ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ପୂର୍ଵୋକ୍ତା ଯା ମଯା ତୁଭ୍ଯଞ୍ଜନଲୋକଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ। କଲ୍ପେଽତୀତେ ତୁ ତେ ହ୍ଯାସନ୍ ଦେଵାଦ୍ଯାସ୍ତୁ ପ୍ରଜା ଇହ

ମୁଁ ଯେଉଁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଗରୁ କହିଥିଲି, ଯେଉଁମାନେ ଜନଲୋକରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜା ଥିଲେ।

ଧ୍ଯାଯତସ୍ତସ୍ଯ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ସମ୍ଭୂତ୍ଯର୍ଥମୁପସ୍ଥିତାଃ। ମନ୍ଵନ୍ତରକ୍ରମେଣେହ କନିଷ୍ଠେ ପ୍ରଥମେ ମତାଃ

ସେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ସେଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନେ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏଠାରେ ପ୍ରଥମ ମନ୍ବନ୍ତରର ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପ୍ରଜା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ଖ୍ଯାତ୍ଯାନୁବନ୍ଧୈସ୍ତୈସ୍ତୈସ୍ତୁ ସର୍ଵାର୍ଥୈରିହ ଭାଵିତାଃ। କୁଶଲାକୁଶଲପ୍ରାଯୈଃ କର୍ମଭିସ୍ତୈଃ ସଦା ପ୍ରଜାଃ। ତତ୍କର୍ମଫଲଶେଷେଣ ଉପଷ୍ଟବ୍ଧାଃ ପ୍ରଜଜ୍ଞିରେ

ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଓ ସମ୍ପର୍କ, ଭଲ ଓ ମନ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଗଠିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳରେ ଆଶ୍ରିତ ଥିଲେ ଓ ତାହାଅନୁଯାୟୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଦେଵାସୁରପିତୃତ୍ଵୈଶ୍ଚ ପଶୁପକ୍ଷିସରୀସୃପୈଃ। ଵୃକ୍ଷନାରକିକୀଟତ୍ଵୈ ସ୍ତୈସ୍ତୈର୍ଭାଵୈରୁପସ୍ଥିତାଃ। ଆଧୀନାଂର୍ଥ ପ୍ରଜାନାଞ୍ଚ ଆତ୍ମନୋ ଵୈ ଵିନିର୍ମମେ

ଦେବ, ଅସୁର, ପିତୃ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ସରୀସୃପ, ଗଛ, ନରକ ଓ କୀଟପତଙ୍ଗ ଭାବରେ ଯେଉଁ ପ୍ରଜା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ଗଢିଦେଲେ।

ତତୋଽଭିଧ୍ଯାଯତସ୍ତସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ ମାନସୀପ୍ରଜାଃ। ତଚ୍ଛରୀରସମୁତ୍ପନ୍ନୈଃ କାର୍ଯୈସ୍ତୈଃ କାରଣୈଃ ସହ। କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଃ ସମଵର୍ତ୍ତନ୍ତ ଗାତ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ତାପରେ ସେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ମନରୁ ମାନସ ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହରୁ ଯେଉଁ କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା, ସେସବୁ ସହିତ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଅଂଶରୁ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ତତୋ ଦେଵାସୁରପିତୄନ୍ ମାନଵଞ୍ଚ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍। ସିସୃକ୍ଷୁମ୍ଭାଂସ୍ଯେତାଂଶ୍ଚ ସ୍ଵାତ୍ମନା ସମଯୂଯୁଜତ୍

ତାପରେ ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେବ, ଅସୁର, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟ—ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାର ପ୍ରଜାକୁ ଏକତ୍ର କଲେ।

ଯୁକ୍ତାତ୍ମନସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ତତୋ ମାତ୍ରା ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ। ତମଭିଧ୍ଯାଯତଃ ସର୍ଗଂ ପ୍ରଯତ୍ନୋଽଭୁତ୍ ପ୍ରଜାପତେଃ

ସେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କଲେ ଓ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କର ମାପ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା, ସେଉଁଠି ଧ୍ୟାନ କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ପ୍ରୟାସ ହେଲା।

ତତୋଽସ୍ଯ ଜଘନାତ୍ ପୂର୍ଵମସୁରା ଜଜ୍ଞିରେ ସୁତାଃ। ଅସୁଃ ପ୍ରାଣଃ ସ୍ମୃତୋ ଵିପ୍ରା ସ୍ତଜ୍ଜନ୍ମାନସ୍ତତୋଽସୁରାଃ

ତାପରେ ତାଙ୍କର ନିମ୍ନ ଅଂଶରୁ ପ୍ରଥମେ ଅସୁରମାନେ ପୁଅ ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; 'ଅସୁ' ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରାଣ, ଏହି ଜନ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅସୁର ନାମ ପାଇଲେ।

ଯଯା ସୃଷ୍ଟାଃ ସୁରାସ୍ତନ୍ଵା ତାଂ ତନୁଂ ସ ଵ୍ଯପୋହତ। ସାପଵିଦ୍ଧା ତନୁସ୍ତେନ ସଦ୍ଯୋ ରାତ୍ରିରଜାଯତ

ଯେ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ସେ ଦେହକୁ ସେ ପଛକୁ ଛାଡିଦେଲେ; ସେ ତ୍ୟାଗିତ ଦେହ ତୁରନ୍ତ ରାତି ହେଲା।

ସା ତମୋବହୁଲା ଯସ୍ମାତ୍ତତୋ ରାତ୍ରିସ୍ତ୍ରିଯାମିକା। ଆଵୃତାସ୍ତମସା ରାତ୍ରୌ ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ

ସେ ରାତି ଅଧିକ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଥିଲା, ଏହିକାରଣରୁ ତାହାକୁ 'ତିନିପ୍ରହର ରାତି' କୁହାଯାଏ; ସେଇ ରାତିରେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ପ୍ରଜାମାନେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇଥିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁରାଂସ୍ତୁ ଦେଵେଶସ୍ତନୁମନ୍ଯାମପଦ୍ଯତ। ଅଵ୍ଯକ୍ତାଂ ସତ୍ତ୍ଵବହୁଲାଂ ତତସ୍ତାଂ ସୋଽଭ୍ଯଯୂଯୁଜତ୍। ତତସ୍ତାଂ ଯୁଞ୍ଜତସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରିଯମାସୀତ୍ ପ୍ରଭୋଃ କିଲ

ଦେବମାନେକୁ ଦେଖି ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ; ସେ ଦେହ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବା ସମୟରେ ପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହେଲେ।

ତତୋ ମୁଖେ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଦୀଵ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵତାଃ। ଯତୋଽସ୍ଯ ଦୀଵ୍ଯତୋ ଜାତାସ୍ତେନ ଦେଵାଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ

ତାପରେ ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଦେବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଯେହেতୁ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ, ସେମାନେ 'ଦେବ' ବୋଲି ପରିଚିତ ହେଲେ।

ଧାତୁର୍ଦ୍ଦିଵୀତି ଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କ୍ରୀଡାଯାଂ ସ ଵିଭାଵ୍ଯତେ। ତସ୍ଯାନ୍ତନ୍ଵାନ୍ତୁ ଦିଵ୍ଯାଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ତେନ ଦେଵତାଃ

ଯିଏ 'ଧାତୁର୍ ଦିବିତି' ନାମରେ ଖେଳରେ କୁହାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଏହିପରି ବୁଝାଯାଏ; ତାଙ୍କର ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଦେହରୁ ଦେବମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଦେଵାନ୍ ସୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଦେଵେଶସ୍ତନୁମନ୍ଯାମପଦ୍ଯତ। ସତ୍ତ୍ଵମାତ୍ରାତ୍ମିକାଂ ଦେଵସ୍ତତୋଽନ୍ଯାଂ ସୋଽଭ୍ଯପଦ୍ଯତ ॥୧.୯.

ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ଠାକୁର ଆଉ ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ଦେବତା ସୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଦେହ ନେଲେ, ଏହା ପରେ ଆଉ ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

ପିତୃଵନ୍ମନ୍ଯମାନସ୍ତାନ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ପ୍ରାଧ୍ଯାଯତ ପ୍ରଭୁଃ। ପିତରୋ ହ୍ଯୁପପକ୍ଷାଭ୍ଯାଂ ରାତ୍ର୍ଯହ୍ନୋରନ୍ତରାସୃଜତ୍। ତସ୍ମାତ୍ତେ ପିତରୋ ଦେଵାଃ ପୁତ୍ରତ୍ଵନ୍ତେନ ତେଷୁ ତତ୍

ସେ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବି ଇଚ୍ଛା କଲେ; ରାତି ଓ ଦିନର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଦୁଇଟି ପାଖ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହିପରି, ସେହି ପିତୃମାନେ ଦେବତା ଭାବେ ଗଣାଯାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ପୁଅ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାନ୍ତି।

ଯଯା ସୃଷ୍ଟାସ୍ତୁ ପିତରସ୍ତାନ୍ତନୁଂ ସ ଵ୍ଯପୋହତ। ସାପଵିଦ୍ଧା ତନୁସ୍ତେନ ସଦ୍ଯଃ ସନ୍ଧ୍ଯା ପ୍ରଜାଯତ

ଯେ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ସେ ଦେହକୁ ସେ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେହି ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା ଦେହ ତୁରନ୍ତ ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଇଗଲା।

ତସ୍ମାଦହସ୍ତୁ ଦେଵାନାଂ ରାତ୍ରିର୍ଯା ସାଽସୁରୀ ସ୍ମୃତା। ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ତୁ ଵୈ ପୈତ୍ରୀ ଯା ତନୁଃ ସା ଗରୀଯସୀ

ଏହିଠାରୁ ଦିନ ଦେବତାଙ୍କର, ରାତି ଅସୁରୀ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ପିତୃଙ୍କ ରୂପ ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵାସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଋଷଯୋ ମନଵସ୍ତଥା। ତେ ଯୁକ୍ତାସ୍ତାମୁପାସନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମଧ୍ଯମାନ୍ତନୁମ୍

ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଅସୁର, ଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସେହି ମଧ୍ୟମ ରୂପକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

ତତୋଽନ୍ଯାଂ ସ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ତନୁଂ ଵୈ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ। ରଜୋମାତ୍ରାତ୍ମିକାଯାନ୍ତୁ ମନସା ସୋଽସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁଣି ଏକ ନୂତନ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ। ସେହି ଦେହ ସୁଦ୍ଧ ରଜୋଗୁଣରୁ ଗଠିତ ଥିଲା; ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ରଜଃପ୍ରାଯାତ୍ ତତଃ ସୋଽଥ ମାନସାନସୃଜତ୍ ସୁତାନ୍। ମନସସ୍ତୁ ତତସ୍ତସ୍ଯ ମାନସା ଜଜ୍ଞିରେ ପ୍ରଜାଃ

ଏହି ରଜୋଗୁଣ ପ୍ରଧାନ ଦେହରୁ, ସେ ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାଙ୍କର ମନରୁ ସେହି ମାନସ ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁନଃ ପ୍ରଜାଶ୍ଚାପି ସ୍ଵାନ୍ତନୁନ୍ତା ମପୌହତ। ସାପଵିଦ୍ଧା ତନୁସ୍ତେନ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ସଦ୍ଯସ୍ତ୍ଵଜାଯତ

ତାଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନେକୁ ଦେଖି, ସେ ପୁଣି ନିଜ ଦେହକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ। ସେହି ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା ଦେହ ତୁରନ୍ତ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ହେଇଗଲା।

ତସ୍ମାଦ୍ଭଵନ୍ତି ସଂଦୃଷ୍ଟା ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଯା ଉଦ୍ଭଵେ ପ୍ରଜାଃ। ଇତ୍ଯେତାସ୍ତନଵସ୍ତେନ ଵ୍ଯପଵିଦ୍ଧା ମହାତ୍ମନା

ଏହିପରି, ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାର ଉତ୍ପତ୍ତିରୁ ପ୍ରଜାମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେହ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟାଗ ହୋଇଥିଲା।

ସଦ୍ଯୋ ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ଚୈଵ ସନ୍ଧ୍ଯା ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ଚ ଜଜ୍ଞିରେ। ଜଯୋତ୍ସ୍ନା ସନ୍ଧ୍ଯା ତଥାହଶ୍ଚ ସତ୍ତ୍ଵମାତ୍ରାତ୍ମକଂ ସ୍ଵଯମ୍। ତମୋମାତ୍ରାତ୍ମିକା ରାତ୍ରିଃ ସା ଵୈ ତସ୍ମାତ୍ର୍ତ୍ରିଯାମି କା

ତୁରନ୍ତ, ରାତି, ଦିନ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଦିନ ସୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରୁ ଗଠିତ; ରାତି ସୁଦ୍ଧ ତମୋଗୁଣରୁ ଗଠିତ, ଏହିପରି ତାକୁ ତୃତୀୟ ବୋଲାଯାଏ।

ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵା ଦିଵ୍ଯତତ୍ତ୍ଵାତ୍ ଦୃଷ୍‌ଟା ସୃଷ୍ଟା ମୁଖାତ୍ତୁ ଵୈ। ଯସ୍ମାତ୍ତେଷାଂ ଦିଵା ଜନ୍ମ ବଲିନସ୍ତେନ ତେ ଦିଵା ॥୧.୯.

ଏହିପରି, ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟତ୍ୱରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ, ମୁହଁରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦିନରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାରୁ, ଦିନରେ ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

ତନ୍ଵା ଯଦସୁରାନ୍ ରାତ୍ରୌ ଜଘନାଦସୃ ଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ସେହି ଦେହ ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରଭୁ ରାତିରେ ତଳ ଅଂଶରୁ ଅସୁରମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଏତାନ୍ଯେଵ ଭଵିଷ୍ଯାଣାଂ ଦେଵାନାମସୁରୈଃ ସହ। ପିତୄଣାଂ ମାନଵାନାଞ୍ଚ ଅତୀତାନାଗତେଷୁ ଵୈ। ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷାଂ ନିମିତ୍ତାନି ଭଵନ୍ତି ହି

ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପ ଭବିଷ୍ୟତର ଦେବତା, ଅସୁର, ପିତୃ ଓ ମନୁମାନେ, ପୂର୍ବ ଓ ଆଗାମୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ କାରଣ ହୁଏ।

ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ରାତ୍ର୍ଯହନୀ ସନ୍ଧ୍ଯା ଚତ୍ଵାର୍ଯାଭାସିତାନି ଵୈ। ଭାନ୍ତି ଯସ୍ମାତ୍ତତୋ ଭାସି ଭାଶବ୍ଦୋଽଯଂ ମନୀଷିଭିଃ। ଵ୍ଯାପ୍ତିଦୀପ୍ତ୍ଯାଂ ନିଗଦିତଃ ପୁନଶ୍ଚାହ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ରାତି, ଦିନ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା—ଏହି ଚାରିଟି ଆଲୋକର ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହା ଆଲୋକିତ ହେବାରୁ 'ଭା' ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯାହା ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ଦୀପ୍ତିର ଅର୍ଥ ଦେଉଛି; ପ୍ରଜାପତି ପୁଣି ଏହିପରି କହିଥିଲେ।

ସୋଽମ୍ଭାଂସ୍ଯେତାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଦେଵଦାନଵମାନଵାନ୍। ପିତୄଂଶ୍ଚ ଵାସୃଜତ୍ସୋଽନ୍ଯାନାତ୍ମନୋ ଵିବୁଧାନ୍ ପୁନଃ

ଏହି ଜଳ, ଦେବତା, ଦାନବ, ମଣିଷ ଓ ପିତୃମାନେକୁ ଦେଖି, ସେ ପୁଣି ନିଜଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ତାମୁତ୍କୃତ୍ଯ ତନୁଂ କୃତ୍ସ୍ନାନ୍ତତୋଽନ୍ଯାମସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ। ମୂର୍ତିଂ ରଜସ୍ତମଃପ୍ରାଯାଂ ପୁନରେଵାଭ୍ଯଯୂଯୁଜତ୍

ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ପ୍ରଭୁ ପୁଣି ଅନ୍ୟ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ପୁଣି ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ପ୍ରଧାନ ଏକ ଦେହକୁ ଯୋଗ କଲେ।