ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଅଥ ଵୈ ଚ୍ଯଵନାଦ୍ଧୀମାନ୍ ସୁଦାସଃ ସମପଦ୍ଯତ। ସୌଦାସଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ସୋମକସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ।। ୩୭.

ଚ୍ୟବନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନବାନ୍ ସୁଦାସ ଜନ୍ମିଲେ। ସୁଦାସଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଲେ ସୌଦାସ, ସହଦେବ ଏବଂ ସୋମକ।

ଅଜମୀଢଃ ପୁନର୍ଜାତଃ କ୍ଷୀଣେ ଵଂଶେ ସ ସୋମକଃ। ସୋମକସ୍ଯ ସୁତୋ ଜନ୍ତୁର୍ହତେ ତସ୍ମିଞ୍ଛତଂ ଵିଭୋ ।। ୩୭.

ବଂଶ ଶୁନ୍ୟ ହେବାବେଳେ ଆଜମୀଢ଼ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଆଜମୀଢ଼ଙ୍କ ପୁଅ ସୋମକ, ଏବଂ ସେଇ ମହାନ ସୋମକଙ୍କୁ ଏକଶ ଝିଅ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ।

ପୁଷାଣାମଜମୀଢସ୍ଯ ସୋମକତ୍ଵେ ମହାତ୍ମନଃ। ତେଷାଂ ଯଵୀଯାନ୍ ପୃଷତୋ ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ପିତାମହଃ ।। ୩୭.

ଆଜମୀଢ଼ଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ମହାନ୍ୟା ସୋମକଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁଅ ପୃଷତ, ଯିଏ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଠାକୁରଦା।

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ଚ ତତ୍ସୁତଃ। ମହିଷୀ ଚାଜମୀଢସ୍ଯ ଧୂମିନୀ ପୁତ୍ରଗର୍ଧିନୀ ।। ୩୭.

ପୃଷତଙ୍କ ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ। ଆଜମୀଢ଼ଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ରାନୀ ଧୂମିନୀ, ସେ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମାଇଥିଲେ।

ପୁନର୍ଭଵେ ତପସ୍ତେପେ ଶତଂ ଵର୍ଷାଣି ଦୁଶ୍ଚରମ୍। ହୁତାଗ୍ନ୍ଯନିଦ୍ରା ହ୍ଯଭଵତ୍ ପଵିତ୍ରମିତଭୋଜନା ।। ୩୭.

ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେ ଝିଅ ଶତ ବର୍ଷ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେ ଅତି କମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ଯଜ୍ଞ ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ଜାଗିଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରହିଥିଲେ।

ଅହୋରାତ୍ରଂ କୁଶେଷ୍ଵେଵ ସୁଷ୍ଵାପ ସୁମହାଵ୍ରତା। ତସ୍ଯାଂ ଵୈ ଧୂମ୍ରଵର୍ଣାଯାମଜମୀଢଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।। ୩୭.

ସେ ମହାବ୍ରତା ଝିଅ ଦିନ ରାତି କୁଶ ଘାସ ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣା ରୂପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଜମୀଢ଼ ଜନ୍ମିଲେ।

ଋକ୍ଷଂ ସଂଜନଯାମାସ ଧୂମ୍ରଵର୍ଣ ସିତାଗ୍ରଜମ୍। ଋକ୍ଷାତ୍ ସଂଵରଣୋ ଜଜ୍ଞେ କୁରୁଃ ସଂଵରଣାଦଭୂତ୍ ।। ୩୭.

ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣାଙ୍କୁ ଆଜମୀଢ଼ ଋକ୍ଷ ନାମକ ପୁଅ, ଯିଏ ସିତାଙ୍କ ଭାଇ, ଜନ୍ମାଇଲେ। ଋକ୍ଷଠାରୁ ସଂବରଣ ଜନ୍ମିଲେ, ସଂବରଣଠାରୁ କୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ।

ଯଃ ପ୍ରଯାଗଂ ପଦାକ୍ରମ୍ଯ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଞ୍ଚକାର ହ। କୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ସୁମହାତେଜା ଵର୍ଷାଣି ସୁବହୂନ୍ଯଥ ।। ୩୭.

ଯିଏ ପ୍ରୟାଗକୁ ପହଞ୍ଚି, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ସେଇ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁରୁଷ ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭୂମିକୁ ଚାଷ କରିଥିଲେ।

କୃଷ୍ଯମାଣେ ତଦା ଶକ୍ରସ୍ତତ୍ରାସ୍ଯ ଵରଦୋ ବଭୌ। ପୁଣ୍ଯଞ୍ଚ ରମଣୀଯଞ୍ଚ ପୁଣ୍ଯକୃଦ୍ଭିର୍ନିଷେଵିତମ୍ ।। ୩୭.

ସେତିବେଳେ ଚାଷ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସେ ଭୂମି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ ହେଲା, ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ଏଠି ବାସ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ତସ୍ଯାନ୍ଵଵାଯଜାଃ ଖ୍ଯାତାଃ କୁରଵୋ ନୃପସତ୍ତମାଃ। କୁରୋସ୍ତୁ ଦଯିତାଃ ପୁତ୍ରାଃ ସୁଧନ୍ଵା ଜହ୍ନୁରେଵ ଚ ।। ୩୭.

ତାଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କୁରୁ ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। କୁରୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ ଥିଲେ ସୁଧନ୍ୱା ଓ ଜହ୍ନୁ।

ପରିକ୍ଷିତୋ ମହାରାଜଃ ପୁତ୍ରକଶ୍ଚାରିମର୍ଦନଃ। ସୁଧନ୍ଵନସ୍ତୁ ଦାଯାଦଃ ସୁହୋତ୍ରୋ ମତିମାନ୍ ସ୍ମୃତଃ ।। ୩୭.

ପରିକ୍ଷିତ ଏକ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଅରିମର୍ଦ୍ଦନ। ସୁଧନ୍ୱାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ସୁହୋତ୍ର, ଯିଏ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବୋଲି ପରିଚିତ।

ଚ୍ଯଵନସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ରାଜା ଧର୍ମାର୍ଥକୋଵିଦଃ। ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ କୃତଃ ପୁତ୍ର ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞୈର୍ମହାତପାଃ ।। ୩୭.

ସୁହୋତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଚ୍ୟବନ, ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ। ଚ୍ୟବନଙ୍କର ପୁଅ କୃତ, ଯିଏ ଉଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା ସହିତ ବଳିଦାନ କରିଥିଲେ।

ଵିଶ୍ରୁତଂ ଜନଯାମାସ ପୁତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରସଖଂ ନୃପଃ। ଵିଦ୍ଯୋପରିଚରଂ ଵୀରଂ ଵସୁଂ ନାମାନ୍ତରିକ୍ଷଗମ୍ ।। ୩୭.

ସେଇ ରାଜା ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଏବଂ ବୀର ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଥିଲା ବସୁ, ଯିଏ ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ବିଦ୍ୟୋପରିଚର ବୋଲି ଖ୍ୟାତ।

ଵିଦ୍ଯୋପରିଚରାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ଗିରିକା ସପ୍ତ ସୂନଵଃ। ମହାରଥୋ ଭଗଧରୋ ଵିଶ୍ରୁତୋ ଯୋ ବୃହଦ୍ରଥଃ ।। ୩୭.

ବିଦ୍ୟୋପରିଚରଙ୍କୁ ଗିରିକା ଦ୍ୱାରା ସାତିଜଣ ପୁଅ ହେଲେ: ମହାରଥ, ଭଗଧର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୃହଦ୍ରଥ,

ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ରହଃ କୁଶଶ୍ଚୈଵ ଯମାହୁର୍ମଣିଵାହନମ୍। ମାଥୈଲ୍ଯଶ୍ଚ ଲଲିତ୍ଥଶ୍ଚ ମତ୍ସ୍ଯକାଲଶ୍ଚ ସପ୍ତମଃ ।। ୩୭.

ପ୍ରତ୍ୟାଗ୍ରହ, କୁଶ (ଯିଏ ମଣିବାହନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ), ମାଥୈଲ୍ୟ, ଲଳିତ୍ଥ ଓ ସପ୍ତମ ମତ୍ସ୍ୟକାଳ।

ବୃହଦ୍ରଥସ୍ଯ ଦାଯାଦଃ କୁଶାଗ୍ରୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ। କୁଶାଗ୍ରସ୍ଯାତ୍ମଜଶ୍ଚୈଵ ଋଷଭୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।। ୩୭.

ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁଶାଗ୍ର। କୁଶାଗ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ବଳଶାଳୀ ଋଷଭ।

ଋଷଭସ୍ଯାପି ଦାଯାଦଃ ପୁଷ୍ପଵାନ୍ନାମ ଧାର୍ମିକଃ। ଵିକ୍ରାନ୍ତସ୍ତସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ରାଜା ସତ୍ଯହିତଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୩୭.

ଋଷଭଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ଧାର୍ମିକ ପୁଷ୍ପବାନ୍। ପୁଷ୍ପବାନ୍ଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶୂର ରାଜା ସତ୍ୟହିତ।

ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସୁଧନ୍ଵା ଚ ତସ୍ମାଦୂର୍ଜ୍ଜଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଊର୍ଜ୍ଜସ୍ଯ ନଭସଃ ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।। ୩୭.

ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ସୁଧନ୍ୱା, ତାଙ୍କୁଠାରୁ ଉର୍ଜ୍ଜ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ଥିଲେ। ଉର୍ଜ୍ଜଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ନଭସ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ବଳଶାଳୀ ଜନ୍ମିଲେ।

ଶକଲେ ଦ୍ଵେ ସ ଵୈ ଜାତୋ ଜରଯା ସନ୍ଧିତସ୍ତୁ ସଃ। ଜରାସନ୍ଧୋ ମହାବାହୁର୍ଜରଯା ସନ୍ଧିତସ୍ତୁ ସଃ ।। ୩୭.

ସେ ଦୁଇ ଅଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ବୟସର ଶକ୍ତିରେ ଦୁଇଏ ଅଂଶ ଏକାତ୍ମକ ହେଲା। ଜରାସନ୍ଧ, ଯିଏ ବିଶାଳ ବାହୁଶାଳୀ, ସେପରି ଜରା ଦ୍ୱାରା ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।

ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଜେତାଽସୌ ଜରାସନ୍ଧୋ ମହାବଲଃ। ଜରାସନ୍ଧସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ସହଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।। ୩୭.

ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜରାସନ୍ଧ। ଜରାସନ୍ଧଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରତାପଶାଳୀ ସହଦେବ।

ସହତେଵାତ୍ମଜଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୋମାଧିଃ ସୁମହାତପାଃ। ଶ୍ରୁତଶ୍ରୁଵସ୍ତୁ ସୋମାଧେର୍ମାଗଧଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ ।। ୩୭.

ସହଦେବଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୋମାଧି, ଯିଏ ଅତି ତପସ୍ବୀ ଥିଲେ। ସୋମାଧିଠାରୁ ଶ୍ରୁତଶ୍ରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ମାଗଧ ବୋଲି ପରିଚିତ।

ପରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ବଭୂଵ ଜନମେଜଯଃ। ଶ୍ରୁତସେନସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ଭୀମସେନୋଽପି ନାମତଃ ।। ୩୭.

ପରିକ୍ଷିତଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ ଜନମେଜୟ। ଶ୍ରୁତସେନଙ୍କର ପୁଅ ଭୀମସେନ, ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ।

ଜହ୍ନୁସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍ପୁତ୍ରଂ ସୁରଥଂ ନାମ ଭୂମିପମ୍। ସୁରଥସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ଵୀରୋ ରାଜା ଵିଦୂରଥଃ ।। ୩୭.

ଜହ୍ନୁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୁରଥଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଭୂମିର ଶାସକ ଥିଲେ। ସୁରଥଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ବୀର ରାଜା ବିଦୂରଥ।

ଵିଦୂରଥସୁତଶ୍ଚାପି ସାର୍ଵଭୌମ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ। ସାର୍ଵଭୌମା ଜ୍ଜଯତ୍ସେନ ଆରାଧିସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ।। ୩୭.

ବିଦୂରଥଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ସାର୍ବଭୌମ, ଏହିପରି ଶ୍ରୁତି ଅଛି। ସାର୍ବଭୌମଙ୍କର ପୁଅ ଜୟତ୍ସେନ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଆରାଧିତ।

ଆରାଧିତୋ ମହାସତ୍ତ୍ଵ ଅଯୁତାଯୁସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ । ଅକ୍ରୋଧନୋଽଯୁତାଯୋଽସ୍ତୁ ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵାତିଥିଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୩୭.

ଆରାଧିତ, ଯିଏ ମହାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କୁ ଅୟୁତାୟୁ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ଅୟୁତାୟୁଙ୍କର ପୁଅ ଅକ୍ରୋଧନ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଦେବାତିଥି ଜନ୍ମିଲେ।

ଦେଵାତିଥେସ୍ତୁ ଦାଯାଦ ଋକ୍ଷ ଏଵ ବଭୂଵ ହ। ଭୀମସେନସ୍ତଥା ଋକ୍ଷାଦ୍ଦିଲୀପସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ।। ୩୭.

ଦେବାତିଥିଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ ଋକ୍ଷ। ଋକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ଭୀମସେନ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦିଳୀପ।

ଦିଲୀପସୂନୁଃ ପ୍ରତିପସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାସ୍ତ୍ରଯଃ ସ୍ମୃତାଃ। ଦେଵାପିଃ ଶନ୍ତନୁଶ୍ଚୈଵ ବାହ୍ଲୀକଶ୍ଚୈଵ ତେ ତ୍ରଯଃ ।। ୩୭.

ଦିଳୀପଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରତିପ, ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ: ଦେବାପି, ଶାନ୍ତନୁ ଓ ବାହ୍ଲୀକ — ଏହି ତିନିଜଣ ପରିଚିତ।

ବାହ୍ଲୀକସ୍ଯ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସପ୍ତବାହ୍ଲୀଶ୍ଵରୋ ନୃପଃ। ବାହ୍ଲୀକସ୍ଯ ସୁତଶ୍ଚୈଵ ସୋମଦତ୍ତୋ ମହାଯଶାଃ ।। ୩୭.

ବାହ୍ଳିକ ରାଜା ସାତିଟି ବାହ୍ଳିକ ଦେଶର ଅଧିପତି ବୋଲି ଜଣାଯାଉଛନ୍ତି। ବାହ୍ଳିକଙ୍କ ପୁଅ ସୋମଦତ୍ତ ମହାନ ବିଖ୍ୟାତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ଜଜ୍ଞିରେ ସୋମଦତ୍ତାତ୍ତୁ ଭୂରିର୍ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ଶଲଃ । ଦେଵାପିସ୍ତୁ ପ୍ରଵଵ୍ରାଜ ଵନଂ ଧର୍ମ୍ମପରୀପ୍ସଯା ।। ୩୭.

ସୋମଦତ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଭୂରି, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଶଳ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦେଵାପି ତୁ ଧର୍ମ ଲାଗି ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।