ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପ୍ରଜାସର୍ଗଶ୍ଚ କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ। ଦେଵାଵୃଧସ୍ଯ ତ୍ଵର୍କସ୍ଯ ଵୃଷ୍ଟେଶ୍ଚୈଵ ମହାତ୍ମନଃ

ଜ୍ୟାମଘଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି, ଦେବାବୃଦ୍ଧ, ଅର୍କ ଓ ମହାତ୍ମା ବୃଷ୍ଟିଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ଅତ୍ରିମିତ୍ରାନ୍ଵଯଶ୍ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦ୍ଦିଵ୍ଯାଭିଶଂସନମ୍। ଵିଵସ୍ଵତୋଽଥ ସଂପ୍ରାପ୍ତିର୍ମଣିରତ୍ନସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ଅତ୍ରି ଓ ମିତ୍ରଙ୍କ ବଂଶ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତୁତି, ଏବଂ ବିବସ୍ବାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୀର ମଣିରତ୍ନଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଏଠି କୁହାଯାଇଛି।

ଯୁଧା ଜିତଃ ପ୍ରଜାସର୍ଗଃ କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ଚାନ୍ଵଯଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜର୍ଷେର୍ଦେଵମୀଢୁଷଃ

ମହାତ୍ମା ଯୁଧାଜିତଙ୍କ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜାର୍ଷି ଦେବମୀଢୁଷଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ପୁନଶ୍ଚ ଜନ୍ମ ଚାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ଚରିତଞ୍ଚ ମହାତ୍ମନଃ। କଂସସ୍ଯଚାପି ଦୌରାତ୍ମ୍ଯମେକାନ୍ତେନ ସମୁଦ୍ଭଵଃ

ପୁନି ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ, କଂସଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ତାଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ଏଠି କୁହାଯାଇଛି।

ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଦେଵକ୍ଯାଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଜ୍ଜନ୍ମ ପ୍ରଜାପତେଃ। ଵିଷ୍ଣୋରନନ୍ତରଞ୍ଚାପି ପ୍ରଜାସର୍ଗୋପଵର୍ଣନମ୍

ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରଜାପତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଦୈଵାସୁରେ ସମୁତ୍ପନ୍ନେ ଵିଷ୍ଣୁନା ସ୍ତ୍ରୀଵଧେ କୃତେ। ସଂରକ୍ଷତା ଶକ୍ରଵଧଂ ଶାପଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପୁରା ଭୃଗୋଃ। ଭୃଗୁଶ୍ଚୋତ୍ଥାପଯାମାସ ଦିଵ୍ଯାଂ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ମାତରମ୍

ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ହେବାବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ ପୁରାତନ କାଳରେ ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପ ମିଳିଲା; ଏବଂ ଭୃଗୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ମାଆଁକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ।

ଦେଵାନାମସୁରାଣାଂ ଚ ସଂଗ୍ରାମା ଦ୍ଵାଦଶାଯୁତାଃ। ନାରସିଂହପ୍ରଭୃତଯଃ କୀର୍ତ୍ତ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣନାଶନାଃ

ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଯୁଦ୍ଧ, ଯାହା ନରସିଂହ ଆଦି ଅବତାର ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏଠି କୁହାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ।

ଶୁକ୍ରେଣାରାଧନଂ ସ୍ଥାଣୋର୍ଧୀରେଣ ତପସା କୃତମ୍। ଵରଦାନପ୍ରଲୁବ୍ଧେନ ଯତ୍ର ଶର୍ଵସ୍ତଵଃ କୃତଃ। ଅନନ୍ତରଂ ଵିନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦେଵାସୁରଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍

ଅଟୁଟ ତପସ୍ୟା କରି ଶୁକ୍ର ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ଦାନ ପାଇବା ଆଶାରେ ଶର୍ବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏହା ପରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଜଯନ୍ତ୍ଯା ସହ ସକ୍ତେ ତୁ ଯତ୍ର ଶୁକ୍ରେ ମହାତ୍ମନି। ଅସୁରାନ୍ମୋହଯାମାସ ଶୁକ୍ରରୂପେଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍। ବୃହସ୍ପତିସ୍ତୁ ତାନ୍ ଶୁକ୍ରଃ ଶଶାପ ସୁମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ଜୟନ୍ତୀ ସହ ଶୁକ୍ର ଏକତ୍ରିତ ହେବାବେଳେ, ଶୁକ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଚତୁର ମନେ ଦାନବମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ; ତାପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବୃହସ୍ପତି ଶୁକ୍ର ଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।

ଉକ୍ତଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଜନ୍ମାଦିଶବ୍ଦନମ୍। ତୁର୍ଵସୁଃ ଶୁକ୍ରଦୌହିତ୍ରୋ ଦେଵଯାନ୍ଯାଂ ଯଦୋରଭୂତ୍। ଅନୁର୍ଦ୍ରୁହ୍ଯୁସ୍ତଥା ପୂରୁର୍ଯଯାତିତନଯା ନୃପାଃ

ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହିମା ଓ ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କଥା କହାଯାଇଛି। ଦେବୟାନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଯଦୁଙ୍କୁ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନାତି ତୁର୍ବସୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରି ଯୟାତିଙ୍କ ପୁଅ ଅନୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ପୁରୁ ମଧ୍ୟ ରାଜା ହେଲେ।

ଅତ୍ର ଵଂଶ୍ଯା ମହାତ୍ମାନସ୍ତେଷାଂ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମାଃ। କୀର୍ତ୍ଯନ୍ତେ ଦୀର୍ଘଯଶସୋ ଭୂରିଦ୍ରଵିଣତେଜସଃ

ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ବଡ଼ ମନ୍ଦିର ଲୋକ ଥିଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଦୀର୍ଘ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖ୍ୟାତି ଓ ବହୁ ସମ୍ପଦ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

କୁଶିକସ୍ଯ ଚ ଵିପ୍ରର୍ଷେଃ ସମ୍ଯଗ୍ଯୋ ଧର୍ମସଂଶ୍ରଯଃ। ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯନ୍ତୁ ସୁରଭିର୍ଯତ୍ର ଶାପମିହାନୁଦତ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଶିକଙ୍କ ବଂଶ ନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଭଲଭାବେ ଥିଲା। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ସୁରଭି ଏଠି ଏକ ଶାପ ଦୂର କରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।

କୀର୍ତ୍ତନଂ ଜହ୍ନୁଵଂଶସ୍ଯ ଶନ୍ତନୋର୍ଵୀର୍ଯଶବ୍ଦନମ୍। ଭଵିଷ୍ଯତାଂ ତଥା ରାଜ୍ଞାମୁପସଂହାରଶବ୍ଦନମ୍

ଏଠାରେ ଜହ୍ନୁ ବଂଶର କଥା, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରଭାବ, ଭବିଷ୍ୟତ ରାଜାମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶର ସାରାଂଶ ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।

ଅନାଗତାନାଂ ସପ୍ତାନାଂ ମନୂନାଂ ଚୋପଵର୍ଣନମ୍। ଭୌମସ୍ଯାନ୍ତେ କଲିଯୁଗେ କ୍ଷୀଣେ ସଂହାରଵର୍ଣନମ୍

ଏଠି ଆସନ୍ତା ସାତ ଜଣ ମନୁଙ୍କ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଶେଷରେ, କଳିଯୁଗ ଶେଷ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ବିନାଶ ଘଟିବାର କଥା କୁହାଯାଇଛି।

ପରାର୍ଦ୍ଧପରଯୋଶ୍ଚୈଵ ଲକ୍ଷଣଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ। ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯୋଜନାଗ୍ରେଣ ପରିମାଣଵିନିର୍ଣଯଃ

ବଡ଼ ଯୁଗର ଦୁଇ ଅଂଶର ଲକ୍ଷଣ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆକାର କେତେ ଯୋଜନା ରେ ଅଛି ତାହା ମାପିବା ଉପାୟ କୁହାଯାଇଛି।

ନୈମିତ୍ତିକଃ ପ୍ରାକୃତିକସ୍ତଥୈଵାତ୍ଯନ୍ତିକଃ ସ୍ମୃତଃ। ତ୍ରିଵିଧଃ ସର୍ଵ ଭୂତାନାଂ କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ପ୍ରତିସଞ୍ଚରଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ତିନି ପ୍ରକାର ବିନାଶ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି—ଏକ ଅସମୟର, ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରକୃତିକ, ତୃତୀୟ ସର୍ବାନ୍ତିକ।

ଅନାଵୃଷ୍ଟିର୍ଭାସ୍କରାଚ୍ଚ ଘୋରଃ ସଂଵର୍ତ୍ତକୋଽନଲଃ। ମେଘୋ ହ୍ଯେକାର୍ଣଵଂ ଵାଯୁସ୍ତଥା ରାତ୍ରିର୍ମହାତ୍ମନଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷା ନ ହେଲେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହିପରି ମେଘ, ଏକ ମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର, ବାୟୁ ଓ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ରାତି ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।

ସଂଖ୍ଯାଲକ୍ଷଣମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ତତୋ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଵିଶେଷତଃ। ଭୂରାଦୀନାଂ ଚ ଲୋକାନାଂ ସପ୍ତାନାମୁପଵର୍ଣନମ୍। କୀର୍ତ୍ତ୍ଯନ୍ତେ ଚାତ୍ର ନିରଯାଃ ପାପାନାଂ ରୌରଵାଦଯଃ

ସଂଖ୍ୟା ଓ ଲକ୍ଷଣ ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବିଶେଷ ଗୁଣ, ଭୂ ଆଦି ସାତଟି ଲୋକର ବିବରଣା ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠି ଅପରାଧୀମାନେ ପାଇଁ ରୌରବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନରକର କଥା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ବ୍ରହ୍ମଲୋକୋପରିଷ୍ଟାତ୍ତୁ ଶିଵସ୍ଯ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମ୍। ଯତ୍ର ସଂହାରମାଯାନ୍ତି ସର୍ଵଭୂତାନି ସଂକ୍ଷଯେ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକ ଉପରେ ଶିବଙ୍କ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ନିବାସ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ବିନାଶ ସମୟରେ ଯାଞ୍ଚନ୍ତି।

ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ସତ୍ତ୍ଵାନାଂ ପରିଣାମଵିନିର୍ଣଯଃ। ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରତିସଂସର୍ଗେ ସର୍ଵସଂହାରଵର୍ଣନମ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନ କେମିତି ହୁଏ ତାହା ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ବିନାଶର ବିବରଣା ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ଅଷ୍ଟରୂପ୍ଯମତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରାଣସ୍ଯାଷ୍ଟକମେଵ ଚ। ଗତିଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵମଧଶ୍ଚୋକ୍ତା ଧର୍ମାଧର୍ମସମାଶ୍ରଯାତ୍

ଏଠି ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ରୂପ ବିବରଣା ଅଛି, ପ୍ରାଣର ଅଠଟି ଭାଗ ଓ ଉପରକୁ ଓ ତଳକୁ ଯିବା ପଥ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।

କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ଚ ଭୂତାନାଂ ମହତାମପି ସଂକ୍ଷଯଃ। ପ୍ରସଂଖ୍ଯାଯ ଚ ଦୁଃଖାନି ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚାପ୍ଯନିତ୍ଯତା

ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ବଡ଼ ମହାନ୍ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି; ଦୁଃଖର ଗଣନା ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।

ଦୌରାତ୍ମ୍ଯଂ ଚୈଵ ଭୋଗାନାଂ ପରିଣାମଵିନିର୍ଣଂଯଃ। ଦୁର୍ଲଭତ୍ଵଂ ଚ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଵୈରାଗ୍ଯାଦ୍ଦୋଷଦର୍ଶନମ୍

ଭୋଗବିଲାସର ଦୁଃଖ ତାହାର ପରିଣାମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଛି, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ଦୁର୍ଲଭ ଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି, ବିରାଗ ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ଦେଖିବାରେ।

ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସତ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ସଂସ୍ଥିତମ୍। ନାନାତ୍ଵଦର୍ଶନାଚ୍ଛୁଦ୍ଧଂ ତତସ୍ତଦଭିଵର୍ତ୍ତତେ

ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦୁହିଁକୁ ଛାଡ଼ି, ଯେଉଁ ସତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମାରେ ବସିଛି, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଯେହେତୁ ତାହା ଭିନ୍ନତା ଦେଖେନାହିଁ; ଏପରି ଭାବେ ସେ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ତତସ୍ତାପତ୍ରଯାତୀତୋ ନୀରୂପାଖ୍ଯୋ ନିରଞ୍ଜନଃ। ଆନନ୍ଦୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ନ ବିଭେତି କୁତଶ୍ଚନ

ଏପରି ତିନି ପ୍ରକାର ତାପ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କରି, ନିରାକାର ଓ ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଏବଂ ସେ କେହିଠାରୁ ଭୟ ପାଉନାହିଁ।

କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ଚ ପୁନଃ ସର୍ଗୋ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽନ୍ଯସ୍ଯ ପୂର୍ଵଵତ୍। କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ଋଷିଵଂଶଶ୍ଚ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନଃ

ପୁଣି ଆଉ ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ପୂର୍ବବତ୍ ବିବରଣା ହେଉଛି, ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କ ବଂଶ କଥା କୁହାଯାଉଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ।

ଇତି କୃତ୍ଯସମୁଦ୍ଦେଶଃ ପୁରାଣସ୍ଯୋପଵର୍ଣିତଃ। କୀର୍ତ୍ତ୍ଯନ୍ତେ ଜଗତୋ ହ୍ଯତ୍ର ସର୍ଵପ୍ରଲଯଵିକ୍ରିଯାଃ। ପ୍ରଵୃତ୍ତଯଶ୍ଚ ଭୂତାନାଂ ନିଵୃତ୍ତୀନାଂ ଫଲାନି ଚ

ଏଭଳି ପୁରାଣର ବିଷୟସୂଚୀ ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି; ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ବିନାଶ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଶେଷ ଓ ତାଙ୍କର ଫଳ ବିବରଣା ହୋଇଛି।

ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ଶକ୍ତେର୍ଜନ୍ମ ତଥୈଵ ଚ। ସୌଦାସାନ୍ନିଗ୍ରହସ୍ତସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରକୃତେନ ଚ

ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ପ୍ରକଟ ହେବା, ଶକ୍ତିଙ୍କର ଜନ୍ମ, ସେପରି ସଉଦାସଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା, ଏହି ସବୁ ବିଷୟ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଘଟିଥିଲା।

ପରାଶରସ୍ଯ ଚୋତ୍ପତ୍ତିରଦୃଶ୍ଯତ୍ଵଂ ଯଥା ଵିଭୋଃ। ଜଜ୍ଞେ ପିତୄଣାଂ କନ୍ଯାଯାଂ ଵ୍ଯାସଶ୍ଚାପି ଯଥା ମୁନିଃ

ପରାଶରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାର ଉପାୟ, ପିତୃମାନେ ଯେଉଁ ଝିଅରୁ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ସେ କିପରି ମୁନି ହେଲେ, ଏହି ସବୁ କଥା।