ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ହିରଣ୍ଯନାମା କୌଶିଲ୍ଯଃ କାକ୍ଷୀଵଃ କୁଥୁମିସ୍ତଥା ।। ୨୩.

ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ହିରଣ୍ୟ, କୌଶିଲ୍ୟ, କାକ୍ଷୀବ ଏବଂ କୁଥୁମି।

ଈଶ୍ଵରା ଯୋଗଧର୍ମାଣଃ ସର୍ଵେ ତେ ହ୍ଯୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୋଗ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ, ଶକ୍ତି ଉପରକୁ ଉଠାଇଥିବା, ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଚାଲିଯିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ତତୋ ଵିଂଶତିମେ ସର୍ଗେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମେଣ ତୁ। ଵାଚଃଶ୍ରଵାଃ ସ୍ମୃତୋ ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାମତିଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ବିଶତମ ସୃଷ୍ଟି ଆସିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବାଚଃଶ୍ରବା ନାମରେ ଜଣାଯିବେ।

ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯଟ୍ଟହାସୀତି ନାମତଃ। ଅଟ୍ଟହାସପ୍ରିଯାଶ୍ଚାପି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତଦା ନରାଃ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅଟ୍ଟହାସ ନାମରେ ରହିବି; ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ହସିବାକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିବେ।

ତତ୍ରୈଵ ହିମଵତ୍ପୃଷ୍ଠେ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତେ। ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ଯୁକ୍ତାତ୍ମାନୋ ମହାସତ୍ତ୍ଵା ଧ୍ଯାନିନୋ ନିଯତଵ୍ରତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠି, ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଚାରଣମାନେ ଆସନ୍ତି, ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆତ୍ମାରେ ଏକତ୍ର, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ।

ସୁମନ୍ତୁର୍ଵର୍ଵରିର୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସୁବନ୍ଧୁଃ କୁଶିକନ୍ଧରଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ତେ ଗତାଃ ।। ୨୩.

ସୁମନ୍ତୁ, ବର୍ବରି, ଜ୍ଞାନୀ ସୁବନ୍ଧୁ ଏବଂ କୁଶିକନ୍ଧର, ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।

ଏକଵିଶେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମେଣ ତୁ। ଵାଚସ୍ପତିଃ ସ୍ମୃତୋ ଵ୍ଯାସୋ ଯଦା ସ ଋଷିସତ୍ତମଃ ।। ୨୩.

ପୁଣି, ଏକୋଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ବାଚସ୍ପତି ନାମରେ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଭାବେ ଜଣାଯିବେ।

ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଦାରୁକୋ ନାମ ନାମତଃ। ତସ୍ମାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଦେଵଦାରୁଵନଂ ମହତ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ଦାରୁକ ନାମରେ ରହିବି; ତାଙ୍କଠାରୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ବଡ଼ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ପ୍ଲକ୍ଷୋ ଦାକ୍ଷାଯଣିଶ୍ଚୈଵ କେତୁମାଲୀ ବକସ୍ତଥା ।। ୨୩.

ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦାକ୍ଷାୟଣି, କେତୁମାଳୀ ଏବଂ ବକ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ନିଯତା ହ୍ଯୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ପରମଂ ଯୋଗମାକ୍ଥାଯ ରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତଥାନଘାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ର, ବଡ଼ ଆତ୍ମା, ନିୟମିତ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଉପରକୁ ଉଠାଇଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ନିର୍ମଳ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଦ୍ଵାଵିଂଶେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ତୁ ଵ୍ଯାସଃ ଶୁକ୍ଲାଯନୋ ଯଦା। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାମୁନିଃ ।। ୨୩.

ବାଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ବ୍ୟାସ ଶୁକ୍ଳାୟନ ଭାବେ ଜନ୍ମିବେ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ମୁନି ଭାବେ ବାରାଣସୀରେ ରହିବି।

ନାମ୍ନା ଵୈ ଲାଙ୍ଗଲୀ ଭୀମୋ ଯତ୍ର ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ। ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ମାଂ କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ନଵତୀର୍ଣଂ ହଲାଯୁଧମ୍ ।। ୨୩.

ମୋର ନାମ ହେବ ଲାଙ୍ଗଳୀ ଭୀମ, ଯେଉଁଠି ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, କଳିଯୁଗରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ମୋତେ ହଳାୟୁଧ ଭାବେ ଦେଖିବେ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଧାର୍ମିକାଃ। ତୁଲ୍ଯାର୍ଚିର୍ମଧୁପିଙ୍ଗାକ୍ଷଃ ଶ୍ଵେତକେତୁସ୍ତଥୈଵ ଚ ।। ୨୩.

ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ—ତୁଲ୍ୟାର୍ଚି, ମଧୁପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ଏବଂ ଶ୍ୱେତକେତୁ।

ତେଽପି ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଧ୍ଯାନପରାଯଣାଃ। ଵିରଜା ବ୍ରହ୍ମଭୂଯିଷ୍ଠା ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ରହିଛନ୍ତି।

ପରିଵର୍ତ୍ତେ ତ୍ରଯୋଵିଂଶେ ତୃଣବିନ୍ଦୁର୍ଯଦା ମୁନିଃ। ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ବ୍ରହ୍ମ ତଦାଽହଂ ଭଵିତା ପୁନଃ। ଶ୍ଵେତୋ ନାମ ମହାକାଯୋ ମୁନିପୁତ୍ରଃ ସୁଧାର୍ମିକଃ ।। ୨୩.

ତେଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ତୃଣବିନ୍ଦୁ ନାମକ ମୁନି ବ୍ୟାସ ଭାବେ ଜନ୍ମିବେ, ତାପରେ ମୁଁ ପୁଣି ଶ୍ୱେତ ନାମରେ, ବଡ଼ ଦେହୀ, ମୁନିପୁତ୍ର ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବେ ରହିବି।

ତତ୍ର କାଲଞ୍ଜରିଷ୍ଯାମି ତଦା ଗିରିଵରୋତ୍ତମେ। ତେନ କାଲଞ୍ଜରୋ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ସ ପର୍ଵତଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ କାଳଞ୍ଜର ହେବି; ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ପାହାଡ଼କୁ କାଳଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ ଭାବରେ ଜଣାଯିବ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ଉଷିଜୋ ବୃହଦୁକ୍ଥଶ୍ଚ ଦେଵଲଃ କଵିରେଵ ଚ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗତା ହି ତେ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇ, ଜନ୍ମ ନେବେ—ଉଷିଜ, ବୃହଦୁକ୍ଥ, ଦେବଳ ଓ କବି; ଏମାନେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଯୋଗକୁ ପାଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଛନ୍ତି।

ପରିଵର୍ତ୍ତେ ଚତୁର୍ଵିଂଶେ ଋକ୍ଷୋ ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତତ୍ରାଽହଂ ଭଵିତା ବ୍ରହ୍ମନ୍ କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ଶୂଲୀ ନାମ ମହାଯୋଗୀ ନୈମିଷେ ଯୋଗି ଵନ୍ଦିତେ ।। ୨୩.

ଚବିଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଋକ୍ଷ ବ୍ୟାସ ହେବେ; ଏଠାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ ଶୂଳୀ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବି, ନୈମିଷ ରେ ଯୋଗୀମାନେ ପୂଜିତ ମହାଯୋଗୀ ଭାବରେ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପସ୍ଵିନଃ। ଶଲିହୋତ୍ରୋଽଗ୍ନିଵେଶ୍ଯଶ୍ଚ ଯୁଵନାଶ୍ଚଃ ଶରଦ୍ଵସୁଃ । ତେଽପି ଯୋଗବଲୋପେତା ରୁଦ୍ରଂ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ସୁଵ୍ରତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ତପସ୍ୱୀ ହେବେ—ଶାଲିହୋତ୍ର, ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ, ଯୁବନାଶ୍ଚ ଓ ଶରଦ୍ବସୁ; ଏମାନେ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଧରି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଯିବେ।

ପଞ୍ଚଵିଂଶେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ଯଥାକ୍ରମମ୍। ଵସିଷ୍ଠସ୍ତୁ ଯଦା ଵ୍ଯାସଃ ଶକ୍ତିର୍ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୨୩.

ପଚିଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯେତେବେଳେ ଆସିବ, ତେବେ ବସିଷ୍ଠ ବ୍ୟାସ ହେବେ, ଶକ୍ତି ନାମରେ।

ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଦଣ୍ଡୀ ମୁଣ୍ଡୀଶରଃ ପ୍ରଭୁଃ। କୋଟିଵର୍ଷଂ ସମାସାଦ୍ଯ ନଗରଂ ଦେଵପୂଜିତମ୍ ।। ୨୩.

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଦଣ୍ଡୀ ମୁଣ୍ଡୀଶର ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବି, କୋଟି ବର୍ଷ ଧରି ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିବି।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କ୍ରମାଗତାଃ। ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେ ତେ ହ୍ଯୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସମସ୍ତେ ଯୋଗର ମୂଳ ଧରିଥିବା, ମହାତ୍ମା ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ହେବେ।

ଛଗଲଃ କୁମ୍ଭକର୍ଷାଶ୍ଯଃ କୁମ୍ଭଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରବାହୁକଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତଥୈଵ ତେ ।। ୨୩.

ଚଗଲ, କୁମ୍ଭକର୍ଷାଶ୍ୟ, କୁମ୍ଭ ଓ ପ୍ରବାହୁକ—ଏମାନେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଯୋଗକୁ ପାଇ, ସେଇପରି ଯାଇପାରିବେ।

ଷଡ୍‌ଵିଂଶେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ତୁ ଯଦା ଵ୍ଯାସଃ ପରାଶରଃ। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସହିଷ୍ଣୁର୍ନାମ ନାମତଃ। ପୁଣ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରଵନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ ।। ୨୩.

ଛବିଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ବ୍ୟାସ ପରାଶର ହେବେ; ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସହିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ଜଣାଯିବି, କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ ପବିତ୍ର ରୁଦ୍ରବନକୁ ପହଞ୍ଚିବି।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଧାର୍ମିକାଃ। ଉଲୂକୋ ଵୈଦ୍ଯୁତଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵକୋ ହ୍ଯାଶ୍ଵଲାଯନଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଗନ୍ତାରସ୍ତେ ତଥୈଵ ହି ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଧର୍ମିକ ହେବେ—ଉଲୂକ, ବୈଦ୍ୟୁତ, ସର୍ବକ ଓ ଆଶ୍ୱଲାୟନ; ଏମାନେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଯୋଗକୁ ପାଇ, ସେଇପରି ଯିବେ।

ସପ୍ତଵିଂଶତିମେ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତେ। ଜାତୂକର୍ଣ୍ଯୋ ଯଦା ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ତପୋଧନଃ ।। ୨୩.

ସତେଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କ୍ରମରେ ଆସିବାବେଳେ, ତପସ୍ୱୀ ଜାତୂକର୍ଣ୍ୟ ବ୍ୟାସ ହେବେ।

ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସୋମଶର୍ମ୍ମା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ। ପ୍ରଭାସତୀର୍ଥମାସାଦ୍ଯ ଯୋଗାତ୍ମା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ ।। ୨୩.

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସୋମଶର୍ମା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବି, ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯୋଗର ମୂଳ ଧରିଥିବା ଏବଂ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ। ଅକ୍ଷପାଦଃ କଣାଦଶ୍ଚ ଉଲୂକୋ ଵତ୍ସ ଏଵ ଚ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ତପସ୍ୱୀ ହେବେ—ଅକ୍ଷପାଦ, କଣାଦ, ଉଲୂକ ଓ ବତ୍ସ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ଵିମଲାଃ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ତତୋ ଗତାଃ ।। ୨୩.

ସମସ୍ତେ ଯୋଗର ମୂଳ ଧରିଥିବା, ମହାତ୍ମା, ନିର୍ମଳ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା; ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଯୋଗକୁ ପାଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ।