ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଣଂ କାରଣଂ କେଚିତ୍ କେଚିତ୍ ପ୍ରାହୁଃ ପ୍ରଜାପତିମ୍। କେଚିଚ୍ଛିଵଂ ପରତ୍ଵେନ ପ୍ରାହୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ତଥାଽପରେ। ଅଵିଜ୍ଞାନେନ ସଂସକ୍ତାଃ ସକ୍ତା ରତ୍ଯାଦିଚେତସା ।। ୫.

କେହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କାରଣ ବୋଲି କହନ୍ତି, କେହି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ; କେହି ଶିବଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, ଆଉ କେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ। ଅଜ୍ଞାନରେ ବନ୍ଧା, ରତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବରେ ମନ ଲଗାଇ ରହନ୍ତି।

ତତ୍ତ୍ଵଂ କାଲଞ୍ଚ ଦେଶଞ୍ଚ କାର୍ଯାଣ୍ଯାଵେକ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵତଃ। କାରଣଞ୍ଚ ସ୍ମୃତା ହ୍ଯେତା ନାନାର୍ଥେଷ୍ଵିହ ଦେଵତାଃ ।। ୫.

ତତ୍ତ୍ୱ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିଲେ, କାରଣକୁ ମନେ ପକାଯାଏ; ଏହିପରି ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥରେ ଦେବତାମାନେ ଏଠାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

ଏକଂ ନିନ୍ଦତି ଯସ୍ତେଷାଂ ସର୍ଵାନେନ ସ ନିନ୍ଦତି। ଏକଂ ପ୍ରଶସମାନସ୍ତୁ ସର୍ଵାନେଵ ପ୍ରଶଂସତି। ଏକଂ ଯୋ ଵେତ୍ତି ପୁରୁଷଂ ତମାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନମ୍ ।। ୫.

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯିଏ ଗୋଟିଏଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ; ଯିଏ ଗୋଟିଏଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଯିଏ ଏକ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣିଛି, ସେକୁହାଯାଏ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ।

ଅଦ୍ଵେଷସ୍ତୁ ସଦା କାର୍ଯୋ ଦେଵତାସୁ ଵିଜାନତା। ନ ଶକ୍ଯମୀଶ୍ଵରଂ ଜ୍ଞାତୁମୈଶ୍ଵର୍ଯେଣ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍ ।। ୫.

ଦେବତାମାନେ ଯିଏ ଜାଣିଛି, ସେ ସଦା ଦ୍ୱେଷ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ଶକ୍ତିରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ଏକାତ୍ମା ସ ତ୍ରିଧା ଭୂତ୍ଵା ସଂମୋହଯତି ଯଃ ପ୍ରଜାଃ। ଏତେଷାଞ୍ଚ ତ୍ରଯାଣାନ୍ତୁ ଵିଚରନ୍ତ୍ଯନ୍ତରଂ ଜନାଃ ।। ୫.

ଏହି ଏକ ଆତ୍ମା, ତିନି ଭାବରେ ହୋଇ, ପ୍ରଜାମାନୋକୁ ମୋହିତ କରେ; ଏହି ତିନି ମଧ୍ୟରେ ଲୋକମାନେ ଭିନ୍ନତା ଭିତରେ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି।

ଜିଜ୍ଞାସନ୍ତଃ ପରୀକ୍ଷନ୍ତଃ ସକ୍ତା ରୂପାଵିଚେତସଃ। ଇଦଂ ପରମିଦଂ ନେତି ଵଦନ୍ତି ଭିନ୍ନଦର୍ଶିନଃ ।। ୫.

ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା, ପରୀକ୍ଷା କରୁଥିବା, ରୂପରେ ଆସକ୍ତ ଓ ଭ୍ରାନ୍ତ ମନବଳିଏ, 'ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି ନୁହେଁ' ବୋଲି କହନ୍ତି, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ଯାତୁଧାନାନ୍ ଵିଶନ୍ତ୍ଯେତାଃ ପିଶାଚାଂଶ୍ଚୈଵ ତାନ୍ନରାନ୍ । ଏକତ୍ଵେନ ପୃଥକ୍ତ୍ଵେନ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂର୍ଵ୍ଯଵତିଷ୍ଠତେ ।। ୫.

ଏମାନେ ଯାତୁଧାନ ଓ ପିଶାଚ ମାନେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ। ଏକତା ଓ ପୃଥକ୍ତାରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।

ଗୁଣମାତ୍ରାତ୍ମିକାଭିସ୍ତୁ ତନୁଭିର୍ମୋହଯନ୍ ପ୍ରଜାଃ। ତେଷ୍ଵେକଂ ଯଜତେ ଯସ୍ତୁ ସ ତଦା ଯଜତେ ତ୍ରଯମ୍ ।। ୫.

ଗୁଣମାତ୍ର ଦେହ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାମାନୋକୁ ମୋହିତ କରି, ଯିଏ ଏମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସେତିବେଳେ ତିନିଜଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।

ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵାସ୍ତ୍ରଯୋ ହ୍ଯେତେ ନୈରନ୍ତର୍ଯେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ। ତସ୍ମାତ୍ ପୃଥକ୍ତ୍ଵମେକତ୍ଵସଙ୍ଖ୍ଯା ସଙ୍ଖ୍ଯାଗତାଗତମ୍। ଏକତ୍ଵଂ ଵା ବହୁତ୍ଵଂ ଵା ତେଷୁ କୋ ଜ୍ଞାତୁମର୍ହତି ।। ୫.

ସେହିପାଇଁ ଏହି ତିନି ଦେବତା ଅଟୁଟ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ; ଏହିପରି ଏକତା ଓ ପୃଥକ୍ତାର ଗଣନା ଆସେ ଓ ଯାଏ; ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଏକତା କିମ୍ବା ବହୁତ୍ୱକୁ ଜାଣିପାରିବ?

ଯସ୍ମାତ୍ ସୃଷ୍ଟ୍ଵାନୁଗୃହ୍ଣୀତେ ଗ୍ରସତେ ଚୈଵ ତେ ପ୍ରଜାଃ । ଗୁଣାତ୍ମକତ୍ଵାତ୍ର୍ତ୍ରୈକାଲ୍ଯେ ତସ୍ମାଦେକଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ ।। ୫.

ଯେଉଁଥିରେ ସେ ପ୍ରଜାମାନୋକୁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି, ଗୁଣର ଏକତା ଦ୍ୱାରା ସେ ଏକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ରୁଦ୍ରଂ ବ୍ରହ୍‌ମାଣମିନ୍ଦ୍ରଞ୍ଚ ଲୋକ ପାଲାନ୍ ଋଷୀନ୍ ଦନୂନ୍। ଦେଵଂ ତମେକଂ ବହୁଧା ପ୍ରାହୁର୍ନାରାଯଣଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ।। ୫.

ରୁଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଲୋକପାଳ, ଋଷି ଓ ଦାନବମାନେ—ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଏକ ଦେବତା ନାରାୟଣ, ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା ତନୁର୍ଯା ଚ ତନୁର୍ଯା ଚୈଵ ଵୈଷ୍ଣଵୀ। ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଚ କଲ୍ପେ ଚ ଆଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ ।। ୫.

ପ୍ରଜାପତି ଓ ବୈଷ୍ଣବ ରୂପ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତର ଓ କଳ୍ପରେ ପୁଣି ପୁଣି ଘୂରାଏ।

ତେଜସା ଯଶସା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶ୍ରୁତେନ ଚ ବଲେନ ଚ । ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ସମାଶ୍ଚୈଵ ତାନପୀହ ନିବୋଧତ ।। ୫.

ତେଜ, କୀର୍ତ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୁତି ଓ ବଳ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସେଉଁଠି ସମାନ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏଠାରେ ଶୁଣ।

ରାଜସ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣୋଂଽଶେନ ମରୀଚିଃ କଶ୍ଯପୋଽଭଵତ୍। ତାମସ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ ଚାଂଶେନ କାଲାତ୍ମା ରୁଦ୍ର ଉଚ୍ଯତେ । ସାତ୍ତ୍ଵିକ୍ଯାଃ ପୁରୁଷାଂଶେନ ଯଜ୍ଞେ ଵିଷ୍ଣୁରଭୂତ୍ତଦା ।। ୫.

ରଜସ ଭାଗରୁ ବ୍ରାହ୍ମ ଅଂଶରେ ମରୀଚି ଓ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମିଲେ; ତାମସ ଭାଗରୁ ସେଉଁଠି କାଳ ନାମକ ରୁଦ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାଗରୁ ଯଜ୍ଞରେ ପୁରୁଷ ଅଂଶରେ ବିଷ୍ଣୁ ଜନ୍ମିଲେ।

ତ୍ରିଷୁ କାଲେଷୁ ତସ୍ଯୈତା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତନଵୋଂଽଶଜାଃ। କାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁନଶ୍ଚାସୌ ରୁଦ୍ରଃ ସଂହରତେ ପ୍ରଜାଃ ।। ୫.

ତିନି କାଳରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ରୂପମାନେ ତାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥାନ୍ତି; ପୁଣି କାଳ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର ପ୍ରଜାମାନୋକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି।

ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଚୈଵ କଲ୍ପାନ୍ତେ ସପ୍ତରଶ୍ମିର୍ଦ୍ଦିଵାକରଃ। ଭୂତ୍ଵା ସଂଵର୍ତ୍ତକାଦିତ୍ଯୋ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ ସ ତଦାଦହତ୍ ।। ୫.

ଯେତେବେଳେ କଳ୍ପର ଶେଷ ଆସେ, ସାତ ରଶ୍ମି ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସଂହାରକ ଆଦିତ୍ୟ ହୋଇ, ସେତିବେଳେ ତିନି ଲୋକକୁ ଜଳାଇ ଦେଇଥାଏ।

ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରଜାନୁଗୃହ୍ଣାତି ନାମରୁପଵିପର୍ଯଯେ । ତସ୍ଯାନ୍ତସ୍ଯାମଵସ୍ଥାଯାଂ ତତ୍ତଦୁତ୍ପତ୍ତିକାରଣମ୍ ।। ୫.

ବିଷ୍ଣୁ ନାମ ଓ ରୂପ ଉଲଟିଯିବା ସମୟରେ ପ୍ରଜାମାନୋକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି; ସେହି ଶେଷ ଅବସ୍ଥାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିଜ ଉତ୍ପତ୍ତିର କାରଣ ହୁଏ।

ସତ୍ତ୍ଵୋଦ୍ରିକ୍ତା ତୁ ଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୌରୁଷୀ ତନୁଃ। ତସ୍ଯାଂଶେନ ଵିଜଜ୍ଞେ ସ ଇହ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ। ଆକୂତ୍ଯାଂ ମନସୋ ଦେଵ ଉତ୍ପନ୍ନଃ ପ୍ରଥମେ ଵିଭୁଃ ।. ୫.

ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୌରୁଷୀ ଦେହ ଅଧିକ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେହି ଦେହର ଏକ ଅଂଶରୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହେଲା। ମନୁଙ୍କର ପ୍ରଥମ କନ୍ୟା ଆକୂତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ସେ ବିଶାଳ ଦେବତା ଜନ୍ମିଲେ।

ତତଃ ପୁନଃ ସ ଵୈ ଦେଵୋ ପ୍ରାପ୍ତେ ସ୍ଵାରୋଚିଷେଽନ୍ତରେ। ତୁଷିତାଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ହ୍ଯତୀତସ୍ତୁଷିତୈଃ ସହ ।। ୫.

ତାପରେ, ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲାବେଳେ, ସେଇ ଦେବତା ତୁଷିତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅତୀତ ତୁଷିତମାନେ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଔତ୍ତମେ ଚାନ୍ତରେ ଚୈଵ ତୁଷିତସ୍ତୁ ଵିଦୁଃ ସ ଵୈ। ଵଶଵର୍ତ୍ତିଭିରୁତ୍ପନ୍ନୋ ଵଶଵର୍ତ୍ତୀ ହରିଃ ପୁନଃ ।। ୫.

ଉତ୍ତମ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ସେ ତୁଷିତ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଭାସବର୍ତ୍ତୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଲେ। ପୁଣି ହରି ଭାସବର୍ତ୍ତୀ ଭାବେ ଆସିଲେ।

ସତ୍ଯାଯାମଭଵତ୍ସତ୍ଯଃ ସତ୍ଯୈଃ ସହ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ। ତାମସସ୍ଯାନ୍ତରେ ଚାପି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ପୁନରେଵ ହି। ଭାର୍ଯାଯାଂ ହରିଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ହରିରେଵ ବଭୂଵ ହ ।। ୫.

ସତ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସେ ସତ୍ୟ ନାମରେ, ସତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଉତ୍ତମ ଦେବତା ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ। ତାମସ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲାବେଳେ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ହରିମାନେ ସହିତ ହରି ନିଜେ ଜନ୍ମିଲେ।

ଚାରିଷ୍ଣଵେଽନ୍ତରେ ଚାପି ହରିର୍ଦଵଃ ପୁନସ୍ତୁ ସଃ। ଵୈକୁଣ୍ଠାଯାମସୌ ଜଜ୍ଞେ ହ୍ଯାଭୂତରଜସୈଃ ସହ। ଵୈକୁଣ୍ଠଃ ସ ପୁନର୍ଦ୍ଦେଵଃ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଚାକ୍ଷୁଷେଽନ୍ତରେ ।। ୫.

ଚାରିଷ୍ଣବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ହରି ଦେବତା ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ। ଭାଇକୁଣ୍ଠାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଆଭୂତରଜସମାନେ ସହିତ ଜନ୍ମିଲେ। ପରେ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ଦେବତା ପୁଣି ଭାଇକୁଣ୍ଠ ଭାବେ ହେଲେ।

ଧର୍ମୋ ନାରାଯଣଃ ସାଧ୍ଯଃ ସାଧ୍ଯୈଃ ସହ ସୁରୈରଭୂତ୍ । ସ ତୁ ନାରାଯଣଃ ସାଧ୍ଯଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ଵୈଵସ୍ଵତେଽନ୍ତରେ ।। ୫.

ଧର୍ମ, ନାରାୟଣ ଏବଂ ସାଧ୍ୟ, ସାଧ୍ୟମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏହି ସାଧ୍ୟ ନାରାୟଣ, ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲାବେଳେ ଆସିଲେ।

ମାରୀଚାତ୍ କଶ୍ଯପାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରଦିତ୍ଯାଂ ସମ୍ବମୂଵ ହ। ତ୍ରିସ୍ତ୍ରିଃ କ୍ରମୈରିମାନ୍ ଲୋକାନ୍ ଜିତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁରୁରୁକ୍ରମମ୍ ।। ୫.

ମାରୀଚି ଓ କଶ୍ୟପଙ୍କର ଦ୍ୱାରା, ଅଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା। ବିଷ୍ଣୁ, ତିନିଟି ବଡ଼ ପଦେ ଏହି ତିନି ଲୋକକୁ ଜିତିଲେ।

ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯଦିନ୍ଦ୍ରାଯ ଦେଵେଭ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ସ ପ୍ରଭୁଃ। ଇତ୍ଯେତାସତନଵସ୍ତସ୍ଯ ଵ୍ଯତୀତାଃ ସପ୍ତ ସପ୍ତସୁ। ମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵତୀତେଷୁ ଯାଭିଃ ସଂରକ୍ଷିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ।। ୫.

ସେ ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ପୁନଃ ଦେଇଲେ। ଏହିପରି ତାଙ୍କର ସାତଟି ଦେହ ଗତ ସାତଟି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାମାନେ ରକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ତସ୍ମାଦ୍ଵିଷ୍ଟମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଵାମନେନେହ ଜାଯତା। ତସ୍ମାତ୍ସ ଵୈ ସ୍ମୃତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଶେର୍ଧାତୋଃ ପ୍ରଵେଶନାତ୍ ।। ୫.

ଏହିପରି, ଜନ୍ମ ସମୟରେ ବାମନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହିକାରଣରୁ, 'ବିଶ' ଧାତୁରୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଅର୍ଥରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଇତ୍ଯେତେ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚୈଵ ଵାମନସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଏକତ୍ଵଞ୍ଚ ପୃଥକ୍ତ୍ଵଞ୍ଚ ଵିଶିଷ୍ଟତ୍ଵଞ୍ଚ କୀର୍ତ୍ତିତମ୍ ।। ୫.

ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହାତ୍ମା ବାମନଙ୍କର ଏକତ୍ୱ, ପୃଥକ୍ତ୍ୱ ଓ ବିଶିଷ୍ଟତ୍ୱ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରାଯାଇଛି।

ଦେଵତାନାମିହାଂଶେନ ଜାଯନ୍ତେ ଯାସ୍ତୁ ଦେଵତାଃ। ତାସାନ୍ତାସ୍ତେଜସା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶ୍ରୁତେନ ଚ ବଲେନ ଚ। ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ସମାଶ୍ଚୈଵ ତା ଵୈ ତେଷାମନୁଗ୍ରହାତ୍ ।। ୫.

ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ତେଜ, ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୁତି ଓ ବଳରେ ସମାନ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର କୃପାରୁ ଏହିପରି ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।

ଯଦ୍ଯଦ୍ଵିଭୂତିମତ୍ସତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୀମଦୂର୍ଜିତମେଵ ଵା। ତତ୍ତଦେଵାଵଗଚ୍ଛଘ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତେଜୋଂଽଶସମ୍ଭଵମ୍ ।। ୫.

ଯେଉଁଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଶକ୍ତି, ଶ୍ରୀ, କିମ୍ବା ପ୍ରଭାବରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତେଜର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣ।