ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ସତ୍ତ୍ଵଂ କୃତଂ ରଜସ୍ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରନ୍ତୁ ରଜସ୍ତମୌ। କଲୌ ତମସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଯୁଗଵୃତ୍ତଵଶେନ ତୁ

କୃତଯୁଗରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଶକ୍ତି ଅଧିକ, ତ୍ରେତାରେ ରଜ ଶକ୍ତି, ଦ୍ୱାପରରେ ରଜ ଓ ତମ ଦୁଇଁଟି ମିଶିଥାଏ, କଳିଯୁଗରେ କେବଳ ତମ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାପ୍ତ ଥାଏ ।

କାଲଃ କୃତେ ଯୁଗେ ତ୍ଵେଷ ତସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯାନ୍ନିବୋଧତ। ଚତ୍ଵାରି ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତ୍ତ କୃତଂ ଯୁଗମ୍

କୃତଯୁଗର ସମୟ ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ହୁଏ ବୋଲି ଶୁଣ ।

ସନ୍ଧ୍ଯାଂଶୌ ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯାନି ଶତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ଚ ସଂଖ୍ଯଯା। ତଦା ତାସାଂ ବଭୂଵାଯୁର୍ନ୍ନ ଚ କ୍ଲେଶଵିପତ୍ତଯଃ

ଏହାର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ ଅଷ୍ଟଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ହୁଏ । ସେ ସମୟରେ ବାୟୁ ଥିଲେ, କିଛି ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ବିପଦ ନଥିଲା ।

ତତଃ କୃତଯୁଗେ ତସ୍ମିନ୍ ସନ୍ଧ୍ଯାଂଶେ ହି ଗତେ ତୁ ଵୈଃ। ପାଦାଵଶିଷ୍ଟୋ ଭଵତି ଯୁଗଧର୍ମସ୍ତୁ ସର୍ଵଶଃ

କୃତଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଯୁଗ ଧର୍ମର କେବଳ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ ।

ସନ୍ଧ୍ଯାଯାମପ୍ଯତୀତାଯାମନ୍ତକାଲେ ଯୁଗସ୍ଯ ତୁ। ପାଦତଶ୍ଵାଵତିଷ୍ଠେତ୍ତୁ ସନ୍ଧ୍ଯାଧର୍ମୋ ଯୁଗସ୍ଯ ତୁ। ଏଵଂ କୃତେ ତୁ ନିଃଶେଷେ ସିଦ୍ଧି ସ୍ତ୍ଵନ୍ତର୍ଦଧେ ତଦା

ସନ୍ଧ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଯୁଗର ଶେଷ ସମୟରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଧର୍ମର କେବଳ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ; ଏଭଳି କୃତଯୁଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ହରାଯାଏ ।

ତସ୍ଯାଞ୍ଚ ସିଦ୍ଧୌ ଭ୍ରଷ୍ଟାଯାଂ ମାନସ୍ଯାମଭଵତ୍ତତଃ। ସିଦ୍ଧିରନ୍ଯା ଯୁଗେ ତସ୍ମିସ୍ତ୍ରେତାଯାମନ୍ତରେ କୃତାଃ

ସେଇ ସିଦ୍ଧି ହରାଯିବା ପରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆସିଲେ ନୂତନ ଏକ ସିଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।

ସର୍ଗାଦୌ ଯା ମଯାଷ୍ଟୌ ତୁ ମାନସ୍ଯୋ ଵୈ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ। ଅଷ୍ଟୌ ତାଃ କ୍ରମଯୋଗେନ ସିଦ୍ଧଯୋ ଯାନ୍ତି ସଂକ୍ଷଯମ୍

ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ଯେ ଅଷ୍ଟ ମାନସିକ ସିଦ୍ଧି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲି, ସେଗୁଡ଼ିକ କ୍ରମକ୍ରମେ କ୍ଷୟ ପାଉଛି ।

କଲ୍ପାଦୌ ମାନସୀ ହ୍ଯେଷା ସିଦ୍ଧିର୍ଭଵତି ସା କୃତେ। ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚତୁର୍ଯୁଗଵିଭାଗଶଃ। ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରକୃତଃ କର୍ମସିଦ୍ଧୋଦ୍ଭଵଃ ସ୍ମୃତଃ

କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ଏହି ମାନସିକ ସିଦ୍ଧି କୃତଯୁଗରେ ଥାଏ; ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଚାରି ଯୁଗ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହୁଏ ।

ସନ୍ଧ୍ଯାକୃତସ୍ଯ ପାଦେନ ସନ୍ଧ୍ଯାପାଦେନ ଚାଂଶତଃ। କୃତସନ୍ଧ୍ଯାଂଶକା ହ୍ଯେତେ ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ ପାଦାନ୍ ପରସ୍ପରାନ୍। ହ୍ରସନ୍ତି ଯୁଗଧର୍ମୈସ୍ତେ ତପଃ ଶ୍ରୁତବଲାଯୁଷୈଃ

କୃତଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା ଏବଂ ତାହାର ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା, ସନ୍ଧ୍ୟାର ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ କ୍ଷୟ ପାଉଛି, ଏବଂ ଯୁଗ ଧର୍ମ — ତପ, ଶାସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ ।

ତତଃ କୃତାଂଶେ କ୍ଷୀଣେ ତୁ ବଭୂଵ ତଦନନ୍ତରମ୍। ତ୍ରେତାଯାଂ ଯୁଗମନ୍ଯନ୍ତୁ କୃତାଶମୃଷିସତ୍ତମାଃ

ଯେତେବେଳେ କୃତଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ କ୍ଷୟ ହୁଏ, ସେଥିରୁ ସହସ୍ରେ ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ।

ତସ୍ମିନ୍ କ୍ଷୀଣେ କୃତାଂଶେ ତୁ ତଚ୍ଛିଷ୍ଟାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵିହ। କଲ୍ପାଦୌ ସଂପ୍ରଵୃତ୍ତାଯାସ୍ତ୍ରେତାଯାଃ ପ୍ରମୁଖେ ତଦା

କୃତଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ କ୍ଷୟ ହେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।

ପ୍ରଣଶ୍ଯତି ତଦା ସିଦ୍ଧିଃ କାଲଯୋଗେନ ନାନ୍ଯଥା। ତସ୍ଯାଂ ସିଦ୍ଧୌ ପ୍ରଣଷ୍ଟାଯାମନ୍ଯା ସିଦ୍ଧିରଵର୍ତ୍ତତ

ସେତେବେଳେ ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ ସିଦ୍ଧି ନଶ୍ୱର ହୁଏ; ସେଇ ସିଦ୍ଧି ହରାଯିବା ପରେ ଆଉ ଏକ ସିଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।

ଅପାଂ ସୌକ୍ଷ୍ମ୍ଯେ ପ୍ରତିଗତେ ତଦା ମେଘାତ୍ମନା ତୁ ତୌ। ମେଘେଭ୍ଯସ୍ତନଯିତ୍ନୁଭ୍ଯଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ଵୃଷ୍ଟିସର୍ଜ୍ଜନମ୍

ପାଣିର ସୂକ୍ଷ୍ମତା ହଟିଗଲାପରେ, ମେଘ ଓ ବିଜୁଳି ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।

ସକୃଦେଵ ତଯା ଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ସଂଯୁକ୍ତେ ପୃଥିଵୀତଲେ। ପ୍ରାଦୁରାସଂସ୍ତଦା ତାସାଂ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତୁ ଗୃହସଂସ୍ଥିତାଃ

ସେଇ ବର୍ଷା ଏକଥର ହେଲାପରେ, ପୃଥିବୀ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା; ତାପରେ ଘରେ ଘରେ ଗଛ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।

ସର୍ଵପ୍ରତ୍ଯୁପଭୋଗସ୍ତୁ ତାସାଂ ତେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଜାଯତେ। ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ହି ତେଭ୍ଯସ୍ତାସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗମୁଖେ ପ୍ରଜାଃ

ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ସମସ୍ତେ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ; ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଜାମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭୋଗ କରୁଥିଲେ ।

ତତଃ କାଲେନ ମହତା ତାସାମେଵ ଵିପର୍ଯଯାତ୍। ରାଗଲୋଭାତ୍ମକୋ ଭାଵସ୍ତଦା ହ୍ଯାକସ୍ମିକୋଽଭଵତ୍

ତାପରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସି, ରାଗ ଓ ଲୋଭ ଅଚାନକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।

ଯତ୍ତଦ୍ଭଵତି ନାରୀଣାଂ ଜୀଵିତାନ୍ତେ ତଦାର୍ତ୍ତଵମ୍। ତଦା ତଦ୍ଵୈ ନ ଭଵତି ପୁନର୍ଯୁଗବଲେନ ତୁ

ନାରୀମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଶେଷରେ ଯେ ଋତୁ ଆସେ, ସେତିବେଳେ ତାହା ଥିଲାନି; ପରେ ଯୁଗର ପ୍ରଭାବରେ ତାହା ଆସିଲା ।

ତାସାଂ ପୁନଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତଂ ତୁ ମାସେ ମାସେ ତଦାର୍ତ୍ତଵମ୍। ତତସ୍ତେନୈଵ ଯୋଗେନ ଵର୍ତ୍ତତାଂ ମିଥୁନେ ତଦା

ସେମାନଙ୍କର ପୁନି ପ୍ରତି ମାସରେ ରଜସ୍ତ୍ରାବ ହେଉଥିଲା; ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ସମ୍ମିଳନ ହେଉଥିଲା।

. ତାସାଂ ତତ୍କାଲଭାଵିତ୍ଵାନ୍ମାସି ମାସ୍ଯୁପଗଚ୍ଛତାମ୍। ଅକାଲେ ହ୍ଯାର୍ତ୍ତଵୋତ୍ପତ୍ତିର୍ଗର୍ଭୋତ୍ପତ୍ତିରଜାଯତ

ସେମାନେ ଏହି ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ସମ୍ମିଳନ କରୁଥିଲେ; ଯେତେବେଳେ ଅସମୟରେ ରଜସ୍ତ୍ରାବ ହେଲା, ଗର୍ଭ ହେଉଥିଲା।

ଵିପର୍ଯଯେଣ ତାସାଂ ତୁ ତେନ କାଲେନ ଭାଵିନା। ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତି ତତଃ ସର୍ଵେ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତେ ଗୃହସଂସ୍ଥିତାଃ

ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଗଲା, ସେମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଗଛଗୁଡିକ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲା।

ତତସ୍ତେଷୁ ପ୍ରଣଷ୍ଟେଷୁ ଵିଭ୍ରାନ୍ତା ଵ୍ଯାକୁଲେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ। ଅଭି ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ତାଂ ସିଦ୍ଧିଂ ସତ୍ଯାଭିଧ୍ଯାଯିନସ୍ତଦା

ଗଛଗୁଡିକ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବା ପରେ, ଅନ୍ୟମନସ୍କ ଓ ଅଶାନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ, ସତ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେହି ସିଦ୍ଧିକୁ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵୁସ୍ତାସାଂ ଚ ଵୃକ୍ଷାସ୍ତେ ଗୃହସଂସ୍ଥିତାଃ। ଵସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଫଲାନ୍ଯାଭରଣାନି ଚ

ପରେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୃହସ୍ଥ ଗଛଗୁଡିକ ପୁନି ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଏବଂ ଏଠାରେ ପୋଶାକ, ଫଳ ଓ ଆଭୂଷଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ତେଷ୍ଵେଵ ଜାଯତେ ତାସାଂ ଗଂଧଵର୍ଣରସାନ୍ଵିତମ୍। ଅମାକ୍ଷିକଂ ମହାଵୀର୍ଯଂ ପୁଟକେ ପୁଟକେ ମଧୁ

ସେହି ଗଛଗୁଡିକରୁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ ଓ ରସରେ ଭରିଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧୁ ପ୍ରତି ପୁଟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ତେନ ତା ଵର୍ତଯନ୍ତି ସ୍ମ ମୁଖେ ତ୍ରେତାଯୁଗସ୍ଯ ଚ। ହୃଷ୍ଟତୁଷ୍ଟାସ୍ତଯା ସିଦ୍ଧ୍ଯା ପ୍ରଜା ଵୈ ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ

ସେହି ସିଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ସୁଖୀ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।

ପୁନଃ କାଲାଂତରେଣୈଵ ପୁନର୍ଲ୍ଲୋଭାଵୃତାସ୍ତୁ ତାଃ। ଵୃକ୍ଷାଂସ୍ତାନ୍ ପର୍ଯଗୃହ୍ଣନ୍ତ ମଧୁ ଵା ମାକ୍ଷିକଂ ବଲାତ୍

କିଛି ସମୟ ପରେ, ଲୋଭରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଗଛ ଓ ମଧୁକୁ ଜବରଦସ୍ତି ନେଇଥିଲେ।

ତାସାଂ ତେନାପଚାରେଣ ପୁନର୍ଲ୍ଲୋକକୃତେନ ଵୈ। ପ୍ରଣଷ୍ଟା ମଧୁନା ସାର୍ଦ୍ଧଂ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷାଃ ଵ୍କଚିତ୍ ଵ୍କଚିତ୍

ସେମାନଙ୍କ ଏହି ଅନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା, ଲୋକମାନଙ୍କ କାରଣରୁ, କିଛି କିଛି ସ୍ଥାନରେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଓ ମଧୁ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲା।

ତସ୍ଯାମେଵାଲ୍ପଶିଷ୍ଟାଯାଂ ସଂଧ୍ଯାକାଲଵଶାତ୍ତଦା। ପ୍ରାଵର୍ତଂତ ତଦା ତାସାଂ ଦ୍ଵଂଦ୍ଵାନ୍ଯଭ୍ଯୁତ୍ଥିତାନି ତୁ

ସେମାନଙ୍କର କିଛି ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଥିବା ସମୟରେ, ସଂଧ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।

ଶୀତଵାତାତପୈସ୍ତୀଵ୍ରୈସ୍ତତସ୍ତା ଦୁଃଖିତା ଭୃଶମ୍

ତେବେ, ତୀବ୍ର ଶୀତ, ପବନ ଓ ତାପରେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ।

କୃତ୍ଵା ଦ୍ଵଂଦ୍ଵ ପ୍ରତୀକାରଂ ନିକେତାନି ହି ଭୋଜିରେ। ପୂର୍ଵଂ ନିକମିପାରାସ୍ତେ ଅନିକେତାଶ୍ରଯା ଭୃଶମ୍

ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ, ସେମାନେ ଘର ତିଆରି କରିଥିଲେ; ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଘର ଛାଡ଼ି ରହୁଥିଲେ।