ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ସର୍ଵଭୂତାଯ ଭୂତାଯ ସର୍ଵେଶାତିଶଯାଯ ଚ। ପୁରଭେତ୍ରେ ଚ ଶାନ୍ତାଯ ସୁଗନ୍ଧାଯ ଵରେଶଵେ ।। ୨୪.

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରାଣୀ ଯିଏ, ସମସ୍ତ ନାଥଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ପୁର ଭଞ୍ଜନ, ଶାନ୍ତ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ନମସ୍କାର।

ପୁଷ୍ପଵନ୍ତସ୍ଵରୁପାଯ ଭଗନେତ୍ରାନ୍ତକାଯ ଚ । କଣାଦାଯ ଵରିଷ୍ଠାଯ କାମାଙ୍ଗଦହନାଯ ଚ ।। ୨୪.

ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ଦେହ ଥିବା, ଭଗର ଚକ୍ଷୁ ନାଶକ, କଣା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାମଙ୍ଗ ଦାହକଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ରଵେଃ କରାଲଚକ୍ରାଯ ନାଗେନ୍ଦ୍ରଦମନାଯ ଚ। ଦୈତ୍ଯାନାମନ୍ତକାଯାଥୋ ଦିଵ୍ଯାକ୍ରନ୍ଦକରାଯ ଚ ।। ୨୪.

ସୂର୍ଯ୍ୟର ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ନାଗରାଜ ଦମନ କରୁଥିବା, ଦାନବ ନାଶକ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଶୋକ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଶ୍ମଶାନରତିନିତ୍ଯାଯ ନମସ୍ତ୍ର୍ଯମ୍ବକଧାରିଣେ। ନମସ୍ତେ ପ୍ରାଣପାଲାଯ ଧଵମାଲାଧରାଯ ଚ ।। ୨୪.

ଶ୍ମଶାନରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିବା, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ପ୍ରାଣର ରକ୍ଷକ ଏବଂ ଧବ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ନମସ୍କାର।

ପ୍ରହୀଣଶୋକୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ଭୂତୈଃ ପରିଷ୍ଟୁତାଯ ଚ। ନରନାରୀଶରୀରାଯ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯକରାଯ ଚ ।। ୨୪.

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଯେଉଁମାନେ ଶୋକ ରହିତ ହୋଇ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଦେହ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଜଟିନେ ଦଣ୍ଡିନେ ତୁଭ୍ଯଂ ଵ୍ଯାଲଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନେ । ନମୋଽସ୍ତୁ ନୃତ୍ଯଶୀଲାଯ ଵାଦ୍ଯନୃତ୍ଯପ୍ରିଯାଯ ଚ ।। ୨୪.

ଜଟାଧାରୀ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ସର୍ପ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବାଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ନମସ୍କାର।

ମନ୍ଯଵେ ଶୀତଶୀଲାଯ ସୁଗୀତିଗାଯତେ ନମଃ। କଟକକରାଯ ଭୀମାଯ ଚୋଗ୍ରରୂପଧରାଯ ଚ ।। ୨୪.

କ୍ରୋଧୀ, ଶୀତଳ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା, ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଥିବାଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର। କଙ୍କଣଧାରୀ, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଭୀଷଣ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଵିଭୀଷଣାଯ ଭୀମାଯ ଭଗପ୍ରମଥନାଯ ଚ। ସିଦ୍ଧସଙ୍ଘାତଗୀତାଯ ମହାଭାଗାଯ ଵୈ ନମଃ ।। ୨୪.

ଭୟଙ୍କର ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ, ବୀର ଭୀମକୁ, ଭଗକୁ ନଶ୍ୱନ୍ତ କରୁଥିବାକୁ, ସିଦ୍ଧମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧନ୍ୟ ଯିଏ, ସେଠାରେ ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା।

ନମୋ ମୁକ୍ତାଟ୍ଟହାସାଯ କ୍ଷ୍ଵେଡିତାସ୍ଫୋଟିତାଯ ଚ। ନଦତେ କୂର୍ଦତେ ଚୈଵ ନମଃ ପ୍ରମୁଦିତାଯ ଚ ।। ୨୪.

ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହସୁଥିବା, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଗଞ୍ଜନ କରୁଥିବା, ହସି ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଉଥିବା, ନାଦ କରୁଥିବା, ଲାଫିବା ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ଥିବା ଯିଏ, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।

ନମୋଽଦ୍ଭୁତାଯ ସ୍ଵପତେ ଧାଵତେ ପ୍ରସ୍ଥିତାଯ ଚ। ଧ୍ଯାଯତେ ଜୃମ୍ଭତେ ଚୈଵ ତୁଦତେ ଦ୍ରଵତେ ନମଃ ।। ୨୪.

ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଯିଏ, ଶୁଅଛନ୍ତି, ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଜମ୍ଭାଇ ଦେଉଥିବା, ପ୍ରହାର କରୁଥିବା, ଗଳିଯାଉଥିବା, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଚଲତେ କ୍ରୀଡତେ ଚୈଵ ଲମ୍ବୋଦରଶରୀରିଣେ। ନମଃ କୃତାଯ କମ୍ପାଯ ମୁଣ୍ଡାଯ ଵିକରାଯ ଚ ।। ୨୪.

ଚଳିଥିବା, ଖେଳୁଥିବା, ବଡ଼ ପେଟ ଥିବା ଶରୀର ଯିଏ, ସେଠାରେ ନମସ୍କାର। ସଫଳ କରିଥିବା, କମ୍ପିଥିବା, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା କରିଥିବା, ବିକୃତ ଆକୃତି ଥିବା ଯିଏ, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।

ନମ ଉନ୍ମତ୍ତଵେଷାଯ କିଙ୍କିଣୀକାଯ ଵୈ ନମଃ। ନମୋ ଵିକୃତଵେଷାଯ କ୍ରୂରୋଗ୍ରାମର୍ଷଣାଯ ଚ ।। ୨୪.

ପାଗଳ ଭାବରେ ଥିବା, ଘଣ୍ଟି ଲାଗିଥିବା, ବିକୃତ ଭାବରେ ଥିବା, କ୍ରୁର ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଯିଏ, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଅପ୍ରମେଯାଯ ଦୀପ୍ତାଯ ଦୀପ୍ତଯେ ନିର୍ଗୁଣାଯ ଚ। ନମଃ ପ୍ରିଯାଯ ଵାଦାଯ ମୁଦ୍ରାମଣିଧରାଯ ଚ ।। ୨୪.

ଅପରିମାପ୍ୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦୀପ୍ତିର ମୂଳ, ଗୁଣ ଛାଡ଼ିଥିବା, ପ୍ରିୟ, କଥା କହୁଥିବା, ମୁଦ୍ରା ଓ ମଣି ଧାରଣ କରୁଥିବା ଯିଏ, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।

ନମସ୍ତୋକାଯ ତନଵେ ଗୁଣୈରପ୍ରତିମାଯ ଚ। ନମୋ ଗଣାଯ ଗୁହ୍ଯାଯ ଅଗମ୍ଯାଗମନାଯ ଚ ।। ୨୪.

ନବୀନ, ସୁକୁମାର, ଗୁଣରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଗଣ, ଗୁପ୍ତ, ଯେଉଁଠି କେହି ଯିବା ନାହିଁ ସେଠି ଯିଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଆସନ୍ତି, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଲୋକ ଧାତ୍ରୀ ତ୍ଵିଯଂ ଭୂମିଃ ପାଦୌ ସଜ୍ଜନସେଵିତୌ। ସର୍ଵ୍ଵେଷାଂ ସିଦ୍ଧଯୋଗାନାମଧିଷ୍ଠାନନ୍ତଵୋଦରମ୍ ।। ୨୪.

ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣକାରୀ ଭୂମି, ତୁମ ଚରଣକୁ ସଜ୍ଜନମାନେ ସେବନ୍ତି, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ ଯୋଗୀମାନେ ତୁମେ ଆଧାର ଏବଂ ଅନନ୍ତ ବିସ୍ତାର।

ମଧ୍ଯେଽନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଵିସ୍ତୀର୍ଣନ୍ତାରାଗଣଵିଭୂଷିତମ୍। ତାରାପଥ ଇଵା ଭାତି ଶ୍ରୀମାନ୍ ହାରସ୍ତଵୋରସି ।। ୨୪.

ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ ଆକାଶ ତାରାମାନେ ସଜାଇଛନ୍ତି, ତାରାପଥ ଭଳି ତୁମ ଛାତିରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ହାର ଭଳି ଚମକୁଛି।

ଦିଶୋ ଦଶ ଭୁଜାସ୍ତେ ଵୈ କେଯୂରାଙ୍ଗଦଭୂଷିତାଃ। ଵିସ୍ତୀର୍ଣପରିଣାହଶ୍ଚ ନୀଲାମ୍ବୁଦଚଯୋପମଃ ।। ୨୪.

ତୁମର ଦଶଟି ବାହୁ ଦିଗମାନେ, କଙ୍କଣ ଓ ବାହୁବନ୍ଧ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବିଶାଳତା ଗାଢ଼ ମେଘ ଭଳି।

କଣ୍ଠସ୍ତେ ଶୋଭତେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ହେମସୂତ୍ରଵିଭୂଷିତଃ । ଦଂଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷମନୌପମ୍ଯଂ ମୁଖଂ ତଵ ।। ୨୪.

ତୁମର କଣ୍ଠ ହେମ ଦୋରି ଲଗାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛି, ତୁମର ମୁହଁ ଦାଢ଼ି ଦେଖି ଅପରାଜୟ ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ।

ପଝମାଲାକୃତୋଷ୍ଣୀଷଂ ଶୀର୍ଷଣ୍ଯଂ ଶୋଭତେ କଥମ୍। ଦୀପ୍ତିଃ ସୂର୍ଯେ ଵପୁଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରେ ସ୍ଥୈର୍ଯେ ଭୂର୍ହ୍ଯନିଲୋ ବଲେ ।। ୨୪.

ମଣ୍ଡମାଳା ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଯେତେ ଶୋଭାମୟ! ତୁମର ତେଜ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ, ଆକୃତି ଚନ୍ଦ୍ରରେ, ଦୃଢତା ଭୂମିରେ, ଶକ୍ତି ପବନରେ।

ତୈକ୍ଷ୍ଣ୍ଯମଗ୍ନୌ ପ୍ରଭା ଚନ୍ଦ୍ରେ ଖେ ଶବ୍ଦଃ ଶୈତ୍ଯମପ୍ସୁ ଚ। ଅକ୍ଷରୋତ୍ତମନିଷ୍ପନ୍ଦାନ୍ ଗୁଣାନେତାନ୍ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ ।। ୨୪.

ଅଗ୍ନିରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣତା, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଆଭା, ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ, ପାଣିରେ ଶୀତଳତା—ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମାନେ ଏହି ଗୁଣମାନେକୁ ଅଚଳ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।

ଜପୋ ଜପ୍ଯୋ ମହାଯୋଗୀ ମହାଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ। ପୁରେଶଯୋ ଗୁହାଵାସୀ ଖେଚରୋ ରଜନୀଚରଃ ।। ୨୪.

ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞର ଉପାସ୍ୟ, ମହାଯୋଗୀ, ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱର, ପୁରର ନାଥ, ଗୁହାରେ ବସୁଥିବା, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା।

ତପୋନିଧିର୍ଗୁହଗୁରୁର୍ନନ୍ଦନୋ ନନ୍ଦିଵର୍ଦ୍ଧନଃ। ହଯଶୀର୍ଷୋ ଧରାଧାତା ଵିଧାତା ଭୂତିଵାହନଃ ।। ୨୪.

ତପସ୍ୟାର ଭଣ୍ଡାର, ଗୁପ୍ତ ଗୁରୁ, ଆନନ୍ଦ ଦାତା, ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିବା, ଘୋଡ଼ା ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ଭୂମିର ଧାରକ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଭୂତିର ବାହନ।

ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯୋ ବୋଧନୋ ନେତା ଧୂର୍ଵହୋ ଦୁଷ୍ପ୍ରକମ୍ପକଃ। ବୃହଦ୍ରଥୋ ଭୀମକର୍ମା ବୃହତ୍କୀର୍ତିର୍ଧନଞ୍ଜଯଃ ।। ୨୪.

ଯାହାକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍, ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା, ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ଧ୍ରୁବକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଅଚଳ, ବଡ଼ ରଥ ଥିବା, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା, ଧନ ଜିତିଥିବା।

ଘଣ୍ଟାପ୍ରିଯୋ ଧ୍ଵଜୀଛତ୍ରୀ ପତାକାଧ୍ଵଜିନୀପତିଃ। କଵଚୀ ପଟ୍ଟିଶୀ ଶଙ୍ଖୀ ପାଶହସ୍ତଃ ପରଶ୍ଵଭୃତ୍ ।। ୨୪.

ଘଣ୍ଟା ପ୍ରିୟ, ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଛତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜ ଥିବା ସେନାର ନାଥ, କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପଟ୍ଟିଶ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଶଂଖ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପାଶ ହାତରେ ଧରିଥିବା, କୁଠାର ଧାରଣ କରୁଥିବା।

ଅଗମସ୍ତ୍ଵନଘଃ ଶୂରୋ ଦେଵରାଜାରିମର୍ଦନଃ। ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସାଦ୍ଯ ପୁରାଽସ୍ମାଭିର୍ଦ୍ଵିଷନ୍ତୋ ନିହତା ଯୁଧି ।। ୨୪.

ତୁମେ ଅଗମ୍ୟ, ନିର୍ମଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟବତ୍ ଶୂର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା। ପୂର୍ବେ ଆମେ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମର ଶତ୍ରୁମାନେ ବିନଶିଗଲେ।

ଅଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵଂ ଚାର୍ଣଵାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ପିଭନ୍ନୈଵ ନ ତୃପ୍ଯସେ। କ୍ରୋଧାଗାରଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା କାମହା କାମଦଃ ପ୍ରିଯଃ ।। ୨୪.

ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରକୁ ପିଇଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନାହାଁ। ତୁମେ କ୍ରୋଧର ଆଶ୍ରୟ, କିନ୍ତୁ ମନ ଶାନ୍ତ। ତୁମେ ଆସକ୍ତିକୁ ନଶ୍ଟ କର, ଆସକ୍ତି ଦେଉଛ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ।

ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଚ ଗୋଘ୍ନସ୍ତ୍ଵଂ ଶିଷ୍ଟପୂଜିତଃ। ଵେଦାନାମଵ୍ଯଯଃ କୋଶସ୍ତ୍ଵଯା ଯଜ୍ଞଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତଃ ।। ୨୪.

ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ। ଗୋହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଷ୍ଟମାନେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି। ବେଦର ଅକ୍ଷୟ ଧନାଗାର ତୁମେ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ହେଉଛି।

ହଵ୍ଯଞ୍ଚ ଵେଦଂ ଵହତି ଵେଦୋକ୍ତଂ ହଵ୍ଯଵାହନଃ। ପ୍ରୀତେ ତ୍ଵଯି ମହାଦେଵ ଵଯଂ ପ୍ରୀତା ଭଵାମହେ ।। ୨୪.

ତୁମେ ବେଦ ଓ ହବିଷ୍ୟା ଉଠାଉଛ, ବେଦର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ହବିଷ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବତା। ମହାଦେବ, ତୁମେ ଖୁସି ହେଲେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଖୁସି ହେଉଛୁ।

ଭଵାନୀଶୋ ନାଦିମାନ୍ ଧାମରାଶିର୍ବ୍ରହ୍ମମ ଲୋକାନାନ୍ତ୍ଵଂ କର୍ତ୍ତା ତ୍ଵାଦିସର୍ଗଃ। ସାଙ୍ଖ୍ଯାଃ ପ୍ରକୃତିଭ୍ଯଃ ପରମଂ ତ୍ଵାଂ ଵିଦିତ୍ଵା କ୍ଷୀଣଧ୍ଯାନାସ୍ତେ ନ ମୃତ୍ଯୁଂ ଵିଶନ୍ତି ।। ୨୪.

ତୁମେ ଭବାନୀଙ୍କର ପତି, ଆଦିହୀନ, ତେଜର ଆଗାର, ବ୍ରହ୍ମ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ଯେମାନେ ସାଙ୍ଖ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ତୁମକୁ ପରମ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ ଶେଷ କରି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।