ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ସପ୍ତମେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ତୁ ଯଦା ଵ୍ଯାସଃ ଶତକ୍ରତୁଃ। ଵିଭୁର୍ନାମ ମହାତେଜା- ପୂର୍ଵମାସୀଚ୍ଛତକ୍ରତୁଃ ।। ୨୩.

ସପ୍ତମ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାସ ଯେତେବେଳେ ଶତକ୍ରତୁ ହେବେ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଶତକ୍ରତୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ।

ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ଜୈଗୀଷଵ୍ଯେତି ଵିଖଯାତଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଯୋଗିନାଂ ଵରଃ ।। ୨୩.

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ, ମୁଁ ଜଇଗୀଷବ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗେ ତଦା। ସାରସ୍ଵତଃ ସୁମେଧାଶ୍ଚ ଵସୁଵାହଃ ସୁଵାହନଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ, ସେଇ ଯୁଗରେ, ମୋର ପୁଅମାନେ ସାରସ୍ବତ, ସୁମେଧା, ବସୁବାହ ଓ ସୁବାହନ ହେବେ।

ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଧ୍ଯାନଯୁକ୍ତିଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାତ୍ମାନୋ ରୁଦ୍ରଲୋକପରାଯଣାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରି, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ମହାତ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହେବେ।

ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚାଷ୍ଟମେ ଵ୍ଯାସଃ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି। କପିଲଶ୍ଚାସୁରିଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପଞ୍ଚଶିଖୋ ମୁନିଃ। ଵାଗ୍ବଲିଶ୍ଚ ମହାଯୋଗୀ ସର୍ଵ ଏଵ ମହୌଜସଃ ।। ୨୩.

ଅଷ୍ଟମ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାସ ବସିଷ୍ଠ ହେବେ, ଏହାସହିତ କପିଳ, ଅସୁରି, ପଞ୍ଚଶିଖ ଋଷି ଓ ବାଗ୍ବଳି ମହାଯୋଗୀ—ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ।

ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଧ୍ଯାନିନୋ ଦଗ୍ଧକଲ୍ମଷାଃ। ମତ୍ସମୀପଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୨୩.

ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଓ ପାପରହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ।

ପରିଵର୍ତ୍ତେଽଥ ନଵମେ ଵ୍ଯାସଃ ସାରସ୍ଵତୋ ଯଦା। ତଦା ଚାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଋଷଭୋ ନାମ ନାମତଃ । ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ ।। ୨୩.

ନବମ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାସ ସାରସ୍ବତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଋଷଭ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ହେବି; ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ ହେବେ।

ପରାଶରଶ୍ଚ ଗାର୍ଗ୍ଯଶ୍ଚ ଭାର୍ଗଵୋ ହ୍ଯଙ୍ଗିରାସ୍ତଥା। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ ।। ୨୩.

ପରାଶର, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ଭାର୍ଗବ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ—ଏହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବେ।

ସର୍ଵେ ତପୋବଲୋତ୍କୃଷ୍ଟାଃ ଶାପାନୁଗ୍ରହକୋଵିଦାଃ। ତେପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଯୋଗୋକ୍ତେନ ତପସ୍ଵିନଃ। ଧ୍ଯାନମାର୍ଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତଥୈଵ ତେ ।। ୨୩.

ସମସ୍ତେ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରବଳ, ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେଇ ଯୋଗମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରି, ଧ୍ୟାନମାର୍ଗକୁ ଅଂଶୀକରି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ।

ଦଶମେ ଦ୍ଵାପରେ ଵ୍ଯାସସ୍ତ୍ରିଧାମାନାମ ନାମତଃ। ଯଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵିପ୍ରାସ୍ତଦାଽହଂ ଭଵିତା ପୁନଃ ।। ୨୩.

ଦଶମ ଦ୍ୱାପରରେ ବ୍ୟାସ ତ୍ରିଧାମା ନାମରେ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେବି।

ହିମଵଚ୍ଛିଖରେ ରମ୍ଯେ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗେ ନଗୋତ୍ତମେ। ନାମ୍ନା ଭୃଗୋସ୍ତୁ ଶିଖରନ୍ତସ୍ମାତ୍ତଚ୍ଛିଖରମ୍ଭୃଗୁଃ ।। ୨୩.

ହିମବତ୍ ପର୍ବତର ସୁନ୍ଦର ଶିଖରରେ, ଭୃଗୁଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ରେ, ଯାହାକୁ ଭୃଗୁଙ୍କ ଶିଖର ବୋଲାଯାଏ, ସେଠାରୁ ଏହାକୁ ଭୃଗୁ ଶିଖର କୁହାଯାଏ।

ତତ୍ରୈଵ ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦୃଢଵ୍ରତାଃ। ବଲବନ୍ଧୁର୍ନିରାମିତ୍ରଃ କେତୁଶ୍ରୃଙ୍ଗସ୍ତପୋଧନଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଧରିଥିବେ— ବଳବନ୍ଧୁ, ନିରାମିତ୍ର, କେତୁଶୃଙ୍ଗ ଓ ତପୋଧନ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ଧ୍ଯାନଯୋଗସମନ୍ଵିତାଃ। ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତପସା ଦଗ୍ଧକଲ୍ମଷାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତା, ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଥିବେ; ତପସ୍ଵାଦ୍ଧାରା ପାପ ଦହି ଶିବଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ।

ଏକାଦଶେ ଦ୍ଵାପରେ ତୁ ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ କଲେର୍ଧୁରି ।। ୨୩.

ଏକାଦଶମ ଦ୍ୱାପରରେ ତିନି ପ୍ରକାର ବ୍ୟାସ ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ କଳିର ଶେଷରେ ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ ରହିବି।

ଉଗ୍ରା ନାମ ମହାନାଦାସ୍ତତ୍ରୈଵ ମମ ପୁତ୍ରକାଃ। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସ୍କାଃ ସୁଵୃତ୍ତା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଉଗ୍ରା ଓ ମହାନାଦ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।

ଲମ୍ବୋଦରଶ୍ଚ ଲମ୍ବଶ୍ଚ ଲମ୍ବାକ୍ଷୋ ଲମ୍ବକେଶକଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପରାଂ ଗତିମ୍ ।। ୨୩.

ଲମ୍ବୋଦର, ଲମ୍ବ, ଲମ୍ବାକ୍ଷ ଓ ଲମ୍ବକେଶକ, ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପଥରେ ଚଳି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

ଦ୍ଵାଦଶେ ପିରଵର୍ତ୍ତେ ତୁ ଶତତେଜା ମହାମୁନିଃ। ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାସତ୍ତ୍ଵୋ ଵ୍ଯାସଃ କଵିଵରୋତ୍ତମଃ ।। ୨୩.

ଦ୍ୱାଦଶମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଶତତେଜା ନାମକ ମହାମୁନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟାସ ହେବେ।

ତତୋଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଅତ୍ରିର୍ନାମ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ହୈମକଂ ଵନମାସାଦ୍ଯ ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ଭୂତଲେ ।। ୨୩.

ତାପରେ ମୁଁ ଯୁଗର ଶେଷରେ ଅତ୍ରି ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବି, ସୁନା ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚି ଭୂମିରେ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ହେବି।

ଅତ୍ରାପି ମା ତେ ପୁତ୍ରା ଭସ୍ମସ୍ନାନାନୁଲେପନାଃ। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାଯୋଗ ରୁଦ୍ରଲୋକପରାଯଣାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅମାନେ ଭସ୍ମସ୍ନାନ କରି ଲଗାଇଥିବେ, ମହାଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ଓ ଶିବଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବେ।

ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସମବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ସାଧ୍ଯଃ ସର୍ଵସ୍ତଥୈଵ ଚ। ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ଧ୍ଯାନଯୋଗପରାଯଣାଃ ।। ୨୩.

ସମସ୍ତ ଜଣେ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସମବୁଦ୍ଧି ଓ ସିଦ୍ଧ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ।

ତ୍ରଯୋଦଶେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମେଣ ତୁ। ଧର୍ମୋ ନରାଯଣୋ ନାମ ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ଭଵିତା ଯଦା ।। ୨୩.

ତେରୋଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲେ, ଧର୍ମ ନାରାୟଣ ନାମରେ ବ୍ୟାସ ହେବେ।

ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଵାଲିର୍ନାମ ମହାମୁନିଃ। ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ରମେ ପୁଣ୍ଯେ ପର୍ଵତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ ।। ୨୩.

ସେ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବାଲି ନାମରେ ମହାମୁନି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବି, ପବିତ୍ର ବାଲଖିଲ୍ୟ ଆଶ୍ରମରେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ରେ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତପୋଧନାଃ। ସୁଧାମା କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵସିଷ୍ଠୋ ଵିରଜାସ୍ତଥା ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅମାନେ ତପସ୍ଵୀ ହେବେ— ସୁଧାମା, କାଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିରଜା।

ମହାଯୋଗବଲୋପେତା ଵିମଲା ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସଃ। ତେନୈଵ ଯୋଗମାର୍ଗେଣ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ମହାଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଭରପୂର, ପବିତ୍ର ଓ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତସ୍ ଥିବା, ସେଇ ଯୋଗ ପଥରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

ସୁରକ୍ଷଣୋ ଯଦା ଵ୍ଯାସଃ ପର୍ଯାଯେ ତୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶେ। ତତ୍ରାପି ପୁନରେଵାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଯୁଗାନ୍ତିକେ ।। ୨୩.

ଚଉଦ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସୁରକ୍ଷଣ ବ୍ୟାସ ହେଲେ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଯୁଗର ଶେଷରେ ରହିବି।

ଵଂଶେ ତ୍ଵଙ୍ଗିରସଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଗୌତମୋ ନାମ ଯୋଗଵିତ୍। ତସ୍ମାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ଗୌତମଂ ନାମ ତଦ୍ଵନମ୍ ।। ୨୩.

ଅଙ୍ଗିରସ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ଗୌତମ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ପବିତ୍ର ଗୌତମ ନାମକ ଜଙ୍ଗଲ ହେବ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ତଥା। ଅତ୍ରିରୁଗ୍ରତପାଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ରାଵଣୋଽଥ ସ୍ରଵିଷ୍ଟକଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ କଳିଯୁଗରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେବେ— ଅତ୍ରି, ଉଗ୍ରତପ, ଶ୍ରାବଣ ଓ ସ୍ରବିଷ୍ଟକ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ଧ୍ଯାନଯୋଗପରାଯଣାଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ରୁଦ୍ରଲୋକନିଵାସିନଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତା, ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଧ୍ୟାନ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ସେଇ ପଥରେ ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ବସିବେ।

ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ପଞ୍ଚଦଶେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ କ୍ରମାଗତେ। ଆରୁଣିସ୍ତୁ ଯଦା ଵ୍ଯାସୋ ଦ୍ଵାପରେ ଭଵିତା ପ୍ରଭୁଃ ।। ୨୩.

ତାପରେ ପନ୍ଦରଟିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଆସିଲେ, ଦ୍ୱାପରରେ ଆରୁଣି ବ୍ୟାସ ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ହେବେ।