ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଏତତ୍ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିଦାନଂ ଵସ୍ତନୂନାଂ ନାମଭିଃ ସହ। ମହାଦେଵସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଭୃଗୋସ୍ତୁ ଶ୍ରୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ ।। ୨୭.

ଏହି ରୂପମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ନାମ ମୁଁ କହିଲି। ଏବେ ମହାଦେବ ଓ ଭୃଗୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ହେ ପ୍ରଜାମାନେ।

ଭୃଗୋଃ ଖ୍ଯାତିର୍ଵିଜଜ୍ଞେଽଥ ଈଶ୍ଵରୌ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ। ଶୁଭାଶୁଭପ୍ରଦାତାରୌ ସର୍ଵପ୍ରାଣଭୃତାମିହ। ଦେଵୌ ଧାତାଵିଧାତାରୌ ମନ୍ଵନ୍ତରଵିଚାରିଣୌ ।। ୨୮.

ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାପରେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ଦେବତା ଧାତା ଓ ବିଧାତା ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ତାଙ୍କର ବିଚାର କରନ୍ତି।

ତଯୋର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ତୁ ଭଗିନୀ ଦେଵୀ ଶ୍ରୀର୍ଲୋକଭାଵିନୀ। ସା ତୁ ନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ପତିମାସାଦ୍ଯ ଶୋଭନମ୍। ନାରାଯଣାତ୍ମଜୌ ସାଧ୍ଵୀ ବଲୋତ୍ସାହୌ ଵ୍ଯଜାଯତ ।। ୨୮.

ତାଙ୍କର ଜେଷ୍ଠା ଭଉଣୀ ହେଉଛନ୍ତି ଦେବୀ ଶ୍ରୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ। ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପାଇଲେ, ଏବଂ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ବଳୋତ୍ସାହ ଓ ଉତ୍ସାହ ନାମକ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ମାନସାଃ ପୁତ୍ରା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଦିଵ୍ଯଚାରିଣଃ। ଯେ ଵହନ୍ତି ଵିମାନାନି ଦେଵାନାଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍ ।। ୨୮.

ତାଙ୍କର ମନସ୍ପୁତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଥିବା ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିମାନ ବହନ କରନ୍ତି।

ଦ୍ଵେ ତୁ କନ୍ଯେ ସ୍ମୃତେ ଭାର୍ଯ୍ଯେ ଵିଧାତୁର୍ଧାତୁରେଵ ଚ। ଆଯତିର୍ନିଯତିଶ୍ଚୈଵ ତଯୋଃ ପୁତ୍ରୌ ଦୃଢଵ୍ରତୌ ।। ୨୮.

ଦୁଇଜଣ କନ୍ୟା ବିଧାତା ଓ ଧାତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବେ ମନାଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଆୟତି ଓ ନିୟତି, ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ।

ପାଣ୍ଡୁଶ୍ଚୈଵ ମୃକଣ୍ଡୁଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମକୋଶୌ ସନାତନୌ। ମନସ୍ଵିନ୍ଯାଂ ମୃକଣ୍ଜୋଶ୍ଚ ମାର୍କ୍କଣ୍ଡେଯୋ ବଭୂଵ ହ ।। ୨୮.

ପାଣ୍ଡୁ ଓ ମୃକଣ୍ଡୁ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଧାରକ। ମନସ୍ୱିନୀ ଓ ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ଜନ୍ମରୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଜନ୍ମିଲେ।

ସୁତୋ ଵେ ଦଶିରାସ୍ତସ୍ଯ ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ଯାଯାମଜାଯତ। ପୀଵର୍ଯ୍ଯାଂ ଵେଦଶିରସଃ ପୁତ୍ରା ଵଂଶକରାଃ ସ୍ମୃତାଃ। ମାର୍କ୍କଣ୍ଡେଯା ଇତି ଖ୍ଯାତା ଋଷଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ ।। ୨୮.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ପୁଅ ବେଦଶିରା ମୂର୍ଧନ୍ୟା ଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ପୀବରୀ ଠାରୁ ବେଦଶିରାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବଂଶକର ଭାବେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷି।

ପାଣ୍ଡୋଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଡରୀକାଯାଂ ଦ୍ଯୁତିମାନାତ୍ମଜୋଽଭଵତ୍। ଉତ୍ପନ୍ନୌ ଦ୍ଯୁତିମନ୍ତଶ୍ଚ ସୃଜଵାନଶ୍ଚ ତାଵୁଭୌ। ତଯୋଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ଭାର୍ଗଵାଣାଂ ପରସ୍ପରମ୍। ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେଽତୀତେ ମରୀଚେଃ ଶ୍ରୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ ।। ୨୮.

ପାଣ୍ଡୁ ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକାଙ୍କ ଜନ୍ମରୁ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଜନ୍ମିଲେ। ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଓ ସୃଜବାନ୍ ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ପଉତାମାନେ ଭାର୍ଗବ ଭାବେ ପରସ୍ପର ସମ୍ପୃକ୍ତ। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତର ଶେଷରେ, ମରୀଚିଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

ପତ୍ନୀ ମରୀଚେଃ ସମ୍ଭୂତିର୍ଵିଜଜ୍ଞେ ସାତ୍ମସମ୍ଭଵମ୍। ପ୍ରଜାଯତେ ପୂର୍ଣମାସଂ କନ୍ଯାଶ୍ଵେମା ଵିବୋଧତ। କୁଷ୍ଟିଃ ପୃଷ୍ଟିସ୍ତ୍ଵିଷା ଚୈଵ ତଥା ଚାପଚିତିଃ ଶୁଭା ।। ୨୮.

ମରୀଚିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସମ୍ଭୂତି ସ୍ୱୟଂ ଉତ୍ପନ୍ନ। ତାଙ୍କଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ଏହି କନ୍ୟାମାନେ—କୁଷ୍ଟି, ପୃଷ୍ଟି, ତ୍ୱିଷା ଏବଂ ଶୁଭ ଅପଚିତି—ଏହା ଜାଣ।

ପୂର୍ଣମାସଃ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରାଵୁଦପାଦଯତ୍। ଵିରଜଞ୍ଚୈଵ ଧର୍ମିଷ୍ଠଂ ପର୍ଵ୍ଵସଞ୍ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ ।। ୨୮.

ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଦେଲେ—ବିରଜ ଓ ଧର୍ମିଷ୍ଠ, ଏବଂ ପର୍ବସ, ଏହି ଦୁଇଜଣ।

ଵିରଜସ୍ଯାତ୍ମଜୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସୁଧାମା ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ। ସୁଧାମସୁତଵୈରାଜଃ ପ୍ରାଚ୍ଯାନ୍ଦିଶି ସମମାଶ୍ରିତଃ ।। ୨୮.

ବିରଜଙ୍କ ଜଣେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ପୁଅ ସୁଧାମା, ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସୁଧାମାଙ୍କ ପୁଅ ବୈରାଜ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବସିଥିଲେ।

ଲୋକପାଲଃ ସୁଧର୍ମ୍ମାତ୍ମା ଗୌରୀପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ପର୍ଵସଃ ସର୍ଵଗଣାନାଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସ ମହାଯଶାଃ ।। ୨୮.

ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ଗୌରୀଙ୍କ ପୁଅ, ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏହି ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ପର୍ଵସଃ ପର୍ଵସାଯାନ୍ତୁ ଜନଯାମାସ ଵୈ ସୁତୌ। ଯଜ୍ଞଵାମଞ୍ଚ ଶ୍ରୀମନ୍ତଂ ସୁତଂ କାଶ୍ଯପମେଵ ଚ। ତଯୋର୍ଗୋତ୍ରକରୌ ପୁତ୍ରୌ ତୌ ଜାତୌ ଧର୍ମନିଶ୍ଵିତୌ ।। ୨୮.

ପର୍ବସ ଓ ପର୍ବସା ମିଶି ଦୁଇଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଏକ ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀମାନ୍ ଯଜ୍ଞବାମ, ଅନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି କାଶ୍ୟପ। ଏହି ଦୁଇଜଣ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନିଜ ଗୋତ୍ରର ମୂଳ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

ସ୍ମୃତିଶ୍ଚାଙ୍ଗିରସଃ ପତ୍ନୀ ଜଜ୍ଞେ ତାଵାତ୍ମସମ୍ଭଵୌ। ପୁତ୍ରୌ କନ୍ଯାଶ୍ଵତସ୍ରଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଯାସ୍ତା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ ।। ୨୮.

ସ୍ମୃତି, ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସେଇ ଦୁଇ ପୁଅ ଓ କିଛି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେଇ ପବିତ୍ର କନ୍ୟାମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ସିନୀଵାଲୀ କୁହୂଶ୍ଚୈଵ ରାକା ଚାନୁମତିସ୍ତଥା। ତଥୈଵ ଭରତାଗ୍ନିଞ୍ଚ କୀର୍ତ୍ତିମନ୍ତଞ୍ଚ ତାଵୁଭୌ ।। ୨୮.

ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ, ରାକା, ଅନୁମତି, ଏହିମାନେ ଓ ଭାରତାଗ୍ନି, କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍—ଏହି ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟ।

ଅଗ୍ନେଃ ପୁତ୍ରନ୍ତୁ ପର୍ଜନ୍ଯଂ ସଂହୂତୀ ସୁଷୁଵେ ପ୍ରଭୁମ୍। ହିରଣ୍ଯରୋମା ପର୍ଜନ୍ଯୋ ମାରୀଚ୍ଯାମୁଦପାଦଯତ୍। ଆଭୂତସଂପ୍ଲଵସ୍ଥାଯୀ ଲୋକପାଲଃ ସଵୈ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୮.

ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ପର୍ଜନ୍ୟ ନାମକ ପ୍ରଭୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମାରୀଚିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିରଣ୍ୟରୋମା ପର୍ଜନ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେଇ ଲୋକପାଳ, ବିଶ୍ୱପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଅବିଚଳ ଥିଲେ।

ଜଜ୍ଞେ କୀର୍ତିମତଶ୍ଚାପି ଧେନୁକା ତାଵକଲ୍ମଷୌ। ଵରିଷ୍ଠଂ ଧୃତିମନ୍ତଞ୍ଚାପ୍ଯୁଭାଵଙ୍ଗିରସାଂ ଵରୌ ।। ୨୮.

କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍ଙ୍କୁ ଧେନୁକା ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦୁଇଁଜଣ ଅଳ୍ପ ଦୋଷ ଥିଲେ। ବରିଷ୍ଠ ଓ ଧୃତିମାନ୍—ଏହି ଦୁଇଜଣ ଆଙ୍ଗିରସମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ତଯୋଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ଯେଽତୀତା ଵୈ ସହସ୍ରଶଃ। ଅନସୂଯାପି ଜଜ୍ଞେ ତାନ୍ ପୁଲହସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ।। ୨୮.

ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହଜାର ହଜାର। ଅନସୂୟା ମଧ୍ୟ ପୁଲହଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

କନ୍ଯାଞ୍ଚୈଵ ଶ୍ରୁତିଂ ନାମ ମାତା ଶଙ୍ଖପଦସ୍ଯ ଯା। କର୍ଦମସ୍ଯ ତୁ ଯା ପତ୍ନୀ ପୁଲହସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ ।। ୨୮.

ଏବଂ ଶ୍ରୁତି ନାମକ କନ୍ୟା, ଯିଏ ଶଂଖପଦଙ୍କ ମାଆ, କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଲହ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ।

ସତ୍ଯନେତ୍ରଶ୍ଚ ହଵ୍ଯଶ୍ଚ ଆପୋମୂର୍ତିଃ ଶନୀଵରଃ। ସୋମଶ୍ଚ ପଞ୍ଚମସ୍ତେଷାମାସୀତ୍ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ। ଯାମେଽତୀତେ ସହାତୀତାଃ ପଞ୍ଚାତ୍ରେଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ।। ୨୮.

ସତ୍ୟନେତ୍ର, ହବ୍ୟ, ଆପୋମୂର୍ତ୍ତି, ଶନୀବର, ଓ ସୋମ—ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିଲେ। ସେଇ ସମୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ପାଞ୍ଚ ଆତ୍ରେୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ହ୍ଯତ୍ରିଣା ଵୈ ମହାତ୍ମନା। ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ ଯାମେ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ।। ୨୮.

ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ, ମହାତ୍ମା ଅତ୍ରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅନ୍ତରାଳରେ, ଶତେ ଏବଂ ହଜାରେ ଥିଲେ।

ପ୍ରୀତ୍ଯାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଭାର୍ଯାଯାଂ ଦତ୍ତାଲିସ୍ତତ୍ସୂତୋଽଭଵତ୍। ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ସୋଽଗସ୍ତ୍ଯଃ ସ୍ମୃତଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ। ମଧ୍ଯମୋ ଦେଵବାହୁଶ୍ଚ ଵିନୀତୋ ନାମ ତେ ତ୍ରଯଃ ।। ୨୮.

ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପ୍ରୀତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଦତ୍ତାଳି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସେ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ମଧ୍ୟମ, ଦେବବାହୁ ଓ ବିନୀତ—ଏହି ତିନିଜଣ ନାମରେ ଅଛନ୍ତି।

ସ୍ଵସା ଯଵୀଯସୀ ତେଷାଂ ସଦ୍ଵତୀ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତା। ପର୍ଜନ୍ଯଜନନୀ ଶୁଭ୍ରା ପତ୍ନୀ ତ୍ଵଗ୍ନେଃ ସ୍ମୃତା ଶୁଭା ପୌଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଋଷେଶ୍ଚାପି ପ୍ରୀତିପୁତ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଦତ୍ତାଲେଃ ସୁଷୁଵେ ପତ୍ନୀ ସୁଜଙ୍ଘାଦୀନ୍ ବହୂନ୍ ସୁତାନ୍। ପୌଲସ୍ତ୍ଯା ଇତି ଵିଖ୍ଯାତାଃ ସ୍ମୃତାଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ ।। ୨୮.

ସେମାନଙ୍କ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ସଦ୍ବତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ମାଆ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶୁଭା ପତ୍ନୀ ଭାବେ ସ୍ମୃତି। ପ୍ରୀତିଙ୍କ ପୁଅ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ। ଦତ୍ତାଳିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁଜଂଘ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ସେମାନେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅନ୍ତରାଳରେ ସ୍ମୃତ।

କ୍ଷମା ତୁ ସୁଷୁଵେ ପୁତ୍ରାନ୍ ପୁଲହସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ। ତେ ନାଗ୍ନିଵର୍ଚସଃ ସର୍ଵେ ଯେଷାଂ କୀର୍ତିଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ।। ୨୮.

କ୍ଷମା, ପୁଲହ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ନିର ତେଜ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

କର୍ଦମଶ୍ଚାମ୍ବରୀଷଶ୍ଚ ସହିଷ୍ଣୁଶ୍ଚେତି ତେ ତ୍ରଯଃ । ଋଷିର୍ଧନକପୀଵାଂଶ୍ଚ ଶୁଭା କନ୍ଯା ଚ ପୀଵରୀ ।। ୨୮.

କର୍ଦ୍ଦମ, ଆମ୍ବରୀଷ ଓ ସହିଷ୍ଣୁ—ଏହି ତିନିଜଣ; ଋଷି ଧନକପୀବାଁଶ ଓ ଶୁଭା କନ୍ୟା ପୀବରୀ।

କର୍ଦମସ୍ଯ ଶ୍ରୁତିଃ ପତ୍ନୀ ଆତ୍ରେଯ୍ଯ ଜନଯତ୍ସୁତାନ୍। ପୁତ୍ରଂ ଶଙ୍ଖପଦଞ୍ଚୈଵ କନ୍ଯାଂ କାମ୍ଯାଂ ତଥୈଵ ଚ ।। ୨୮.

କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶ୍ରୁତି, ଆତ୍ରେୟ୍ୟ ପାଇଁ ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ—ପୁଅ ଶଂଖପଦ ଓ କନ୍ୟା କାମ୍ୟା।

ସ ଵୈ ଶହ୍ଖପଦଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଲୋକପାଲଃ ପ୍ରଜାପତିଃ। ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ଦିଶି ରତଃ ସାମ୍ଯାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରିଯଵ୍ରତେ ।। ୨୮.

ଶଂଖପଦ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଲୋକପାଳ ଓ ପ୍ରଜାପତି ହେଲେ। ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବସିଥିଲେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

କାମ୍ଯା ପ୍ରିଯଵ୍ରତାଲ୍ଲେଭେ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵସମାନ୍ ସୁତାନ୍। ଦଶକନ୍ଯାଦ୍ଵଯଞ୍ଚୈଵ ଯୈଃ କ୍ଷତ୍ରଂ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍ ।। ୨୮.

କାମ୍ୟା, ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ଠାରୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ସମାନ ପୁଅମାନେ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ। ଦଶ କନ୍ୟା ଓ ଦୁଇ ପୁଅ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ପୁତ୍ରୋ ଧନକପୀଵାଂଶ୍ଚ ସହିଷ୍ଣୁର୍ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ। ଯଶୋଧାରୀ ଵିଜଜ୍ଞେ ଵୈ କାମଦେଵଃ ସୁମଧ୍ଯମଃ ।। ୨୮.

ଧନକପୀବାଁଶଙ୍କ ପୁଅ ସହିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଯଶୋଧାରୀ କାମଦେବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଶୋଭାବନ୍ତ ଓ ସମମଧ୍ୟମ।