ଗୁଣଂ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତ୍ଯୁତ୍ତରୋତ୍ତରମ୍। ତେଷାଂ ଯାଵଚ୍ଚ ଯଦ୍ଯଚ୍ଚ ତତ୍ତତ୍ତାଵଦ୍ଗୁଣଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆଗର ଗୁଣ ନେଇଥାଏ; ଯେଉଁ ଗୁଣ ଯାହାର ଅଛି, ସେଇ ତାହାର ଗୁଣ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଉପଲଭ୍ଯ ଶୁଚେର୍ଗନ୍ଧଂ କେଚିଦ୍ଵାଯୋରନୈପୁଣାତ୍। ପୃଥିଵ୍ଯାମେଵ ତଦ୍ଵିଦ୍ଯାଦେଷାଂ ଵାଯୋଶ୍ଚ ସଂଶ୍ରଯାତ୍
କେତେକେ ବାୟୁର ସୂକ୍ଷ୍ମତା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧତାରେ ମଧ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏହା ପୃଥିବୀର ଗୁଣ, ବାୟୁ ସହିତ ଯୋଗ ଥିବାରୁ।
ଏତେ ସପ୍ତ ମହାଵୀର୍ଯା ନାନାଭୂତାଃ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍। ନାଶକ୍ନୁଵନ୍ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁମସମାଗମ୍ଯ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ। ତେ ସମେତ୍ଯ ମହାତ୍ମାନୋ ହ୍ଯଯୋନ୍ଯସ୍ଯୈଵ ସଂଶ୍ରଯାତ୍
ଏହି ସାତଟି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୂତ; ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକାଠି ନହେଲେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ସେମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ, ଅନ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇ—
ପୁରୁଷାଧିଷ୍ଠିତତ୍ଵାଚ୍ଚ ଅଵ୍ଯକ୍ତାନୁଗ୍ରହେଣ ଚ। ମହଦାଦ୍ଯା ଵିଶେଷାନ୍ତା ଅଣ୍ଡମୁତ୍ପାଦଯନ୍ତି ତେ
ପୁରୁଷଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତଙ୍କ ଦୟା ଦ୍ୱାରା, ମହତ୍ ଆଦି ଯାଁଠୁ ଭିନ୍ନ ଭୂତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି।
ଏକକାଲଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଜଲବୁଦ୍ବୁଦଵଚ୍ଚ ତତ୍। ଵିଶେଷେଭ୍ଯୋଽଣ୍ଡମଭଵଦ୍ ବୃହତ୍ତଦୁଦକଂ ଚ ଯତ୍। ତତ୍ତସ୍ମିନ୍ କାର୍ଯକରଣଂ ସଂସିଦ୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତଦା
ଏହା ସମସ୍ତେ ଏକ ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଜଳର ବୁଦ୍ବୁଦ ପରି; ଭିନ୍ନ ଭୂତମାନଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ବଡ଼ ଓ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଏହା ଭିତରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କାରଣ ବ୍ରହ୍ମା ପାଇଁ ସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ପ୍ରାକୃତେଽଣ୍ଡେ ଵିବୁଦ୍ଧେ ସନ୍ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୋ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ। ସ ଵୈ ଶରୀରୀ ପ୍ରଥମଃ ସ ଵୈ ପୁରୁଷ ଉଚ୍ଯତେ
ପ୍ରାକୃତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଜାଗ୍ରତ ହେଲାବେଳେ, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲାଯାଏ, ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ସେ ଦେହୀ, ପ୍ରଥମ, ଏବଂ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଦିକର୍ତ୍ତା ଚ ଭୂତାନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଽଗ୍ରେ ସମଵର୍ତ୍ତତ। ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଃ ସୋଽଗ୍ରୋଽସ୍ମିନ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ। ସର୍ଗେ ଚ ପ୍ରତି ସର୍ଗେ ଚ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୋ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ
ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଆରମ୍ଭରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ପ୍ରଥମେ ଚାରିମୁହଁ ଧାରଣ କରି ଦେଖାଦେଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟରେ, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲାଯାଏ।
କରଣୈଃ ସହ ସୃଜ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯାହାରେ ତ୍ଯଜନ୍ତି ଚ। ଭଜନ୍ତେ ଚ ପୁନର୍ଦେହାନସମାହାରସନ୍ଧିଷୁ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସହିତ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପ୍ରଳୟବେଳେ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି; ପୁଣି କାରଣ ଯୋଗ ହେଲେ ନୂତନ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ହିରଣ୍ମଯସ୍ତୁ ଯୋ ମେରୁସ୍ତସ୍ଯୋଲ୍ବଂ ତନ୍ମହାତ୍ମନଃ। ଗର୍ଭୋଦକଂ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଜରାଦ୍ଯସ୍ଥୀନି ପର୍ଵତାଃ
ହିରଣ୍ମୟ ମେରୁ ପର୍ବତ — ଏହାର ଆବରଣ ମହାଆତ୍ମାଙ୍କ; ସମୁଦ୍ର ଏହାର ଗର୍ଭଜଳ, ପର୍ବତମାନେ ଜରା ଆଦି ହୋଇ ଏହାର ଅସ୍ଥି।
ତସ୍ମିନ୍ନଣ୍ଡେ ତ୍ଵିମେ ଲୋକା ଅନ୍ତର୍ଭୂତାସ୍ତୁ ସପ୍ତ ଵୈ। ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ଚ ପୃଥ୍ଵୀଯଂ ସମୁଦ୍ରୈଃ ସହ ସପ୍ତଭିଃ
ସେଇ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସପ୍ତ ଲୋକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ; ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଓ ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ଏହାରେ ଅଛି।
ପର୍ଵତୈଃ ସୁମହଦ୍ଭିଶ୍ଚ ନଦୀଭିଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ। ଅନ୍ତସ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତ୍ଵିମେ ଲୋକା ଅନ୍ତର୍ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍
ଏହି ଅଣ୍ଡର ଭିତରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଓ ହଜାର ହଜାର ନଦୀ ଅଛି; ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅଛି।
ଚନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ଯୌ ସନକ୍ଷତ୍ରୌ ସଗ୍ରହୌ ସହ ଵାଯୁନା। ଲୋକାଲୋକଂ ଚ ଯତ୍ କିଂଚିଚ୍ଚାଣ୍ଡେ ତସ୍ମିନ୍ ସମର୍ପିତମ୍
ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନେ, ବାୟୁ ସହିତ, ଏବଂ ଲୋକ ଓ ଅଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି କିଛି ଅଛି, ସେସବୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଅଦ୍ଭିର୍ଦଶଗୁଣାଭିସ୍ତୁ ବାହ୍ଯତୋଽଣ୍ଡଂ ସମାଵୃତମ୍। ଆପୋ ଦଶଗୁଣା ହ୍ଯେଵନ୍ତେଜସା ବାହ୍ଯତୋ ଵୃତାଃ
ଏହି ଅଣ୍ଡଟି ବାହାରୁ ଦଶଗୁଣ ପରିମାଣର ପାଣିରେ ଘେରାଯାଇଛି; ସେହି ପାଣିକୁ ମଧ୍ୟ ବାହାରୁ ଦଶଗୁଣ ଅଗ୍ନି ଘେରି ରହିଛି।
ତେଜୌଦଶଗୁଣେନୈଵ ବାହ୍ଯତୋ ଵାଯୁନା ଵୃତମ୍। ଵାଯୋର୍ଦ୍ଦଶଗୁଣେନୈଵ ବାହ୍ଯତୋ ନଭସା ଵୃତମ୍
ସେହି ଅଗ୍ନିକୁ ବାହାରୁ ଦଶଗୁଣ ବାୟୁ ଘେରିଛି; ଏବଂ ବାୟୁକୁ ବାହାରୁ ଦଶଗୁଣ ଆକାଶ ଆବୃତ କରିଛି।
ଆକାଶେନ ଵୃତୋ ଵାଯୁଃ ଖଂ ଚ ଭୂତାଦିନା ଵୃତମ୍। ଭୂତାଦିର୍ମହତା ଚାପି ଅଵ୍ଯକ୍ତେନ ଵୃତୋ ମହାନ୍। ଏତୈରାଵରଣୈରଣ୍ଡଂ ସପ୍ତଭିଃ ପ୍ରାକୃତୈର୍ଵୃତମ୍
ବାୟୁକୁ ଆକାଶ ଘେରିଛି, ଆକାଶକୁ ମୂଳ ପଦାର୍ଥ ଆବୃତ କରିଛି; ମୂଳ ପଦାର୍ଥକୁ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଘେରିଛି, ଏବଂ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆବୃତ କରିଛି; ଏଭଳି ସାତଟି ପ୍ରାକୃତିକ ପରତ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଣ୍ଡ ଆବୃତ।
ଏତାସ୍ଵାଵୃତ୍ଯ ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯମଷ୍ଟୌ ପ୍ରକୃତଯଃ ସ୍ଥିତାଃ। ପ୍ରସର୍ଗକାଲେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚ ଗ୍ରସନ୍ତ୍ଯେତାଃ ପରସ୍ପରମ୍
ଏଭଳି ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଏକାଉଁଠିକୁ ଆବୃତ କରି ଏଠାରେ ଆଠଟି ପ୍ରକୃତି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି; ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷବେଳେ ସେମାନେ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଏକାଉଁଠିକୁ ଗ୍ରସଣ କରନ୍ତି।
ଏଵଂ ପରସ୍ପରୋତ୍ପନ୍ନା ଧାରଯନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍। ଆଧାରାଧେଯଭାଵେନ ଵିକାରସ୍ଯ ଵିକାରିଷୁ
ଏଭଳି, ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଏକାଉଁଠିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ସେମାନେ ଏକାଉଁଠିକୁ ଆଧାର ଓ ଉପରି ଭାବରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ବିକାର ଓ ବିକାରୀ ଭାବରେ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ କ୍ଷେତ୍ରମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମା କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଉଚ୍ଯତେ। ଇତ୍ଯେଷ ପ୍ରାକୃତଃ ସର୍ଗଃ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଧିଷ୍ଠିତସ୍ତୁ ସଃ। ଅବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵଂ ପ୍ରାଗାସୀତ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତା ତଡିଦ୍ଯଥା
ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ବ୍ରହ୍ମା କୁ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ସୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ; ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ହଠାତ୍ ବିଜୁଳି ଦେଖାଯିବା ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏତଦ୍ଧିରଣ୍ଯଗର୍ଭସ୍ଯ ଜନ୍ମ ଯୋ ଵେଦ ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ କୀର୍ତିମାନ୍ ଧନ୍ଯଃ ପ୍ରଜାଵାଂଶ୍ଚ ଭଵତ୍ଯୁତ
ଯେଉଁଠି ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭର ଏହି ଜନ୍ମକୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣେ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ, ଧନ୍ୟ ଓ ସନ୍ତାନବାନ୍ ହୁଏ।
ନିଵୃତ୍ତିକାମୋଽପି ନରଃ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଲଭତେ ଗତିମ୍। ପୁରାଣଶ୍ରଵଣାନ୍ନିତ୍ଯଂ ସୁଖଂ ଚ କ୍ଷେମମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ନିବୃତ୍ତି ଆଶା କରେ, ଯଦି ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଶୁଦ୍ଧ ଅଛି, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ପୁରାଣ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କଲେ ସେ ସୁଖ ଓ କ୍ଷେମ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଯଦ୍ଧି ସୃଷ୍ଟେସ୍ତୁ ସଂଖ୍ଯାତଂ ମଯା କାଲାନ୍ତରନ୍ଦ୍ଵିଜାଃ। ଏତତ୍ କାଲାନ୍ତରଂ ଜ୍ଞେଯମହର୍ଵୈ ପାରମେଶ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁ ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତରାଳକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଏହି ସମୟକୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଦିନ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ରାତ୍ରିସ୍ତ୍ଵେତାଵତୀ ଜ୍ଞେଯା ପରମେଶସ୍ଯ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ। ଅହସ୍ତସ୍ଯ ତୁ ଯା ସୃଷ୍ଟିଃ ପ୍ରଲଯୋ ରାତ୍ରିରୁଚ୍ଯତେ
ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ରାତି ମଧ୍ୟ ସେଇ ଦିନ ପରି ଦୀର୍ଘ; ତାଙ୍କର ଦିନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତାଙ୍କର ରାତିକୁ ପ୍ରଳୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅହଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଯତେ ତସ୍ଯ ନ ରାତ୍ରିରିତି ଧାରଣା। ଉପଚାରଃ ପ୍ରକ୍ରିଯତେ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ତାଙ୍କ ପାଖରେ କେବଳ ଦିନ ଅଛି, ରାତି ନାହିଁ ବୋଲି ଧାରଣା; ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଉପମା ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।
ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଜାନାମ୍ପତଯ ଋଷଯୋ ମୁନିଭିଃ ସହ। ଋଷୀନ୍ ସନତ୍କୁମାରାଖ୍ଯାନ୍ ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଗୈଃ ସହ
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା, ପ୍ରଜାପତିମାନେ, ଋଷିମାନେ ଏବଂ ମୁନିମାନେ, ସନତ୍କୁମାର ନାମକ ଋଷିମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ଯେଉଁମାନେ—
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାଶ୍ଚ ମହାଭୂତାନି ପଞ୍ଚ ଚ। ତନ୍ମାତ୍ରା ଇନ୍ଦ୍ରିଯଗଣୋ ବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ମନସା ସହ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ବିଷୟ, ପାଞ୍ଚ ମହାଭୂତ, ତନ୍ମାତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଚ୍ଛ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ମନ—
ଅହସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତେ ସର୍ଵେ ପରମେଶସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ଅହରନ୍ତେ ପ୍ରଲୀଯନ୍ତେ ରାତ୍ର୍ଯନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵସଂଭଵଃ
ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଦିନରେ ରହିଥାଏ; ତାଙ୍କର ରାତି ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୁଏ।
ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯଵସ୍ଥିତେ ସତ୍ଵେ ଵିକାରେ ପ୍ରତିସଂହତେ। ସାଧର୍ମ୍ଯେଣାଵତିଷ୍ଠେତେ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷାଵୁଭୌ
ଯେବେ ସତ୍ତ୍ୱ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବସିଥାଏ ଓ ସମସ୍ତ ବିକାର ଲୟ ହୁଏ, ସେବେ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଏକ ଥିବାରୁ, ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।
ତମଃ ସତ୍ତ୍ଵଗୁଣାଵେତୌ ସମତ୍ଵେନ ଵ୍ଯଵସ୍ତିତୌ। ଅତ୍ରୋଦ୍ରିକ୍ତୌ ପ୍ରସୂତୌ ଚ ତୌ ତଥା ଚ ପରସ୍ପରମ୍। ଗୁଣସାମ୍ଯେ ଲଯୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଵୈଷମ୍ଯେ ସୃଷ୍ଟିରୁଚ୍ଯତେ
ତମ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ ଦୁଇଟି ସମତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି; ଯେବେ ଏକ ଅଧିକ ହୁଏ, ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଏବଂ ଯେବେ ସମତା ରହିଥାଏ, ଲୟ ଘଟେ।
ତିଲେଷୁ ଵା ଯଥା ତୈଵଂ ଘୃତଂ ପଯସି ଵା ସ୍ଥିତମ୍। ତଥା ତମସି ସତ୍ତ୍ଵେ ଚ ରଜୋଽଵ୍ଯକ୍ତାଶ୍ରିତଂ ସ୍ଥିତମ୍
ଯେପରି ତିଳ ମଧ୍ୟରେ ଘିଅ ଲୁଚିଥାଏ, କିମ୍ବା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଧ ମିଶିଥାଏ, ସେପରି ରଜୋଗୁଣ ମଧ୍ୟ ତମୋ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ବସିଥାଏ।
ଉପାସ୍ଯ ରଜନୀଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପରାଂ ମାହେଶ୍ଵରୀଂ ତଦା। ଅହର୍ମୁଖେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ଚ ପୁରଃ ପ୍ରକୃତିସମ୍ଭଵଃ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାତି ଧରି ପରମ ମାହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପ୍ରଭାତ ଆସିଲେ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ ହେଲା।