ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ତତଃ ସର୍ଗେ ହ୍ଯଵଷ୍ଟବ୍ଧେ ସିସୃକ୍ଷୋର୍ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ଵୈ। ପ୍ରଜାସ୍ତା ଧ୍ଯାଯତସ୍ତସ୍ଯ ସତ୍ଯାଭିଧ୍ଯାଯିନସ୍ତଦା

ତାପରେ, ସୃଷ୍ଟି ନିଶ୍ଚିତ ହେଲାବେଳେ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ଇଚ୍ଛା ହେଲା, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନରୁ, ସତ୍ୟ ଉପରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ମିଥୁନାନାଂ ସହସ୍ରନ୍ତୁ ସୋଽସୃଜଦ୍ଵୈ ମୁଖାତ୍ତଦା। ଜନାସ୍ତେ ହ୍ଯୁପପଦ୍ଯନ୍ତେ ସତ୍ତ୍ଵୋଦ୍ରିକ୍ତାଃ ସୁଚେତସଃ

ସେ ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ମୁହଁରୁ ହଜାର ଯୁଗଳ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେଇ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଧିକ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସହସ୍ରମନ୍ଯଦ୍ଵକ୍ଷସ୍ତୋ ମିଥୁନାନାଂ ସସର୍ଜ୍ଜ ହ। ତେ ସର୍ଵେ ରଜସୋଦ୍ରିକ୍ତାଃ ଶୁଷ୍ମିଣଶ୍ଚାପ୍ଯଶୁଷ୍ମିଣଃ

ତାପରେ, ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରୁ ଆଉ ଏକ ହଜାର ଯୁଗଳ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରବଳ, କେହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କେହି ଅଶକ୍ତ ଥିଲେ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସ୍ରମନ୍ଯତ୍ତୁ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାନାମୂରୁତଃ ପୁନଃ। ରଜସ୍ତମୋଭ୍ଯାମୁଦ୍ରିକ୍ତା ଈହାଶୀଲାସ୍ତୁ ତେ ସ୍ମୃତାଃ

ପୁଣି, ତାଙ୍କର ବାହୁରୁ ଆଉ ଏକ ହଜାର ଯୁଗଳ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେମାନେ ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବଳ, ଇଚ୍ଛା ଓ ଆଦତରେ ଚଳିତ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ନ୍ତି।

ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ସହସ୍ରମନ୍ଯତ୍ତୁ ମିଥୁନାନାଂ ସସର୍ଜ୍ଜ ହ। ଉଦ୍ରିକ୍ତାସ୍ତମସା ସର୍ଵେ ନିଃଶ୍ରୀକା ହ୍ଯଲ୍ପତେଜସଃ

ତାଙ୍କର ପାଦରୁ ଆଉ ଏକ ହଜାର ଯୁଗଳ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତମୋଗୁଣରେ ପ୍ରବଳ, ଶ୍ରୀହୀନ ଓ ଅତି କମ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ତତୋ ଵୈ ହର୍ଷମାନାସ୍ତେ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋତ୍ପନ୍ନାସ୍ତୁ ପ୍ରାଣିନଃ। ଅନ୍ଯୋନ୍ଯା ହୃଚ୍ଛପାଵିପ୍ଟା ମୈଥୁନାଯୋପଚକ୍ରମୁଃ

ତାପରେ, ସେଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯୁଗଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ପରସ୍ପର ହୃଦୟର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ମିଳନରେ ଲିନ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ତତଃପ୍ରଭୃତି କଲ୍ପେଽସ୍ମିନ୍ ମିଥୁନୋତ୍ପତ୍ତିରୁଚ୍ଯତେ। ମାସେ ମାସେର୍ତ୍ତଵଂ ଯଦ୍ଯତ୍ତଦାଜ୍ଞାସିଦ୍ଧି ଯୋଷିତାତ୍

ସେଇ ସମୟରୁ ଏହି କଳ୍ପରେ ଯୁଗଳ ଉତ୍ପତ୍ତି ଘଟୁଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପ୍ରତି ମାସରେ, ନାରୀମାନେ ଆଜ୍ଞା ଓ ସିଦ୍ଧି ଅନୁଯାୟୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କରନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ତଦା ନ ସୁଷୁଵୁଃ ସେଵିତୈରପି ମୈଥୁନୈଃ। ଆଯୁଷୋଽନ୍ତେ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ମିଥୁନାନ୍ଯେଵ ତେ ସକୃତ୍

ସେହିପାଇଁ, ସେ ସମୟରେ ପୁନଃପୁନ ମିଳନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରୁନଥିଲେ; ଆୟୁଷ୍ୟର ଶେଷରେ ଏହି ଯୁଗଳମାନେ କେବଳ ଏକଥର ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

କୁଟକାଃ କୁଵିକାଶ୍ଚୈଵ ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ମୁମୂର୍ଷିତାଃ। ତତଃପ୍ରଭୃତି କଲ୍ପେଽସ୍ମିନ୍ ମିଥୁନାନାଂ ହି ସମ୍ଭଵଃ

ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କୁଟକ ଓ କୁବିକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସେଇ ସମୟରୁ ଏହି କଳ୍ପରେ ଯୁଗଳମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଘଟୁଛି।

ଧ୍ଯାତେ ତୁ ମନସା ତାସାଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଜାଯତେ ସକୃତ୍। ଶବ୍ଦାଦି ଵିଷଯଃ ଶୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଣଃ

କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରଜାମାନେ କେବଳ ମନର ଧ୍ୟାନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଏକଥର ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପଞ୍ଚ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ।

ଇତ୍ଯେଵଂ ମନସା ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରାକ୍ସୃଷ୍ଟିର୍ଯା ପ୍ରଜାପତେଃ। ତସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ସମ୍ଭୂତା ଯୈରିଦଂ ପୂରିତଂ ଜଗତ୍

ଏଭଳି, ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ମନ ଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା; ତାଙ୍କର ବଂଶରୁ ଏମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।

ସରିତ୍ସରଃ ସମୁଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ସେଵନ୍ତେ ପର୍ଵତାନପି। ତଦା ନାତ୍ଯମ୍ବୁଶୀତୋଷ୍ଣା ଯୁଗେ ତସ୍ମିନ୍ ଚରନ୍ତି ଵୈ

ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଆନ୍ତି; ସେ ସମୟରେ ଅତିରିକ୍ତ ଠଣ୍ଡା କିମ୍ବା ଗରମ ନଥାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚାଲିଫିରନ୍ତି ।

ପୃଥ୍ଵୀରସୋଦ୍ଭଵଂ ନାମ ଆହାରଂ ହ୍ଯାହରନ୍ତି ଵୈ। ତାଃ ପ୍ରଜାଃ କାମଚାରିଣ୍ଯୋ ମାନସୀଂ ସିଦ୍ଧିମାସ୍ଥିତାଃ

ସେ ସମୟରେ ପ୍ରଜାମାନେ ପୃଥିବୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାମ କରନ୍ତି, ମନରେ ଯାହା ଚାହିଁଲେ ସେହି ସିଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି ।

ଧର୍ମାଧର୍ମୌ ନ ତାସ୍ଵାସ୍ତାଂ ନିର୍ଵିଶେଷାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତୁ ତାଃ। ତୁଲ୍ଯମାଯୁଃ ସୁଖଂ ରୂପଂ ତାସାଂ ତସ୍ମିନ୍ କୃତେ ଯୁଗେ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଅଧର୍ମ ନଥାଏ; ସମସ୍ତେ ସମାନ, ଏକେ ଆୟୁ, ଏକେ ସୁଖ ଏବଂ ଏକେ ରୂପ ରହିଥାଏ ।

ଧର୍ମାଧର୍ମୌ ନ ତାସ୍ଵାସ୍ତାଂ କଲ୍ପାଦୌ ତୁ କୃତେ ଯୁଗେ। ସ୍ଵେନ ସ୍ଵେନାଧିକାରେଣ ଜଜ୍ଞିରେ ତେ କୃତେ ଯୁଗେ

ଚକ୍ରର ଆରମ୍ଭରେ, କଳିଯୁଗରେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ନଥାଏ; ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ।

ଚତ୍ଵାରି ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ଦିଵ୍ଯସଂଖ୍ଯଯା। ଆଦ୍ଯଂ କୃତଯୁଗଂ ପ୍ରାହୁଃ ସନ୍ଧ୍ଯାନାନ୍ତୁ ଚତୁଃ ଶତମ୍

ପ୍ରଥମ କୃତଯୁଗକୁ ଦେବମାନେ ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ ବୋଲି କହନ୍ତି, ଏବଂ ତାହାର ସନ୍ଧ୍ୟା ଚାରିଶେ ବର୍ଷ ।

ତତଃ ସହସ୍ରଶସ୍ତାସୁ ପ୍ରଜାସୁ ପ୍ରଥିତାସ୍ଵପି। ନ ତାସାଂ ପ୍ରତିଘାତୋଽସ୍ତି ନ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵନ୍ନାପି ଚ କ୍ରମଃ

ସେହି ହଜାର-ହଜାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ମତଭେଦ, ବିରୋଧ କିମ୍ବା କ୍ରମ ନଥାଏ ।

ପର୍ଵତୋଦଧିସେଵିନ୍ଯୋ ହ୍ଯନିକେତାଶ୍ରଯାସ୍ତୁ ତାଃ। ଵିଶୋକାଃ ସତ୍ତ୍ଵବହୁଲା ଏକାନ୍ତସୁଖିତପ୍ରଜାଃ

ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖରେ ବସନ୍ତି, ନିଜସ୍ଥାନ ନାହିଁ; ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ଶୁଦ୍ଧତା ଅଧିକ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁଖରେ ରହନ୍ତି ।

ତା ଵୈ ନିକାମଚାରିଣ୍ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ମୁଦିତମାନସାଃ। ପଶଵଃ ପକ୍ଷିଣଶ୍ଚୈଵ ନ ତଦାସନ୍ ସରୀସୃପାଃ

ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାମ କରନ୍ତି, ମନ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ; ସେ ସମୟରେ ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ସରିସୃପ ଥିଲେ ନାହିଁ ।

ନୋଦ୍ଭିଜ୍ଜା ନାରକାଶ୍ଚୈଵ ତେ ହ୍ଯଧର୍ମପ୍ରସୂତଯଃ। ନ ମୂଲଫଲପୁଷ୍ପଞ୍ଚ ନାର୍ତ୍ତଵଂ ହ୍ଯୃତଵୋ ନ ଚ

ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେବା, ନରକର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଅଧର୍ମରୁ ହେଉଥିବା ପ୍ରଜା ନଥିଲେ; ମୂଳ, ଫଳ, ଫୁଲ କିମ୍ବା ଋତୁ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା ।

ସର୍ଵକାମସୁଖଃ କାଲୋ ନାତ୍ଯର୍ଥଂ ହ୍ଯୁଷ୍ଣଶୀତତା। ମନୋଭିଲଷିତାଃ କାମାସ୍ତାସାଂ ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା

ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉଥିବା ସମୟ, ଅତିରିକ୍ତ ଗରମ କିମ୍ବା ଠଣ୍ଡା ନଥିଲା; ସେମାନଙ୍କ ମନର ଇଚ୍ଛା ସବୁଠି ଏବଂ ସବୁବେଳେ ପୂରଣ ହୁଏ ।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଵୈ ତାଭିର୍ଧ୍ଯାତା ରସୋତ୍ଥିତାଃ। ବଲଵର୍ଣକରୀ ତାସାଂ ସିଦ୍ଧିଃ ସା ରୋଗନାଶିନୀ

ପୃଥିବୀରୁ ଉଠିଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ, ସେମାନେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଉପରକୁ ଆସେ; ସେହି ସିଦ୍ଧି ସେମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଓ ରଙ୍ଗ ଦେଇଥାଏ, ରୋଗ ଦୂର କରେ ।

ଅସଂସ୍କାର୍ଯୈଃ ଶରୀରୈଶ୍ଚ ପ୍ରଜାସ୍ତାଃ ସ୍ଥିରଯୌଵନାଃ। ତାସାଂ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ ସଙ୍କଲ୍ପାଜ୍ଜାଯନ୍ତେ ମିଥୁନାଃ ପ୍ରଜାଃ

ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ପବିତ୍ର ଓ ଯୁବାବସ୍ଥା ଦୀର୍ଘ; ସେମାନଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବନାରୁ ଦଳେ ଦଳେ ପ୍ରଜା ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ।

ସମଂ ଜନ୍ମ ଚ ରୂପଞ୍ଚ ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଚୈଵ ତାଃ ସମମ୍। ତଦା ସତ୍ଯମଲୋଭଶ୍ଚ କ୍ଷମା ତୁଷ୍ଟିଃ ସୁଖଂ ଦମଃ

ଜନ୍ମ ଓ ରୂପ ସମାନ, ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ; ସେ ସମୟରେ ସତ୍ୟ, ଲୋଭ ନଥିବା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସନ୍ତୋଷ, ସୁଖ ଓ ନିୟମ ରହିଥାଏ ।

ନିର୍ଵିଶେଷାଃ କୃତାଃ ସର୍ଵା ରୂପାଯୁଃଶୀଲଚେଷ୍ଟିତୈଃ। ଅବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକଂ ଵୃତ୍ତଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଜାଯତେ ସ୍ଵଯମ୍

ସମସ୍ତେ ରୂପ, ଆୟୁ, ଚରିତ୍ର ଓ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକାକାର; ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ଭାବେ ହୁଏ, କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ ।

ଅପ୍ରଵୃତ୍ତିଃ କୃତଯୁଗେ କର୍ମଣୋଃ ଶୁଭପାପଯୋଃ। ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵ୍ଯଵସ୍ଥାଶ୍ଚ ନ ତଦାସନ୍ନ ସଙ୍କରଃ

କୃତଯୁଗରେ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କୌଣସି କାମ ନଥିଲା; ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମିଶ୍ରଣ ନଥିଲା ।

ଅନିଚ୍ଛାଦ୍ଵେଷଯୁକ୍ତାସ୍ତେ ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍। ତୁଲ୍ଯରୂପାଯୁଷଃ ସର୍ଵା ଅଧମୋତ୍ତମଵର୍ଜ୍ଜିତାଃ

ସେମାନେ ଚାହିଦା କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷ ବିନା ପରସ୍ପର ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ରୂପ ଓ ଆୟୁ ସମାନ, କୌଣସି ଉଚ୍ଚ-ନିଚ୍ଚ ନାହିଁ ।

ସୁଖପ୍ରାଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ଚ ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ କୃତେ ଯୁଗେ। ନିତ୍ଯପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସୋ ମହାସତ୍ତ୍ଵା ମହାବଲାଃ

କୃତଯୁଗରେ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରଜା ସୁଖୀ ଓ ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ; ସେମାନଙ୍କ ମନ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ, ମହାଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।

ଲାଭାଲାଭୌ ନାସ୍ଵାସ୍ତାଂ ମିତ୍ରାମିତ୍ରେ ପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ। ମନସା ଵିଷଯସ୍ତାସାନ୍ନିରୀହାଣାଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ। ନ ଲିପ୍ସନ୍ତି ହି ତାଽନ୍ଯୋନ୍ଯନ୍ନାନୁଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଚୈଵ ହି

ଲାଭ ଓ ହାନି, ବନ୍ଧୁ ଓ ଶତ୍ରୁ, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟ କିଛି ନଥିଲା; ଇଚ୍ଛା ଶୂନ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ କେବଳ ମନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ସେମାନେ କେବେ ଲୋଭ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ପରସ୍ପର ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।