୬୨.୪୦ କାଵ୍ଯୋ ହର୍ଷସ୍ତଥା ଚୈଵ କାଶ୍ଯପଃ ପୃଥୁରେଵ ଚ । ଆତ୍ରେଯଶ୍ଚାଗ୍ନିରିତ୍ଯେଵ ଜ୍ଯୋତିର୍ଧାମା ଚ ଭାର୍ଗଵଃ
କାବ୍ୟ, ହର୍ଷ, କାଶ୍ୟପ, ପୃଥୁ, ଆତ୍ରେୟ, ଅଗ୍ନି, ଜ୍ୟୋତିର୍ଧାମା ଏବଂ ଭାର୍ଗବ—ଏହିମାନେ ଥିଲେ ଋଷି।
ପୌଲହୋ ଵନପୀଠଶ୍ଚ ଗୋତ୍ରେ ଵାସିଷ୍ଠ ଏଵ ଚ । ଚୈତ୍ରସ୍ତଥାପି ପୌଲସ୍ତ୍ଯ ଋଷଯସ୍ତାମସେଽନ୍ତରେ
ପୌଲହ, ବନପୀଠ, ଗୋତ୍ର ବାସିଷ୍ଠ, ଚୈତ୍ର ଏବଂ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ—ଏହିମାନେ ତାମସ ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିବା ଋଷି।
ଜନୁଵଣ୍ଡସ୍ତଥା ଶାନ୍ତିର୍ନରଃ ଖ୍ଯାତିର୍ଭଯସ୍ତଥା । ପ୍ରିଯଭୃତ୍ଯୋ ହ୍ଯଵକ୍ଷିଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଟଲୋଢୋ ଦୃଢୋଦ୍ଯତଃ । ଋତଶ୍ଚ ଋତବନ୍ଧୁଶ୍ଚ ତାମସସ୍ଯ ମନୋଃ ସୁତାଃ
ଜନୁବଣ୍ଡ, ଶାନ୍ତି, ନର, ଖ୍ୟାତି, ଭୟ, ପ୍ରିୟଭୃତ୍ୟ, ଅବକ୍ଷି, ପୃଷ୍ଟଲୋଢ, ଦୃଢଉଦ୍ୟତ, ଋତ ଏବଂ ଋତବନ୍ଧୁ—ଏହିମାନେ ତାମସ ମନୁଙ୍କ ପୁଅ।
ପଞ୍ଚମେତ୍ଵଥ ପର୍ଯାଯେ ମନୋଶ୍ଚାରିଷ୍ଣଵେଽନ୍ତରେ । ଗଣାସ୍ତୁ ସୁସମାଖ୍ଯାତା ଦେଵତାନାଂ ନିବୋଧତ
ପଞ୍ଚମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଚାରିଷ୍ଣବ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ—ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଅମୃତା ଭାଭୂତରଜୋଵିକୁଣ୍ଠାଃ ସସୁମେଧସଃ । ଚରିଷ୍ଣୋସ୍ତୁ ଶୁଭାଃ ପୁତ୍ରା ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ । ଚତୁର୍ଦଶ ଚ ଚତ୍ଵାରୋ ଗଣାସ୍ତେଷାନ୍ତୁ ଭାସ୍ଵରାଃ
ଅମୃତ, ଭାଭୂତରଜ, ବିକୁଣ୍ଠ ଏବଂ ସସୁମେଧସ—ଏହିମାନେ ଚାରିଷ୍ଣୁ, ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଶୁଭ ପୁଅ; ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚଉଦ ଓ ଚାରିଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୋଷ୍ଠୀ ଥିଲେ।
ସ୍ଵତ୍ରଵିପ୍ରେଗ୍ନିଭାସସ୍ଵ ପ୍ରତ୍ଯେତିଷ୍ଠାମୃତସ୍ତଥା । ସୁମତିର୍ଵାଵିରାଵଶ୍ଚ ଵାଚିନୋଦଃ ସ୍ରଵସ୍ତଥା
ସ୍ୱତ୍ର, ବିପ୍ରେଗ୍ନି, ଭାସ, ସ୍ୱ, ପ୍ରତ୍ୟେତି, ସ୍ଥାମୃତ, ସୁମତି, ବାବିରାବ, ବାଚିନୋଦ ଏବଂ ସ୍ରବସ—ଏହିମାନଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ପ୍ରଵିରାଶୀ ଚ ଵାଦଶ୍ଚ ପ୍ରାଶଶ୍ଚେତି ଚତୁର୍ଦଶ । ଅମୃତାଭାଃ ସ୍ମୃତା ହ୍ଯେତେ ଦେଵାଶ୍ଚାରିଷ୍ଣଵେଽନ୍ତରେ
ପ୍ରବିରାଶୀ, ବାଦ, ପ୍ରାଶ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଶି ଚଉଦଟି; ଏହି ଦେବମାନେ ଅମୃତାଭା ଭାବେ ଚାରିଷ୍ଣବ ଅନ୍ତରାଳରେ ସ୍ମୃତ।
ମତିଶ୍ଚ ସୁମତିଶ୍ଚୈଵ ଋତସତ୍ଯୌ ତଥୈଵ ଚ । ଆଵୃତିର୍ଵିଵୃତିଶ୍ଚୈଵ ମଦୋ ଵିନଯ ଏଵ ଚ
ମତି, ସୁମତି, ଋତ, ସତ୍ୟ, ଆବୃତି, ବିବୃତି, ମଦ ଏବଂ ବିନୟ—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଜେତା ଜିଷ୍ଣୁଃ ସହଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ ସ୍ରଵସସ୍ତଥା । ଇତ୍ଯେତାନୀହ ନାମାନି ଆଭୂତରଜସାଂ ଵିଦୁଃ
ଜେତା, ଜିଷ୍ଣୁ, ସହ, ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଏବଂ ସ୍ରବସ—ଏହିମାନେ ଭାଭୂତରଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଚିତ ନାମ।
ଵୃଷଭେତ୍ତା ଜଯୋ ଭୀମଃ ଶୁଚିର୍ଦାନ୍ତୋ ଯଶୋ ଦମଃ । ନାଥୋ ଵିଦ୍ଵାନଜେଯଶ୍ଚ କୃଶୋ ଗୌରୋ ଧ୍ରୁଵସ୍ତଥା । କୀର୍ତିତାସ୍ତୁ ଵିକୁଣ୍ଠା ଵୈ ସୁମେଧାସ୍ତୁ ନିବୋଧତ ॥୨.୧.
ବୃଷଭେତ୍ତା, ଜୟ, ଭୀମ, ଶୁଚି, ଦାନ୍ତ, ଯଶ, ଦମ, ନାଥ, ବିଦ୍ୱାନ୍, ଅଜେୟ, କୃଶ, ଗୌର ଏବଂ ଧ୍ରୁବ—ଏହିମାନେ ବିକୁଣ୍ଠ; ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁମେଧମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
୬୨.୫୦ ମେଧା ମେଧାତିଥିଶ୍ଚୈଵ ସତ୍ଯମେଧାସ୍ତଥୈଵ ଚ । ପୃଶ୍ରିମେଧାଲ୍ପମେଧାଶ୍ଚ ଭୂଯୋମେଧାଦଯଃ ପ୍ରଭୁଃ
ମେଧା, ମେଧାତିଥି, ସତ୍ୟମେଧା, ପୃଶ୍ରିମେଧା, ଅଲ୍ପମେଧା, ଭୂୟୋମେଧା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ—ଏହିମାନେ ସୁମେଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ।
ଦୀପ୍ତିମେଧା ଯଶୋମେଧାଃ ସ୍ଥିରମେଧାସ୍ତଥୈଵ ଚ । ସର୍ଵମେଧାଶ୍ଵମେଧାଶ୍ଚ ପ୍ରତିମେଧାଶ୍ଚ ଯଃ ସ୍ମୃତଃ । ମେଧାଵାନ୍ ମେଧହର୍ତ୍ତା ଚ କୀର୍ତ୍ତିତାସ୍ତୁ ସୁମେଧସଃ
ଦୀପ୍ତିମେଧା, ଯଶୋମେଧା, ସ୍ଥିରମେଧା, ସର୍ବମେଧା, ଅଶ୍ୱମେଧା, ପ୍ରତିମେଧା, ମେଧାବାନ୍, ମେଧାହର୍ତ୍ତା—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁମେଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଵିଭୁରିନ୍ଦ୍ରସ୍ତଦା ତେଷାମାସୀଦ୍ଵିକ୍ରାନ୍ତପୌରୁଷଃ । ପୌଲସ୍ତ୍ଯୋ ଵେଦବାହୁଶ୍ଚ ଯଜୁର୍ନାମା ଚ କାଶ୍ଯପଃ
ସେହି ସମୟରେ ବିଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ, ଶୂରତାରେ ପ୍ରବଳ; ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବେଦବାହୁ ଥିଲେ, କାଶ୍ୟପଙ୍କ ନାମ ଯଜୁର ଥିଲା।
ହିରଣ୍ଯରୋମାଙ୍ଗିରସୋ ଵେଦଶ୍ରୀଶ୍ଚୈଵ ଭାର୍ଗଵଃ । ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵବାହୁଶ୍ଚ ଵାସିଷ୍ଠଃ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ପୌଲହସ୍ତଥା । ସତ୍ଯନେତ୍ରସ୍ତଥାତ୍ରେଯ ଋଷଯୋ ରୈଵତାନ୍ତରେ
ହିରଣ୍ୟରୋମ ଆଙ୍ଗିରସ, ବେଦଶ୍ରୀ ଭାର୍ଗବ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱବାହୁ ବାସିଷ୍ଠ, ପର୍ଜନ୍ୟ ପୌଲହ, ସତ୍ୟନେତ୍ର ଆତ୍ରେୟ—ଏହିମାନେ ରୈବତ ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିବା ଋଷି।
ମହାପୁରାଣସମ୍ଭାଵ୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗପରହା ଶୁଚିଃ । ବଲବନ୍ଧୁର୍ନିରାମିତ୍ରଃ କେତୁଭୃଙ୍ଗୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ । ଚରିଷ୍ଣଵସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ତେ ପଞ୍ଚମଞ୍ଚୈତଦନ୍ତରମ୍
ଏହି ମହାପୁରାଣ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ପବିତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶତ୍ରୁହୀନ, ପତାକାଧାରୀ, ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିବା; ଏହେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଚରିଷ୍ଣବଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଏହି କ୍ରମରେ ପଞ୍ଚମ।
ସ୍ଵାରୋଚିଷୋତ୍ତମଶ୍ଚୈଵ ତାମସୋ ରୈଵତସ୍ତଥା । ପ୍ରିଯଵ୍ରତାନ୍ଵଯା ହ୍ଯେତେ ଚତ୍ଵାରୋ ମନଵସ୍ତଥା
ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ଉତ୍ତମ, ତାମସ ଓ ରୈବତ—ଏହି ଚାରି ଜଣେ ମନୁ, ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ବଂଶର।
ଷଷ୍ଠେ ଖଲ୍ଵଥ ପର୍ଯାଯେ ଦେଵା ଯେ ଚାକ୍ଷୁଷେଽନ୍ତରେ । ଆଦ୍ଯାଃ ପ୍ରସୂତା ଭାଵ୍ଯାଶ୍ଚ ପୃଥୁକାଶ୍ଚ ଦିଵୌକସଃ । ମହାନୁଭାଵଲେଖାଶ୍ଚ ପଞ୍ଚ ଦେଵଗଣାଃ ସ୍ମୃତଃ
ଛଅଟିଏ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅଛନ୍ତି—ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମା, ଆସନ୍ତା, ଓ ପୃଥୁକ ନାମକ ଦିବ୍ୟଜନ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲେଖାମାନେ—ଏହାକୁ ପାଞ୍ଚଟି ଦେବତା ଦଳ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଦିଵୌକସଃ ସର୍ଗ ଏଷ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ମାତୃନାମଭିଃ । ଅତ୍ରେଃ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ନପ୍ତାର ଆରଣ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ । ଗଣାଶ୍ଚ ତେଷାଂ ଦେଵାନାମେକୈକୋ ହ୍ଯଷ୍ଟକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଦିବ୍ୟଜନଙ୍କର ଏହି ସୃଷ୍ଟିକୁ ମାତାମାନେ ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ; ଏହା ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ନାତିମାନେ, ଆରଣ୍ୟ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ; ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେବତା ଦଳ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଅଠ ଜଣ ହେଉଛନ୍ତି।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷୋ ଵସୁହଯୋ ହ୍ଯତିଥିଶ୍ଚ ପ୍ରିଯଵତଃ । ଶ୍ରୋତା ମନ୍ତା ସୁମନ୍ତା ଚ ଆଦ୍ଯା ହ୍ଯେତେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ବସୁହୟ, ଅତିଥି, ପ୍ରିୟବତ, ଶ୍ରୋତା, ମନ୍ତା, ସୁମନ୍ତା—ଏହେମାନେ ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଶ୍ଯେନଭଦ୍ରସ୍ତଥା ପଶ୍ଯଃ ପଥ୍ଯନେତ୍ରୋ ମହାଯଶାଃ । ସୁମନାଶ୍ଚ ସୁଵେତାଶ୍ଚ ରୈଵତଃ ସୁପ୍ରଚେତସଃ । ଦ୍ଯୁତିଶ୍ଚୈଵ ମହାସତ୍ତ୍ଵଃ ପ୍ରସୂତାଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ ॥୨.୧.
ଶ୍ୟେନଭଦ୍ର, ପଶ୍ୟ, ପଥ୍ୟନେତ୍ର, ମହାୟଶା, ସୁମନା, ସୁବେତା, ରୈବତ, ସୁପ୍ରଚେତସ, ଦ୍ୟୁତି ଓ ମହାସତ୍ତ୍ୱ—ଏହେମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
୬୨.୬୦ ଵିଜଯଃ ସୁଜଯଶ୍ଚୈଵ ମନୋଦ୍ଯାନୌ ତଥୈଵ ଚ । ସୁମତିଃ ସୁପରିଶ୍ଚୈଵ ଵିଜ୍ଞାତୋଽର୍ଥପତିଶ୍ଚ ଯଃ । ଭାଵ୍ଯା ହ୍ଯେତେ ସ୍ମୃତା ଦେଵାଃ ପୃଥୁକାଂସ୍ତୁ ନିବୋଧତ
ବିଜୟ, ସୁଜୟ, ମନୋଦ୍ୟାନ, ସୁମତି, ସୁପରି, ବିଜ୍ଞାତ, ଅର୍ଥପତି—ଏହେମାନେ ଭବିଷ୍ୟତ ଦେବତା ଭାବେ ମନାଯାନ୍ତି; ଏବେ ପୃଥୁକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଅଜିଷ୍ଟଃ ଶାକ୍ଯନୋ ଦେଵୋ ଵାନପୃଷ୍ଠସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଶାଙ୍କରଃ ସତ୍ଯଧୃଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଵିଜଯସ୍ତଥା । ଅଜିତଶ୍ଚ ମହାଭାଗଃ ପୃଥୁକାସ୍ତେ ଦିଵୌକସଃ
ଅଜିଷ୍ଟ, ଶାକ୍ୟନ, ବାନପୃଷ୍ଠ, ଶାଙ୍କର, ସତ୍ୟଧୃଷ୍ଣୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ବିଜୟ ଓ ଅଜିତ—ଏହି ମହାଭାଗ ପୃଥୁକମାନେ ଦିବ୍ୟଜନ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି।
ଲେଖାଂସ୍ତଥା ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧତ । ମନୋଜଵଃ ପ୍ରଘାସସ୍ତୁ ପ୍ରଚେତାସ୍ତୁ ମହାଯଶାଃ
ଏବେ ମୁଁ ଲେଖାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି; ମୋ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ: ମନୋଜବ, ପ୍ରଘାସ, ପ୍ରଚେତା, ଓ ମହାୟଶା।
ଵାତୋ ଧ୍ରୁଵକ୍ଷିତିଶ୍ଚୈଵ ଅଦ୍ଭୁତଶ୍ଚୈଵ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଅଵନୋ ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚୈଵ ଲେଖାଃ ସମ୍ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ବାତ, ଧ୍ରୁବକ୍ଷିତି, ଅଦ୍ଭୁତ (ଶକ୍ତିଶାଳୀ), ଅବନ, ବୃହସ୍ପତି—ଏହି ଲେଖାମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ମନୋଜଵୋ ମହାଵୀର୍ଯସ୍ତେଷାମିନ୍ଦ୍ରସ୍ତଦାଭଵତ୍ । ଉନ୍ନତୋ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚୈଵ ହଵିଷ୍ମାନଙ୍ଗିରଃସୁତଃ
ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ମନୋଜବ ଇନ୍ଦ୍ର ହେଲେ; ଉନ୍ନତ, ଭାର୍ଗବ ଓ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁଅ ହବିଷ୍ମାନ।
ସୁଧାମା କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵାସିଷ୍ଠୋ ଵିରଜସ୍ତଥା । ଅତିମାନଶ୍ଚ ପୌଲସ୍ତ୍ଯଃ ସହିଷ୍ଣୁଃ ପୌଲହସ୍ତଥା । ମଧୁରା ତ୍ରେଯ ଇତ୍ଯେତେ ସପ୍ତ ଵୈ ଚାକ୍ଷୁଷେଽନ୍ତରେ
ସୁଧାମା, କାଶ୍ୟପ, ବାସିଷ୍ଠ, ବିରଜ, ଅତିମାନ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ସହିଷ୍ଣୁ, ପୌଲହ, ମଧୁରା ଓ ତ୍ରେୟ—ଏହି ସପ୍ତଜନ ଚାକ୍ଷୁଷ ଅନ୍ତରାଳର।
ଊରୁଃ ପୂରୁଃ ଶତଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତପସ୍ଵୀ ସତ୍ଯଵାକ୍ କୃତିଃ । ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁଦତିରାତ୍ରଶ୍ଚ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚେତି ତେ ନଵ
ଊରୁ, ପୁରୁ, ଶତଦ୍ୟୁମ୍ନ, ତପସ୍ବୀ, ସତ୍ୟବାକ୍, କୃତି, ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୁଦ, ଅତିରାତ୍ର ଓ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ—ଏହେମାନେ ନଅଜଣ।
ଅଭିମନ୍ଯୁଶ୍ଚ ଦଶମୋ ନାଦ୍ଵଲେଯା ମନୋଃ ସୁତାଃ । ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯ ସୁତା ହ୍ଯେତେ ଷଷ୍ଠଂ ଚୈଵ ତଦନ୍ତରମ୍
ଅଭିମନ୍ୟୁ ଦଶମ; ଏହେମାନେ ନାଦ୍ବାଳୀ ଜନିତ ମନୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ; ଏହେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଚାକ୍ଷୁଷଙ୍କ ପୁଅ, ଛଅଟିଏ କ୍ରମର।
ଵୈଵସ୍ଵତେନ ସଙ୍ଖ୍ଯାତସ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଗୋ ମହାତ୍ମନଃ । ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଚ କଥିତଂ ଵୈ ମଯା ଦ୍ଵିଜାଃ
ବୈବସ୍ବତ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ଗଣନା କରାଯାଇଛି; ମୁଁ ଏହାକୁ ବିସ୍ତୃତ ଓ କ୍ରମିକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।
ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦଃ ସମ୍ଭୂତଃ କଶ୍ଯପାନ୍ଵଯେ । ତସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ଯେଽପ୍ଯନ୍ଯେ ତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ଯଥାତଥମ୍ ॥୨.୧.
ଚାକ୍ଷୁଷଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କାଶ୍ୟପ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ବଂଶରେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଠିକ୍ ଭାବେ କୁହ।