁର୍ଵେଦସ୍ଯ ପାରଗାଃ ।। ୩୦.

ସାମୁଦ୍ରୀ, ଯିଏ ସମୁଦ୍ରର କନ୍ୟା, ସେ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ସବର୍ଣ୍ଣା ଓ ସାମୁଦ୍ରୀ ଦୁହେଁ ମିଶି ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କୁ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଚେତସ୍ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ତେଷାଂ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୌ ଦକ୍ଷଃ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ ଜଜ୍ଞିଵାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ। ତ୍ର୍ଯମ୍ବକସ୍ଯାଭିଶାପେନ ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ ।। ୩୦.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଯୁଗରେ ଡକ୍ଷ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଶାପରେ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ।

ଏତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ତତଃ ସୂତମପୃଚ୍ଛଚ୍ଛାଂଶପାଯନଃ। ଉତ୍ପନ୍ନଃ ସ କଥଂ ଦକ୍ଷୋ ହ୍ଯଭିଶାପାଦ୍ଭଵସ୍ଯ ତୁ। ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ଵଯେ ପୂର୍ଵଂ ତନ୍ନଃ ପ୍ରବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତାମ୍ ।। ୩୦.

ଏହା ଶୁଣି ଶାଂଶପାୟନ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଡକ୍ଷ କିପରି ଭବଙ୍କ ଶାପରେ, ପୂର୍ବରୁ ଚାକ୍ଷୁଷ ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଆମେ ଯେପରି ପଚାରୁଛୁ, ଦୟାକରି ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ କଥଯାମାସ ସୂତୋ ଦକ୍ଷାଶ୍ରିତାଂ କଥାମ୍। ଶାଂଶପାଯନମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକାଚ୍ଛାପକାରଣମ୍ ।। ୩୦.

ଏଭଳି ପଚାରାଯିବା ପରେ, ସୂତ ଶାଂଶପାୟନଙ୍କୁ ଡକ୍ଷ ସଂପୃକ୍ତ କଥା ଓ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଶାପର କାରଣ ବିସ୍ତାରରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଦକ୍ଷସ୍ଯାସନ୍ ସୁତା ହ୍ଯଷ୍ଟୌ କନ୍ଯା ଯାଃ କୀର୍ତିତା ମଯା। ସ୍ଵେବ୍ଯୋ ଗୃହେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯାନାଯ୍ଯ ତାଃ ପିତାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚଯଦ୍ଗୃହେ। ତତସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯର୍ଚିତାଃ ସର୍ଵା ନ୍ଯଵସଂସ୍ତାଃ ପିତୁର୍ଗୃହେ ।। ୩୦.

ଡକ୍ଷଙ୍କର ଆଠିଜଣ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି। ସେମାନେ ନିଜ ଘରୁ ଆଣି, ପିତା ତାଙ୍କୁ ଘରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସମ୍ମାନିତ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ।

ତାସାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ସତୀ ନାମ ପତ୍ନୀ ଯା ତ୍ର୍ଯମ୍ବକସ୍ଯ ଵୈ। ନାଜୁହାଵାତ୍ମଜାଂ ତାଂ ଵୈ ଦକ୍ଷୋ ରୁଦ୍ରମଭିଦ୍ଵିଷନ୍ ।। ୩୦.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ କନ୍ୟା ସତୀ ନାମ, ଯିଏ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କର ପତ୍ନୀ। ଡକ୍ଷ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରି, ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେନି।

ଅକରୋତ୍ସ ନତିଂ ଦକ୍ଷେ ନ କଦାଚିନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ। ଜାମାତା ଶ୍ଵଶୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵଭାଵାତ୍ ତେଜସି ସ୍ଥିତଃ ।। ୩୦.

ମହେଶ୍ୱର, ଜାମାତା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, କେବେ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେନି; ସେ ନିଜ ତେଜରେ ଏବଂ ସ୍ୱଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।

ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସତୀ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵସ୍ରଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ପିତୃର୍ଗୃହମ୍। ଜଗାମ ସାପ୍ଯନାହୂତା ସତୀ ତତ୍ ସ୍ଵଂ ପିତୁର୍ଗୃହମ୍ ।। ୩୦.

ତାପରେ, ସତୀ ଜାଣିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ଭଉଣୀମାନେ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ସେ ମଧ୍ୟ, ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।

ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ସା ପିତରଂ ଦେଵୀ କ୍ରୋଧାଦମର୍ଷିତା। ଯଵୀଯସୀବ୍ଯୋ ଜ୍ଯାଯସୀଂ କିନ୍ତୁ ପୂଜାମିମାଂ ପ୍ରଭୋ। ଅସମ୍ମତାମଵଜ୍ଞାଯ କୃତଵାନସି ଗର୍ହିତାମ୍ ।। ୩୦.

ତାପରେ, ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ଅସହ୍ୟ ହୋଇ, ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଛୋଟ ଭଉଣୀମାନେ ପାଇଁ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବଡ଼କୁ ଅସମ୍ମାନ କରି ଅବହେଳା କରିଛନ୍ତି, ଏହା ନିନ୍ଦନୀୟ।'

ଅହଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵରିଷ୍ଠା ହି ନ ତ୍ଵସତ୍ କର୍ତ୍ତୁମର୍ହସି। ଏଵମୁକ୍ତୋଽବ୍ରଵୀଦେନାଂ ଦକ୍ଷଃ ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ।। ୩୦.

'ମୁଁ ବଡ଼ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଆପଣ ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।' ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଡକ୍ଷ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକୁ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ତ୍ଵନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵରିଷ୍ଠା ଚ ପୂଜ୍ଯା ବାଲା ସଦା ମମ। ତାସାଂ ଯେ ଚୈଵ ଭର୍ତ୍ତାରସ୍ତେ ମେ ବହୁମତାଃ ସଦା ।। ୩୦.

'ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ସଦା ପୂଜ୍ୟ, ମୋ ଝିଅ। ଏହି ଭଉଣୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ସଦା ମୋର ଅତି ଆଦରିତ।'

ବ୍ରହ୍ନମଷ୍ଠାଶ୍ଚ ତପିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ମହାଯୋଗାଃ ସୁଧାର୍ମିକାଃ। ଗୁଣୈଶ୍ଚୈଵାଧିକାଃ ଶ୍ଲାଘ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ତେ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକାତ୍ସତି ।। ୩୦.

'ବ୍ରହ୍ମା, ଆଠିଜଣ ତପସ୍ବୀ, ମହାଯୋଗୀ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଗୁଣରେ ଅଧିକ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସନୀୟ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ତ୍ରୟମ୍ବକ ମାଧ୍ୟମରେ ସତୀ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଜାମାତା।'

ଵସିଷ୍ଠୋଽତ୍ରିଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ। ଭୃଗୁର୍ମରୀଚିଶ୍ଚ ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଜାମାତରୋ ମମ ।। ୩୦.

ବଶିଷ୍ଠ, ଅତ୍ରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଭୃଗୁ ଓ ମରୀଚି—ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଠିଜଣ ମୋର ଜାମାତା।

ତସ୍ଯାତ୍ମା ସ ଚ ତେ ଶର୍ଵୋ ଭକ୍ତା ଚାସି ହି ତଂ ସଦା। ତେନ ତ୍ଵାଂ ନ ବୁଭୂଷାମି ପ୍ରତିକୂଲୋ ହି ମେ ଭଵଃ ।। ୩୦.

'ଶର୍ବ ତୁମର ଆତ୍ମା ଏବଂ ତୁମେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଛ; ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, କାରଣ ଭବ ମୋ ପ୍ରତିକୂଳ।'

ଇତ୍ଯୁଵାଚ ତଦା ଦକ୍ଷଃ ସଂପ୍ରମୂଢେନ ଚେତସା। ଶାପାର୍ଥମାତ୍ମନଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚୋକ୍ତାଃ ପରମର୍ଷଯଃ ।। ୩୦.

ଏଭଳି ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କର ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ କହିଲେ, ନିଜ ଉପରେ ଶାପ ଆଣିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

ତଥୋକ୍ତା ପିତରଂ ସା ଵୈ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦେଵୀଦମବ୍ରଵୀତ୍ । ଵାଙ୍ମନଃକର୍ମଭିର୍ଯସ୍ମାଦଦୁଷ୍ଠାଂ ମାଂ ଵିଗର୍ହସେ। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଯଜାମ୍ଯହନ୍ଦେହମିଦନ୍ତାତ ତଵାତ୍ମଜମ୍ ।। ୩୦.

ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ ଦେବୀ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ କଥା, ମନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୋଷହୀନ ହେଲି ମଧ୍ୟ ଆପଣ ମୋତେ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି ଏବଂ ଏଠାରୁ ଆପଣଙ୍କ ଝିଅ ରହିବି ନାହିଁ।'

ତତସ୍ତେନାଵମାନେନ ସତୀ ଦୁଃଖାଦମର୍ଷିତା। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ତେଵୀ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୩୦.

ତାପରେ, ଅପମାନ ଭୋଗି ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିତ ସତୀ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।

ଯତ୍ରାହମୁପପତ୍ସ୍ଯେହଂ ପୁନର୍ଦେହେନ ଭାସ୍ଵତା। ତତ୍ରାପ୍ଯହମସଂମୂଢା ସମ୍ଭୂତା ଧାର୍ମିକୀ ପୁନଃ। ଗଚ୍ଛେଯଂ ଧର୍ମପତ୍ନୀତ୍ଵଂ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକସ୍ଯୈଵ ଧର୍ମତଃ ।। ୩୦.

ଯେଉଁଠି ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହରେ ଜନ୍ମ ନେବି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନ ଓ ଧର୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଭାବରେ ପୁନର୍ବାର ଯୋଗ ଦେବି।

ତତ୍ରୈଵାଥ ସମାସୀନା ଯୁକ୍ତାତ୍ମାନଂ ସମାଦଧେ। ଧାରଯାମାସ ଚାଗ୍ନେଯୀଂ ଧାରଣାଂ ମନସାତ୍ମନଃ ।। ୩୦.

ସେଉଁଠି, ସତୀ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବସି, ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ଅଗ୍ନିର ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ମନକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଲେ।

ତତ ଆଗ୍ନେଯୀସମୁତ୍ଥେନ ଵାଯୁନା ସମୁଦୀରିତଃ। ସର୍ଵାଙ୍ଗେଭ୍ଯୋ ଵିନିଃ ସୃତ୍ଯ ଵହ୍ନିର୍ଭସ୍ମ ଚକାର ତାମ୍ ।। ୩୦.

ତାପରେ, ଅଗ୍ନି ଧ୍ୟାନରୁ ଉପଜିଥିବା ବାୟୁରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ସତୀଙ୍କ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରୁ ଅଗ୍ନି ବାହାରି ତାଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲା।

ତଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ନିଧନଂ ସତ୍ଯା ଦେଵୋଽଥ ଶୂଲଧୃକ୍। ସଂଵାଦଞ୍ଚ ତଯୋର୍ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଯାଥାତଥ୍ଯେନ ଶଙ୍କରଃ। ଦକ୍ଷସ୍ଯାଥ ଋଷୀଣାଞ୍ଚ ଚୁକୋପ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୦.

ସତୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି ଓ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଆଲୋଚନା ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝି, ଶୂଳଧାରୀ ଦେବ ଶଙ୍କର, ଡକ୍ଷ ଓ ଋଷିମାନେ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

ଯସ୍ମାଦଵମତା ଦକ୍ଷ ମତ୍କୃତେ ମାନ ସା ସତୀ। ପ୍ରଶସ୍ତାଶ୍ଚେତରାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵସୁତା ଭର୍ତୃଭିଃ ସହ ।। ୩୦.

ଡକ୍ଷ ମୋ ପାଇଁ ସତୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କନ୍ୟାମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହେଇଛନ୍ତି।

ତସ୍ମାଦ୍ଵୈଵସ୍ଵତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁନରେଵ ମହର୍ଷଯଃ। ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଵୈ ମମ ଯଜ୍ଞେ ହ୍ଯଯୋନିଜାଃ ।। ୩୦.

ଏହିପରି, ଭାଇବସ୍ବତ ଯୁଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ମହାଋଷିମାନେ ମୋର ଯଜ୍ଞରେ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ନେବେ, ଗର୍ଭରୁ ନୁହେଁ।

ହୁତେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣା ଶୁକ୍ତେ ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ। ଅଭିଵ୍ଯାହୃତ୍ଯ ଚ ଋଷୀନ୍ ଦକ୍ଷମଭ୍ଯଗମତ୍ ପୁନଃ ।। ୩୦.

ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ହୋମ ହେବା ଓ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁର ଅନ୍ତ ହେବା ପରେ, ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଡକ୍ଷ ଡାକିଲେ ଓ ପୁନର୍ବାର ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଭଵିତା ଚାକ୍ଷୁଷୋ ରାଜା ଚାଶ୍ରୁଷସ୍ଯ ସମନ୍ଵଯେ। ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ ପୌତ୍ରଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଚେତସଃ ।। ୩୦.

ଚାକ୍ଷୁଷ ଯୁଗରେ, ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏକ ରାଜା ହେବେ।

ଦକ୍ଷ ଇତ୍ଯେଵ ନାମ୍ନା ତ୍ଵଂ ମାର୍ଷାଯାଂ ଜନଯିଷ୍ଯସି। କନ୍ଯାଯାଂ ଶାଖିନାଞ୍ଚୈଵ ପ୍ରାପ୍ତେ ଵୈ ଚାକ୍ଷୁଷେଽନ୍ତରେ ।। ୩୦.

ତୁମେ ମାର୍ଷାରେ ଡକ୍ଷ ନାମରେ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବା, ଏବଂ ଚାକ୍ଷୁଷ ଯୁଗ ଆସିଲେ ଶାଖିନମାନେ ମଧ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଜନ୍ମ ଦେବା।

ଅହଂ ତତ୍ରାପି ତେ ଵିଘ୍ନମାଚରିଷ୍ଯାମି ଦୁର୍ମତେ। ଧର୍ମାର୍ଥକାମଯୁକ୍ତେଷୁ କର୍ମସ୍ଵିହ ପୁନଃ ପୁନଃ ।। ୩୦.

ହେ ଅବିବେକୀ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମର ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ସଂପୃକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୁନପୁନ ବାଧା ଦେବି।

ଯସ୍ମାତ୍ ତ୍ଵଂ ମତ୍କୃତେ କ୍ରୂରମୃଷୀନ୍ ଵ୍ଯାହୃତଵାନସି। ତସ୍ମାତ୍ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସୁରୈର୍ଯଜ୍ଞେ ନ ତ୍ଵାଂ ଯକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ ।। ୩୦.

ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିଥିଲା, ତେଣୁ ଦେବମାନେ ସହ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ତୁମକୁ ପୂଜିବେ ନାହିଁ।