ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଯୋଗୋକ୍ତେନ ମହୌଜସଃ। ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ମାର୍ଗରେ, ଯୋଗ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ସହିତ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁଣି ଫେରିବା ଦୁର୍ଲଭ।

ଚତୁର୍ଥେ ଦ୍ଵାପରେ ଚୈଵ ଯଦା ଵ୍ଯାସୋଽଙ୍ଗିରାଃ ସ୍ମୃତଃ। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ସୁହୋତ୍ରୋ ନାମ ନାମତଃ ।। ୨୩.

ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ବ୍ୟାସ ଯେତେବେଳେ ଅଙ୍ଗିରାସ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ 'ସୁହୋତ୍ର' ନାମରେ ଜଣାଯିବି।

ତତ୍ରାପି ମମ ସତ୍ପୁତ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ଚାରିଜଣ ସତ୍ୟପୁଅ, ତପସ୍ଵୀ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଯୋଗରେ ଲୀନ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଥିବେ।

ସୁମୁଖୋ ଦୁର୍ମୁଖଶ୍ଚୈଵ ଦୁର୍ଦମୋ ଦୁରତିକ୍ରମଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଗଗତିଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଂ ଵିମଲା ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷାଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ସୁମୁଖ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁର୍ଦମ ଓ ଦୁରତିକ୍ରମ—ଏମାନେ ଯେତେବେଳେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯୋଗମାର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ନିର୍ମଳ ଓ ପାପରହିତ ହେବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମାର୍ଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ।

ପଞ୍ଚମେ ଦ୍ଵାପରେ ଚୈଵ ଵ୍ଯାସସ୍ତୁ ସଵିତା ଯଦା। ତଦା ଚାପି ଭଵିଷ୍ଯାମି କଙ୍ଗୋ ନାମ ମହାତପାଃ। ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଲୋକାନାଂ ଯୋଗାତ୍ମା ନୈକକର୍ମକୃତ୍ ।। ୨୩.

ପଞ୍ଚମ ଦ୍ୱାପରରେ, ବ୍ୟାସ ଯେତେବେଳେ ସବିତା ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ କଙ୍ଗ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବି, ବିଶ୍ୱର ଭଲ ପାଇଁ, ଏକ ଯୋଗୀ ଭାବେ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।

ଚତ୍ଵାରସ୍ତୁ ମହାଭାଗା ଵିରଜାଃ ଶୁଦ୍ଧଯୋନଯଃ । ପୁତ୍ରା ମମ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ ।। ୨୩.

ଚାରିଜଣ ମୋର ଉତ୍ତମ ପୁଅ ହେବେ, ଯେଉଁମାନେ ରାଗରହିତ, ଶୁଦ୍ଧ ଜନ୍ମର, ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ ହେବେ।

ସନଃ ସନନ୍ଦନଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଭୁର୍ଯଶ୍ଚ ସନାତନଃ। ଋତୁଃ ସନତ୍କୁମାରଶ୍ଚ ନିର୍ମମା ନିରହଂକୃତାଃ। ମତ୍ସମୀପଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୨୩.

ସନକ, ସନନ୍ଦନ, ପ୍ରଭୁ, ସନାତନ, ଋତୁ ଓ ସନତ୍କୁମାର—ଏମାନେ ମମତା ଓ ଅହଂକାରରହିତ ହୋଇ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ।

ପରିଵୃତ୍ତେ ପୁନଃ ଷଷ୍ଠେ ମୃତ୍ଯୁର୍ଵ୍ଯାସୋ ଯଦା ଵିଭୁଃ। ତଦାପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଲୋକାକ୍ଷିର୍ନାମ ନାମତଃ ।। ୨୩.

ଯେତେବେଳେ ଛଠ ଚକ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ଓ ବ୍ୟାସ ମୃତ୍ୟୁ ନାମରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଲୋକାକ୍ଷି ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ହେବି।

ଶିଷ୍ଯାଶ୍ଚ ମମ ତେ ଦିଵ୍ଯା ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାଭାଗାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ଲୋକସମ୍ମତାଃ ।। ୨୩.

ସେତେବେଳେ ମୋର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଦିବ୍ୟ, ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ, ଦୃଢ଼ ବ୍ରତୀ, ଚାରିଜଣ ଓ ବିଶ୍ୱରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବେ।

ସୁଧାମା ଵିରଜଶ୍ଚୈଵ ଶଙ୍ଖପାଦ୍ରଵ ଏଵ ଚ। ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷାଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୩.

ସୁଧାମା, ବିରଜ, ଶଂଖପାଦ ଓ ରବ—ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ଓ ପାପରହିତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମାର୍ଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ।

ସପ୍ତମେ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ତୁ ଯଦା ଵ୍ଯାସଃ ଶତକ୍ରତୁଃ। ଵିଭୁର୍ନାମ ମହାତେଜା- ପୂର୍ଵମାସୀଚ୍ଛତକ୍ରତୁଃ ।। ୨୩.

ସପ୍ତମ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାସ ଯେତେବେଳେ ଶତକ୍ରତୁ ହେବେ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଶତକ୍ରତୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ।

ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି କଲୌ ତସ୍ମିନ୍ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ଜୈଗୀଷଵ୍ଯେତି ଵିଖଯାତଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଯୋଗିନାଂ ଵରଃ ।। ୨୩.

ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ, ମୁଁ ଜଇଗୀଷବ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗେ ତଦା। ସାରସ୍ଵତଃ ସୁମେଧାଶ୍ଚ ଵସୁଵାହଃ ସୁଵାହନଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ, ସେଇ ଯୁଗରେ, ମୋର ପୁଅମାନେ ସାରସ୍ବତ, ସୁମେଧା, ବସୁବାହ ଓ ସୁବାହନ ହେବେ।

ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଧ୍ଯାନଯୁକ୍ତିଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ । ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାତ୍ମାନୋ ରୁଦ୍ରଲୋକପରାଯଣାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରି, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ମହାତ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରଲୋକରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହେବେ।

ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚାଷ୍ଟମେ ଵ୍ଯାସଃ ପରିଵର୍ତ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି। କପିଲଶ୍ଚାସୁରିଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପଞ୍ଚଶିଖୋ ମୁନିଃ। ଵାଗ୍ବଲିଶ୍ଚ ମହାଯୋଗୀ ସର୍ଵ ଏଵ ମହୌଜସଃ ।। ୨୩.

ଅଷ୍ଟମ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାସ ବସିଷ୍ଠ ହେବେ, ଏହାସହିତ କପିଳ, ଅସୁରି, ପଞ୍ଚଶିଖ ଋଷି ଓ ବାଗ୍ବଳି ମହାଯୋଗୀ—ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ।

ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ଧ୍ଯାନିନୋ ଦଗ୍ଧକଲ୍ମଷାଃ। ମତ୍ସମୀପଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୨୩.

ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଓ ପାପରହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ।

ପରିଵର୍ତ୍ତେଽଥ ନଵମେ ଵ୍ଯାସଃ ସାରସ୍ଵତୋ ଯଦା। ତଦା ଚାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଋଷଭୋ ନାମ ନାମତଃ । ତତ୍ରାପି ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସଃ ।। ୨୩.

ନବମ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାସ ସାରସ୍ବତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଋଷଭ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ହେବି; ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ବୀ ହେବେ।

ପରାଶରଶ୍ଚ ଗାର୍ଗ୍ଯଶ୍ଚ ଭାର୍ଗଵୋ ହ୍ଯଙ୍ଗିରାସ୍ତଥା। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାତ୍ମାନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାରଗାଃ ।। ୨୩.

ପରାଶର, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ଭାର୍ଗବ ଓ ଅଙ୍ଗିରାସ—ଏହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବେ।

ସର୍ଵେ ତପୋବଲୋତ୍କୃଷ୍ଟାଃ ଶାପାନୁଗ୍ରହକୋଵିଦାଃ। ତେପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଯୋଗୋକ୍ତେନ ତପସ୍ଵିନଃ। ଧ୍ଯାନମାର୍ଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତଥୈଵ ତେ ।। ୨୩.

ସମସ୍ତେ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରବଳ, ଶାପ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେଇ ଯୋଗମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରି, ଧ୍ୟାନମାର୍ଗକୁ ଅଂଶୀକରି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ।

ଦଶମେ ଦ୍ଵାପରେ ଵ୍ଯାସସ୍ତ୍ରିଧାମାନାମ ନାମତଃ। ଯଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵିପ୍ରାସ୍ତଦାଽହଂ ଭଵିତା ପୁନଃ ।। ୨୩.

ଦଶମ ଦ୍ୱାପରରେ ବ୍ୟାସ ତ୍ରିଧାମା ନାମରେ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେବି।

ହିମଵଚ୍ଛିଖରେ ରମ୍ଯେ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗେ ନଗୋତ୍ତମେ। ନାମ୍ନା ଭୃଗୋସ୍ତୁ ଶିଖରନ୍ତସ୍ମାତ୍ତଚ୍ଛିଖରମ୍ଭୃଗୁଃ ।। ୨୩.

ହିମବତ୍ ପର୍ବତର ସୁନ୍ଦର ଶିଖରରେ, ଭୃଗୁଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ରେ, ଯାହାକୁ ଭୃଗୁଙ୍କ ଶିଖର ବୋଲାଯାଏ, ସେଠାରୁ ଏହାକୁ ଭୃଗୁ ଶିଖର କୁହାଯାଏ।

ତତ୍ରୈଵ ମମ ତେ ପୁତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଦୃଢଵ୍ରତାଃ। ବଲବନ୍ଧୁର୍ନିରାମିତ୍ରଃ କେତୁଶ୍ରୃଙ୍ଗସ୍ତପୋଧନଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଧରିଥିବେ— ବଳବନ୍ଧୁ, ନିରାମିତ୍ର, କେତୁଶୃଙ୍ଗ ଓ ତପୋଧନ।

ଯୋଗାତ୍ମାନୋ ମହାତ୍ମାନୋ ଧ୍ଯାନଯୋଗସମନ୍ଵିତାଃ। ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ତପସା ଦଗ୍ଧକଲ୍ମଷାଃ ।। ୨୩.

ସେମାନେ ଯୋଗରେ ଏକତା, ମହାନ ଆତ୍ମା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ଥିବେ; ତପସ୍ଵାଦ୍ଧାରା ପାପ ଦହି ଶିବଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବେ।

ଏକାଦଶେ ଦ୍ଵାପରେ ତୁ ତ୍ରିଵୃଦ୍ଵ୍ଯାସୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ତଦାଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଗଙ୍ଗାଦ୍ଵାରେ କଲେର୍ଧୁରି ।। ୨୩.

ଏକାଦଶମ ଦ୍ୱାପରରେ ତିନି ପ୍ରକାର ବ୍ୟାସ ଜନ୍ମ ନେବେ; ସେ ସମୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ କଳିର ଶେଷରେ ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରରେ ରହିବି।

ଉଗ୍ରା ନାମ ମହାନାଦାସ୍ତତ୍ରୈଵ ମମ ପୁତ୍ରକାଃ। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହୌଜସ୍କାଃ ସୁଵୃତ୍ତା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ ଉଗ୍ରା ଓ ମହାନାଦ ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।

ଲମ୍ବୋଦରଶ୍ଚ ଲମ୍ବଶ୍ଚ ଲମ୍ବାକ୍ଷୋ ଲମ୍ବକେଶକଃ। ପ୍ରାପ୍ଯ ମାହେଶ୍ଵରଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ। ତେଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପରାଂ ଗତିମ୍ ।। ୨୩.

ଲମ୍ବୋଦର, ଲମ୍ବ, ଲମ୍ବାକ୍ଷ ଓ ଲମ୍ବକେଶକ, ମହେଶ୍ୱର ଯୋଗ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପଥରେ ଚଳି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

ଦ୍ଵାଦଶେ ପିରଵର୍ତ୍ତେ ତୁ ଶତତେଜା ମହାମୁନିଃ। ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାସତ୍ତ୍ଵୋ ଵ୍ଯାସଃ କଵିଵରୋତ୍ତମଃ ।। ୨୩.

ଦ୍ୱାଦଶମ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଶତତେଜା ନାମକ ମହାମୁନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟାସ ହେବେ।

ତତୋଽପ୍ଯହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ଅତ୍ରିର୍ନାମ ଯୁଗାନ୍ତିକେ। ହୈମକଂ ଵନମାସାଦ୍ଯ ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ଭୂତଲେ ।। ୨୩.

ତାପରେ ମୁଁ ଯୁଗର ଶେଷରେ ଅତ୍ରି ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେବି, ସୁନା ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚି ଭୂମିରେ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ହେବି।

ଅତ୍ରାପି ମା ତେ ପୁତ୍ରା ଭସ୍ମସ୍ନାନାନୁଲେପନାଃ। ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ମହାଯୋଗ ରୁଦ୍ରଲୋକପରାଯଣାଃ ।। ୨୩.

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପୁଅମାନେ ଭସ୍ମସ୍ନାନ କରି ଲଗାଇଥିବେ, ମହାଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ଓ ଶିବଙ୍କ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବେ।