ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ତସ୍ଯାଂ କନ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଂଶଦ୍ଦକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍ ପ୍ରଭୁଃ। ସର୍ଵାସ୍ତାଶ୍ଚ ମହାଭାଗାଃ ସର୍ଵାଃ କମଲଲୋଚନାଃ ।। ୧୦.

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କଠାରୁ ଚବିଶିଜଣୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଖି ଅତି କମଳପ୍ରଭା।

ଯୋଗପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵାସ୍ତା ଯୋଗମାତରଃ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଧୄତିସ୍ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିର୍ମେଧା କ୍ରିଯା ତଥା। ବୁଦ୍ଧିର୍ଲ୍ଲଜ୍ଜା ଵପୁଃ ଶାନ୍ତିଃ ସିଦ୍ଧିଃ କୀର୍ତ୍ତିସ୍ତ୍ରଯୋଦଶୀ ।। ୧୦.

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତାରେ ଗୃହସ୍ଥୀ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଯୋଗର ମାଆ ହେଲେ: ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା, ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ବପୁ, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତି—ଏହି ତେରଜଣୀ।

ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥେ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଧର୍ମୋ ଦାକ୍ଷାଯଣୀଃ ପ୍ରଭୁଃ। ଦ୍ଵାରାଣ୍ଯେତାନି ଚୈଵାସ୍ଯ ଵିହିତାନି ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା ।। ୧୦.

ଧର୍ମଦେବତା, ପତ୍ନୀ ପାଇଁ, ଦକ୍ଷଙ୍କର କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାୟ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା।

ତାଭ୍ଯଃ ଶିଷ୍ଟା ଯଵୀଯସ୍ଯ ଏକାଦଶ ସୁଲୋଚନାଃ। ଖ୍ଯାତିଃ ସତ୍ଯଥ ସଂଭୂତିଃ ସ୍ମୃତିଃ ପ୍ରୀତିଃ କ୍ଷମା ତଥା ।। ୧୦.

ଅବଶିଷ୍ଟ ଯୁବତୀ ଏକାଦଶଜଣୀ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଖି ଅତି ସୁନ୍ଦର, ସେମାନେ ହେଲେ: ଖ୍ୟାତି, ସତ୍ୟ, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି ଏବଂ କ୍ଷମା।

ସନ୍ନତିଶଚଵାନସୂଯା ଚ ଊର୍ଜ୍ଜା ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ତଥା। ତାସ୍ତତଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯନ୍ତ ପୁନରନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ ।। ୧୦.

ସନ୍ନତି, ଶଚୀ, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜ୍ଜା, ସ୍ୱାହା ଏବଂ ସ୍ୱଧା; ଏହିମାନେ ପରେ ଅନ୍ୟ ମହାଋଷିମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ରୁଦ୍ରୋ ଭୃଗୁର୍ମରୀଚିଶ୍ଚ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ । ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋଽତ୍ରିର୍ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପିତରୋଽଗ୍ରିସ୍ତଥୈଵ ଚ ।। ୧୦.

ରୁଦ୍ର, ଭୃଗୁ, ମରୀଚି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପିତୃମାନେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ।

ସତୀଂ ଭଵାଯ ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ ଖ୍ଯାତିଞ୍ଚ ଭୃଗଵେ ତଥା। ମରୀଚଯେ ଚ ସମ୍ଭୂତିଂ ସ୍ମୃତିମାଙ୍ଗିରସେ ଦଦୌ ।। ୧୦.

ସତୀଙ୍କୁ ଭବଙ୍କୁ, ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ, ସମ୍ଭୂତିଙ୍କୁ ମରୀଚିଙ୍କୁ ଏବଂ ସ୍ମୃତିଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରୀତିଂ ଚୈଵ ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ କ୍ଷମାଂ ଵୈ ପୁଲହାଯ ଚ। କ୍ରତଵେ ସନ୍ନତିଂ ନାମ ଅନସୂଯାନ୍ତଥାତ୍ରଯେ ।। ୧୦.

ପ୍ରୀତିଙ୍କୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ, କ୍ଷମାଙ୍କୁ ପୁଲହଙ୍କୁ, ସନ୍ନତିଙ୍କୁ କ୍ରତୁଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଊର୍ଜ୍ଜଂ ଦଦୌ ଵସିଷ୍ଠାଯ ସ୍ଵାହାଂ ଵୈ ହ୍ଯଗ୍ନଯେ ଦଦୌ । ସ୍ଵଧାଂ ଚୈଵ ପିତୃଭ୍ଯସ୍ତୁ ତାସ୍ଵପତ୍ଯାନି ଵକ୍ଷ୍ଯତେ ।। ୧୦.

ଊର୍ଜ୍ଜାଙ୍କୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ, ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏବଂ ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ପରେ କହାଯିବ।

ଏତେ ସର୍ଵେ ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଃ ସ୍ଵାନୁଷ୍ଠିତାଃ ସ୍ଥିତାଃ। ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ।। ୧୦.

ଏହି ସମସ୍ତେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ, ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହି, ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବିଚଳ ରହିଥିଲେ।

ଶ୍ରଦ୍ଧା କାମଂ ଵିଜଜ୍ଞେ ଵୈ ଦର୍ପୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀସୁତଃ ସ୍ମୃତଃ। ଧୃତ୍ଯାସ୍ତୁ ନିଯମଃ ପୁତ୍ରସ୍ତୁଷ୍ଟଯାଃ ସନ୍ତୋଷ ଉଚ୍ଯତେ ।। ୧୦.

ଶ୍ରଦ୍ଧାଠାରୁ କାମ ଜନ୍ମିଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମୀଠାରୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦର୍ପ ଭାବିତ; ଧୃତିଠାରୁ ପୁଅ ନିୟମ ଜନ୍ମିଲେ; ତୁଷ୍ଟିଠାରୁ ସନ୍ତୋଷ ଜନ୍ମିଲେ।

ପୁଷ୍ଟ୍ଯା ଲାଭଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ମେଧାପୁତ୍ରଃ ଶ୍ରୁତସ୍ତଥା। କ୍ରିଯାଯାସ୍ତୁ ନଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦଣ୍ଡଃ ସମଯ ଏଵ ଚ ।। ୧୦.

ପୁଷ୍ଟିଠାରୁ ପୁଅ ଲାଭ ଜନ୍ମିଲେ; ମେଧାଠାରୁ ପୁଅ ଶ୍ରୁତ ଜନ୍ମିଲେ; କ୍ରିୟାଠାରୁ ନୟ, ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ସମୟ ଜନ୍ମିଲେ।

ବୁଦ୍ଧେର୍ଵୌଧସୁତଶ୍ଚାପି ଅପ୍ରମାଦଶ୍ଚ ତାଵୁଭୌ । ଲଜ୍ଜାଯା ଵିନଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵ୍ଯଵସାଯୋ ଵପୁଃସୁତଃ ।। ୧୦.

ବୁଦ୍ଧିଠାରୁ ଉଦ୍ଧସୁତ ଏବଂ ଅପ୍ରମାଦ—ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ; ଲଜ୍ଜାଠାରୁ ପୁଅ ଵିନୟ ଏବଂ ବପୁଠାରୁ ପୁଅ ଵ୍ୟବସାୟ ଜନ୍ମିଲେ।

କ୍ଷେମଃ ଶାନ୍ତିସୁତଶ୍ଚାପି ସୁଖଂ ସିଦ୍ଧେର୍ଵ୍ଯଜାଯତ। ଯଶଃ କୀର୍ତ୍ତେଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ଇତ୍ଯେତେ ଧର୍ମସୂନଵଃ ।। ୧୦.

ଶାନ୍ତିଠାରୁ କ୍ଷେମ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ; ସିଦ୍ଧିଠାରୁ ସୁଖ ଜନ୍ମିଲେ; କୀର୍ତ୍ତିଠାରୁ ପୁଅ ଯଶସ୍ ଜନ୍ମିଲେ—ଏମାନେ ଧର୍ମଙ୍କର ପୁଅମାନେ।

କାମସ୍ଯ ହର୍ଷଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୈ ଦେଵ୍ଯା ରତ୍ଯା ଵ୍ଯଜାଯତ। ଇତ୍ଯେଷ ଵୈ ସୁଖୋଦର୍କ୍କଃ ସର୍ଗୋ ଧର୍ମସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିତଃ ।। ୧୦.

କାମଠାରୁ ହର୍ଷ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଦେବୀ ରତିଠାରୁ ଜନ୍ମିତ; ଏହିପରି ଶୁଭ ଫଳଦାୟକ ଧର୍ମର ସୃଷ୍ଟି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଜଜ୍ଞେ ହିଂସା ତ୍ଵଧର୍ମାଦ୍ଧୈ ନିକୃତିଶ୍ଚାନୃତାଵୁଭୌ । ନିକୃତ୍ଯାନୃତଯୋର୍ଜଜ୍ଞେ ଭଯଂ ନରକ ଏଵ ଚ ।। ୧୦.

ଅଧର୍ମଠାରୁ ହିଂସା ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ନିକୃତି ଓ ଅନୃତ ଦୁଇଁଠାରୁ ଭୟ ଏବଂ ନରକ ଜନ୍ମିଲେ।

ମାଯା ଚ ଵେଦନା ଚାପି ମିଥୁନଦ୍ଵଯମେତଯୋଃ। ଭଯାଜ୍ଜଜ୍ଞେଽଥ ସା ମାଯା ମୃତ୍ଯୁଂ ଭୂତାପହାରିଣମ୍ ।। ୧୦.

ଏହି ଦୁଇଁଠାରୁ ମାୟା ଏବଂ ବେଦନା—ଏହି ଯୁଗଳ ଜନ୍ମିଲେ; ଭୟଠାରୁ ମାୟା ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ନେଇଯାଏ।

ଵେଦନାଯାସ୍ତତଶ୍ଚାପି ଦୁଃଖଂ ଜଜ୍ଞେଽଥ ରୌରଵାତ୍ । ମୃତ୍ଯଯୋର୍ଵ୍ଯାଧିଜ୍ଵରା ଶୋକାଃ କ୍ରୋଧୋଽସୂଯା ଚ ଜଜ୍ଞିରେ । ଦୁଃଖାନ୍ତରା ସ୍ମୃତା ହ୍ଯେତେ ସର୍ଵେ ଚାଧର୍ମଲକ୍ଷଣାଃ ।। ୧୦.

ବେଦନାରୁ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ରୌରବରୁ ଆଉ ଦୁଃଖ ଆସିଲା। ମୃତ୍ୟୁରୁ ରୋଗ, ଜ୍ୱର, ଶୋକ, କ୍ରୋଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ଅନ୍ୟ-ଅନ୍ୟ ରୂପ ଭାବେ ମନେ ରଖାଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଅଧର୍ମର ଚିହ୍ନ ଅଟୁଟ ରହିଛି।

ତେଷାଂ ଭାର୍ଯାଽସ୍ତି ପୁତ୍ରୋ ଵା ତେ ସର୍ଵେ ନିଧନାଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଇତ୍ଯେଷ ତାମସଃ ସର୍ଗୋ ଜଜ୍ଞେ ଧର୍ମନିଯାମକଃ ।। ୧୦.

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହିଙ୍କର ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା କିମ୍ବା ପୁଅ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ମରଣଶୀଳ ଭାବେ ଗଣାଯାନ୍ତି। ଏଭଳି ତାମସ ସୃଷ୍ଟି ଧର୍ମର ନିୟମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ପ୍ରଜାଃ ସୃଜେତି ଵ୍ଯାଦିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ନୀଲଲୋହିତଃ । ସୋଽଭିଧ୍ଯାଯ ସତୀଂ ଭାର୍ଯାନ୍ନିର୍ମମେ ହ୍ଯାତ୍ମସମ୍ଭଵାମ୍ ।। ୧୦.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନୀଳଲୋହିତ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ଅଂଶରୁ ଏକ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ତିଆରି କଲେ।

ନାଧିକାନ୍ନ ଚ ହୀନାଂସ୍ତାନ୍ମାନସାନାତ୍ମନଃ ସମାନ୍। ସହସ୍ରଂ ହି ସହସ୍ରାଣାମସୃଜତ୍ କୃମିଵାସସା। ତୁଲ୍ଯା ଶ୍ଚୈଵାତ୍ମନଃ ସର୍ଵେ ରୂପତେଜୋବଲଶ୍ରୁତୈଃ ।। ୧୦.

ସେ ତାଙ୍କ ମନ ଓ ଆତ୍ମାରେ ସମାନ ଥିବା, ନ କମ୍ ନ ଅଧିକ, ଏମିତି ହଜାର-ହଜାର ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସମସ୍ତେ କୀଟ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ରୂପ, ତେଜ, ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନରେ ସମାନ।

ପିଙ୍ଗଲାନ୍ସନ୍ନିଷଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ସକପର୍ଦ୍ଦାନ୍ ଵିଲୋହିତାନ୍ । ଵିଵାସାନ୍ ହରି କେଶାଂଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିଘ୍ନାଂଶ୍ଚ କପାଲିନଃ ।। ୧୦.

ସେ ପିଙ୍ଗଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଚୁଲି ବାନ୍ଧିଥିବା, ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଅପବାଦିତ, ହରିତ କେଶ, ଦୃଷ୍ଟି ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଏବଂ ଖପର ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ବହୁରୂପାନ୍ ଵିରୂପାଂଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପାଂଶ୍ଚରୂପିଣଃ। ରଥିନୋ ଵର୍ମିଣଶ୍ଚୈଵ ଧର୍ମିଣଶ୍ଚ ଵରୂଥିନଃ ।। ୧୦.

ସେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପର, ବିକୃତ ଆକୃତିର, ସମସ୍ତ ରୂପର, ସୁନ୍ଦର, ରଥ ଚଳାଉଥିବା, ବର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଧର୍ମିକ ଓ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସହସ୍ରଶତ ବାହୂଂଶ୍ଚ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଭୌମାନ୍ତରିକ୍ଷଗାନ୍। ସ୍ଥୂଲଶୀର୍ଷାନଷ୍ଟଦଂଷ୍ଟ୍ରାନୁଦ୍ଵିଜିହ୍ଵାଂସ୍ତ୍ରିଲୋଚନାନ୍ ।। ୧୦.

ସେ ଶତ-ହଜାର ବାହୁଥିବା, ଦିବ୍ୟ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶର ପ୍ରାଣୀ, ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, ଦାନ୍ତ ନଥିବା, ଦୁଇ ଭାଗ ଜିଭ ଓ ତିନି ଆଖି ଥିବା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅନ୍ନାଦାନ୍ ପିଶିତାଦାଂଶ ଚଵ ଆଜ୍ଯପାନ୍ ସୋମପାଂସ୍ତଥା। ମେଦପାଂ ସ୍ଵାତିକାଯାଂଶ୍ଚ ଶିତିକଣ୍ଠୋଗ୍ରମନ୍ଯଵଃ ।। ୧୦.

ସେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ମାଂସ ଖାଉଥିବା, ଘିଅ ପିଉଥିବା, ସୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ପିଉଥିବା, ଚର୍ବି ପିଉଥିବା, ଲୁଣ ଖାଉଥିବା, ଧଳା କଣ୍ଠ ଓ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଥିବା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସୋପାସଙ୍ଗତଲତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଧନ୍ଵିନୋ ହ୍ଯୁପଵର୍ମିଣଃ। ଆସୀନାନ୍ ଧାଵତଶ୍ଚୈଵ ଜୃମ୍ଭିନଶ୍ଚୈଵ ଧିଷ୍ଠିତାନ୍ ।। ୧୦.

ସେ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଧନୁର୍ଧର, ବର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବସିଥିବା, ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ହାଡ଼ୁଥିବା ଓ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଁଡ଼ିଥିବା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅଧ୍ଯା ପିନୋଽଥ ଜପତୋ ଯୁଞ୍ଜତୋଽଧ୍ଯାଯତସ୍ତଥା। ଜ୍ଵଲତୋ ଵର୍ଷତଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଯୋତମାନାନ୍ ପ୍ରଧୂପିତାନ୍ ।। ୧୦.

ସେ ପଢ଼ୁଥିବା, ଜପ କରୁଥିବା, ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା, ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା, ଜ୍ୱଳିଥିବା, ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଧୂଆଁ ହେଉଥିବା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ବୁଦ୍ଧାନ୍ ବୁଦ୍ଧତମାଂଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠାନ୍ ଶୁଭଦର୍ଶନାନ୍ । ନୀଲଗ୍ରୀ ଵାନ୍ ସହସ୍ରାକ୍ଷାନ୍ ସଂର୍ଵାଶ୍ଚାଥ କ୍ଷପାଚରାନ୍ ।। ୧୦.

ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଅତିଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଶୁଭ ଦର୍ଶନ ଥିବା, ନୀଳ କଣ୍ଠ, ହଜାର ଆଖି ଥିବା ଓ ସମସ୍ତ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅଦୃଶ୍ଯାନ୍ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମହାଯୋଗାନ୍ ମହୌଜସଃ। ରୂଦତୋଦ୍ରଵତଶ୍ଚୈଵ ଏଵଂଯୁକ୍ତାନ୍ ସହସ୍ରଶଃ। ଅପାତଯାମାନସୃଜତ୍ ରୁଦ୍ରରୂପାନ୍ ସୁରୋତ୍ତମାନ୍ ।। ୧୦.

ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ, ମହାଯୋଗୀ, ଅତିଶକ୍ତିଶାଳୀ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ଏମିତି ହଜାର-ହଜାର ଗୁଣ ଥିବା, ଅବତରଣ କରୁଥିବା, ରୁଦ୍ର ରୂପରେ ଦେବମାନ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।