ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଯଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵ୍ଯାସୋ ନାମ୍ନା ଦ୍ଵୈପାଯନଃ ପ୍ରଭୁଃ। ତଦା ଷଷ୍ଠେନ ଚାଂଶେନ କୃଷ୍ଣଃ ପୁରୁଷସତ୍ତମଃ। ଵସୁଦେଵାଦ୍ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵାସୁଦେଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୨୩.

ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱୈପାୟନ ନାମରେ ପ୍ରଭୁ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ଷଷ୍ଠାଂଶରେ କୃଷ୍ଣ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ଓ ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାସୁଦେବ ହେବେ।

ତଦା ଚାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଯୋଗାତ୍ମା ଯୋଗମାଯଯା। ଲୋକଵିସ୍ମଯନାର୍ଥାଯ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଶରୀରକଃ ।। ୨୩.

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଯୋଗର ମୂଳ ଧରିଥିବା, ଯୋଗମାୟାର ଶକ୍ତିରେ, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଶରୀର ନେଇ ଆସିବି।

ଶ୍ମଶାଵେ ମୃତମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୋକମନାଥକମ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ହିତାର୍ଥାଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଯୋଗମାଯଯା ।। ୨୩.

ଶ୍ମଶାନରେ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ମୃତଦେହ ଦେଖି, ଲୋକ ଅନାଥ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ମୁଁ ଯୋଗମାୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି।

ଦିଵ୍ଯାଂ ମେରୁଗୁହାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ତ୍ଵଯା ସାର୍ଦ୍ଧଞ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା। ଭଵିଷ୍ଯାମି ତଦା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନକୁଲୀ ନାମ ନାମତଃ ।। ୨୩.

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ 'ନକୁଳୀ' ନାମରେ ବାସ କରିବି।

କାଯାରୋହଣମିତ୍ଯେଵଂ ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରଞ୍ଚ ଵୈତଦା। ଭଵିଷ୍ଯତି ତୁ ଵିଖ୍ଯାତଂ ଯାଵଦ୍ଭୂମିର୍ଦ୍ଧରିଷ୍ଯତି ।। ୨୩.

ସେଠାକୁ 'କାୟାରୋହଣ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ ଏବଂ ଏହା ସିଦ୍ଧିର କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ପୃଥିବୀ ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିବ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପସ୍ଵିନଃ । କୁଶଇକଶ୍ଚୈଵ ଗାର୍ଗ୍ଯଶ୍ଚ ମିତ୍ରକୋ ରୁଷ୍ଟ ଏଵ ଚ ।। ୨୩.

ସେଠି ମୋର ପୁଅମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୱୀ ହେବେ, ସେମାନେ କୁଶଏକ, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ମିତ୍ରକ ଏବଂ ରୁଷ୍ଟ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।

ଯୋଗଯୁକ୍ତା ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଵିମଲା ହ୍ଯୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗରେ ନିପୁଣ, ମହାତ୍ମା, ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବେ। ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।

ଇତ୍ଯେତଦ୍ଵୈ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତମଵତାରେଷୁ ଲକ୍ଷଣମ୍। ମନ୍ଵାଦିକୃଷ୍ଣପର୍ଯନ୍ତମଷ୍ଟାଵିଂଶଯୁଗକ୍ରମାତ୍। ତତ୍ର ସ୍ମୃତିସମୂହାନାଂ ଵିଭାଗୋ ଧର୍ମଲକ୍ଷଣମ୍ ।। ୨୩.

ଏଭଳି ମୁଁ ତୁମକୁ ମନୁ ଆଦିଠାରୁ କୃଷ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଷ୍ଟାବିଂଶତି ଯୁଗର କ୍ରମରେ ଅବତାରମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ସେଠି ଧର୍ମର ଚିହ୍ନ ହେଉଛି ସ୍ମୃତିମାନଙ୍କର ବିଭାଗ।

ଚତ୍ଵାରି ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଯୁଗାନି ମୁନଯୋ ଵିଦୁଃ । କୃତଂ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଂ ଚ ତିଷ୍ଯଂ ଚେତି ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍ ।। ୨୪.

ହେ ମୁନିମାନେ, ଭାରତ ଭୂମିରେ ଚାରିଟି ଯୁଗ ଅଛି—କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଏବଂ ତିଷ୍ୟ। ଏହି ଚାରିଟି ଯୁଗ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ଏତତ୍ସହସ୍ରପର୍ଯନ୍ତମହର୍ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ମୃତମ୍। ଯାମାଦ୍ଯାସ୍ତୁ ଗଣାଃ ସପ୍ତ ରୋମଵନ୍ତଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ।। ୨୪.

ଏହିପରି ହଜାରଟି ଚକ୍ର ହେଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏକ ଦିନ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ଯାମ ଆଦି ସପ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଚଉଦ ରୋମବନ୍ତ ଅଛନ୍ତି।

ସଶରୀରାଃ ଶ୍ରଯନ୍ତେ ସ୍ମ ଜନଲୋକଂ ସହାନୁଗାଃ। ଏଵଂ ଦେଵେଷ୍ଵତୀତେଷୁ ମହର୍ଲ୍ଲୋକାଜ୍ଜନଂ ତପଃ ।। ୨୪.

ସେମାନେ ଦେହ ସହିତ ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀମାନେ ସହିତ ଜନଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଅତୀତ ହେଲେ, ମହର୍ଲୋକରୁ ଜନ ଏବଂ ତାପସ୍ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵତୀତେଷୁ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ମହୌଜସଃ। ତତସ୍ତେଷୁ ଗତେଷୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ସାଯୁଜ୍ଯଂ କଲ୍ପଵାସିନାମ୍ ।। ୨୪.

ଅତୀତ ମନ୍ବନ୍ତରମାନେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ, ସେମାନେ ଉପରକୁ ଯିବା ପରେ, କଳ୍ପବାସୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଆନ୍ତି।

ସମେତ୍ଯ ଦେଵୈସ୍ତେ ଦେଵାଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ସଙ୍କାଲନେ ତଦା। ମହର୍ଲୋକଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଗଣାସ୍ତେ ଵୈ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ।। ୨୪.

ଯେତେବେଳେ ସଂହାର ଆସେ, ସେ ସମୟରେ ସେହି ଚଉଦଟି ଦେବତା ଗୋଷ୍ଠୀ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ମହର୍ଲୋକକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି।

ଭୂତଦିଷ୍ଵଵଶିଷ୍ଟେଷୁ ସ୍ଥାଵରାନ୍ତେଷୁ ଵୈ ତଦା । ଶୂନ୍ଯେଷୁ ତେଷୁ ଲୋକେଷୁ ମହାନ୍ତେଷୁ ଭୁଵାଦିଷୁ। ଦେଵେଷ୍ଵଥ ଗତେଷୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ କଲ୍ପଵାସିଷୁ ଵୈ ଜନମ୍ ।। ୨୪.

ସେ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ କେବଳ ପଞ୍ଚଭୂତ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଡ଼ପଦାର୍ଥ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେହି ବିଶାଳ ଏବଂ ଖାଲି ଲୋକମାନେ, ପୃଥିବୀ ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ, ଦେବତାମାନେ ଉପରକୁ ଯିବା ପରେ, କଳ୍ପବାସୀମାନେ ଜନଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

ତତ୍ସଂହତ୍ଯା ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵର୍ଷିଗଣଦାନଵାନ୍। ସଂସ୍ଥାପଯତି ଵୈ ସର୍ଵ୍ଵାନ୍ ଦାହଵୃଷ୍‌ଟ୍ଯା ଯୁଗକ୍ଷଯେ ।। ୨୪.

ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଏକତ୍ରିକରଣ ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତା, ଋଷି ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କୁ, ଯୁଗ ଶେଷରେ ଅଗ୍ନି ଓ ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସଂହାର ପରେ, ପୁନଃ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି।

ଯୋଽତୀତଃ ସପ୍ତମଃ କଲ୍ପୋ ମଯା ଵଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ। ସମୁଦ୍ରୈଃ ସପ୍ତଭିର୍ଗାଢମେକୀଭୂତୈର୍ମହାର୍ଣଵୈଃ । ଆସୀଦେକାର୍ଣଵଂ ଘୋରମଵିଭାଗଂ ତମୋମଯମ୍ ।। ୨୪.୮ ମାଯଯୈକାର୍ଣଵେ ତସ୍ମିନ୍ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ। ଜୀମୂତାଭୋଽମ୍ବୁଜାକ୍ଷଶ୍ଚ କିରୀଟୀ ଶ୍ରୀପତିର୍ହରିଃ ।। ୨୪.

ଯେ ସପ୍ତମ କଳ୍ପ ଅତୀତ ହୋଇଛି, ମୁଁ ତୁମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିଛି। ସେଥିରେ ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଏକାତ୍ମକ ହୋଇ ବଡ଼ ସାଗରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଅଖଣ୍ଡ, ଅନ୍ଧକାରର ମାସ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ନାରାଯଣମୁଖୋଦ୍ଗୀର୍ଣଃ ସୋଽଷ୍ଟମଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ। ଅଷ୍ଟବାହୁର୍ମହୋରସ୍କୋ ଲୋକାନାଂ ଯୋନିରୁଚ୍ଯତେ। କିମପ୍ଯଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ଯୋଗଵିତ୍ ।। ୨୪.

ସେ ଏକାତ୍ମକ ସାଗରରେ, ନାରାୟଣ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଅଷ୍ଟବାହୁ, ବିଶାଳ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଏବଂ ନିୟମିତ ମନସ୍କ, ଯୋଗରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଯୋଗଜ୍ଞାନୀ।

ଫଣାସହସ୍ରକଲିତଂ ତମପ୍ରତିମଵର୍ଚସମ୍। ମହାଭୋଗପତେର୍ଭୋଗମନ୍ଵାସ୍ତୀର୍ଯ ମହୋଚ୍ଛ୍ରଯମ୍। ତସ୍ମିନ୍ମହତି ପର୍ଯଙ୍କେ ଶେତେ ଵୈ କନକପ୍ରଭେ ।। ୨୪.

ସେ ଅପୂର୍ବ ତେଜ଼ର ଧାରୀ, ହଜାର ଫଣା ଥିବା ମହାନାଗର ମହାଭୋଗ ଉପରେ, ସୁନା ରଙ୍ଗର ବଡ଼ ବିଛାନାରେ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବେ ଶୋଇଥିଲେ।

ଏଵଂ ତତ୍ର ଶଯାନେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା। ଆତ୍ମାରାମେଣ କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ସୃଷ୍ଟଂ ନାଭ୍ଯାଂ ତୁ ପଙ୍କଜମ୍ ।। ୨୪.

ଏଭଳି ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ, ଖେଳ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ଏକ ପଦ୍ମ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଶତଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ତରୁଣାଦିତ୍ଯଵର୍ଚ୍ଚସମ୍। ବଜ୍ରଦଣ୍ଡଂ ମହୋତ୍ସେଧଂ ଲୀଲଯା ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନା ।। ୨୪.

ସେହି ପଦ୍ମଟି ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବଜ୍ର ଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଡାଣ୍ଡ ଏବଂ ବଡ଼ ଉଚ୍ଚତାରେ, ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ଆସାନିରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯୈଵଂ କ୍ରୀଡମାନସ୍ଯ ସମୀପଂ ଦେଵମୀଢୁଷଃ। ହେମବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ରୁକ୍ମଵର୍ଣୋହ୍ଯତୀନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ଚତୁର୍ମୁଖୋ ଵିଶାଲାକ୍ଷଃ ସମାଗମ୍ଯ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ।। ୨୪.

