ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ତ୍ରଯୋଦଶେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମେଣ ତୁ। ଧର୍ମୋ ନରାଯଣୋ ନାମ ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ଭଵିତା ଯଦା ।। ୨୩.

ତେରୋଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲେ, ଧର୍ମ ନାରାୟଣ ନାମରେ ବ୍ୟାସ ହେବେ।

ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଵାଲିର୍ନାମ ମହାମୁନିଃ। ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ରମେ ପୁଣ୍ଯେ ପର୍ଵତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବାଲି ନାମରେ ମହାମୁନି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବି, ପବିତ୍ର ବାଲଖିଲ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ। ସୁଧାମା କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵସିଷ୍ଠୋ ଵିରଜାସ୍ତଥା ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅମାନେ ତପସ୍ଵୀ ହେବେ— ସୁଧାମା, କାଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିରଜା।

ମହାଯୋଗବଲୋପେତା ଵିମଲା ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ତେନୈଵ ଯୋଗମାର୍ଗେଣ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ମହାଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଭରପୂର, ପବିତ୍ର ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତସ୍ ଥିବା, ସେଇ ଯୋଗ ପଥରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

ସୁରକ୍ଷଣୋ ଯଦା ଵ୍ଯାସଃ ପର୍ଯାଯେ ତୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶେ। ତତ୍ରାପି ପୁନରେଵାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଯୁଗାନ୍ତିକେ ।। ୨୩.

ଚଉଦ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସୁରକ୍ଷଣ ବ୍ୟାସ ହେଲେ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଯୁଗର ଶେଷରେ ରହିବି।

ଵଂଶେ ତ୍ଵଙ୍ଗିରସଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗୌତମୋ ନାମ ଯୋଗଵିତ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଗୌତମଂ ନାମ ତଦ୍ଵନମ୍ ।। ୨୩.

ଅଙ୍ଗିରସ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ଗୌତମ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ପବିତ୍ର ଗୌତମ ନାମକ ଜଙ୍ଗଲ ହେବ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ତଥା। ଅତ୍ରିରୁଗ୍ରତପାଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ରାଵଣୋଽଥ ସ୍ରଵିଷ୍ଟକଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ କଳିଯୁଗରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେବେ— ଅତ୍ରି, ଉଗ୍ରତପ, ଶ୍ରାବଣ ଓ ସ୍ରବିଷ୍ଟକ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ଧ୍ଯାନଯୋଗପରାଯଣାଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ରୁଦ୍ରଲୋକନିଵାସିନଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତା, ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ସେଇ ପଥରେ ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ବସିବେ।

ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପଞ୍ଚଦଶେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତେ। ଆରୁଣିସ୍ତୁ ଯଦା ଵ୍ଯାସୋ ଦ୍ଵାପରେ ଭଵିତା ପ୍ରଭୁଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ ପନ୍ଦରଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଆସିଲେ, ଦ୍ୱାପରରେ ଆରୁଣି ବ୍ୟାସ ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ହେବେ।

ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନାମ୍ନା ଵେଦଶିରା ଦ୍ଵିଜାଃ। ତତ୍ର ଵେଦଶିରା ନାମ ଅସ୍ତ୍ରଂ ତତ୍ପାରମେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମୋର ନାମ ହେବ 'ବେଦଶିରା' । ସେଠାରେ 'ବେଦଶିରା' ନାମକ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ରହିବ, ଯାହା ପରମ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଅଟୁଟ ଶକ୍ତି ଥିବା ।

ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାଵୀର୍ଯଂ ଵେଦଶୀର୍ଷା ଚ ପର୍ଵତଃ। ହିମଵତ୍ପୃଷ୍ଠମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସରସ୍ଵତ୍ଯା ନଗୋତ୍ତମେ ।। ୨୩.

ଏଠାରେ 'ବେଦଶୀର୍ଷା' ନାମର ଏକ ବିଶାଳ ପର୍ବତ ଥିବ, ଯାହା ହିମବତ୍ ପର୍ବତର ପିଠିରେ, ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପାଖରେ, ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ ।

ତଦାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ। କୁଣିଶ୍ଚ କୁଣିବାହୁଶ୍ଚ କୁଶରୀରଃ କୁନେତ୍ରକଃ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ଵୀ ଓ ତପୋଧନ ହେବେ—କୁଣି, କୁଣିବାହୁ, କୁଶରୀର ଓ କୁନେତ୍ରକ ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠାଶ୍ଚୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗତାସ୍ତୁ ତେ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗୀ, ମହାତ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ହେବେ; ସେମାନେ ସେଇ ପଥରେ ଚାଲି ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଛନ୍ତି ।

ତତଃ ଷୋଡଶମେ ଚାପି ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତେ। ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ସଞ୍ଜଯୋ ନାମ ଭଵିଷ୍ଯତି ତଦା ପ୍ରଭୁଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ଛଉଦଶମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁକ୍ରମରେ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଙ୍କର ନାମ 'ସଞ୍ଜୟ' ହେବେ, ସେ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ ।

ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଗୋକର୍ଣୋ ନାମ ନାମତଃ। ତସ୍ମାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଗୋକର୍ଣଂ ନାମ ତଦ୍ଵନମ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ 'ଗୋକର୍ଣ୍ଣ' ନାମରେ ରହିବି; ସେଠାରୁ 'ଗୋକର୍ଣ୍ଣ' ନାମକ ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ। କଶ୍ଯପୋ ହ୍ଯୁଶନାଶ୍ଚୈଵ ଚ୍ଯଵନୋଽଥ ବୃହସ୍ପତିଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପରଂ ପଦମ୍ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ପୁଅମାନେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ—କଶ୍ୟପ, ଉଶନା, ଚ୍ୟବନ ଓ ବୃହସ୍ପତି; ସେମାନେ ସେଇ ପଥରେ ଚାଲି ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ।

ତତଃ ସପ୍ତଦଶେ ଚୈଵ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତେ। ତଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵ୍ଯାସୋ ନାମ୍ନା ଦେଵକୃତଞ୍ଜଯଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ସତରେଉଁଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁକ୍ରମରେ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ବ୍ୟାସଙ୍କର ନାମ 'ଦେବକୃତଞ୍ଜୟ' ହେବ ।

ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଗୁହାଵାସୀତି ନାମତଃ। ହିମଵଚ୍ଛିଖରେ ଚୈଵ ମହାତୁଙ୍ଗେ ମହାଲଯେ। ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାଲଯମ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ 'ଗୁହାବାସୀ' ନାମରେ ରହିବି; ହିମବତ୍ ପର୍ବତର ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ, ମହାଲୟରେ, ଏକ ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ର ଓ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଥିବା ସ୍ଥାନ ହେବ ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯା ଯୋଗଵେଦିନଃ । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵଜ୍ଞା ନିରହଙ୍କୃତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ପୁଅମାନେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଯୋଗଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାରକ ଓ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ ମହାତ୍ମା ହେବେ ।

ଉତଥ୍ଯୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ମହାକାଲୋ ମହାଲଯଃ। ତେଷାଂ ଶତସହସ୍ରନ୍ତୁ ଶିଷ୍ଯାଣାଂ ଧ୍ଯାନସାଧନମ୍ ।। ୨୩.

ଉତଥ୍ୟ, ବାମଦେବ, ମହାକାଳ ଓ ମହାଳୟ—ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ ଶିଷ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ରହିବେ ।

ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତଦା କଲ୍ପେ ସର୍ଵେ ତେ ଧ୍ଯାନଯୁଞ୍ଜକାଃ। ତେ ତୁ ସନ୍ନିହିତା ଯୋଗେ ହୃଦି କୃତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ । ମହାଲଯେ ପଦଂ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ ଶିଵମଵ୍ଯଯମ୍ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ, ସେଇ କଳ୍ପରେ ସମସ୍ତେ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେବେ; ସେମାନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ରଖି, ମହାଳୟରେ ନିଜ ପଦ ଦେଇ, ଅବିନାଶୀ ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ ।

ଯେ ଚାନ୍ଯେଽପି ମହାତ୍ମାନଃ କାଲେ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ଧ୍ଯାନଯୁକ୍ତେନ ମନସା ଵିମଲାଃ ଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ ।। ୨୩.

ଏହି ସମୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯୁଗାନ୍ତରେ, ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ମନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ରହିବେ—

ଗତ୍ଵା ମହାଲ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାହେଶ୍ଵରଂ ପଦମ୍ । ତୂର୍ଣଂ ତାରଯତେ ଜନ୍ତୂନ୍ ଦଶପୂର୍ଵାନ୍ ଦଶାପରାନ୍ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ପବିତ୍ର ମହାଳୟକୁ ଯାଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ପଦକୁ ଦେଖି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଦଶ ପୂର୍ବଜ ଓ ଦଶ ପରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଦେବେ ।

ଆତ୍ମାନମେକଵିଶଂଞ୍ଚ ତାରଯିତ୍ଵା ମହାର୍ଣଵମ୍। ମମ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଯାସ୍ଯନ୍ତି ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗତଜ୍ଵରାଃ ।। ୨୩.

ନିଜେ ଓ ଏକୋଇଶ ଜଣ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମୁଦ୍ର ସମାନ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ମୋର କୃପାରେ ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ।

ତତୋଽଷ୍ଟାଦଶମେ ଚୈଵ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ଯଦା ଭଵେତ୍ । ତଦା ଋତଞ୍ଜଯୋ ନାମ ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ଭଵିତା ମୁନିଃ। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଶିଖଣ୍ଡୀ ନାମ ନାମତଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ଯେତେବେଳେ ଅଠାରେଉଁଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ, ବ୍ୟାସଙ୍କର ନାମ ହେବ 'ଋତଞ୍ଜୟ' ଏବଂ ସେ ମୁନି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ 'ଶିଖଣ୍ଡୀ' ନାମରେ ରହିବି ।

ସିଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ଦେଵଦାନଵପୂଜିତେ। ହିମଵାଚ୍ଛିଖରେ ପୁଣ୍ଯେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯତ୍ର ପର୍ଵତଃ। ଶିଖଣ୍ଡିନୋ ଵନଞ୍ଚାପି ଋଷିସିଦ୍ଧନିଷେଵିତମ୍ ।। ୨୩.

ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ରରେ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଥିବା ଏବଂ ଦେବ ଦାନବମାନେ ପୂଜିତ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ହିମବତ୍ ପର୍ବତର ପବିତ୍ର ଶିଖରରେ 'ଶିଖଣ୍ଡୀ' ପର୍ବତ ଅଛି; ଏଉଁଠାରେ 'ଶିଖଣ୍ଡିନ' ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ। ଵାଚଃଶଵା ଋତୀକଶ୍ଚ ଶାଵାସଶ୍ଚ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ପୁଅମାନେ ତପୋଧନ ହେବେ—ବାଚଃଶବା, ଋତୀକ, ଶାବାସ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାଶକ୍ତାଃ ସର୍ଵେ ତେ ଵେଦପାରଗାଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵ୍ରଜନ୍ତି ତେ ।। ୨୩.

ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି, ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବେଦର ଗଭୀର ଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି।

ତତସ୍ତ୍ଵେକୋନଵିଂଶେ ତୁ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତେ। ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ଭଵିତା ନାମ୍ନା ଭରଦ୍ଵାଜୋ ମହାମୁନିଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ, ଏକୋନଵିଂଶତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲେ, ବ୍ୟାସ ନାମରେ ବଡ଼ ଋଷି ଭରଦ୍ୱାଜ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ।