ହିଂସ୍ରାହିଂସ୍ରେ ମୃଦୁକ୍ରୂରେ ଧର୍ମ୍ମାଧର୍ମ୍ମାଵୃତାନୃତେ। ତଦ୍ଭାଵିତାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ତସ୍ଯ ରୋଚତେ ।। ୪୧.
କେହି ହିଂସାକୁ, କେହି ଅହିଂସାକୁ, କେହି କୋମଳତାକୁ, କେହି କଠୋରତାକୁ, କେହି ଧର୍ମକୁ, କେହି ଅଧର୍ମକୁ, କେହି ସତ୍ୟକୁ, କେହି ଅସତ୍ୟକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ଯେଉଁ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେହି ଭାବକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯାହା ଯାହା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେହି ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗେ।
ମହାଭୂତେଷୁ ନାନାତ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥେଷୁ ମୂର୍ତ୍ତିଷୁ। ଵିପ୍ରଯୋଗାଶ୍ଚ ଭୂତାନାଂ ଯୁଣୋଭ୍ଯଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ ।। ୪୧.
ମହାଭୂତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ ଜିନିଷ ଓ ଦେହର ଆକୃତିରେ ବିଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ। ଜୀବମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣ ଓ ବିଚ୍ଛେଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭିନ୍ନତା ଘଟେ।
ଇତ୍ଯେଷ ଵୋ ମଯା ଖ୍ଯାତଃ ପୁନଃ ସର୍ଗଃ ସମାସତଃ। ସମାସାଦେଵ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ବ୍ରହ୍ମଣୋଽଥ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ।। ୪୧.
ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ କହିଛି। ଏବେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।
ଅଵ୍ଯକ୍ତାତ୍କାରଣାତ୍ତସ୍ମାନ୍ନିତ୍ଯାତ୍ସଦସଦାତ୍ମକାତ୍। ପ୍ରଧାନ ପୁରୁଷାଭ୍ଯାନ୍ତୁ ଜାଯତେ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ ।। ୪୧.
ଯେଉଁ ଅଦୃଶ୍ୟ କାରଣ ଚିରନ୍ତନ ଏବଂ ସତ୍-ଅସତ୍ ଭାବରେ ଅଛି, ସେଠାରୁ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ନେଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ସ ପୁନଃ ସମ୍ଭାଵଯିତା ଜାଯତେ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତଃ। ସୃଜତେ ସ ପୁନର୍ଲୋକାନଭିମାନଗୁଣାତ୍ମକାନ୍ ।। ୪୧.
ସେଉଁଠିଁଠିଁ ପୁନି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଭାବ ଓ ଗୁଣ ସହିତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
ଅହଙ୍କାରସ୍ତୁ ମହତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭୂତାନି ଚାତ୍ମନଃ। ଯୁଗପତ୍ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ଭୂତାନ୍ଯେଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ। ଭୂତଭେଦାଶ୍ଚ ଭୂତେଭ୍ଯ ଇତି ସର୍ଗଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ ।। ୪୧.
ମହତ୍ରୁ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାହାରୁ ଭୂତମାନେ ଓ ଆତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେଇ ସମୟରେ ଭୂତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଏକାସାଥି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଭୂତମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକୃତି ହୁଏ—ଏଭଳି ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି ଚାଲିଥାଏ।
ଵିସ୍ତରାଵଯଵସ୍ତେଷାଂ ଯଥାପ୍ରଜ୍ଞଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍। କୀର୍ତ୍ତିତଂ ଵୋ ଯଥା ପୂର୍ଵଂ ତଥୈଵାଭ୍ଯୁପଧାର୍ଯ୍ଯତାମ୍ ।। ୪୧.
ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ଅଂଶ, ଯେପରି ଜଣାଯାଇଛି ଓ ଶୁଣାଯାଇଛି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା, ସେପରି ତୁମେ ବୁଝିବା।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନୈମିଷେଯାସ୍ତଦାନୀଂ ଲୋକୋତ୍ପତ୍ତିଂ ସଂସ୍ଥିତିଂ ଚ ଵ୍ଯଯଞ୍ଚ। ତସ୍ମିନ୍ ସତ୍ରେଽଵଭୃଥଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧାଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଲୋକମୃଷଯଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ।। ୪୧.
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନୈମିଷାରଣ୍ୟର ଋଷିମାନେ ସେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ଲୟ ବିଷୟରେ ଜାଣି, ବଳିଦାନର ଶେଷ ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ପୁଣ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ଯଥା ଯୂଯଂ ଵିଧିଵଦ୍ଦେଵତାଦୀନିଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈଵାଵଭୃଥଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧାଃ। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେହାନାଯୁଷୋଽନ୍ତେ କୃତାର୍ଥାନ୍ପୁଣ୍ଯାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଥେଷ୍ଟଂ ଚରିଷ୍ଯଥ ।। ୪୧.
ଯେପରି ତୁମେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜି ଏବଂ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ର ହେବ, ତେଣୁ ଜୀବନ ଶେଷରେ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ନିଜ କାମ ସାର୍ଥକ କରି, ପୁଣ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଇଚ୍ଛାମତା ଚରଣ କରିପାରିବ।
ଏତେ ତେ ନୈମିଷେଯା ଵୈ ଇଷ୍ଟ୍ଵା ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ଵୈ ତଦା। ଜଗ୍ମୁଶ୍ଚାଵଭୃଧସ୍ନାତାଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ସର୍ଵେ ତୁ ସତ୍ରିଣଃ ।। ୪୧.
ସେହି ନୈମିଷାରଣ୍ୟର ଋଷିମାନେ, ବଳିଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଶେଷ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ବଳିଦାନକାରୀ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ଵିପ୍ରାସ୍ତଥା ଯୂଯମପି ଚେଷ୍ଟ୍ଵା ବହୁଵିଧୈର୍ମଖୈଃ । ଆଯୁଷୋଽନ୍ତେ ତତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗନ୍ତାରଃ ସ୍ଥ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ।। ୪୧.
ଏହିପରି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରକାର ବଳିଦାନ କରି, ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷରେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ପ୍ରକ୍ରିଯା ପ୍ରଥମେ ପାଦେ କଥାଵସ୍ତୁପରିଗ୍ରହଃ। ଅନୁଷଙ୍ଗ ଉପୋଦ୍ଵାତ ଉପସଂହାର ଏଵ ଚ ।। ୪୧.
ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ, କଥାବସ୍ତୁର ଗଣନା, ସମ୍ପର୍କ, ଆରମ୍ଭ ଓ ସମାପ୍ତି—ଏହି ଭାଗଗୁଡିକ ଅଛି।
ଏଵମେତଚ୍ଚତୁଷ୍ପାଦଂ ପୁରାଣଂ ଲୋକସମ୍ମତମ୍। ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵାଯୁର୍ଲୋକହିତେ ରତଃ ।। ୪୧.
ଏହିପରି ଚାରି ଅଂଶରେ ଥିବା ପୁରାଣକୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମାନିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ପ୍ରଭୁ ବାୟୁ ନିଜେ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କହିଥିଲେ।
ନୈମିଷେ ସତ୍ରମାସାଦ୍ଯ ମୁନିଭ୍ଯୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ । ତତ୍ପ୍ରସାଦାଦସଂଦିଗ୍ଧଂ ଭୂତୋତ୍ପତ୍ତିଲଯାନି ଚ ।। ୪୧.
ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ବଳିଦାନ ସମାପ୍ତ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୟାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିଲେ—ଭୂତମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୟ କେମିତି ହୁଏ।
ପ୍ରାଧାନିକୀମିମାଂ ସୃଷ୍ଟିଂ ତଥୈଵେଶ୍ଵରକାରିତାମ୍। ସମ୍ଯଗ୍ଵିଦିତ୍ଵା ମେଧାଵୀ ନ ମୋହମଧିଗଚ୍ଛତି ।। ୪୧.
ଏହି ପ୍ରଧାନ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯିଏ ଭଲଭାବେ ବୁଝିଥାଏ, ସେ କେବେ ମୂଢ଼ତାରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ।
ଇଦଂ ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଵାନିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍। ଶ୍ରୃଣୁଯାଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ତଥାଧ୍ଯାପଯତେଽପି ଚ ।। ୪୧.
ଏହି ପୁରାତନ ଇତିହାସକୁ ଯିଏ ଜାଣେ, କିମ୍ବା ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଏ, କିମ୍ବା ପଢ଼ାଏ—
ସ୍ଥାନେଷୁ ସ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମୋଦତେ ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ। ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଗୋ ଭୂତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ସହ ମୋକ୍ଷ୍ଯତେ ।। ୪୧.
ମହେନ୍ଦ୍ରର ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ସେ ଅନନ୍ତ କାଳ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ କରେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ପାଇ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ତେଷାଂ କୀର୍ତ୍ତିମତାଂ କୀର୍ତ୍ତିଂ ପ୍ରଜେଶାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ପ୍ରଥଯନ୍ପୃଥିଵୀଶାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂଯାଯ ଗଚ୍ଛତି ।। ୪୧.
ପ୍ରଜାର ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନେ ଓ ଭୂମିର ଶାସକମାନେ ଯେଉଁଠି କୀର୍ତିବନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କୀର୍ତିକୁ ପ୍ରଚାର କରି, ବ୍ରହ୍ମାର ସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିଗମନ କରେ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵେଦୈଶ୍ଚ ସମ୍ମତମ୍। କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନେନୋକ୍ତଂ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନା ।। ୪୧.
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଏହି ପୁରାଣ, ବ୍ରହ୍ମା ବିଷୟରେ କଥାହୁଏ, ଶୁଭ, କୀର୍ତିଦାୟକ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ; ଏହି ପୁରାଣକୁ ବେଦମାନେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଶ୍ଵରାଣାଂ ଚ ଯଃ କୀର୍ତିଂ ପ୍ରଥଯେଦିମାମ୍। ଦେଵତାନାମୃଷୀଣାଞ୍ଚ ଭୂରିଦ୍ରଵିଣତେଜସାମ୍। ସ ସର୍ଵୈର୍ମୁଚ୍ଯତେ ପାପୈଃ ପୁଣ୍ଯଞ୍ଚ ମହଦାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୪୧.
ଯେଉଁଠି ମନ୍ବନ୍ତରର ଶାସକମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ଅଧିକ ଧନ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କୀର୍ତିକୁ ପ୍ରଚାର କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ ଓ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ପାଏ।
ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ସଦା ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି। ଧୂତପାପ୍ମା ଜିତସ୍ଵର୍ଗୋ ବ୍ରହ୍ମଭୂଯାଯ କଲ୍ପତେ ।। ୪୧.
ଯଦି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ପୁରାଣକୁ ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ ପଠାନ୍ତି, ସେ ପାପରୁ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଜୟ କରନ୍ତି ଓ ବ୍ରହ୍ମାର ଏକତା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶ୍ରାଵଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପାଦମନ୍ତତଃ। ଅକ୍ଷଯଂ ସାର୍ଵକାମୀଯଂ ପିତୄଂସ୍ତଚ୍ଚୋପତିଷ୍ଠତି ।। ୪୧.
ଯଦି କେହି ଏହି ପୁରାଣର ଏକ ପଦ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପଠାନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଫଳ ପାନ୍ତି।
ଯସ୍ମାତ୍ପୁରା ହ୍ଯନନ୍ତୀଦଂ ପୁରାଣଂ ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ। ନିରୁକ୍ତମସ୍ଯ ଯୋ ଵେଦ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ।। ୪୧.
ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ଅନନ୍ତ ଥିବାରୁ ଏହି ନାମ ହୋଇଛି; ଏହାର ଅର୍ଥ ଯେଉଁଠି ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।
ତଥୈଵ ତ୍ରିଷୁ ଵର୍ଣେଷୁ ଯେ ମନୁଷ୍ଯାଃ ପ୍ରଧାନତଃ। ଇତିହାସମିମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମାଯ ଵିଦଧେ ମତିମ୍ ।। ୪୧.
ତିନି ଜାତିର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ଏହି ଇତିହାସକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ମନକୁ ଧର୍ମରେ ଲଗାନ୍ତି।
ଯାଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଶରୀରେଷୁ ରୋମକୂପାଣି ସର୍ଵଶଃ। ତାଵତ୍କୋଟି ସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ଦିଵି ମୋଦତେ। ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଗୋ ଭୂତ୍ଵା ଦୈଵତୈଃ ସହ ମୋଦତେ ।। ୪୧.
ନିଜ ଶରୀରରେ ଯେତେ ରୋମକୁପ ଅଛି, ତେତେ କୋଟି ହଜାର ବର୍ଷ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରିଥାଏ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ପାଇ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରେ।
ସର୍ଵ୍ଵପାପହରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରଞ୍ଚ ଯଶସ୍ଵି ଚ। ବ୍ରହ୍ମା ଦଦୌ ଶାସ୍ତ୍ରମିଦଂ ପୁରାଣଂ ମାତରିଶ୍ଵନେ ।। ୪୧.
ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରିଥିବା, ପବିତ୍ର ଓ କୀର୍ତିଦାୟକ ଏହି ପୁରାଣ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ମାତରିଶ୍ୱନଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ତସ୍ମାଚ୍ଚୋଶନସା ପ୍ରାପ୍ତଂ ତସ୍ମାଚ୍ଚାପି ବୃହସ୍ପତିଃ। ବୃହସ୍ପତିସ୍ତୁ ପ୍ରେଵାଚ ସଵିତ୍ରେ ତଦନନ୍ତରମ୍ ।। ୪୧.
ମାତରିଶ୍ୱନଙ୍କୁ ଉଶନାସ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଉଶନାସଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତି ଦେଲେ; ବୃହସ୍ପତି ତା'ପରେ ସବିତୃକୁ ଏହି ପୁରାଣ ପଠାଇଲେ।
ସଵିତା ମୃତ୍ଯଵେ ପ୍ରାହ ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରାଯ ଵୈ ପୁନଃ। ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାପି ଵସିଷ୍ଠାଯ ସୋଽପି ସାରସ୍ଵତାଯ ଚ ।। ୪୧.
ସବିତୃ ମୃତ୍ୟୁକୁ କହିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ପୁନି ଇନ୍ଦ୍ରକୁ; ଇନ୍ଦ୍ର ବସିଷ୍ଠକୁ ଦେଲେ, ବସିଷ୍ଠ ସାରସ୍ୱତକୁ ଦେଲେ।
ସାରସ୍ଵତସ୍ତ୍ରିଧାମ୍ନେ ଚ ତ୍ରିଧାମା ଚ ଶରଦ୍ଵତେ। ଶରଦ୍ଵତସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟାଯ ସୋଽନ୍ତରିକ୍ଷାଯ ଦତ୍ତଵାନ୍ ।। ୪୧.
ସାରସ୍ୱତ ତ୍ରିଧାମନେକୁ ଦେଲେ, ତ୍ରିଧାମା ଶରଦ୍ବତକୁ; ଶରଦ୍ବତ ତ୍ରିବିଷ୍ଟକୁ ଦେଲେ, ତ୍ରିବିଷ୍ଟ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଦେଲେ।
ଵର୍ଷିଣେ ଚାନ୍ତରିକ୍ଷୋ ଵୈ ସୋଽପି ତ୍ରଯ୍ଯାରୁଣାଯ ଚ। ତ୍ରଯ୍ଯାରୁଣୋ ଧନଞ୍ଜଯେ ସ ଚ ପ୍ରାଦାତ୍କୃତଞ୍ଜଯେ ।। ୪୧.
ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ବର୍ଷିଣକୁ ଦେଲେ, ବର୍ଷିଣ ତ୍ରୟ୍ୟାରୁଣକୁ; ତ୍ରୟ୍ୟାରୁଣ ଧନଞ୍ଜୟକୁ ଦେଲେ, ଧନଞ୍ଜୟ କୃତଞ୍ଜୟକୁ ଦେଲେ।