ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ପୁତ୍ରୋଽଶ୍ଵମେଧ ଦତ୍ତୋଽଭୂଚ୍ଛତାନୀକସ୍ଯ ଵୀର୍ଯ୍ଯଵାନ୍। ପୁତ୍ରୋଽଶ୍ଵମେଧଦତ୍ତାଦ୍ଵୈ ଜାତଃ ପରପୁରଂଜଯଃ ।। ୩୭.

ଶତନୀକଙ୍କ ପୁଅ ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତ, ଶୂର ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ। ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତଙ୍କୁ ଥିଲେ ପୁଅ ପରପୁରଞ୍ଜୟ।

ଅଧିସାମକୃଷ୍ଣୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ସାମ୍ପ୍ରତୋଽଯଂ ମହାଯଶାଃ। ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଶାସତି ମହୀଂ ଯୁଷ୍ମାଭିରିଦମାହୃତମ୍ ।। ୩୭.

ଏବେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଅଧିସାମକୃଷ୍ଣ ରାଜ କରୁଛନ୍ତି, ଯାଙ୍କ ଶାସନରେ ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛ।

ଦୁରାପଂ ଦୀର୍ଘସତ୍ରଂ ଵୈ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଦୁଶ୍ଚରମ୍। ଵର୍ଷଦ୍ଵଯଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ।। ୩୭.

ଏହି କଠିନ ଓ ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ, ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିଲା, ଦୁଇ ବର୍ଷ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀ ପାଖରେ ହୋଇଥିଲା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ଋଷଯ ଊଚୁଃ ।। ଶ୍ରୋତୁଂ ଭଵିଷ୍ଯମିଚ୍ଛାମଃ ପ୍ରଜାନାଂ ଵୈ ମହାମତେ । ସୂତ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ନୃପୈର୍ଭାଵ୍ଯଂ ଵ୍ଯତୀତଂ କୀର୍ତ୍ତିତଂ ତ୍ଵଯା ।। ୩୭.

ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯେପରି ତୁମେ ଗତକାଳର କଥା କହିଛ, ସେପରି ଆମେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଲୋକମାନେ ଓ ରାଜାମାନେ କେମିତି ହେବେ, ସେଥିରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।

ଯତ୍ତୁ ସଂସ୍ଥାସ୍ଯତେ କୃତ୍ଯମୁତ୍ପତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଚେ ଯେ ନୃପାଃ। ଵର୍ଷାଗ୍ରତୋଽପି ପ୍ରବ୍ରୂହି ନାମତଶ୍ଚୈଵ ତାନ୍ନୃପାନ୍ ।। ୩୭.

ଭବିଷ୍ୟତରେ କଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବ ଓ କେଉଁ ରାଜା ଆସିବେ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ସହିତ ଆମକୁ କହ, ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

କାଲଂ ଯୁଗପ୍ରମାଣଞ୍ଚ ଗୁଣଦୋଷାନ୍ ଭଵିଷ୍ଯତଃ। ସୁଖଦୁଃଖେ ପ୍ରଜାନାଞ୍ଚ ଧର୍ମତଃ କାମତୋଽର୍ଥତଃ ।। ୩୭.

ସମୟ, ଯୁଗର ମାପ, ଭବିଷ୍ୟତର ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ ଅନୁସାରେ ସୁଖ ଦୁଃଖ — ସବୁ କଥା ଆମକୁ କହ।

ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରସଙ୍ଖ୍ଯାଯ ପୃଚ୍ଛତାଂ ବ୍ରୂହି ତତ୍ଵତଃ। ସ ଏଵମୁକ୍ତୋ ମୁନିଭିଃ ସୂତୋ ବୁଦ୍ଧିମତାଂ ଵରଃ। ଆଚଚକ୍ଷେ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍ ।। ୩୭.

ଏହି ସବୁ ବିଷୟ ଭାବି ଆମେ ପଚାରୁଛୁ, ସତ୍ୟ କଥା କହ। ଏପରି ଋଷିମାନେ କହିବା ପରେ, ସବୁଠାରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସୂତ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ଯେପରି ଦେଖିଥିଲେ ଓ ଶୁଣିଥିଲେ, ସେପରି କଥା କହିଲେ।

ଯଥା ମେ କୀର୍ତ୍ତିତଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାସେନାଦ୍ଭୁତକର୍ମ୍ମଣା। ଭାଵ୍ଯଂ କଲିଯୁଗଞ୍ଚୈଵ ତଥା ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ତୁ ।। ୩୭.

ଯେପରି ମତେ ବିଶ୍ମୟକର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟାସଦେବ ସମସ୍ତ କଥା କହିଥିଲେ, ସେପରି ଆସନ୍ତା କଳିଯୁଗ ଓ ମନ୍ବନ୍ତରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ।

ଅନାଗତାନି ସର୍ଵାଣି ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧତ। ଅତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଵୃପାସ୍ତୁ ଯେ ।। ୩୭.

ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଯେଉଁ ସବୁ ଘଟିବ, ସେସବୁ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ। ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି।

ଐଲାଂଶ୍ଚୈଵ ତଥେକ୍ଷ୍ଵାକୂନ୍ ସୌଦ୍ଯୁମ୍ନାଂଶ୍ଚୈଵ ପାର୍ଥିଵାନ୍। ଯେଷୁ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯତେ କ୍ଷେତ୍ରଣୈକ୍ଷ୍ଵାକଵମିଦଂ ଶୁଭମ୍ ।। ୩୭.

ଏହି ଶୁଭ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଭୂମିରେ ଯେଉଁ ଆଇଳ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ସୌଦ୍ୟୁମ୍ନ ରାଜବଂଶ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ।

ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ କୀର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଭଵିଷ୍ଯେ ପଠିତାନ୍ନୃପାନ୍। ତେଭ୍ଯଃ ପରେ ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ମହୀକ୍ଷିତଃ ।। ୩୭.

ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ହେବେ, ସେମାନଙ୍କ ସବୁଙ୍କୁ ନାମ ସହିତ କହିବି। ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

କ୍ଷତ୍ରାଃ ପାରଶଵାଃ ଶୂଦ୍ରାସ୍ତଥା ଯେ ଚ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ। ଅନ୍ଧାଃ ଶକାଃ ପୁଲିନ୍ଦାଶ୍ଚ ତୂଲିକା ଯଵନୈଃ ସହ ।। ୩୭.

କ୍ଷତ୍ରିୟ, ପାରଶବ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ; ଅନ୍ଧ, ଶକ, ପୁଲିନ୍ଦ, ତୁଲିକା ଏବଂ ଯବନମାନେ ସହ।

କୈଵର୍ତ୍ତାଭୀରଶବରା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତଯଃ। ଵର୍ଷାଗ୍ରତଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାମତଶ୍ଚୈଵ ତାନ୍ନୃପାନ୍ ।। ୩୭.

କୈବର୍ତ୍ତ, ଅଭୀର, ଶବର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତିମାନେ; ବର୍ଷ ଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ରାଜାମାନେ କିଏ ହେବେ, ତାହା ମଧ୍ୟ।

ଅଧିସାମକୃଷ୍ଣଃ ସୋଽଯଂ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ପୌରଵାନ୍ନୃପଃ। ତସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯେ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଭଵିଷ୍ଯେ ତାଵତୋ ନୃପାନ୍ ।। ୩୭.

ଏହି ଅଧିସାମକୃଷ୍ଣ ଏବେ ପୌରବ ବଂଶରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ବଂଶରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେଉଁମାନେ ରାଜା ହେବେ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କ୍ରମକ୍ରମେ କହିବି।

ଅଧିସାମକୃଷ୍ଣପୁତ୍ରୋ ନିର୍ଵକ୍ରେ ଭଵିତା କିଲ। ଗଙ୍ଗଯାପହୃତେ ତସ୍ମିନ୍ନଗରେ ନାଗସାହ୍ଵଯେ। ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ତଂ ସୁଵାସଞ୍ଚ କୌଶାମ୍ବ୍ଯାଂ ସ ନିଵତ୍ସ୍ଯତି ।। ୩୭.

ଅଧିସାମକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ନିର୍ବକ୍ର ହେବେ। ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ଯେତେବେଳେ ନାଗସାହ୍ୱୟ ନାମକ ସହରକୁ ଭାସି ନେବ, ସେତେବେଳେ ସେ ଏହି ସହର ଓ ତାଙ୍କର ଭଲ ଘରକୁ ଛାଡି ଦେଇ କୌଶାମ୍ବୀରେ ବସିବେ।

ଭଵିଷ୍ଯଦୁଷ୍ଣସ୍ତତ୍ପୁତ୍ର ଉଷ୍ଣାଚ୍ଚିତ୍ରରଥଃ ସ୍ମୃତଃ। ଶୁଚିଦ୍ରଥଶ୍ଚିତ୍ରରଥାଦ୍‌ଵୃତିମାଂଶ୍ଚ ଶୁଚିଦ୍ରଥାତ୍ ।। ୩୭.

ନିର୍ବକ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଉଷ୍ଣ ହେବେ, ଉଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ଚିତ୍ରରଥ ହେବେ। ଚିତ୍ରରଥଙ୍କଠାରୁ ଶୁଚିଦ୍ରଥ ଓ ଶୁଚିଦ୍ରଥଙ୍କଠାରୁ ବୃତିମାନ୍ ହେବେ।

ସୁଷେଣୋ ଵୈ ମହାଵୀର୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହାଯଶାଃ। ତସ୍ମାତ୍ସୁଷେଣାଦ୍ଭଵିତା ସୁତୀର୍ଥୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ ।। ୩୭.

ବୃତିମାନ୍ଙ୍କଠାରୁ ବିଶାଳ ଶକ୍ତି ଓ ଖ୍ୟାତି ଥିବା ସୁଷେଣ ହେବେ। ସୁଷେଣଙ୍କଠାରୁ ସୁତୀର୍ଥ ନାମକ ରାଜା ହେବେ।

ରୁଚଃ ସୁତୀର୍ଥାଦ୍ଭଵିତା ତ୍ରିଚକ୍ଷୋ ଭଵିତା ତତଃ। ତ୍ରିଚକ୍ଷସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ଭଵିତା ଵୈ ସୁଖୀବଲଃ ।। ୩୭.

ସୁତୀର୍ଥଙ୍କଠାରୁ ରୁଚ ହେବେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ତ୍ରିଚକ୍ଷୁ ହେବେ। ତ୍ରିଚକ୍ଷୁଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୁଖୀବଳ ହେବେ।

ସୁଖୀବଲସୁତଶ୍ଚାପି ଭାଵ୍ଯୋ ରାଜା ପରିପ୍ଲୁତଃ। ପରିପ୍ଲୁତସୁତଶ୍ଚାପି ଭଵିତା ସୁନଯୋ ନୃପଃ ।। ୩୭.

ସୁଖୀବଳଙ୍କ ପୁଅ ପରିପ୍ଲୁତ ନାମକ ରାଜା ହେବେ। ପରିପ୍ଲୁତଙ୍କ ପୁଅ ସୁନୟ ନାମକ ରାଜା ହେବେ।

ମେଧାଵୀ ସୁନଯସ୍ଯାଥ ଭଵିଷ୍ଯତି ନରାଧିପଃ। ମେଧାଵିନଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ଦଣ୍ଡପାଣିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୩୭.

ସୁନୟଙ୍କ ପୁଅ ମେଧାବୀ ରାଜା ହେବେ। ମେଧାବୀଙ୍କ ପୁଅ ଦଣ୍ଡପାଣି ହେବେ।

ଦଣ୍ଡପାଣେର୍ନିରାମିତ୍ରେ ନିରାମିତ୍ରାଚ୍ଚ କ୍ଷେମକଃ। ପଞ୍ଚଵିଂଶନୃପା ହ୍ଯେତେ ଭଵିଷ୍ଯାଃ ପୂର୍ଵଵଂଶଜାଃ ।। ୩୭.

ଦଣ୍ଡପାଣିଙ୍କଠାରୁ ନିରାମିତ୍ର ଓ ନିରାମିତ୍ରଙ୍କଠାରୁ କ୍ଷେମକ ହେବେ। ଏହିପରି ପୂର୍ବଜ ବଂଶର ପଚିଶ ଜଣ ରାଜା ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବେ।

ଅତ୍ରାନୁଵଂଶଶ୍ଲୋକୋଽଯଂ ଗୀତୋ ଵିପ୍ରୈଃ ପୁରାଵିଦୈଃ। ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଯୋ ଯୋନିର୍ଵଂଶୋ ଦେଵର୍ଷିସତ୍କୃତଃ ।। ୩୭.

ଏଠାରେ ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥିଲେ — 'ଯେ ବଂଶକୁ ଦେବଋଷିମାନେ ସମ୍ମାନ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ବଂଶ ହେଉଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଉତ୍ସ।'

କ୍ଷେମକଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜାନଂ ସଂସ୍ଥାଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ଵୈ କଲୌ। ଇତ୍ଯେଷ ପୌରଵୋ ଵଂଶୋ ଯଥାଵଦନୁକୀର୍ତ୍ତିତଃ ।। ୩୭.

କ୍ଷେମକ ରାଜା ହେବା ପରେ କଳିଯୁଗରେ ଏହି ବଂଶର ଶେଷ ହେବ। ଏହିପରି ଭଳି ଭାବରେ ପୌରବ ବଂଶର କଥା ଠିକ୍ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।

ଧୀମତଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରସ୍ଯ ହ୍ଯର୍ଜୁନସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଅତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଇକ୍ଷ୍ଵାକୂଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।। ୩୭.

ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ମହାତ୍ମା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପରେ ଏବେ ମୁଁ ମହାତ୍ମା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର କଥା କହିବି।

ବୃହଦ୍ରଥସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ଵୀରୋ ରାଜା ବୃହତ୍କ୍ଷଯଃ । ତତଃ କ୍ଷଯଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ଵତ୍ସଵ୍ଯୂହସ୍ତତଃ କ୍ଷଯାତ୍ ।। ୩୭.

ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ତି ବିର ରାଜା ବୃହତ୍କ୍ଷୟ ହେବେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ କ୍ଷୟ ଓ କ୍ଷୟଙ୍କଠାରୁ ବତ୍ସବ୍ୟୂହ ହେବେ।

ଵତ୍ସଵ୍ଯୂହାତ୍ପ୍ରତିଵ୍ଯୂହସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଦିଵାକରଃ। ଯଶ୍ଚ ସାଂପ୍ରତମଧ୍ଯାସ୍ତ ଅଯୋଧ୍ଯାଂ ନଗରୀଂ ନୃପଃ ।। ୩୭.

ବତ୍ସବ୍ୟୂହଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତିବ୍ୟୂହ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦିବାକର ହେବେ, ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅୟୋଧ୍ୟା ସହରରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।

ଦିଵାକରସ୍ଯ ଭଵିତା ସହଦେଵୋ ମହାଯଶାଃ। ସହଦେଵସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ବୃହଦଶ୍ଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୩୭.

ଦିବାକରଙ୍କ ପୁଅ ମହାଖ୍ୟାତି ସହିତ ସହଦେବ ହେବେ। ସହଦେବଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବୃହଦଶ୍ୱ ହେବେ।

ତସ୍ଯ ଭାନୁରଥୋ ଭାଵ୍ଯଃ ପ୍ରତୀତାଶ୍ଵଶ୍ଚ ତତ୍ସୁତଃ। ପ୍ରତୀତାଶ୍ଵସୁତଶ୍ଚାପି ସୁପ୍ରତୀତୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୩୭.

ତାଙ୍କର ପୁଅ ଭାନୁରଥ ଓ ଭାନୁରଥଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତୀତାଶ୍ୱ ହେବେ। ପ୍ରତୀତାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ସୁପ୍ରତୀତ ହେବେ।

ସହଦେଵଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ସୁନକ୍ଷତ୍ରଶ୍ଚ ତତ୍ସୁତଃ ।। ୩୭.

ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହଦେବ ଓ ସହଦେବଙ୍କ ପୁଅ ସୁନକ୍ଷତ୍ର ହେବେ।