ଛନ୍ଦାଂସି ଵେଦାଃ ସଋଚୋ ଯଜୂଂଷି ସାମାନି ସୋମସ୍ଵ ତଥୈଵ ଯଜ୍ଞଃ। ଆଜୀଵ୍ଯମେଷାଂ ଯଦଭୀପ୍ସିତଞ୍ଚ ଦେଵସ୍ଯ ତସ୍ଯୈଵ ଚ ଵୈ ପ୍ରଜାପତେଃ
ଛନ୍ଦ, ବେଦ, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ, ସୋମ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞ, ଏହାମାନେଙ୍କର ଜୀବିକା ଓ ଯାହା ଆଶା କରନ୍ତି—ଏ ସବୁ ଦେବତାଙ୍କ ଓ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର।
ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯାସ୍ଯ ମନୋଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ ସମ୍ଭୂ ତିରୁକ୍ତା ପ୍ରସଵଶ୍ଚ ତେଷାମ୍। ଯେଷାମିଦଂ ପୁଣ୍ଯକୃତାଂ ପ୍ରସୂତ୍ଯା ଲୋକତ୍ରଯଂ ଲୋକନମସ୍କୃତାନାମ୍। ସୁରେଶଦେଵର୍ଷିମନୁପ୍ରଧୀନାମାପୂରିତଞ୍ଚୋପରିଭୂଷିତଞ୍ଚ
ଏହି ଵୈୱସ୍ବତ ମନୁ ପୂର୍ବରୁ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଜନ୍ମ କଥା କୁହାଯାଇଛି—ଯାହାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା, ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ଜଗତ, ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ, ଉପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୋଭିତ, ଦେବତାମାନେ, ଦେବଋଷି ଓ ମନୁମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି।
ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଶାପାତ୍ ପୁନରୁଦ୍ଭଵଶ୍ଚ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଚାପ୍ଯତ୍ର ମନୁଷ୍ଯଲୋକେ। ଵାସଃ କ୍ଷିତୌ ଵା ନିଯମାଦ୍ଭଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଚାତ୍ର ପ୍ରତିଶାପଲାଭଃ
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶାପରୁ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହେଲା, ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ ଭବଙ୍କ ନିୟମରେ ପୃଥିବୀରେ ବାସ ହେଲା, ଏଠାରେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଶାପ ମିଳିଲା।
ମନ୍ଵନ୍ତରାଣାଂ ପରିଵର୍ତ୍ତନାନି ଯୁଗେଷୁ ସମ୍ଭୂତିଵିକଲ୍ପନଞ୍ଚ। ଋଷିତ୍ଵମାର୍ଷସ୍ଯ ଚ ସଂପ୍ରଵୃଦ୍ଧିର୍ଯଥା ଯୁଗାଦିଷ୍ଵପି ଚେତ୍ତଦତ୍ର
ମନ୍ବନ୍ତରମାନେର ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଯୁଗରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଋଷିତ୍ୱର ବୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ କିପରି ହୁଏ—ଏହି ସବୁ ଏଠି ଅଛି।
ଯେ ଦ୍ଵାପରେଷୁ ପ୍ରଥଯନ୍ତି ଵେଦାନ୍ ଵ୍ଯାସାଶ୍ଚ ତେଽଜ୍ଞ କ୍ରମଶୋ ନିବଦ୍ଧାଃ। କଲ୍ପସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯା ଭୁଵନସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମସ୍ଯ ଚାପ୍ଯତ୍ର ଦିନସ୍ଯ ସଂଖ୍ଯା
ଯେମାନେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ବେଦ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି, ଏବଂ ବ୍ୟାସମାନେ—ହେ ଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ କ୍ରମରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ; କଳ୍ପର ଗଣନା, ଜଗତର ଗଣନା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନର ଗଣନା ଏଠି ଅଛି।
ଅଣ୍ଡୋଦ୍ଭିଜସ୍ଵେଦଜରାଯୁଜାନାଂ ଧର୍ମାତ୍ମନାଂ ସ୍ଵର୍ଗନିଵାସିନାଂ ଵା। ଯେ ଯାତନାସ୍ଥାନଗତାଶ୍ଚ ଜୀଵାସ୍ତର୍କେଣ ତେଷାମପି ଚ ପ୍ରମାଣମ୍
ଡିଉଁଡ଼ି, ପସିନା, ଗର୍ଭ କିମ୍ବା ଅଙ୍କୁରରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଧର୍ମିକ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରୁଥିବା, କିମ୍ବା ଯେଉଁ ଜୀବମାନେ ଯାତନା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କର ମାପ ମଧ୍ୟ ଏଠି ତର୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି।
ଆତ୍ଯନ୍ତିକଃ ପ୍ରାକୃତିକଶ୍ଚ ଯୋଽଯଂ ନୈମିତ୍ତିକଶ୍ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗହେତୁଃ। ବନ୍ଧଶ୍ଚ ମୋକ୍ଷଶ୍ଚ ଵିଶିଷ୍ଯ ତତ୍ର ପ୍ରୋକ୍ତା ଚ ସଂସାରଗତିଃ ପରା ଚ
ଅନ୍ତିମ, ପ୍ରକୃତିଜ ଓ ନିମିତ୍ତିକ ପୁନଃସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଏହି ସବୁ ଏଠି ବିଶେଷ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଏବଂ ସଂସାର ଗତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯଵସ୍ଥୈଷୁ ଚ କାରଣେଷୁ ଯାଚ ସ୍ଥିତିର୍ଯା ଚ ପୁନଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଃ। ତଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵମତିପ୍ରଯତ୍ନାତ୍ ସମସ୍ତମାଵିଷ୍କୃତଧୀଧୃତିଭ୍ଯଃ। ଵିପ୍ରା ଋଷିଭ୍ଯଃ ସମୁଦାହୃତଂ ଯଦ୍ଯଥାତଥଂ ତଚ୍ଛୃଣୁତୋଚ୍ଯମାନମ୍
ପ୍ରକୃତିର ଅବସ୍ଥା ଓ କାରଣମାନେରେ, ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଓ ପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ—ଶାସ୍ତ୍ର ଯୁକ୍ତି, ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରୟାସରେ, ଯାହା ଧୀର ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ସେସବୁ ଯଥାର୍ଥ ଏବେ ଶୁଣ।
ଋଷଯସ୍ତୁ ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନୈମିଷାରଣ୍ଯଵାସିନଃ। ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ତତଃ ସର୍ଵେ ସୂତଂ ପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣାଃ
ତାପରେ ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଋଷିମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସାହରେ ଆଖି ଭରି, ସୂତଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଭଵାନ୍ ଵୈ ଵଂଶକୁଶଲୋ ଵ୍ଯାସାତ୍ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦର୍ଶଵାନ୍। ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଭଵନଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଲୋକସ୍ଯାମୁଷ୍ଯ ଵର୍ଣଯ
ଆପଣ ବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ବଂଶ ଆମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ।
ଯସ୍ଯ ଯସ୍ଯାନ୍ଵଯା ଯେ ଯେ ତାଂସ୍ତାନିଚ୍ଛାମ ଵେଦିତୁମ୍। ତେଷାଂ ପୂର୍ଵର୍ଷିସୃଷ୍ଟିଂ ଚ ଵିଚିତ୍ରାଂ ତାଂ ପ୍ରଜାପତେଃ
କେଉଁଠାରୁ କେଉଁଠାରେ କିଏ କିଏ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଋଷିମାନଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଅସକୃତ୍ପରିପୃଷ୍ଟସ୍ତୈର୍ମହାତ୍ମା ଲୋମହର୍ଷଣଃ। ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଚ କଥଯାମାସ ସତ୍ତମଃ
ମହାତ୍ମା ଲୋମହର୍ଷଣ, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ପଚାରାଯାଇ, ସମସ୍ତ କଥାକୁ ବିସ୍ତାରରେ ଏବଂ କ୍ରମିକ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପୃଷ୍ଟାଂ ଚୈତାଂ କଥାଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଂ ପାପପ୍ରଣାଶିନୀମ୍। କଥ୍ଯମାନାଂ ମଯା ଚିତ୍ରାଂ ବହ୍ଵର୍ଥାଂ ଶ୍ରୁତିସମ୍ମତାମ୍
ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା, ଯାହା ପଚାରାଯାଇଛି, ମୃଦୁ ଏବଂ ପାପ ନାଶକ; ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଏହା କହୁଛି, ଏହା ବିଚିତ୍ର, ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ।
ଯଶ୍ଚେମାଂଧାରଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାଦ୍ଵାପ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣଶଃ। ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଚାପି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯତିଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଯିଏ ଏହି କଥାକୁ ସଦା ମନେ ରଖେ, ବା ବାରମ୍ବାର ଶୁଣେ, ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ତ୍ୟାଗୀମାନେ ନିମନ୍ତେ ପାଠ କରେ,
ଶୁଚିଃ ପର୍ଵସୁ ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ତୀର୍ଥେଷ୍ଵାଯତନେଷୁ ଚ। ଦୀର୍ଘମାଯୁରଵାପ୍ନୋତି ସ ପୁରାଣାନୁକୀର୍ତ୍ତନାତ୍। ସ୍ଵଵଂଶଧାରଣଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଶୁଚି, ପର୍ବଦିନରେ ନିୟମିତ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ଦେଉଳରେ ଥିଲେ, ପୁରାଣ କଥା କହିଲେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଏ, ନିଜ ବଂଶକୁ ଉତ୍ଥାପି ଶ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଵିସ୍ତାରାଵଯଵଂ ତେଷାଂ ଯଥାଶବ୍ଦଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍। କୀର୍ତ୍ତ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧଧ୍ଵଂ ସର୍ଵେଷାଂ କୀର୍ତ୍ତିଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ସେମାନଙ୍କ କଥାର ବିସ୍ତାର ଓ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ, ଯେପରି ଶୁଣାଯାଇଛି ଓ କୁହାଯାଉଛି, ଏବେ କୁହାଯାଉଛି; ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଏ, ଆପଣମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମାଯୁର୍ଵିଵର୍ଧନମ୍। କୀର୍ତ୍ତନଂ ସ୍ଥିରକୀର୍ତ୍ତୀନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପୁଣ୍ଯକାରିଣାମ୍
ଏହି କଥା ଧନ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତିଦାୟକ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଶ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ, ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାଏ, ଏବଂ ନିଶ୍ଚଳ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା।
ସର୍ଗଶ୍ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ଵଂଶୋ ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଚ। ଵଂଶାନୁଚରିତଞ୍ଚେତି ପୁରାଣଂ ପଂଚଲକ୍ଷଣମ୍
ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରତିସୃଷ୍ଟି, ବଂଶ, ମନ୍ବନ୍ତର ଏବଂ ବଂଶର କାର୍ଯ୍ୟ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ପୁରାଣର ଲକ୍ଷଣ।
କଲ୍ପେଭ୍ଯୋଽପି ହି ଯଃ କଲ୍ପଃ ଶୁଚିଭ୍ଯୋ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ। ପୁରାଣଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମାରୁତଂ ଵେଦସମ୍ମିତମ୍
ସମସ୍ତ କଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ପବିତ୍ର, ବେଦ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ଏହି ମାରୁତ ପୁରାଣକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ପ୍ରବୋଧଃ ପ୍ରଲଯଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଥିତିରୁତ୍ପତ୍ତିରେଵ ଚ। ପ୍ରକ୍ରିଯା ପ୍ରଥମଃ ପାଦଃ କଥ୍ଯଵସ୍ତୁପରିଗ୍ରହଃ
ଜାଗ୍ରତି, ପ୍ରଳୟ, ସ୍ଥିତି ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି—ଏହି ସବୁ ପ୍ରଥମ ପାଦର ବିଷୟ, ଏବଂ କହିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକର ଗଣନା।
ଉପୋଦ୍ଵାତୋଽନୁଷଙ୍ଗଶ୍ଚ ଉପସଂହାର ଏଵ ଚ। ଧର୍ମ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଉପୋଦ୍ୱାତ, ସଂଯୋଗ ଏବଂ ସମାପ୍ତି—ଏହା ଧାର୍ମିକ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ବଢ଼ାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଏଵଂ ହି ପାଦାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ସମାସାତ୍ କୀର୍ତ୍ତିତା ମଯା। ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯେତାନ୍ ପୁନସ୍ତାଂସ୍ତୁ ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଏଭଳି ଚାରିଟି ପାଦକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲି; ଏବେ ପୁନି ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।
ତସ୍ମୈ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭାଯ ପୁରୁଷାଯେଶ୍ଵରାଯ ଚ। ଅନ୍ତାଯ ପ୍ରଥମାଯୈଵ ଵିଶିଷ୍ଟାଯ ପ୍ରଜାତ୍ମନେ। ବ୍ରହ୍ମଣେ ଲୋକତନ୍ତ୍ରାଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵେ
ସେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ପୁରୁଷ, ଈଶ୍ୱର, ଶେଷ ଓ ଆରମ୍ଭ, ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଜାପିତା, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶାସକ, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ମହଦାଦ୍ଯଂ ଵିଶେଷାନ୍ତଂ ସଵୈରୁପ୍ଯଂ ସଲକ୍ଷଣମ୍। ପଞ୍ଚପ୍ରମାଣଂ ଷଟ୍ଶ୍ଯେତଂ ପୁରୁଷାଧିଷ୍ଠିତଂ ନୁତମ୍। ଅସଂଶଯାତ୍ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭୂତସର୍ଗମନୁତ୍ତମମ୍
ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଓ ବିଭାଗ ସହିତ, ପଞ୍ଚ ପ୍ରମାଣ ଓ ଛଅ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୂତ ସୃଷ୍ଟିକୁ କହିବି।
ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ କାରଣଂ ଯତ୍ତୁ ନିତ୍ଯଂ ସଦସଦାତ୍ମକମ୍। ପ୍ରଧାନଂ ପ୍ରକୃତିଂ ଚୈଵ ଯମାହୁସ୍ତତ୍ତ୍ଵ ଚିନ୍ତକାଃ
ଯେଉଁ ଅବ୍ୟକ୍ତ କାରଣ ସଦା ଅଛି, ଯାହା ସତ ଓ ଅସତ ଦୁହେଁ ରୂପରେ, ତାହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଚିନ୍ତକମାନେ ପ୍ରଧାନ ବା ପ୍ରକୃତି ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଗନ୍ଧଵର୍ଣରସୈର୍ହୀନଂ ଶବ୍ଦସ୍ପର୍ଶଵିଵର୍ଜ୍ଜିତମ୍। ଅଜାତଂ ଧ୍ରୁଵମକ୍ଷଯ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଏହାର କୌଣସି ସୁଗନ୍ଧ, ବର୍ଣ୍ଣ, ରସ ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ରହିତ, ଅଜନ୍ମା, ଅଚଳ, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ସଦା ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବସିଥାଏ।
ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ମହଦ୍ଭୂତଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍। ଵିଗ୍ରହଂ ସର୍ଵଭୂତାନାମଵ୍ଯକ୍ତମଭଵତ୍ କିଲ
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ଏବଂ ଅନନ୍ତ, ଶାଶ୍ୱତ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଅଦୃଶ୍ୟ ଆକୃତି ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅନାଦ୍ଯନ୍ତମଜଂ ସୂକ୍ଷ୍ମନ୍ତ୍ରିଗୁଣଂ ପ୍ରଭଵାଵ୍ଯଯମ୍। ଅସାମ୍ପ୍ରତମଵିଜ୍ଞେଯଂ ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ରେ ସମଵର୍ତ୍ତତ
ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କର ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ଶେଷ ନାହିଁ, ଜନ୍ମ ନାହିଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ତିନି ଗୁଣ ଥିବା, ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଅବିବେଚ୍ୟ, ସେଇ ବ୍ରହ୍ମ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାତ୍ମନା ସର୍ଵମିଦଂ ଵ୍ଯାପ୍ତମାସୀତ୍ତମୋମଯମ୍। ଗୁଣସାମ୍ଯେ ତଦା ତସ୍ମିନ୍ ଗୁଣଭାଵେ ତମୋମଯେ
ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଯାଇଥିଲା; ଯେତେବେଳେ ଗୁଣଗୁଡିକ ସମତାରେ ଥିଲେ, ସେଇ ଅବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଅନ୍ଧକାରମୟ ହୋଇଥିଲେ।
ଗର୍ଗକାଲେ ପ୍ରଧାନସ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଧିଷ୍ଠିତସ୍ଯ ଵୈ। ଗୁଣଭାଵାଦ୍ଵାଚ୍ଯମାନୋ ମହାନ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵ ହ
ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ, ପ୍ରଧାନ ତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିଲା; ଗୁଣମାନେ ପ୍ରକଟ ହେବାରୁ, ମହାତତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।