ଏଭଳି ଖେଳୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ, ସୁନା ଡିଂଗାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅତିତ, ଚାରିମୁହଁ ଏବଂ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

ଶ୍ରିଯା ଯୁକ୍ତେନ ନଵ୍ଯେନ ସୁପ୍ରଭେଣ ସୁଗନ୍ଧିନା। ତଂ କ୍ରୀଡମାନଂ ପଝେନ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମା ତୁ ଭେଜିଵାନ୍ ।। ୨୪.

ନୂତନ ଶୋଭା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାରିତ ତାଙ୍କୁ ଖେଳୁଥିବା ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

ସ ଵିସ୍ମଯମଥାଗମ୍ଯ ଶସ୍ଯ ସଂପୂର୍ଣଯା ଗିରା। ପ୍ରୋଵାଚ କୋ ଭଵାନ୍ ଶେତେ ଆକ୍ଷିତୋ ମ୍ଧ୍ଯମମ୍ଭସାମ୍ ।। ୨୪.

ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଠରେ ସେ କହିଲେ, “ତୁମେ କିଏ, ଏହି ଜଳର ମଧ୍ୟରେ ଅରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପଡ଼ି ଅଛ?”

ଅଥ ତସ୍ଯାଚ୍ଯୁତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ଶୁଭଂ ଵଚଃ। ଉଦତିଷ୍ଠତ ପର୍ଯ୍ଯଙ୍କାଦ୍ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣି, ଅଚ୍ୟୁତ ତାଙ୍କର ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠିଲେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟି ହେଲା।

ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚୋତ୍ତରଂ ଚୈଵ କ୍ରିଯତେ ଯଚ୍ଚ କିଞ୍ଚନ। ଦ୍ଯୌରନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଭୂତଞ୍ଚ ପରଂ ପଦମହଂ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୨୪.

ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଦ୍ୟୁଲୋକ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଯେ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ, ତାହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାୟକ ମୁଁ।”

ତମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁନରଥାଵ୍ରଵୀତ୍ । କସ୍ତ୍ଵଂ ଖଲୁ ସମାଯାତଃ ସମୀପଂ ଭଗଵାନ୍ କୁତଃ । କୁତସ୍ଵ ଭୂଯୋ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ କୁତ୍ର ଵା ତେ ପ୍ରତିଶ୍ରଯଃ ।। ୨୪.

ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପୁଣି ପଚାରିଲେ, “ଭଗବନ୍, ତୁମେ କିଏ, କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, ଏଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛ? ପୁଣି କେଉଁଠି ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ତୁମର ଆଶ୍ରୟ କେଉଁଠି?”

କୋ ଭଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିସ୍ତ୍ଵଂ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ କିଞ୍ଚ ତେ ମଯା। ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପିତାମହଃ ।। ୨୪.

“ତୁମେ କିଏ, ଯାହାର ରୂପ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପିଛି? ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କଣ କରିପାରିବି?” ଏପରି କହି, ପିତାମହ ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

ଯଥା ଭଵାଂସ୍ତଥା ଚାହମାଦିକର୍ତ୍ତ ପ୍ରଜାପତିଃ। ନାରାଯଣସମାଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵ୍ଵଂ ଵୈ ମଯି ତିଷ୍ଠତି ।। ୨୪.

“ତୁମେ ଯେପରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେପରି—ମୁଁ ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରଜାପତି, ନାରାୟଣ ନାମରେ ପରିଚିତ। ସମସ୍ତ କିଛି ମୋ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛି।”

ସଵିସ୍ମଯଂ ପରଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋକକର୍ତୃଣା। ସୋଽନୁଜ୍ଞାତୋ ଭଗଵତା ଵୈକୁଣ୍ଠୋ ଵିଶ୍ଵସମ୍ଭଵଃ ।। ୨୪.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ ବୈକୁଣ୍ଠଙ୍କୁ ଭଗବାନ ଅନୁମତି ଦେଲେ।