ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ସର୍ଵଭୂତାନି ତେଭ୍ଯୋଽଥ ଋତୁକାଲାଦ୍ଵିଜଜ୍ଞିରେ। ତସ୍ମାଦେତେଽପି ପିତର ଆର୍ତ୍ତଵା ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୩୦.

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏମାନଙ୍କଠାରୁ, ଋତୁ କାଳରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି। ଏହିକାରଣରୁ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପିତା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସ୍ଥିତାଃ କାଲାଭିମାନିନଃ। ସ୍ଥାନାଭିମାନିନୋ ହ୍ଯେତେ ତିଷ୍ଠନ୍ତୀହ ପ୍ରସଂଯମାତ୍ ।। ୩୦.

ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, କାଳକୁ ଆତ୍ମା ବୋଲି ଭାବୁଥିବାମାନେ ଅବସ୍ଥିତ। ସ୍ଥାନକୁ ଆତ୍ମା ବୋଲି ଭାବୁଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନିୟମରେ ରହନ୍ତି।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତା ବର୍ହିଷଦଃ ପିତରୋ ଦ୍ଵିଵିଧାଃ ସ୍ମୃତାଃ। ଜଜ୍ଞାତେ ଚ ପିତୃଭ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵେ କନ୍ଯେ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତେ ।। ୩୦.

ପିତୃମାନେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର — ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ ଓ ବର୍ହିଷଦ। ପିତୃମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୁଇଜଣୀ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ମେନା ଚ ଧାରିଣୀ ଚୈଵ ଯାଭ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଧୃତମ୍। ପିତରସ୍ତେ ନିଜେ କନ୍ଯେ ଧର୍ମାର୍ଥଂ ପ୍ରଦଦୁଃ ଶୁଭେ। ତ ଉଭେ ଵ୍ରହ୍ମଵାଦିନ୍ଯୌ ଯୋଗିନ୍ଯୌ ଚୈଵ ତେ ଉଭେ ।। ୩୦.

ମେନା ଓ ଧାରିଣୀ — ଯାଁଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଧାରିତ। ପିତୃମାନେ ନିଜ କନ୍ୟାମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ପାଇଁ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣୀ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଯୋଗିନୀ ଥିଲେ।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାସ୍ତୁ ଯେ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେଷାଂ ମେନା ତୁ ମାନସୀ। ଧାରଣୀ ମାନସୀ ଚୈଵ କନ୍ଯା ବର୍ହିଷଦାଂ ସ୍ମୃତା ।। ୩୦.

ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ, ସେମାନଙ୍କର ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା କନ୍ୟା ହେଉଛନ୍ତି ମେନା। ଧାରଣୀ ମଧ୍ୟ ମନସ୍ପୁତି, ବର୍ହିଷଦମାନଙ୍କର କନ୍ୟା ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି।

ମେରୋସ୍ତୁ ଧାରଣୀଂ ନାମ ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ଵ୍ଯସୃଜନ୍ ଶୁଭାମ୍। ପିତରସ୍ତେ ବର୍ହିଷଦଃ ସ୍ମୃତା ଯେ ସୋମପୀଥିନଃ ।। ୩୦.

ମେରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଧାରଣୀ ନାମକ ଶୁଭା ଗୃହଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥିଲେ। ବର୍ହିଷଦ ପିତୃମାନେ ସୋମପାନ କରୁଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାସ୍ତୁ ତାଂ ମେନାଂ ପତ୍ନୀଂ ହିମଵତେ ଦଦୁଃ। ସ୍ମୃତାସ୍ତେ ଵୈ ତୁ ଦୌହିତ୍ରାସ୍ତଦ୍ଦୌହିତ୍ରାନ୍ ନିବୋଧତ ।। ୩୦.

ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତମାନେ ମେନାଙ୍କୁ ହିମବତଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଦେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଦୌହିତ୍ର ବୋଲି ସ୍ମରଣୀୟ, ଏହି ଦୌହିତ୍ରମାନେ କିଏ ଶୁଣ।

ମେନା ହିମଵତଃ ପତ୍ନୀ ମୈନାକଂ ସାନ୍ଵସୂଯତ। ଗଙ୍ଗା ସରିଦ୍ଵରା ଚୈଵ ପତ୍ନୀ ଯା ଲଵଣୋ ଦଧେଃ। ମୈନାକସ୍ଯାନୁଜଃ କ୍ରୌଞ୍ଚଃ କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ଵୀପୋ ଯତଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୩୦.

ମେନା, ହିମବତଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ମେନାକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା, ସରିତ୍ସ୍ରେଷ୍ଠା, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ଯାହାକୁ ଲବଣ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ମେନାକଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଯାଁଠାରୁ କ୍ରଉଞ୍ଚଦ୍ୱୀପ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ମେରୋସ୍ତୁ ଧାରଣୀ ପତ୍ନୀ ଦିଵ୍ଯୌଷଧିସମନ୍ଵିତମ୍। ମନ୍ଦରଂ ସୁଷୁଵେ ପୁତ୍ରଂ ତିସ୍ରଃ କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ରୁତାଃ ।। ୩୦.

ମେରୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଧାରଣୀ, ଦିବ୍ୟ ଔଷଧି ଭରିତ, ମନ୍ଦର ପୁଅ ଓ ତିନିଜଣୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ଵେଲା ଚ ନିଯତିଶ୍ଚୈଵ ତୃତୀଯା ଚାଯତିଃ ପୁନଃ। ଧାତୁଶ୍ଚୈଵାଯତିଃ ପତ୍ନୀ ଵିଧାତୁର୍ନିଯତିଃ ସ୍ମୃତା ।। ୩୦.

ବେଳା, ନିୟତି ଏବଂ ତୃତୀୟ ଆୟତି—ଏହିମାନେ ଅଛନ୍ତି। ଧାତୁକୁ ମଧ୍ୟ ଆୟତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ନିୟତିକୁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣା ପତ୍ନୀ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵନ୍ତଯୋର୍ଵୈ କୀର୍ତିତାଃ ପ୍ରଜାଃ। ସୁଷୁଵେ ସାଗରାଦ୍ଵେଲା କନ୍ଯାମେକାମନିନ୍ଦିତାମ୍ ।। ୩୦.

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଯେପରି ପ୍ରଜାମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ବେଳା ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଣେ ନିର୍ମଳ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ସାଵର୍ଣିନା ଚ ସାମୁଦ୍ରୀ ପତ୍ନୀ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ। ସଵର୍ଣା ସାଥ ସାମୁଦ୍ରୀ ଦଶପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ। ସର୍ଵେ ପ୍ରଚେତସୋ ନାମ ଧନୁର୍ଵେଦସ୍ଯ ପାରଗାଃ ।। ୩୦.

ସାମୁଦ୍ରୀ, ଯିଏ ସମୁଦ୍ରର କନ୍ୟା, ସେ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କର ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ସବର୍ଣ୍ଣା ଓ ସାମୁଦ୍ରୀ ଦୁହେଁ ମିଶି ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କୁ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଚେତସ୍ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ତେଷାଂ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୌ ଦକ୍ଷଃ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ ଜଜ୍ଞିଵାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ। ତ୍ର୍ଯମ୍ବକସ୍ଯାଭିଶାପେନ ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ ।। ୩୦.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଯୁଗରେ ଡକ୍ଷ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଶାପରେ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ।

ଏତଚ୍ଛୁତ୍ଵା ତତଃ ସୂତମପୃଚ୍ଛଚ୍ଛାଂଶପାଯନଃ। ଉତ୍ପନ୍ନଃ ସ କଥଂ ଦକ୍ଷୋ ହ୍ଯଭିଶାପାଦ୍ଭଵସ୍ଯ ତୁ। ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ଵଯେ ପୂର୍ଵଂ ତନ୍ନଃ ପ୍ରବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତାମ୍ ।। ୩୦.

ଏହା ଶୁଣି ଶାଂଶପାୟନ ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଡକ୍ଷ କିପରି ଭବଙ୍କ ଶାପରେ, ପୂର୍ବରୁ ଚାକ୍ଷୁଷ ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ? ଆମେ ଯେପରି ପଚାରୁଛୁ, ଦୟାକରି ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ କଥଯାମାସ ସୂତୋ ଦକ୍ଷାଶ୍ରିତାଂ କଥାମ୍। ଶାଂଶପାଯନମାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକାଚ୍ଛାପକାରଣମ୍ ।। ୩୦.

