ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ନାଵାହନଂ ନ ଦିଗ୍ବନ୍ଧୋ ନ ଦୋଷୋ ଦୃଷ୍ଟିସମ୍ଭଵଃ। ନ କାରୁଣ୍ଯେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ତୀର୍ଥଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ ।। ୪୮.

ନା ଆହ୍ୱାନ, ନା ଦିଗ୍ବନ୍ଧନ, ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୌଣସି କାରୁଣ୍ୟ ଦେଖାଇ ତୀର୍ଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ପିଣ୍ଡାସନଂ ପିଣ୍ଡଦାନଂ ପୁନଃ ପ୍ରତ୍ଯଵନେଜନମ୍। ଦକ୍ଷିଣା ଚାନ୍ନସଙ୍କଲ୍ପଂ ତୀର୍ଥଶ୍ରାଦ୍ଧେଷ୍ଵଯଂଵିଧିଃ ।। ୪୮.

ପିଣ୍ଡ ପାଇଁ ଆସନ, ପିଣ୍ଡ ଦାନ, ପୁନି ପୁନି ପବିତ୍ର କରିବା, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ଭୋଜନ ସଂକଳ୍ପ — ଏହି ହେଉଛି ତୀର୍ଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ବିଧି।

ଅସ୍ମତ୍କୁଲେ ମୃତା ଯେ ଚ ଗତିର୍ଯେଷାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଆଵାହଯିଷ୍ଯେ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ଦର୍ଭପୃଷ୍ଠେ ତିଲୋଦକୈଃ ।। ୪୮.

ମୋର କୁଳରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପଥ ଅଜଣା, ସେମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଭା ଉପରେ ତିଳ ଜଳ ଦେଇ ଆହ୍ୱାନ କରିବି।

ବନ୍ଧୁଵର୍ଗକୁଲେ ଯେ ଚ ଗତିର୍ଯେଷାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ଆଵାହଯିଷ୍ଯେ ତାନ୍ତ୍ସର୍ଵାନ୍ ଦର୍ଭପୃଷ୍ଠେ ତିଲୋଦକୈଃ ।। ୪୮.

ବନ୍ଧୁବର୍ଗର କୁଳରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପଥ ଅଜଣା, ସେମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଭା ଉପରେ ତିଳ ଜଳ ଦେଇ ଆହ୍ୱାନ କରିବି।

ଇତ୍ଯେତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈଃ ସଜଲୈସ୍ତିଲୈର୍ଦର୍ଭେଷୁ ଧ୍ଯାନଵାନ୍। ଆଵାହ୍ଯାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପିଣ୍ଡାନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ ।। ୪୮.

ଏହି ମନ୍ତ୍ରମାନେ, ଜଳ ଓ ତିଳ ସହିତ, ଦର୍ଭା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଓ ପୂଜା କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।

ଅସ୍ମତ୍କୁଲେ ମୃତା ଯେ ଚ ଗତିର୍ଯେଷାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ମୋର କୁଳରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପଥ ଅଜଣା, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ମାତାମହକୁଲେ ଯେ ଚ ଗତିର୍ଯେଷାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ମାମାଙ୍କ କୁଳରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପଥ ଅଜଣା, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ବନ୍ଧୁଵର୍ଗକୁଲେ ଯେ ଚ ଗତିର୍ଯେଷାଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ବନ୍ଧୁବର୍ଗର କୁଳରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପଥ ଅଜଣା, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଅଜାତଦନ୍ତା ଯେ କେଚିଦ୍ଯେ ଚ ଗର୍ଭେ ପ୍ରପୀଡିତାଃ । ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ଦାନ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗର୍ଭରେ ଦୁଃଖ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଅଗ୍ନିଦଗ୍ଧାଶ୍ଚ ଯେ କେଚିନ୍ନାଗ୍ନିଦଗ୍ଧାସ୍ତଥା ପରେ। ଵିଦ୍ଯୁଚ୍ଚୋରହତା ଯେ ଚ ତେଭ୍ଯଃ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିନାହାନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ, ବିଜୁଳି ବା ଚୋର ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଦାଵଦାହେ ମୃତା ଯେ ଚ ସିଂହଵ୍ଯାଗ୍ରହତାଶ୍ଚ ଯେ। ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଭିଃ ଶ୍ରୃଙ୍ଗିଭିର୍ଵାପି ତେଭ୍ଯଃ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସିଂହ ବା ବାଘ ଦ୍ୱାରା ହତ, କିମ୍ବା ଦାଂତିଆ ବା ଶିଙ୍ଗିଆ ପଶୁ ଦ୍ୱାରା ହତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଉଦ୍ବନ୍ଧନମୃତା ଯେ ଚ ଵିଷଶସ୍ତ୍ରହତାଶ୍ଚ ଯେ। ଆତ୍ମାପଘାତିନୋ ଯେ ଚ ତେଭ୍ଯଃ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ଗଳା ଝୁଲି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ବିଷ ବା ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହତ, କିମ୍ବା ନିଜେ ଜୀବନ ନଶ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଅରଣ୍ଯେ ଵର୍ତ୍ମନି ଵନେ କ୍ଷୁଧଯା ତୃଷଯା ହତାଃ। ଭୂତପ୍ରେତପିଶାଚାଦ୍ଯୈସ୍ତେଭ୍ଯଃ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଅରଣ୍ୟ, ପଥ ବା ଜଙ୍ଗଲରେ ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଅଭାବରେ, କିମ୍ବା ଭୂତ, ପ୍ରେତ, ପିଶାଚ ଦ୍ୱାରା ହତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ରୌରଵେ ଚାନ୍ଧତାମିସ୍ରେ କାଲସୂତ୍ରେ ଚ ଯେ ଗତାଃ। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ତାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ରୌରବ, ଅନ୍ଧତାମିସ୍ର ବା କାଳସୂତ୍ରକୁ ଗଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଅସିପତ୍ରଵନେ ଘୋରେ କୁମ୍ଭୀପାକେଷୁ ଯେ ଗତାଃ। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ଅସିପତ୍ରବନ ବା କୁମ୍ଭୀପାକକୁ ଗଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଅନେକଯାତନାସଂସ୍ଥାଃ ପ୍ରେତଲୋକଞ୍ଚ ଯେ ଗତାଃ। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଅନେକ ଯାତନା ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ପ୍ରେତଲୋକକୁ ଗଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଅନେକଯାତନାସଂସ୍ଥା ଯେ ନୀତା ଯମକିଙ୍କରୈଃ। ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଅନେକ ଯାତନା ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁମାନେ ଯମର ଦୂତମାନେ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ନରକେଷୁ ସମସ୍ତେଷୁ ଯାତନାସୁ ଚ ଯେ ସ୍ଥିତାଃ । ତେଷାମୁଦ୍ଧରଣାର୍ଥାଯ ଇମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ସମସ୍ତ ନରକରେ ଯେଉଁମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପିଣ୍ଡଟି ଦେଉଛି।

ପଶୁଯୋନି ଗତା ଯେଚ ପକ୍ଷିକୀଟସରୀସୃପାଃ। ଅଥଵା ଵୃକ୍ଷଯୋନିସ୍ଥାସ୍ତେଭ୍ଯଃ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ପଶୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ, କୀଟ, ସରୀସୃପ ହୋଇଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଗଛର ଗର୍ଭରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପିଣ୍ଡଟି ଦେଉଛି।

ଜାତ୍ଯନ୍ତରସହସ୍ରେଷୁ ଭ୍ରମନ୍ତଃ ସ୍ଵେନ କର୍ମ୍ମଣା। ମାନୁଷ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ଯେଷାଂ ତେଭ୍ଯଃ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ହଜାର ହଜାର ଜନ୍ମରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ମାନବ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପିଣ୍ଡଟି ଦେଉଛି।

ଦିଵ୍ଯନ୍ତରିକ୍ଷଭୂମିଷ୍ଠାଃ ପିତରୋ ବାନ୍ଧଵାଦଯଃ। ମୃତା ଅସଂସ୍କୃତା ଯେ ଚ ତେବ୍ଯଃ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍ ।। ୪୮.

ଦେବତା ଲୋକ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ପିତୃଗଣ, ବାନ୍ଧବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଯଥାଯଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ପିଣ୍ଡଟି ଦେଉଛି।

ଯେ କେଚିତ୍ପ୍ରେତରୂପେଣ ଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ପିତରୋ ମମ। ତେ ସର୍ଵ୍ଵେ ତୃପ୍ତିମାଯାନ୍ତୁ ପିଣ୍ଡେନାନେନ ସର୍ଵ୍ଵଦା ।। ୪୮.

ମୋର ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ।

ଯେଽବାନ୍ଧଵା ବାନ୍ଧଵା ଵା ଯେଽନ୍ଯଜନ୍ମନି ବାନ୍ଧଵାଃ। ତେଷାଂ ପିଣ୍ଡୋ ମଯା ଦତ୍ତୋ ହ୍ଯକ୍ଷଯ୍ଯମୁପତିଷ୍ଠତାମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ବାନ୍ଧବ ନୁହଁନ୍ତି କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ବାନ୍ଧବ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଅକ୍ଷୟ ରୁପେ ରହୁ।

ପିତୃଵଂଶେ ମୃତା ଯେ ଚ ମାତୃଵଂଶେ ଚ ଯେ ମୃତାଃ। ଗୁରୁଶ୍ଵଶୁରବନ୍ଧୂନାଂ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ବାନ୍ଧଵା ମୃତାଃ ।। ୪୮.

ମୋ ପିତୃବଂଶରେ ଏବଂ ମାତୃବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ଗୁରୁ, ଶ୍ୱଶୁର, ବାନ୍ଧବ ଓ ଅନ୍ୟ ନିକଟ ଦୂର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଚାଲିଗଲେ—

ଯେ ମେ କୁଲେ ଲୁପ୍ତପିଣ୍ଡାଃ ପୁତ୍ରଦାରଵିଵର୍ଜିତାଃ। କ୍ରିଯାଲୋପଗତା ଯେ ଚ ଜାତ୍ଯନ୍ଧାଃ ପଙ୍ଗଵସ୍ତଥା ।। ୪୮.

ମୋ ବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ପିଣ୍ଡ ରହିତ, ପୁଅ ଓ ଜନା ନଥିବା, କ୍ରିୟା ହରାଇଥିବା, ଜନ୍ମରୁ ଅନ୍ଧ ବା ଲଙ୍ଗଡ଼ ଥିବା—

ଵିରୂପା ଆମଗର୍ଭାଶ୍ଚ ଜ୍ଞାତାଜ୍ଞାତାଃ କୁଲେ ମମ। ତେଷାଂ ପିଣ୍ଡୋ ମଯା ଦତ୍ତୋ ହ୍ଯକ୍ଷଯ୍ଯମୁପତିଷ୍ଠତାମ୍ ।। ୪୮.

ଯେଉଁମାନେ ବିକଳାଙ୍ଗ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭରେ ମୃତ, ଜଣା ଅଜଣା ମୋ ବଂଶରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଅକ୍ଷୟ ରୁପେ ରହୁ।

ଆ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯେ ପିତୃଵଂଶଜାତା ମାତୁସ୍ତଥା ଵଂଶଭଵା ମଦୀଯାଃ। କୁଲଦ୍ଵଯେ ଯେ ମମ ଦାସଭୂତା ଭୃତ୍ଯା ସ୍ତଥୈଵାଶ୍ରିତସେଵକାଶ୍ଚ ।। ୪୮.

ବ୍ରହ୍ମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଏହିପରି ମାତୃବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଦୁଇ ବଂଶରେ ମୋର ଦାସ, ଭୃତ୍ୟ, ଆଶ୍ରିତ ବା ସେବକ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ—

ମିତ୍ରାଣି ଶିଷ୍ଯାଃ ପଶଵଶ୍ଚ ଵୃକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟା ହ୍ଯଦୃଷ୍ଟାଶ୍ଚ କୃତୋପକାରାଃ। ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ଯେ ମମ ସଙ୍ଗତାଶ୍ଚ ତେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵଧା ପିଣ୍ଡମହଂ ଦଦାମି ।। ୪୮.

ମିତ୍ର, ଶିଷ୍ୟ, ଗାଈ, ଗଛ—ଦେଖିଥିବା ଓ ଦେଖିନଥିବା, ସେବା କରିଥିବା, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସହଯୋଗୀ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ୱଧା ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଦେଉଛି।

ଏତୈଶ୍ଚ ସର୍ଵ୍ଵମନ୍ତ୍ରୈସ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗାନ୍ତଂ ସମୂହ୍ଯ ଚ। ପିଣ୍ଡାନ୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାପୂର୍ଵ୍ଵଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମାତ୍ରାଦିକକ୍ରମାତ୍ ।। ୪୮.

ଏହି ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏବଂ ନାରୀ ରୂପରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମାଆଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୂର୍ବବତ୍ କ୍ରମରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।