ଯଥା ବ୍ରହ୍ନା ଯଥା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଥା ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେ ଚ ଯଥା ମେରୁ ସ୍ତଥେଯଂ ଦେଵରୂପିଣୀ ।। ୪୬.
ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତ ଅଟୁଟ ଅଛି, ସେପରି ଏହି ଦେବତାମୟୀ ପାଷାଣ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଗଯାସୁରସ୍ଯ ଶିରସି ଗୁରୁତ୍ଵାଦ୍ଧାରିତା ଯତଃ । ଅତଃ ପଵିତ୍ରଯୋର୍ଯୋଗଃ ପିତୄଣାଂ ମୋକ୍ଷଦାଯକଃ ।। ୪୬.
ଏହି ପାଷାଣ ଗୟାସୁରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଭାରୀ ଭାବେ ବସାଯାଇଥିଲା, ତେଣୁ ଦୁଇଟି ପବିତ୍ର ନଦୀ ସଙ୍ଗମରେ ଏହାର ଯୋଗ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ।
ପଵିତ୍ରଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋର୍ଯୋଗେ ହଯମେଧ ମଜୋଽକରୋତ୍। ଭାଗାର୍ଥମାଗତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦୀନବ୍ରଵୀଚ୍ଛିଲା ।। ୪୬.
ପବିତ୍ର ଦୁଇ ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ହୟମେଧ ଯଜ୍ଞ ହେଲା। ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ନେବାକୁ ଆସିଥିବାବେଳେ, ପାଷାଣ କହିଲେ—
ଶିଲାସ୍ଥିତିପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ତୁ କୁର୍ଵନ୍ତୁ ପିତୃମୁକ୍ତଯେ। ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଶିଲାଯାନ୍ତେ ଦେଵା ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦଯଃ ସ୍ଥିତାଃ ।। ୪୬.
"ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ସେମାନେ ପାଷାଣ ରୂପରେ ରହିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତୁ।" ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସେଥିରେ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ପାଷାଣର ଶେଷ ଅଂଶରେ ରହିଗଲେ।
ଶିଲାରୂପେଣ ମୂର୍ତ୍ତ୍ଯା ଚ ପଦରୂପେଣ ଦେଵତାଃ। ମୂର୍ତ୍ତାମୂର୍ତସ୍ଵରୂପେଣ ସ୍ଥିତାଃ ପୂର୍ଵପ୍ରତିଜ୍ଞଯା ।। ୪୬.
ପାଷାଣର ରୂପରେ, ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ପାଦ ଚିହ୍ନର ରୂପରେ, ଦେବତାମାନେ—ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ଅମୂର୍ତ୍ତି ଦୁହିଁ ଭାବରେ—ପୂର୍ବର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଏଠାରେ ରହିଲେ।
ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ମୁଣ୍ଡ ପୃଷ୍ଠେ ତୁ ଯସ୍ମାତ୍ସା ସଂସ୍ଥିତା ଶିଲା। ତସ୍ମାତ୍ସ ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠାଦ୍ରିଃ ପିତୄଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦଃ ।। ୪୬.
ଦାନବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଏହି ପାଷାଣ ବସିଥିଲା, ତେଣୁ ସେଇ ମୁଣ୍ଡପୃଷ୍ଠ ପର୍ବତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଦେଇଥାଏ।
ଆଚ୍ଛାଦିତଃ ଶିଲାପାଦଃ ପ୍ରଭାସେନାଦ୍ରିଣା ଯତଃ। ଭାସିତୋ ଭାସ୍କରେଣେତି ପ୍ରଭାସଃ ପରିକଲ୍ପିତଃ ।। ୪୬.
ପ୍ରଭାସ ନାମକ ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ପାଷାଣର ପାଦ ଢାକାଯାଇଥିଲା; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଲୋକରେ ଏହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ପ୍ରଭାସ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରଭାସଂ ହି ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ଶିଲାଙ୍ଗୁଷ୍ଠୋ ଵିନିର୍ଗତଃ। ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠୋତ୍ଥିତ ଈଶୋଽପି ପ୍ରଭାସେଶଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ ।। ୪୬.
ପ୍ରଭାସ ପର୍ବତ ଭାଗିଯିବା ପରେ, ପାଷାଣର ଅଙ୍ଗୁଠି ବାହାରିଲା; ସେଠାରେ ଭଗବାନ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ତେଣୁ ସେଉଁଠି 'ପ୍ରଭାସେଶ୍ୱର' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଶିଲାଙ୍ଗୁଷ୍ଠୈକତେଶୋ ଯଃ ସା ଚ ପ୍ରେତଶିଲା ସ୍ମୃତା। ପିଣ୍ଡଦାନାଦ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯାଂ ପ୍ରେତତ୍ଵାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନରଃ ।। ୪୬.
ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଏକ ଛୋଟ ପଥରକୁ 'ପ୍ରେତଶିଳା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ପଥର ଉପରେ ପିଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କଲେ, ମଣିଷ ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ମହାନଦୀପ୍ରବାସାଦ୍ଯୋଃ ସଙ୍ଗମେ ସ୍ନାନକୃନ୍ନରଃ। ରାମୋ ଦେଵ୍ଯା ସହ ସ୍ନାତୋ ରାମତୀର୍ଥଂ ତତଃ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୪୬.
ମହାନଦୀ ଓ ପ୍ରବାସା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠି ଜଣେ ନର ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ଯେପରି ରାମ ଦେବୀ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ସେଠିକୁ 'ରାମତୀର୍ଥ' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ।
ପ୍ରାର୍ଥିତୋଽତ୍ର ମହାନଦ୍ଯା ରାମ ସ୍ନାତୋ ଭଵେତି ଚ। ରାମତୀର୍ଥଂ ତତୋ ଭୂତ୍ଵା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୪୬.
ଏଠାରେ ମହାନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ସେ ସ୍ନାନ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ରାମତୀର୍ଥ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଜନ୍ମାନ୍ତରଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଯତ୍କୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ମଯା। ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଲଯଂ ଯାତୁ ରାମତୀର୍ଥାଭିଷେଚନାତ୍ ।। ୪୬.
ମୋର ଏହି ଜନ୍ମ ଓ ଅନେକ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ହୋଇଛି, ସେଗୁଡିକ ରାମତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଯଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଵୀତ ମାନଵଃ। ରାମତୀର୍ଥେ ପିଣ୍ଡଦସ୍ତୁ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ପ୍ରଯାତ୍ଯସୌ। ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଥିତୋ ରାମଃ ସୀତଯା ଭରତାଗ୍ରଜଃ ।। ୪୬.
ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ମଣିଷ ରାମତୀର୍ଥରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି ରାମ, ସୀତା ସହିତ, ଭରତଙ୍କ ଭାଇ ଭାବରେ ସେଠି ରହିଲେ।
ରାମ ରାମ ମହାବାହୋ ଦେଵାନାମଭଯଙ୍କର। ତ୍ଵାଂ ନମସ୍ଯେଽତ୍ର ଦେଵେଶଂ ମମ ନଶ୍ଯତୁ ପାତକମ୍ ।। ୪୬.
ହେ ରାମ, ହେ ରାମ, ମହାବଳଶାଳୀ, ଦେବମାନେ ଯାହାଠାରୁ ଭୟ ହଟାନ୍ତି, ମୁଁ ଏଠି ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ। ମୋର ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଉ।
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଯଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ସପିଣ୍ଡକମ୍ । ପ୍ରେତତ୍ଵାତ୍ତସ୍ଯ ପିତରୋ ଵିମୁକ୍ତାଃ ପିତୃତାଂ ଯଯୁଃ ।। ୪୬.
ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେଉଁ ମଣିଷ ପିଣ୍ଡ ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ପ୍ରେତ ଦଶାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ପିତୃ ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।
ଆପସ୍ତ୍ଵମସି ଦେଵେଶ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ପତିରେଵ ଚ। ପାପ ନାଶଯ ମେ ଦେଵ ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଜମ୍ ।। ୪୬.
ତୁମେ ଜଳ, ଦେବମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ତୁମେ ଆଲୋକମାନଙ୍କର ମାଲିକ। ହେ ଦେବ, ମୋର ମନ, କଥା ଓ ଶରୀରର କର୍ମରୁ ହୋଇଥିବା ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କର।
ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରଭାସେଶଂ ଭାସମାନଂ ଶିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ତଞ୍ଚ ଶମ୍ଭୁଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ କୁର୍ଯାଦ୍ଯମବଲିଂ ତତଃ ।। ୪୬.
ପ୍ରବାସର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ରାମେ ଵନଂ ଗତେ ଶୈଲମାଗତ୍ଯ ଭରତଃ ସ୍ଥିତଃ । ପିତୃପିଣ୍ଡାଦିକଂ କୃତ୍ଵା ରାମଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତତ୍ର ଚ ।। ୪୬.
ରାମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାବେଳେ, ଭରତ ପାହାଡ଼କୁ ଆସି ରହିଲେ। ସେଠି ପିତୃପିଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେଠି ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ରାମଂ ସୀତାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଞ୍ଚ ମୁନୀନ୍ସ୍ଥାପିତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ। ଭରତସ୍ଯାଶ୍ରମେ ପୁଣ୍ଯେ ନିତ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯତମୈର୍ଵୃତମ୍। ମତଙ୍ଗସ୍ଯ ପଦଂ ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ ସର୍ଵମାନୁଷୈଃ ।। ୪୬.
ପ୍ରଭୁ ରାମ, ସୀତା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ଭରତଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସବୁବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଥାନ୍ତି। ସେଠି ମତଙ୍ଗଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ସମସ୍ତ ମଣିଷ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ସ୍ଥାପିତଂ ଧର୍ମସର୍ଵସ୍ଵଂ ଲୋକସ୍ଯାସ୍ଯ ନିଦର୍ଶନାତ୍। ମତଙ୍ଗସ୍ଯ ପଦେ ଶ୍ରାଦ୍ଧୀ ସର୍ଵାଂସ୍ତାରଯତେ ପିତୄନ୍ ।। ୪୬.
ଧର୍ମର ସାର୍ଥକତା ସେଠି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ମତଙ୍ଗଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ନିକଟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି।
ରାମତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ରାମଂ ସୀତାଂ ସମର୍ଚ୍ଯ ଚ। ରାମେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଥ ନ ଦେହୀ ଜାଯତେ ପୁନଃ ।। ୪୬.
ଯେଉଁ ମଣିଷ ରାମତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ଏବଂ ରାମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ ଆଉ ଦେହୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ଶିଲାଯା ଜଘନଂ ଭୂଯଃ ସମାକ୍ରାନ୍ତଂ ନଗେନ ତୁ। ଧର୍ମରାଜେନ ସଂପ୍ରୋକ୍ତୋ ନ ଗଚ୍ଛେତି ନଗଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୪୬.
ପଥରର ତଳ ଅଂଶ ପୁଣିଥରେ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଢାକି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଧର୍ମରାଜା କହିଥିଲେ, ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ନିଷିଦ୍ଧ ପାହାଡ଼' ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଯମରାଜଧର୍ମରାଜୌ ନିଶ୍ଚଲାର୍ଥଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତୌ। ତାଭ୍ଯାଂ ବଲିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ପିତୄଣାଂ ମୁକ୍ତି ହେତଵେ ।। ୪୬.
ଯମ ଓ ଧର୍ମରାଜା ଏଠି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପିତୃମାନେଙ୍କର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ।
ଦ୍ଵୌ ଶ୍ଵାନୌ ଶ୍ଯାମଶବଲୌ ଵୈଵସ୍ଵତକୁଲୋଦ୍ଭଵୌ। ତାଭ୍ଯାଂ ବଲିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ସ୍ଯାତାମେତାଵହିଂସକୌ ।। ୪୬.
ଦୁଇଟି କୁକୁର, ଗୋଟିଏ କଳା ଓ ଗୋଟିଏ ଚିଟିଆ, ଯେଉଁମାନେ ବୈବସ୍ବତ କୁଳର, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ। ସେମାନେ କ୍ଷତିକାରକ ହେଉନାହାନ୍ତୁ।
ଐନ୍ଦ୍ରଵାରୁଣ ଵାଯନ୍ଯଯାମ୍ଯନୈଋତ୍ଯସଂସ୍ଥିତାଃ। ଵାଯସାଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତୁ ଭୂଯୋ ପିଣ୍ଡଂ ମଯା ସ୍ଥିତମ୍ ।। ୪୬.
ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ବାୟୁ, ଯମ ଓ ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ବସିଥିବା କାଉଆମାନେ, ମୋତେ ଦ୍ୱାରା ରଖାଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡକୁ ପୁଣି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।
ଯମୋଽସି ଯମଦୂତୋଽସି ଵାଯସୋଽସି ମହାବଲ। ସପ୍ତଜନ୍ମକୃତଂ ପାପଂ ବଲିଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିନାଶଯ ।। ୪୬.
ତୁମେ ଯମ, ତୁମେ ଯମଙ୍କ ଦୂତ, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାଉଆ। ପିଣ୍ଡ ଭୋଜନ କରି, ସାତ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କର।
ରାମେ ଵନଂ ଗତେ ଶୈଲମାଗତ୍ଯ ଭରତେନ ହି। ପିତୁଃ ପିଣ୍ଡାଦିକଂ କୃତ୍ଵା ରାମେଶଃ ସ୍ଥାପିତୋଽତ୍ର ଵୈ ।। ୪୬.
ରାମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବାବେଳେ, ଭରତ ପାହାଡ଼କୁ ଆସି, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ନତ୍ଵା ଚ ରାମେଶଂ ରାମସୀତା ସମନ୍ଵିତମ୍। ତତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସପିଣ୍ଡଞ୍ଚ କୃତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ପିତୃଭିଃ ସହ ଧର୍ମାତ୍ମା କୁଲାନାଞ୍ଚ ଶତୈଃସହ ।। ୪୬.
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ରାମ ଓ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ରାମେଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଶତଶଃ କୁଳବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁପୁରକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ରାମଂ ସୀତାଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଞ୍ଚ ମୁନୀନ୍ସ୍ଥାପିତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ। ଭରତସ୍ଯାଶ୍ରମେ ପୁଣ୍ଯେ ନିତ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯତମୈର୍ଵୃତମ୍। ମତଙ୍ଗସ୍ଯ ପଦଂ ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ ସର୍ଵମାନୁଷୈଃ ।। ୪୬.
ଭଗବାନ ରାମ, ସୀତା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଭରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ସଦା ପୁଣ୍ୟଶାଳୀମାନେ ଘେରି ରଖିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମତଙ୍ଗଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ଵହ୍ନିର୍ଦ୍ଵୌ ଵରୁଣୌ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ପିତୃମୋକ୍ଷଦାଃ। ଭରତାଶ୍ରମମାସାଦ୍ଯ ତାନ୍ନମେତ୍ପୂଜଯେନ୍ନରଃ ।। ୪୬.
ଅଗ୍ନି, ଦୁଇ ଜଣ ବରୁଣ, ଚାରି ଜଣ ରୁଦ୍ର—ଏହିମାନେ ପିତୃମୋକ୍ଷଦାୟକ। ଏମାନେ ଭରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଥିବାବେଳେ, ମଣିଷ ଏମାନଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।