ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

କିଂ ରୋଦିଷୀତି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦନ୍ତଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ଚତୁର୍ଥଂ ଦେହି ମେ ନାମ ଇତ୍ଯୁଵାଚ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵମ୍ ।। ୨୭.

ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ, 'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?' ପୁଅ ପୁନି କହିଲେ, 'ମୋତେ ଚତୁର୍ଥ ନାମ ଦିଅ,' ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି।

ପଶୂନାଂ ତ୍ଵଂ ପତିର୍ଦେଵ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋଽରୁଦତ୍ପୁନଃ। କିଂ ରୋଦିଷୀତି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦନ୍ତଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୭.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତୁମେ ପଶୁମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଦେବ।' ତଥାପି ସେ ପୁନି କାନ୍ଦିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ, 'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?'

ପଞ୍ଚମଂ ଦେହି ମେ ନାମ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତମ୍। ଈଶସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵ ନାମ୍ନାସି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋଽରୁଦତ୍ପୁନଃ ।। ୨୭.

ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ ପଞ୍ଚମ ନାମ ଦିଅ।' ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତୁମେ ଈଶ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବ।' ତଥାପି ସେ ପୁନି କାନ୍ଦିଲେ।

କିଂ ରୋଦିଷୀତି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦନ୍ତଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ଷଷ୍ଠଂ ମେ ନାମ ଦେହୀତି ଇତ୍ଯୁଵାଚାଥ ତଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ।। ୨୭.

ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ, 'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?' ପୁଅ ପୁନି କହିଲେ, 'ମୋତେ ଷଷ୍ଠ ନାମ ଦିଅ,' ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି।

ଭୀମସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵ ନାମ୍ନାସି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋଽରୁଦତ୍ପୁନଃ । କିଂ ରୋଦିଷୀତି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦନ୍ତଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୨୭.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତୁମେ ଭୀମ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବ।' ତଥାପି ସେ ପୁନି କାନ୍ଦିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ, 'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?'

ସପ୍ତମଂ ଦେହି ମେ ନାମ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ତମ୍। ଉଗ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵ ନାମ୍ନାସି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସୋଽରୁଦତ୍ପୁନଃ ।। ୨୭.

ସେ କହିଲେ, 'ମୋତେ ସପ୍ତମ ନାମ ଦିଅ।' ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତୁମେ ଉଗ୍ର ନାମରେ ପରିଚିତ, ଦେବ।' ତଥାପି ସେ ପୁନି କାନ୍ଦିଲେ।

କିଂ ରୋଦିଷୀତି ତଂ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦନ୍ତଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ଅଷ୍ଠମଂ ଦେହି ମେ ନାମ ତ୍ଵଂ ଵିଭୋ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍। ମହାଦେଵସ୍ତୁ ନାମ୍ନାସି ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵିରରାମ ହ ।। ୨୭.

ବ୍ରହ୍ମା ପଚାରିଲେ, 'କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?' ପୁଅ ପୁନି କହିଲେ, 'ମୋତେ ଅଷ୍ଟମ ନାମ ଦିଅ, ବିଭୋ।' ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ତୁମେ ମହାଦେବ ନାମରେ ପରିଚିତ।' ତାପରେ ସେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।

ଲବ୍ଧ୍ଵା ନାମାନି ଚୈତାନି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନୀଲଲୋହିତଃ। ପ୍ରୋଵାଚ ନାମ୍ନାମେତେଷାଂ ଭୂତାନି ପ୍ରଦିଶେତି ହ ।। ୨୭.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ନାମ ପାଇଁ ନୀଳଲୋହିତ କହିଲେ— 'ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ଚିହ୍ନଟ ହେଉନ୍ତୁ।'

ତତୋଽଭିଶୃଷ୍ଟାସ୍ତନଵ ଏଷାଂ ନାମ୍ନାଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା। ସୂର୍ଯୋ ମହୀ ଜଲଂ ଵହ୍ନିର୍ଵାଯୁରାକାଶମେଵ ଚ ।। ୨୭.

ତାପରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ— ଏହି ସମସ୍ତ ତନୁକୁ ଏହି ନାମରେ ଅଭିଷେକ କଲେ।

ଦୀକ୍ଷିତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ଯେତେ ବ୍ରହ୍ମଧାତଵଃ। ତେଷୁ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ଵନ୍ଦ୍ଯଃ ସ୍ଯାଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ତାନ୍ ହିନସ୍ତି ଵୈ ।। ୨୭.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ। ଏହାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜିତ ଓ ବନ୍ଦ୍ୟ ମନାଯିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେମାନେ ଏହାମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ୱର କରନ୍ତି।

ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ତଂ ଦେଵଂ ନୀଲଲୋହିତମ୍ । ଦ୍ଵିତୀଯଂ ନାମଧେଯନ୍ତେ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଵେତି ଯତ୍। ଏତସ୍ଯାପୋ ଦ୍ଵିତୀଯା ତେ ତନୁର୍ନାମ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୨୭.

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ସେଇ ଦେବତା ନୀଳଲୋହିତଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ନାମ ଭବ ଦେଇଛି; ତୁମର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ପାଣି ହେବ ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଯତ୍ ସ୍ଥିରଂ ତସ୍ଯ ଶରୀରସ୍ଥଂ ରସାତ୍ମକମ୍। ତଦ୍ଵିଵେଶ ତତସ୍ତୋଯଂ ତସ୍ମାଦାପୋ ଭଵଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୭.

ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯେଉଁ ଅଂଶ ସ୍ଥିର ଓ ରସମୟ ଥିଲା, ସେଠାରୁ ପାଣିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଏହିକାରଣରୁ, ପାଣି ସହିତ ଭବ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

ଯସ୍ମାଦ୍ଭଵନ୍ତି ଭୂତାନି ତାଭ୍ଯସ୍ତା ଭାଵଯନ୍ତି ଚ। ଭଵନାଦ୍ଭାଵନାଚ୍ଚୈଵ ଭୂତାନାଂ ସମ୍ଭଵଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୭.

ଯେଉଁଠାରୁ ସମସ୍ତ ଭୂତ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ଭବ ଓ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଭୂତମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କହାଯାଏ।

ତସ୍ମାନ୍ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଞ୍ଚ ନାପ୍ସୁ କୁର୍ଵୀତ ସର୍ଵଦା। ନ ସ୍ନାଯେଦପ୍ସୁ ନଗ୍ନଶ୍ଚ ନ ନିଷ୍ଠୀଵେତ୍ କଦାଚନ ।। ୨୭.

ଏହିକାରଣରୁ, କେବେ ବି ପାଣିରେ ପିଶାବ କିମ୍ବା ମଳ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପାଣିରେ ନଗ୍ନ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରିବା ନାହିଁ, କେବେ ବି ତାହାରେ ଥୁ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ମୈଥୁନଂ ନୈଵ ସେଵେତ ଶିରଃସ୍ନାନଞ୍ଚ ଵର୍ଜଯେତ୍। ନ ପ୍ରୀତଃ ପରିଚକ୍ଷୀତ ଵହନ୍ନ ସଂସ୍ଥିତୋଽପି ଵା ।। ୨୭.

ପାଣିରେ କେବେ ବି ମିଥୁନ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମୁଣ୍ଡ ଧୋଇବା ମଧ୍ୟ ଦରକାର ନାହିଁ; ଚାଲିବା କିମ୍ବା ଦଢ଼ିଆ ଥିବାବେଳେ ଅସମ୍ମାନ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ମେଧ୍ଯାମେଧ୍ଯଶରୀରତ୍ଵାନ୍ନୈଵ ଦୁଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯପଃ କ୍ଵଚିତ୍ । ଵିଵର୍ଣରସଗନ୍ଧାଶ୍ଚ ଅଲ୍ପାଶ୍ଚ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍ ।। ୨୭.

ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ଶରୀର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣି କେବେ ବି ଦୂଷିତ ହୁଏନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ପାଣି ରଙ୍ଗ ହରାଇଛି, ରସ ନାହିଁ, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଅଛି କିମ୍ବା ଅଳ୍ପ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ।

ଅପାଂ ଯୋନିଃ ସମୁଦ୍ରଶ୍ଚ ତସ୍ମାତ୍ତଂ କାମଯନ୍ତି ତାଃ। ମେଧ୍ଯାଶ୍ଚୈଵାମୃତାଶ୍ଚୈଵ ଭଵନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ଯ ସାଗରମ୍ ।। ୨୭.

ପାଣିର ମୂଳ ହେଉଛି ସମୁଦ୍ର, ଏହିକାରଣରୁ ସମସ୍ତ ପାଣି ସମୁଦ୍ରକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ; ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ସେମାନେ ପବିତ୍ର ଓ ଅମୃତ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ତସ୍ମାଦପୋ ନ ରୁନ୍ଧୀତ ସମୁଦ୍ରଂ କାମଯନ୍ତି ତାଃ। ନ ହିନସ୍ତି ଭଵୋ ଦେଵଃ ସଦୈଵଂ ଯୋଽପ୍ସୁ ଵର୍ତ୍ତତେ ।। ୨୭.

ଏହିକାରଣରୁ, ପାଣିକୁ କେବେ ବି ଅଟକାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏପରି ପାଣିରେ ଯିଏ ରହେ, ତାଙ୍କୁ ଭବ ଦେବତା କେବେ ଅପକାର କରନ୍ତିନାହିଁ।

ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ତଂ ଦେଵଂ କୃଷ୍ଣଲୋହିତମ୍। ଶର୍ଵସ୍ତ୍ଵମିତି ଯନ୍ନାମ ତୃତୀଯଂ ସମୁଦାହୃତମ୍। ତସ୍ଯ ଭୂମିସ୍ତୃତୀଯା ତୁ ତନୁର୍ନାମ୍ନା ଭଵତ୍ଵିଯମ୍ ।। ୨୭.

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ଦେବତା କୃଷ୍ଣଲୋହିତଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ତୁମ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ନାମ ଶର୍ବ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି; ଏହି ପୃଥିବୀ ତୁମର ତୃତୀୟ ରୂପ ହେଉ।'

ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଯତ୍ ସ୍ଥିରଂ ତସ୍ଯ ଶରୀରସ୍ଯାସ୍ଥିସଂଜ୍ଞିତମ୍। ତଦ୍ଵିଵେଶ ତତୋ ଭୂମିସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭୂଃ ଶର୍ଵ ଉଚ୍ଯତେ ।। ୨୭.

ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯେଉଁ ଅଂଶ ସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ଥି ଭାବରେ ଅଛି, ସେଠାରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଏହିକାରଣରୁ, ପୃଥିବୀକୁ ଶର୍ବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ତସ୍ମାତ୍ କୁର୍ଵୀତ ନୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ପୁରୀଷମ୍ମୂତ୍ରମେଵ ଵା। ନ ଚ୍ଛାଯାଯାଂ ନ ସୋପାନେ ସ୍ଵଚ୍ଛାଯାଂ ନାପି ମେହଯେତ୍ ।। ୨୭.

ଏହିକାରଣରୁ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଣେ ପୃଥିବୀରେ କିମ୍ବା ଛାୟାରେ, ସିଢ଼ିରେ କିମ୍ବା ନିଜ ଛାୟାରେ କେବେ ବି ପିଶାବ କିମ୍ବା ମଳ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଶିରଃ ପ୍ରାପୃତ୍ଯ କୁର୍ଵୀତ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାଯ ତୃଣୈର୍ମହୀମ୍। ଯ ଏଵଂ ଵର୍ତ୍ତତେ ଭୂମୌ ତଂ ଶର୍ଵୋ ନ ହିନସ୍ତି ଵୈ ।। ୨୭.

ମୁଣ୍ଡ ଢାକି ଏହା କରିବା ଉଚିତ, ତଳେ ଘାସ ଦେଇ ପୃଥିବୀ ଢାକିବା ଦ୍ୱାରା; ଏଭଳି ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ ଯିଏ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଶର୍ବ କେବେ ଅପକାର କରନ୍ତିନାହିଁ।

ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ତଂ ଦେଵଂ ନୀଲଲୋହିତମ୍। ଈଶାନ ଇତି ଯତ୍‌ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚତୁର୍ଥଂ ନାମ ତେ ମଯା ।। ୨୭.

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ଦେବତା ନୀଳଲୋହିତଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଚତୁର୍ଥ ନାମ ଈଶାନ ଦେଇଛି।'

ଚତୁର୍ଥସ୍ଯ ଚତୁର୍ଥୀ ସ୍ଯାଦ୍ଵାଯୁର୍ନାମ୍ନା ତନୁସ୍ତଵ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଯଚ୍ଛରୀରସ୍ଥଂ ପଞ୍ଚଧା ପ୍ରାଣସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।। ୨୭.

ଚତୁର୍ଥ ରୂପ ହେଉଛି ବାୟୁ; ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯେଉଁ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣ ଅଛି, ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

ଵିଵେଶ ତଂ ତଦା ଵାଯୁରୀଶାନୋ ଵାଯୁରୁଚ୍ଯତେ। ତସ୍ମାଦେନଂ ପରିଵଦେଦାଯତଂ ଵାଯୁମୀଶ୍ଵରମ୍। ଏଵଂ ଯୁକ୍ତମଥେଶାନୋ ନୈଵ ଦେଵୋ ହିନସ୍ତି ତମ୍ ।। ୨୭.

ତାପରେ ବାୟୁ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଏହିପରି, ବାୟୁ ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ଈଶାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହିକାରଣରୁ, ବିସ୍ତୃତ ବାୟୁକୁ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି ସମ୍ମାନ କଲେ, ଦେବତା ଈଶାନ କେବେ ତାଙ୍କୁ ଅପକାର କରନ୍ତିନାହିଁ।

ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ତଂ ଦେଵଂ ଧୂମ୍ରଲୋହିତମ୍। ଯତ୍ତେ ପଶୁପତୀତ୍ଯୁକ୍ତଂ ମଯା ନାମେହ ପଞ୍ଚମମ୍। ପଞ୍ଚମୀ ପଞ୍ଚମସ୍ଯୈଵ ତନୁର୍ନାମ୍ନାଽଗ୍ନିରସ୍ତୁ ତେ ।। ୨୭.

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଉଥରେ ଧୂମ୍ରଲୋହିତ ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଯେ ପଞ୍ଚମ ନାମ 'ପଶୁପତି' ଦେଇଛି, ଏହି ପଞ୍ଚମ ରୂପ ତୁମର 'ଅଗ୍ନି' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉ।"

ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଯଚ୍ଛରୀରସ୍ଥଂ ତେଜସ୍ତସ୍ଯୋପସଂଜ୍ଞିତମ୍। ଵିଵେଶ ତତ୍ତଦା ହ୍ଯଗ୍ନିସ୍ତସ୍ମାତ୍ପଶୁପତିଃ ପତିଃ ।। ୨୭.

ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ଥିବା ତେଜକୁ 'ଅଗ୍ନି' ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରାଗଲା, ଏବଂ ସେତିବେଳେ ଅଗ୍ନି ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ପଶୁପତି ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।

ଚନ୍ଦ୍ରମାସ୍ତୁ ସ୍ମୃତଃ ସୋମସ୍ତସ୍ଯାତ୍ମା ହ୍ଯୋଷଧୀଗଣଃ। ଏଵଂ ଯୋ ଵର୍ତ୍ତତେ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସଦା ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି। ନ ହନ୍ତି ତଂ ମହାଦେଵ ଏଵଂ ଵନ୍ଦେତ ତଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ।। ୨୭.

ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ 'ସୋମ' ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ, ଯାହାଙ୍କ ମୂଳ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଓ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏଭଳି ଯିଏ ଜଣା ଲୋକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଦିନରେ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ କେବେ କ୍ଷତି କରନ୍ତିନାହିଁ; ଏହିପରି ଭାବେ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବା ଉଚିତ।

ଗୋପାଯତି ଦିଵାଦିତ୍ଯଃ ପ୍ରଜା ନକ୍ତନ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ। ଏକରାତ୍ରେ ସମେଯାତାଂ ସୂର୍ଯ୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସାଵୁଭୌ। ଅମାଵାସ୍ଯାନିଶାଯାନ୍ତୁ ତସ୍ଯାଂ ଯୁକ୍ତଃ ସଦା ଵସେତ୍ ।। ୨୭.

ଦିନକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ରାତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏକ ରାତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୁହେଁ ମିଳନ୍ତି; ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ ସେଉଁଠି ସଦା ଏକତ୍ରିତ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଥାନ୍ତି।