ଏଭଳି ପଚାରାଯିବା ପରେ, ସୂତ ଶାଂଶପାୟନଙ୍କୁ ଡକ୍ଷ ସଂପୃକ୍ତ କଥା ଓ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଶାପର କାରଣ ବିସ୍ତାରରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଦକ୍ଷସ୍ଯାସନ୍ ସୁତା ହ୍ଯଷ୍ଟୌ କନ୍ଯା ଯାଃ କୀର୍ତିତା ମଯା। ସ୍ଵେବ୍ଯୋ ଗୃହେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯାନାଯ୍ଯ ତାଃ ପିତାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଚଯଦ୍ଗୃହେ। ତତସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯର୍ଚିତାଃ ସର୍ଵା ନ୍ଯଵସଂସ୍ତାଃ ପିତୁର୍ଗୃହେ ।। ୩୦.

ଡକ୍ଷଙ୍କର ଆଠିଜଣ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି। ସେମାନେ ନିଜ ଘରୁ ଆଣି, ପିତା ତାଙ୍କୁ ଘରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସମ୍ମାନିତ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ।

ତାସାଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ସତୀ ନାମ ପତ୍ନୀ ଯା ତ୍ର୍ଯମ୍ବକସ୍ଯ ଵୈ। ନାଜୁହାଵାତ୍ମଜାଂ ତାଂ ଵୈ ଦକ୍ଷୋ ରୁଦ୍ରମଭିଦ୍ଵିଷନ୍ ।। ୩୦.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ କନ୍ୟା ସତୀ ନାମ, ଯିଏ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କର ପତ୍ନୀ। ଡକ୍ଷ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରି, ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେନି।

ଅକରୋତ୍ସ ନତିଂ ଦକ୍ଷେ ନ କଦାଚିନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ। ଜାମାତା ଶ୍ଵଶୁରେ ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵଭାଵାତ୍ ତେଜସି ସ୍ଥିତଃ ।। ୩୦.

ମହେଶ୍ୱର, ଜାମାତା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, କେବେ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେନି; ସେ ନିଜ ତେଜରେ ଏବଂ ସ୍ୱଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।

ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସତୀ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵସ୍ରଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ପିତୃର୍ଗୃହମ୍। ଜଗାମ ସାପ୍ଯନାହୂତା ସତୀ ତତ୍ ସ୍ଵଂ ପିତୁର୍ଗୃହମ୍ ।। ୩୦.

ତାପରେ, ସତୀ ଜାଣିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ଭଉଣୀମାନେ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ସେ ମଧ୍ୟ, ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ।

ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ସା ପିତରଂ ଦେଵୀ କ୍ରୋଧାଦମର୍ଷିତା। ଯଵୀଯସୀବ୍ଯୋ ଜ୍ଯାଯସୀଂ କିନ୍ତୁ ପୂଜାମିମାଂ ପ୍ରଭୋ। ଅସମ୍ମତାମଵଜ୍ଞାଯ କୃତଵାନସି ଗର୍ହିତାମ୍ ।। ୩୦.

ତାପରେ, ଦେବୀ କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ଅସହ୍ୟ ହୋଇ, ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଛୋଟ ଭଉଣୀମାନେ ପାଇଁ ପୂଜା କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବଡ଼କୁ ଅସମ୍ମାନ କରି ଅବହେଳା କରିଛନ୍ତି, ଏହା ନିନ୍ଦନୀୟ।'

ଅହଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଵରିଷ୍ଠା ହି ନ ତ୍ଵସତ୍ କର୍ତ୍ତୁମର୍ହସି। ଏଵମୁକ୍ତୋଽବ୍ରଵୀଦେନାଂ ଦକ୍ଷଃ ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ।। ୩୦.

'ମୁଁ ବଡ଼ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଆପଣ ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।' ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଡକ୍ଷ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକୁ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ତ୍ଵନ୍ତୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵରିଷ୍ଠା ଚ ପୂଜ୍ଯା ବାଲା ସଦା ମମ। ତାସାଂ ଯେ ଚୈଵ ଭର୍ତ୍ତାରସ୍ତେ ମେ ବହୁମତାଃ ସଦା ।। ୩୦.

'ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ସଦା ପୂଜ୍ୟ, ମୋ ଝିଅ। ଏହି ଭଉଣୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ସଦା ମୋର ଅତି ଆଦରିତ।'

ବ୍ରହ୍ନମଷ୍ଠାଶ୍ଚ ତପିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ମହାଯୋଗାଃ ସୁଧାର୍ମିକାଃ। ଗୁଣୈଶ୍ଚୈଵାଧିକାଃ ଶ୍ଲାଘ୍ଯାଃ ସର୍ଵେ ତେ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକାତ୍ସତି ।। ୩୦.

'ବ୍ରହ୍ମା, ଆଠିଜଣ ତପସ୍ବୀ, ମହାଯୋଗୀ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଗୁଣରେ ଅଧିକ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସନୀୟ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ତ୍ରୟମ୍ବକ ମାଧ୍ୟମରେ ସତୀ ଦ୍ୱାରା ମୋର ଜାମାତା।'

ଵସିଷ୍ଠୋଽତ୍ରିଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ। ଭୃଗୁର୍ମରୀଚିଶ୍ଚ ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଜାମାତରୋ ମମ ।। ୩୦.

ବଶିଷ୍ଠ, ଅତ୍ରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ଭୃଗୁ ଓ ମରୀଚି—ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଠିଜଣ ମୋର ଜାମାତା।

ତସ୍ଯାତ୍ମା ସ ଚ ତେ ଶର୍ଵୋ ଭକ୍ତା ଚାସି ହି ତଂ ସଦା। ତେନ ତ୍ଵାଂ ନ ବୁଭୂଷାମି ପ୍ରତିକୂଲୋ ହି ମେ ଭଵଃ ।। ୩୦.

'ଶର୍ବ ତୁମର ଆତ୍ମା ଏବଂ ତୁମେ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଛ; ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, କାରଣ ଭବ ମୋ ପ୍ରତିକୂଳ।'

ଇତ୍ଯୁଵାଚ ତଦା ଦକ୍ଷଃ ସଂପ୍ରମୂଢେନ ଚେତସା। ଶାପାର୍ଥମାତ୍ମନଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚୋକ୍ତାଃ ପରମର୍ଷଯଃ ।। ୩୦.

ଏଭଳି ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କର ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ କହିଲେ, ନିଜ ଉପରେ ଶାପ ଆଣିବା ପାଇଁ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

ତଥୋକ୍ତା ପିତରଂ ସା ଵୈ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦେଵୀଦମବ୍ରଵୀତ୍ । ଵାଙ୍ମନଃକର୍ମଭିର୍ଯସ୍ମାଦଦୁଷ୍ଠାଂ ମାଂ ଵିଗର୍ହସେ। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଯଜାମ୍ଯହନ୍ଦେହମିଦନ୍ତାତ ତଵାତ୍ମଜମ୍ ।। ୩୦.

ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ ଦେବୀ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୁଁ କଥା, ମନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୋଷହୀନ ହେଲି ମଧ୍ୟ ଆପଣ ମୋତେ ଅପମାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଛି ଏବଂ ଏଠାରୁ ଆପଣଙ୍କ ଝିଅ ରହିବି ନାହିଁ।'

ତତସ୍ତେନାଵମାନେନ ସତୀ ଦୁଃଖାଦମର୍ଷିତା। ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ତେଵୀ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୩୦.

ତାପରେ, ଅପମାନ ଭୋଗି ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିତ ସତୀ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।

ଯତ୍ରାହମୁପପତ୍ସ୍ଯେହଂ ପୁନର୍ଦେହେନ ଭାସ୍ଵତା। ତତ୍ରାପ୍ଯହମସଂମୂଢା ସମ୍ଭୂତା ଧାର୍ମିକୀ ପୁନଃ। ଗଚ୍ଛେଯଂ ଧର୍ମପତ୍ନୀତ୍ଵଂ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକସ୍ଯୈଵ ଧର୍ମତଃ ।। ୩୦.

ଯେଉଁଠି ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେହରେ ଜନ୍ମ ନେବି, ସେଉଁଠି ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ମନ ଓ ଧର୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଭାବରେ ପୁନର୍ବାର ଯୋଗ ଦେବି।