ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତଦା କଲ୍ପେ ସର୍ଵେ ତେ ଧ୍ଯାନଯୁଞ୍ଜକାଃ। ତେ ତୁ ସନ୍ନିହିତା ଯୋଗେ ହୃଦି କୃତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ମହାଲଯେ ପଦଂ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ ଶିଵମଵ୍ଯଯମ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ, ସେଇ କଳ୍ପରେ ସମସ୍ତେ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେବେ; ସେମାନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ରଖି, ମହାଳୟରେ ନିଜ ପଦ ଦେଇ, ଅବିନାଶୀ ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ ।

ଯେ ଚାନ୍ଯେଽପି ମହାତ୍ମାନଃ କାଲେ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ଧ୍ଯାନଯୁକ୍ତେନ ମନସା ଵିମଲାଃ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ ।। ୨୩.

ଏହି ସମୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯୁଗାନ୍ତରେ, ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ମନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ରହିବେ—

ଗତ୍ଵା ମହାଲ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାହେଶ୍ଵରଂ ପଦମ୍ । ତୂର୍ଣଂ ତାରଯତେ ଜନ୍ତୂନ୍ ଦଶପୂର୍ଵାନ୍ ଦଶାପରାନ୍ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ପବିତ୍ର ମହାଳୟକୁ ଯାଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ପଦକୁ ଦେଖି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଦେବେ ।

ଆତ୍ମାନମେକଵିଶଂଞ୍ଚ ତାରଯିତ୍ଵା ମହାର୍ଣଵମ୍। ମମ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଯାସ୍ଯନ୍ତି ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗତଜ୍ଵରାଃ ।। ୨୩.

ନିଜେ ଓ ଏକୋଇଶ ଜଣ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମୁଦ୍ର ସମାନ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ମୋର କୃପାରେ ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ।

ତତୋଽଷ୍ଟାଦଶମେ ଚୈଵ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ଯଦା ଭଵେତ୍ । ତଦା ଋତଞ୍ଜଯୋ ନାମ ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ଭଵିତା ମୁନିଃ। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଶିଖଣ୍ଡୀ ନାମ ନାମତଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ଅଠାରେଉଁଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ, ବ୍ୟାସଙ୍କର ନାମ ହେବ 'ଋତଞ୍ଜୟ' ଏବଂ ସେ ମୁନି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ 'ଶିଖଣ୍ଡୀ' ନାମରେ ରହିବି ।

ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ଦେଵଦାନଵପୂଜିତେ। ହିମଵାଚ୍ଛିଖରେ ପୁଣ୍ଯେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯତ୍ର ପର୍ଵତଃ। ଶିଖଣ୍ଡିନୋ ଵନଞ୍ଚାପି ଋଷିସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍ ।। ୨୩.

ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ରରେ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଥିବା ଏବଂ ଦେବ ଦାନବମାନେ ପୂଜିତ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ହିମବତ୍ ପର୍ବତର ପବିତ୍ର ଶିଖରରେ 'ଶିଖଣ୍ଡୀ' ପର୍ବତ ଅଛି; ଏଉଁଠାରେ 'ଶିଖଣ୍ଡିନ' ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ। ଵାଚଃଶଵା ଋତୀକଶ୍ଚ ଶାଵାସଶ୍ଚ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ପୁଅମାନେ ତପୋଧନ ହେବେ—ବାଚଃଶବା, ଋତୀକ, ଶାବାସ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାଶକ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ତେ ଵେଦପାରଗାଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵ୍ରଜନ୍ତି ତେ ।। ୨୩.

ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବେଦର ଗଭୀର ଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି।

ତତସ୍ତ୍ଵେକୋନଵିଂଶେ ତୁ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତେ। ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ଭଵିତା ନାମ୍ନା ଭରଦ୍ଵାଜୋ ମହାମୁନିଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ଏକୋନଵିଂଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲେ, ବ୍ୟାସ ନାମରେ ବଡ଼ ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ।

ତତ୍ରାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଜଟାମାଲୀତି ନାମତଃ। ହିମଵଚ୍ଛିଖରେ ରମ୍ଯେଜଟାଯୁର୍ଯତ୍ର ପର୍ଵତଃ ।। ୨୩.

ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଜଟାମାଳୀ ନାମରେ ରହିବି, ହିମାଳୟର ସୁନ୍ଦର ଶିଖରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଟାୟୁ ପର୍ବତ ଅଛି।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ହିରଣ୍ଯନାମା କୌଶିଲ୍ଯଃ କାକ୍ଷୀଵଃ କୁଥୁମିସ୍ତଥା ।। ୨୩.

ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ହିରଣ୍ୟ, କୌଶିଲ୍ୟ, କାକ୍ଷୀବ ଏବଂ କୁଥୁମି।

ଈଶ୍ଵରା ଯୋଗଧର୍ମାଣଃ ସର୍ଵେ ତେ ହ୍ଯୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୋଗ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ, ଶକ୍ତି ଉପରକୁ ଉଠାଇଥିବା, ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଚାଲିଯିବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ତତୋ ଵିଂଶତିମେ ସର୍ଗେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମେଣ ତୁ। ଵାଚଃଶ୍ରଵାଃ ସ୍ମୃତୋ ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାମତିଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ବିଶତମ ସୃଷ୍ଟି ଆସିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବାଚଃଶ୍ରବା ନାମରେ ଜଣାଯିବେ।

ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯଟ୍ଟହାସୀତି ନାମତଃ। ଅଟ୍ଟହାସପ୍ରିଯାଶ୍ଚାପି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତଦା ନରାଃ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅଟ୍ଟହାସ ନାମରେ ରହିବି; ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ହସିବାକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିବେ।

ତତ୍ରୈଵ ହିମଵତ୍ପୃଷ୍ଠେ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତେ। ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ଯୁକ୍ତାତ୍ମାନୋ ମହାସତ୍ତ୍ଵା ଧ୍ଯାନିନୋ ନିଯତଵ୍ରତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠି, ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ, ଯେଉଁଠି ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଚାରଣମାନେ ଆସନ୍ତି, ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆତ୍ମାରେ ଏକତ୍ର, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ।

ସୁମନ୍ତୁର୍ଵର୍ଵରିର୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସୁବନ୍ଧୁଃ କୁଶିକନ୍ଧରଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ତେ ଗତାଃ ।। ୨୩.

ସୁମନ୍ତୁ, ବର୍ବରି, ଜ୍ଞାନୀ ସୁବନ୍ଧୁ ଏବଂ କୁଶିକନ୍ଧର, ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।

ଏକଵିଶେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମେଣ ତୁ। ଵାଚସ୍ପତିଃ ସ୍ମୃତୋ ଵ୍ଯାସୋ ଯଦା ସ ଋଷିସତ୍ତମଃ ।। ୨୩.

ପୁଣି, ଏକୋଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲେ, ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ବାଚସ୍ପତି ନାମରେ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଭାବେ ଜଣାଯିବେ।

ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଦାରୁକୋ ନାମ ନାମତଃ। ତସ୍ମାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଦେଵଦାରୁଵନଂ ମହତ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ଦାରୁକ ନାମରେ ରହିବି; ତାଙ୍କଠାରୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ବଡ଼ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ପ୍ଲକ୍ଷୋ ଦାକ୍ଷାଯଣିଶ୍ଚୈଵ କେତୁମାଲୀ ବକସ୍ତଥା ।। ୨୩.

ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦାକ୍ଷାୟଣି, କେତୁମାଳୀ ଏବଂ ବକ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ନିଯତା ହ୍ଯୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ପରମଂ ଯୋଗମାକ୍ଥାଯ ରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତଥାନଘାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ର, ବଡ଼ ଆତ୍ମା, ନିୟମିତ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଉପରକୁ ଉଠାଇଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ନିର୍ମଳ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଦ୍ଵାଵିଂଶେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ତୁ ଵ୍ଯାସଃ ଶୁକ୍ଲାଯନୋ ଯଦା। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମହାମୁନିଃ ।। ୨୩.

ବାଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ବ୍ୟାସ ଶୁକ୍ଳାୟନ ଭାବେ ଜନ୍ମିବେ, ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ମୁନି ଭାବେ ବାରାଣସୀରେ ରହିବି।

ନାମ୍ନା ଵୈ ଲାଙ୍ଗଲୀ ଭୀମୋ ଯତ୍ର ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ। ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ମାଂ କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ନଵତୀର୍ଣଂ ହଲାଯୁଧମ୍ ।। ୨୩.

ମୋର ନାମ ହେବ ଲାଙ୍ଗଳୀ ଭୀମ, ଯେଉଁଠି ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, କଳିଯୁଗରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ମୋତେ ହଳାୟୁଧ ଭାବେ ଦେଖିବେ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଧାର୍ମିକାଃ। ତୁଲ୍ଯାର୍ଚିର୍ମଧୁପିଙ୍ଗାକ୍ଷଃ ଶ୍ଵେତକେତୁସ୍ତଥୈଵ ଚ ।। ୨୩.

ସେଠି ମଧ୍ୟ, ମୋ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିବେ, ସେମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ—ତୁଲ୍ୟାର୍ଚି, ମଧୁପିଙ୍ଗାକ୍ଷ ଏବଂ ଶ୍ୱେତକେତୁ।

ତେଽପି ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଧ୍ଯାନପରାଯଣାଃ। ଵିରଜା ବ୍ରହ୍ମଭୂଯିଷ୍ଠା ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକରେ ରହିଛନ୍ତି।

ପରିଵର୍ତ୍ତେ ତ୍ରଯୋଵିଂଶେ ତୃଣବିନ୍ଦୁର୍ଯଦା ମୁନିଃ। ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ବ୍ରହ୍ମ ତଦାଽହଂ ଭଵିତା ପୁନଃ। ଶ୍ଵେତୋ ନାମ ମହାକାଯୋ ମୁନିପୁତ୍ରଃ ସୁଧାର୍ମିକଃ ।। ୨୩.

ତେଇଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ତୃଣବିନ୍ଦୁ ନାମକ ମୁନି ବ୍ୟାସ ଭାବେ ଜନ୍ମିବେ, ତାପରେ ମୁଁ ପୁଣି ଶ୍ୱେତ ନାମରେ, ବଡ଼ ଦେହୀ, ମୁନିପୁତ୍ର ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବେ ରହିବି।

ତତ୍ର କାଲଞ୍ଜରିଷ୍ଯାମି ତଦା ଗିରିଵରୋତ୍ତମେ। ତେନ କାଲଞ୍ଜରୋ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ସ ପର୍ଵତଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ କାଳଞ୍ଜର ହେବି; ଏହି କାରଣରୁ, ସେ ପାହାଡ଼କୁ କାଳଞ୍ଜର ପାହାଡ଼ ଭାବରେ ଜଣାଯିବ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। ଉଷିଜୋ ବୃହଦୁକ୍ଥଶ୍ଚ ଦେଵଲଃ କଵିରେଵ ଚ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗତା ହି ତେ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇ, ଜନ୍ମ ନେବେ—ଉଷିଜ, ବୃହଦୁକ୍ଥ, ଦେବଳ ଓ କବି; ଏମାନେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଯୋଗକୁ ପାଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଛନ୍ତି।

ପରିଵର୍ତ୍ତେ ଚତୁର୍ଵିଂଶେ ଋକ୍ଷୋ ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତତ୍ରାଽହଂ ଭଵିତା ବ୍ରହ୍ମନ୍ କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ଶୂଲୀ ନାମ ମହାଯୋଗୀ ନୈମିଷେ ଯୋଗି ଵନ୍ଦିତେ ।। ୨୩.

ଚବିଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଋକ୍ଷ ବ୍ୟାସ ହେବେ; ଏଠାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ ଶୂଳୀ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବି, ନୈମିଷ ରେ ଯୋଗୀମାନେ ପୂଜିତ ମହାଯୋଗୀ ଭାବରେ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପସ୍ଵିନଃ। ଶଲିହୋତ୍ରୋଽଗ୍ନିଵେଶ୍ଯଶ୍ଚ ଯୁଵନାଶ୍ଚଃ ଶରଦ୍ଵସୁଃ । ତେଽପି ଯୋଗବଲୋପେତା ରୁଦ୍ରଂ ଯାସ୍ଯନ୍ତି ସୁଵ୍ରତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ତପସ୍ୱୀ ହେବେ—ଶାଲିହୋତ୍ର, ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ, ଯୁବନାଶ୍ଚ ଓ ଶରଦ୍ବସୁ; ଏମାନେ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ଧରି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଯିବେ।