ଵିଶ୍ଵମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରଂ ଵିଶ୍ଵଯଜ୍ଞୋପଵୀତିନମ୍। ଵିଶ୍ଵୋଷ୍ଣୀଷଂ ଵିଶ୍ଵଗନ୍ଧଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ଥାନଂ ମହାଭୁଜମ୍ ।। ୨୩.
ବିଶ୍ୱର ମାଳା ଓ ଅମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବିଶ୍ୱ ଯଜ୍ଞର ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବିଶ୍ୱର ମୁଣ୍ଡାସା, ବିଶ୍ୱର ଗନ୍ଧ, ବିଶ୍ୱର ନିବାସ ଓ ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜ ଥିବା।
ଅଥ ତଂ ମନସା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ଵୈ ପିତାମହଃ। ଵଵନ୍ଦେ ଦେଵମୀଶାନଂ ସର୍ଵେଶଂ ସର୍ଵଗଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ।। ୨୩.
ତାପରେ, ମନରେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିୟମିତ ମନ ରଖି, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ସମସ୍ତର ନାଥ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଓମୀଶାନଂ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ମହାଦେଵ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ। ଏଵଂ ଧ୍ଯାନଗତଂ ତତ୍ର ପ୍ରଣମନ୍ତଂ ପିତାମହମ୍। ଉଵାଚ ଭଗଵାନୀଶଃ ପ୍ରୀତୋଽହଂ ତେ କିମିଚ୍ଛସି ।। ୨୩.
‘ଓମ୍ ଈଶାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମହାଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।’ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ, ପିତାମହ ନମସ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ଈଶାନ କହିଲେ: ‘ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ?’
ତତସ୍ତୁ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ଵାଗ୍ଭିଃ ସ୍ତୁତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍। ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରୀତଃ ପ୍ରୀତେନ ଚେତସା ।। ୨୩.
ତାପରେ, ନମସ୍କାର କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କରି, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ କଥା କହିଲେ।
ଯଦିଦଂ ଵିଶ୍ଵରୂପନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵଗଂ ଵିଶ୍ଵମୀଶ୍ଵରମ୍। ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି କଶ୍ଚାଯଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।। ୨୩.
‘ଏହି ବିଶ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ବିଶ୍ୱର ଈଶ୍ୱର—ମୁଁ ଏହାକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। କିଏ ଏହି ପରମେଶ୍ୱର?’
କୈଷା ଭଗଵତୀ ଦେଵୀ ଚତୁଷ୍ପାଦା ଚତୁର୍ମୁଖୀ। ଚତୁଃଶ୍ରୃଙ୍ଗୀ ଚତୁର୍ଵକ୍ରା ଚତୁର୍ଦ୍ଦନ୍ତା ଚତୁଃସ୍ତନୀ ।। ୨୩.
‘କିଏ ଏହି ପବିତ୍ର ଦେବୀ, ଚାରିଟିଏ ପା, ଚାରିଟିଏ ମୁହଁ, ଚାରିଟିଏ ଶଙ୍ଖ, ଚାରିଟିଏ ଜିହ୍ବା, ଚାରିଟିଏ ଦାନ୍ତ, ଚାରିଟିଏ ଅଷ୍ଟନ?’
ଚତୁର୍ହସ୍ତା ଚତୁର୍ନେତ୍ରା ଵିଶ୍ଵରୁପା କଥଂ ସ୍ମୃତା। କିନ୍ନାମଧେଯା କୋଽସ୍ଯାତ୍ମା କିଂଵୀର୍ଯା ଵାପି କର୍ମତଃ ।। ୨୩.
‘ଚାରିଟିଏ ହାତ, ଚାରିଟିଏ ଚକ୍ଷୁ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଛି—ତାଙ୍କର ନାମ କଣ, ସ୍ୱଭାବ କଣ, ଶକ୍ତି କଣ, କାର୍ଯ୍ୟ କଣ?’
ରହସ୍ଯଂ ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ପାଵନଂ ପୁଷ୍ଠିଵର୍ଦ୍ଧନମ୍। ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵୈତତ୍ପରଂ ଗୁହ୍ଯମାଦିସର୍ଗେ ଯଥା ତଥମ୍ ।। ୨୩.
‘ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ, ପବିତ୍ର କରିବା ଓ ପୋଷଣ ଦେଇଥିବା—ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଯେପରି ଥିଲା, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଶୁଣ।'
ଅଯଂ ଯୋ ଵର୍ତ୍ତତେ କଲ୍ପୋ ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ତ୍ଵସୌ ସ୍ମୃତଃ। ଯସ୍ମିନ୍ ଭଵାଦଯୋ ଦେଵାଃ ଷଡ୍ଵିଂଶନ୍ମନଵଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୨୩.
‘ଏହି କଳ୍ପ ଯାହା ଅଛି, ବିଶ୍ୱରୂପ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଭବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ, ଛବିଶି ମନୁ ମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି।’
ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନମିଦଂ ଚାପି ଯଦା ପ୍ରାପ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ଵିଭୋ। ତଦାପ୍ରଭୃତି କଲ୍ପଶ୍ଚ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋ ହ୍ଯଯମ୍ ।। ୨୩.
‘ଏହି ବ୍ରହ୍ମାର ନିବାସ, ଯାହାକୁ ତୁମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ, ଏହି ସମୟରୁ ଏହି ତିରିସ୍ତି କଳ୍ପ ଚାଲିଛି।’
ଶତଂ ଶତସହସ୍ରାଣାମତୀତା ଯେ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ । ପୁରସ୍ତାତ୍ତଵ ଦେଵେଶ ତାନ୍ ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ମହାମୁନେ ।। ୨୩.
‘ଶତ ଶତସହସ୍ର ଅତୀତ ହୋଇଛି, ସ୍ୱୟମ୍ଭୁବର ଯେଉଁମାନେ; ତୁମ ପୂର୍ବରୁ, ଦେବମାନଙ୍କ ନାଥ, ଏମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ମହାମୁନି।’
ଆନନ୍ଦସ୍ତୁ ସ ଵିଜ୍ଞେଯ ଆନନ୍ଦସ୍ତେ ମହାଲଯଃ। ଗାଲଵ୍ଯଗୋତ୍ରତପସା ମମ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵମାଗତଃ ।। ୨୩.
‘ସେ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ଆନନ୍ଦ ହେଉଛି ବଡ଼ ନିବାସ; ଗାଳବ୍ୟ ଗୋତ୍ରର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ମୋର ପୁତ୍ର ହେଇଛ।’
ତ୍ଵଯି ଯୋଗଶ୍ଚ ସାଙ୍ଖ୍ଯଶ୍ଚ ତପୋ ଵିଦ୍ଯାଵିଧିଃ କ୍ରିଯା। ଋତଂ ସ୍ତ୍ଯଞ୍ଚ ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ଅହିଂସା ସନ୍ତତିକ୍ରମାଃ ।। ୨୩.
ତୁମରେ ଯୋଗ, ସାଂଖ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ, ବିଧି, କ୍ରିୟା, ସତ୍ୟ, ନିଷ୍ଠା, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ, ଅହିଂସା ଓ ପ୍ରଜା ପରମ୍ପରା ବସିଛି।
ଧ୍ଯାନଂ ଧ୍ଯାନଵପୁଃ ଶାନ୍ତିର୍ଵିଦ୍ଯାଽପିଦ୍ଯାମତିର୍ଧୃତିଃ। କାନ୍ତିଃ ଶାନ୍ତିଃ ସ୍ମୃତିର୍ମେଧା ଲଜ୍ଜା ଶୁଦ୍ଦିଃ ସରସ୍ଵତୀ। ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିଃ କ୍ରିଯା ଚୈଵ ଲଜ୍ଜା କ୍ଷାନ୍ତିଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ।। ୨୩.
ଧ୍ୟାନ, ଧ୍ୟାନର ଆକୃତି, ଶାନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ଅଜ୍ଞାନ, ନିଶ୍ଚୟ, ଧୃତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଶାନ୍ତି, ସ୍ମୃତି, ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ପବିତ୍ରତା, ସରସ୍ୱତୀ, ସନ୍ତୋଷ, ପୋଷଣ, କ୍ରିୟା, ଲଜ୍ଜା, କ୍ଷମା ଓ ଦୃଢତା।
ଷଡ୍ଵିଂଶତ୍ତଦ୍ଗୁଣା ହ୍ଯେଷା ଦ୍ଵାତ୍ରିଶାକ୍ଷରସଂଜ୍ଞିତା । ପ୍ରକୃତିଂ ଵିଦ୍ଧିତାଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସୂତିଂ ମହେଶ୍ଵରୀମ୍ ।। ୨୩.
ଏହି ଛବିଶି ଗୁଣ, ବତିସ ଅକ୍ଷର ରେ ଚିହ୍ନିତ, ଏହି ପ୍ରକୃତିକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ, ତୁମର ସୃଷ୍ଟି ଓ ମହାଦେବୀ ଭାବରେ ଜାଣ।
ସୈଷା ଭଗଵତୀ ଦେଵୀ ତତ୍ପ୍ରସୂତିଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ। ଚତୁର୍ମୁଖୀ ଜଗଦ୍ଯୋନିଃ ପ୍ରକୃତି ର୍ଗୌଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତା । ପ୍ରଧାନଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଚୈଵ ଯଦାହୁସ୍ତତ୍ତ୍ଵଚିନ୍ତକାଃ ।। ୨୩.
ଏହି ଭଗବତୀ ଦେବୀ, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ଚାରିମୁଖୀ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ପ୍ରକୃତି ଓ ଗାଉର ନାମରେ ପରିଚିତ, ଯାହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଚାରକମାନେ ପ୍ରଧାନ ଓ ପ୍ରକୃତି କହନ୍ତି।
ଅଜାମେତାଂ ଲୋହିତାଂ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣାଂ ଵିଶ୍ଵଂ ସଂପ୍ରସୃଜମାନାଂ ସୁରୂପାମ୍। ଅଜୋଽହଂ ଵୈ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ଵିଶ୍ଵରୂପାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଗାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପାଂ ହି ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ।। ୨୩.୫୧ ଏଵମୁକ୍ତଵା ମହାଦେଵଃ ଅଟ୍ଟହାସମଥାକରୋତ୍ । ଵଲିତାସ୍ଫୋଟିତରଵଂ କହାକହନଦନ୍ତଥା ।। ୨୩.
ଏହି ଅଜନ୍ମା, ଲାଲ, ଧଳା ଓ କଳା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର; ମୁଁ ଅଜନ୍ମା, ଜ୍ଞାନୀ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଗାୟତ୍ରୀ, ଗାଉର ବିଶ୍ୱର ଆକୃତିକୁ ଜାଣିଛି।
ତତୋଽସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵତୋ ଦିଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵରୂପାଃ କୁମାରକାଃ। ଜଟୀ ମୁଣ୍ଡୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଅର୍ଦ୍ଧମୁଣ୍ଡଶ୍ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ।। ୨୩.
ତାପରେ ତାଙ୍କର ପାଶ୍ୱରୁ ସମସ୍ତ ଆକୃତିର ଦିବ୍ୟ ବାଳକମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ: କେହି ଜଟାଧାରୀ, କେହି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା, କେହି ଶିଖାଧାରୀ, କେହି ଅର୍ଧମୁଣ୍ଡା।
ତତସ୍ତେ ତୁ ଯଥୋକ୍ତେନ ଯୋଗେନ ସୁମହୌଜସଃ। ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରନ୍ତୁ ଉପାସିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ।। ୨୩.
ତାପରେ ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ବହୁତ ଶକ୍ତି ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ଧର୍ମୋପଦେଶଂ ନିଯତଂ କୃତ୍ଵା ଯୋଗମଯଂ ଦୃଢମ୍। ଶିଷ୍ଟାନାଂ ନିଯତାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ରୁଦ୍ରମୀଶ୍ଵରମ୍ ।। ୨୩.
ଧର୍ମର ଶିକ୍ଷାକୁ ଦୃଢ ଭାବେ, ଯୋଗ ମିଶିତ କରି, ନିୟମିତ ଆତ୍ମା ଥିବା ଶିଷ୍ୟମାନେ ରୁଦ୍ର ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତୋ ଵିସ୍ମଯମାପନ୍ନୋ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ। ପ୍ରପନ୍ନସ୍ତୁ ମହାଦେଵଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା। ଉଵାଚ ଵଚନଂ ସର୍ଵଂ ଶ୍ଵେତତ୍ଵନ୍ତେ କଥଂ ଵିଭୋ ।। ୨୩.
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ସେ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ ମହାଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ: 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ଧଳା କାଳର ଶେଷରେ କିପରି?'
ଶ୍ଵେତକଲ୍ପୋ ଯଦା ହ୍ଯାସୀଦହଂ ଶ୍ଵେତସ୍ତତୋଽଭଵମ୍। ଶ୍ଵେତୋଷ୍ଣୀଷଃ ଶ୍ଵେତମାଲ୍ଯଃ ଶ୍ଵେତାମ୍ବରଧରଃ ଶିଵଃ ।। ୨୩.
ଯେତେବେଳେ ଧଳା କାଳ ଥିଲା, ମୁଁ ଧଳା ହେଲି; ଧଳା ପଗଡ଼ି, ଧଳା ମାଳା, ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲି, ହେ ଶିବ।
ଶ୍ଵେତାସ୍ଥିମାଂସରୋମା ଚ ଶ୍ଵେତତ୍ଵକ୍ ଶ୍ଵେତଲୋହିତଃ। ତେନ ନାମ୍ନା ଚ ଵିଖ୍ଯାତଃ ଶ୍ଵେତକଲ୍ପସ୍ତଦା ହ୍ଯସୌ ।। ୨୩.
ଧଳା ହାଡ଼, ମାଂସ, କେଶ, ଧଳା ଚର୍ମ, ଧଳା ରକ୍ତ; ଏହି ନାମରେ ଧଳା କାଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ମତ୍ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଦେଵେଶଃ ଶ୍ଵେତାଙ୍ଗଃ ଶ୍ଵେତଲୋହିତଃ। ଶ୍ଵେତଵର୍ଣା ତଦା ହ୍ଯାସୀଦ୍ଗାଯତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତା ।। ୨୩.
ମୋର କୃପାରେ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଶରୀର ଧଳା, ରକ୍ତ ଧଳା ହେଲା; ତେବେ ଗାୟତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମ ନାମରେ, ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣର ହେଲେ।
ଯସ୍ମାଦହଂ ଚ ଦେଵେଶ ତ୍ଵଯା ଗୁହ୍ଯେ ପଦେ ସ୍ଥିତଃ। ଵିଜ୍ଞାତଃ ସ୍ଵେନ ତପସା ସଦ୍ଯୋ ଜାତଃ ସନାତନଃ। ସଦ୍ଯୋ ଜାତେତି ବ୍ରହ୍ମୈତଦ୍ ଗୁହ୍ଯଂ ଚୈଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ।। ୨୩.
ଯେହেতୁ, ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମେ ଦିଆ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତୁମର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଜଣାଗଲି, ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଲି, ଶାଶ୍ୱତ; ଏହି ନାମରେ 'ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ' ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଓ ଏହାକୁ ଗୁପ୍ତ କହାଯାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଗୁହ୍ଯତ୍ଵମାପନ୍ନଂ ଯେ ଵେତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଦ୍ଵିଜାତଯଃ। ତତ୍ସମୀପଙ୍ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୨୩.
ଏହିପରି, ଏହା ଗୁପ୍ତତା ପାଇଛି; ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣିବେ, ସେମାନେ ଏହାର ସମୀପକୁ ଯିବେ, ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ।
ଯଦାଽହଂ ଚ ପୁନସ୍ତ୍ଵାସଂ ଲୋହିତୋ ନାମ ନାମତଃ। ମମକୃତେନ ଵର୍ଣେନ କଲ୍ପୋ ଵୈ ଲୋହିତଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨୩.
ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପୁଣି ନାମରେ ଲାଲ ହେଲି, ମୋର ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା, ସେଇ କାଳକୁ ଲାଲ କାଳ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ତଦା ଲୋହିତମାସାସ୍ଥିଲୋହିତକ୍ଷୀରସନ୍ନିଭା । ଲୋହିତାକ୍ଷସ୍ତନଵତୀ ଗାଯତ୍ରୀ ଗୌଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତା ।। ୨୩.
ତେବେ ଲାଲ ହାଡ଼, ଲାଲ ଦୁଧ ସଦୃଶ; ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ସ୍ତନଧାରିଣୀ, ଗାୟତ୍ରୀ ଗାଉ ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ।
ତତୋଽସ୍ଯ ଲୋହିତତ୍ଵେନ ଵର୍ଣସ୍ଯ ଚ ଵିପର୍ଯ୍ଯଯେ। ଵାମତ୍ଵାଚ୍ଚୈଵ ଯୋଗସ୍ଯ ଵାମଦେଵତ୍ଵମାଗତଃ ।। ୨୩.
ତାପରେ ଏହି ଲାଲ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବର୍ଣ୍ଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଯୋଗର ବାମ ପକ୍ଷ ହେବାରୁ, ବାମଦେବ ଦଶା ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।
ତଥାପି ହି ମହାସତ୍ତ୍ଵ ତ୍ଵଯାଽହଂ ନିଯତାତ୍ମନା। ଵିଜ୍ଞାତଃ ଶ୍ଵେତ ଵର୍ଣେନ ତସ୍ମାଦ୍ଵର୍ଣୋତ୍ତମଃ ସ୍ମୃତଃ । ତତୋଽହଂ ଵାମଦେଵେତି ଖ୍ଯାତିଂ ଯାତୋ ମହୀତଲେ ।। ୨୩.
ତଥାପି, ହେ ମହାଶକ୍ତି, ତୁମେ ନିୟମିତ ଆତ୍ମା ସହିତ ମୋତେ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣରେ ଜାଣିଥିଲ; ଏହିପରି, ଉତ୍ତମ ବର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ସ୍ମୃତି ରହିଛି। ଏହିପରି, ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ବାମଦେବ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲି।