ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମାନୁଷୀଂ ଯୋନିଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଶ୍ଚରତେ ମହୀମ୍। ଵିହାରାର୍ଥଂ ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ସାନ୍ଦୀପନିପୁରଃସରମ୍ ।। ୩୬.

ସେ ମାନବ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ଚାଲିଥିଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିହାର କରିବା ପାଇଁ, ସାନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ଥିଲେ।

ଯତ୍ର କଂସଞ୍ଚ ଶାଲ୍ଵଞ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଦଞ୍ଚ ମହାସୁରମ୍। ଅରିଷ୍ଟଂ ଵୃଷଭଞ୍ଚୈଵ ପୂତନାଂ କେଶିନଂ ହଯମ୍ ।। ୩୬.

ସେଠାରେ ସେ କଂସ, ଶାଲ୍ବ, ଦ୍ୱିବିଦ ମହାସୁର, ଅରିଷ୍ଟ, ବୃଷଭ, ପୂତନା, କେଶୀ ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

ନାଗଂ କୁଵଲଯାପୀଡଂ ମଲ୍ଲରାଜଗୃହାଧିପମ୍। ଦୈତ୍ଯାନ୍ ମାନୁଷଦେହସ୍ଥାନ୍ ସୂଦଯାମାସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।। ୩୬.

ସେ ନାଗ କୁବଳୟାପୀଡ଼, ମଲ୍ଲ ରାଜ ଗୃହର ଅଧିପତି ଓ ମାନବ ଦେହରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦାୟତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦ୍ୱାରା ବଧ କଲେ।

ଛିନ୍ନଂ ବାହୁସହସ୍ରଞ୍ଚ ବାଣସ୍ଯାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣଃ । ନରକଶ୍ଚ ହତଃ ସଙ୍ଖଯେ ଯଵନଶ୍ଚ ମହାବଲଃ ।। ୩୬.

ବାଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ହଜାର ବାହୁ କାଟିଦେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ନରକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯବନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

ହୃତାନି ଚ ମହୀପାନାଂ ସର୍ଵରତ୍ନାନି ତେଜସା। ଦୁରାଚାରା ଶ୍ଚ ନିହତାଃ ପାର୍ଥିଵା ଯେ ରସାତଲେ ।। ୩୬.

ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କର ରତ୍ନ ତାଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତିରେ ନେଇନେଲେ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନେ ପାତାଳରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ନାଶ ହେଲେ।

ଏତେ ଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵା ମହାତ୍ମନଃ। ଅସ୍ମିନ୍ନେଵ ଯୁଗେ କ୍ଷୀଣେ ସନ୍ଧ୍ଯା ଶ୍ଲିଷ୍ଟେ ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୩୬.

ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଅବତାରଗୁଡିକ ଲୋକଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ହୁଏ; ଏହି ଯୁଗ ଶେଷ ହେବା ସମୟରେ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଯୁଗ ଏକାତ୍ମ ହେଇ ଆସିବ।

କଲ୍କିର୍ଵିଷ୍ଣୁଯଶା ନାମ ପାରାଶର୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଦଶମୋ ଭାଵ୍ଯସମ୍ଭୂତୋ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯପୁରଃସରଃ ।। ୩୬.

କଳ୍କି, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁୟଶା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପାରାଶର ବଂଶର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦଶମ ଅବତାର ଭାବରେ ଆସିବେ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ।

ଅନୁକର୍ଷନ୍ ସର୍ଵସେନାଂ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥସଙ୍କୁଲାମ୍। ପ୍ରଗୃହୀତାଯୁଧୌର୍ଵିପ୍ରୈର୍ଵୃତଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ ।। ୩୬.

ସେ ସମସ୍ତ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥରେ ଭରିତ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶତ-ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଘିରି ନେଇବେ।

ନାତ୍ଯର୍ଥଂ ଧାର୍ମିକା ଯେ ଚ ଯେ ଚ ଧର୍ମଦ୍ଵିଷଃ ଵ୍କଚିତ୍। ଈଦୀଚ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯଦେଶାଂଶ୍ଚ ତଥା ଵିନ୍ଧ୍ଯାପରାନ୍ତିକାନ୍ ।। ୩୬.

ଯେମାନେ ଅତି ଧାର୍ମିକ ନୁହଁନ୍ତି, ଓ ଯେମାନେ ଧର୍ମର ଶତ୍ରୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗ, ମଧ୍ୟ ଦେଶ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରୁ।

ତଥୈଵ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦ୍ରଵିଜାନ୍ ସିଂହଲୈଃ ସହ। ଗାନ୍ଧାରାନ୍ ପାରଦାଂଶ୍ଚୈଵ ପହ୍ଲଵାନ୍ ଯଵନାଞ୍ଛକାନ୍ ।। ୩୬.

ତେଣୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଲୋକ, ଦ୍ରାବିଡ ଓ ସିଂହଳ ମିଶି, ଗାନ୍ଧାର, ପାରଦ, ପହ୍ଲବ, ଯବନ ଓ ଶକ ମାନେ।

ତୁଷାରାନ୍ ବର୍ବରାଂଶ୍ଚୈଵ ପୁଲିନ୍ଦାନ୍ ଦରଦାନ୍ ଖସାନ୍ । ଲମ୍ପାକାନନ୍ଧକାନ୍ ରୁଦ୍ରାନ୍ କିରାତାଂଶ୍ଚୈଵ ସ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୩୬.

ତୁଷାର, ବର୍ବର, ପୁଲିନ୍ଦ, ଦରଦ, ଖସ, ଲମ୍ପାକ, ଅନ୍ଧକ, ରୁଦ୍ର ଓ କିରାତ ମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବେ।

ପ୍ରଵୃତ୍ତଚକ୍ରୋବଲଵାନ୍ ମ୍ଲେଚ୍ଛାନାମନ୍ତକୃଦ୍ବଲୀ। ଅଦୃଶ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପୃଥିଵୀଂ ଵିଚରିଷ୍ଯତି ।। ୩୬.

ଚକ୍ରର ଶକ୍ତି ନେଇ, ବଳଶାଳୀ ହୋଇ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେର ନାଶକ ଭାବେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବେ।

ମାନଵଃ ସ ତୁ ସଂଜଜ୍ଞେ ଦେଵସ୍ଯାଂଶେନ ଧୀମତଃ । ପୂର୍ଵଜନ୍ମନି ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯଃ ପ୍ରମିତିର୍ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ।। ୩୬.

ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଜଣେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେବେ; ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଥିଲେ, ପ୍ରମିତି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରବଳ।

ଗାତ୍ରେଣ ଵୈ ଚନ୍ଦ୍ରସମଃ ପୂର୍ଣେ କଲିଯୁଗେଽଭଵତ୍। ଇତ୍ଯେତାସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଦଶ ସମ୍ଭୂତଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୩୬.

ତାଙ୍କର ଦେହ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ହେବ; କଳିଯୁଗ ଶେଷରେ ସେ ଅବତରିବେ। ଏହି ଦଶ ଅବତାର ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି।

ତଂ ତଂ କାଲଞ୍ଚ କାର୍ଯଞ୍ଚ ତତ୍ତଦୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ କାରଣମ୍। ଅଂଶେନ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ତାସ୍ତା ଯୋନୀଃ ପ୍ରପତ୍ସ୍ଯତେ ।। ୩୬.

ପ୍ରତ୍ୟେକ କାଳ, କାରଣ ଓ କାମ ପାଇଁ, ସେ ତିନି ଲୋକର ଭିନ୍ନ ଯୋନିରେ ଅଂଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ପଞ୍ଚଵିଂଶୋତ୍ଥିତେ କଲ୍ପେ ପଞ୍ଚଵିଂଶତି ଵୈ ସମାଃ। ଵିନିଘ୍ନନ୍ ସର୍ଵ୍ଵଭୂତାନି ମାନୁଷାନେଵ ସର୍ଵ୍ଵଶଃ ।। ୩୬.

ପଞ୍ଚବିଂଶତି କଳ୍ପ ଆସିଲେ, ପଞ୍ଚବିଂଶତି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ବିଶେଷ କରି ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ନାଶ କରିବେ।

କୃତ୍ଵା ବୀଜାଵଶେଷାନ୍ତୁ ମହୀଂ କ୍ରୂରେଣ କର୍ମ୍ମଣା। ସଂଶାତଯିତ୍ଵା ଵୃଷଲାନ୍ ପ୍ରାଯଶସ୍ତାନଧାର୍ମ୍ମିକାନ୍ ।। ୩୬.

ମାଟିରେ କେବଳ ମୁଠି ମୁଠି ମାନ୍ୟ ରଖି, କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ବେଶ ଅଧର୍ମିକ ଓ ଅବଜାତିମାନେକୁ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ କରିଦେବେ।

ତତଃ ସ ଵୈ ତଦା କଲ୍କିଶ୍ଚରିତାର୍ଥଃ ସସୈନିକଃ। କର୍ମଣା ନିହତା ଯେ ତୁ ସିଦ୍ଧାସ୍ତେ ତୁ ପୁନଃ ସ୍ଵଯମ୍ ।। ୩୬.

ତାପରେ, କଳ୍କି ସେନା ସହିତ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ; ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନି ସିଦ୍ଧ ହେବେ।

ଅକସ୍ମାତ୍ କୁପିତାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ମୋହିତାଃ । କ୍ଷପଯିତ୍ଵା ତୁ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ବାଵିନାର୍ଥେନ ଚୋଦିତାନ୍ ।। ୩୬.

ଅଚନ୍ତାରେ, ସେମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଏକାପର ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେବେ; ଭବିଷ୍ୟତ କାମ ପାଇଁ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନାଶ କରିଦେବେ।

ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ନିଷ୍ଠାଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି ସାନୁଗଃ। ତତୋ ଵ୍ଯତୀତେ କଲ୍କୌ ତୁ ସାମାନ୍ଯୈଃ ସହ ସୈନିକୈଃ ।। ୩୬.

ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ ସେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ନିଜ ଆଶ୍ରୟ ପାଇବେ; ତାପରେ, କଳ୍କି ଅନ୍ୟ ସାଧାରଣ ସେନା ସହିତ ବିଦାୟ ହେବେ।

ନୃପେଷ୍ଵଥ ଵିନଷ୍ଟେଷୁ ତଦା ତ୍ଵପ୍ରଗ୍ରହାଃ ପ୍ରଜାଃ। ରକ୍ଷଣେ ଵିନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ହତ୍ଵା ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯମାହଵେ ।। ୩୬.

ରାଜାମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଇଗଲେ, ଲୋକମାନେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେବେ; ରକ୍ଷା ନା ଥିଲେ, ସେମାନେ ଏକାପରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିଦେବେ।

ପରସ୍ପରହୃତାଶ୍ଵାସା ନିରାକ୍ରନ୍ଦାଃ ସୁଦୁଃଖିତାଃ। ପୁରାଣି ହିତ୍ଵା ଗ୍ରାମାଂଶ୍ଚ ତୁଲ୍ଯାସ୍ତା ନିଷ୍ପରିଗ୍ରହାଃ ।। ୩୬.

ଏକାପର ଆଶ୍ରୟ ହରାଇ, ଚିତ୍କାର ବିନା, ଅତି କଷ୍ଟ ଭୋଗି, ସେମାନେ ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ଛାଡିଦେବେ; ସମସ୍ତେ ସମାନ ଓ ନିର୍ମୋହ ହେବେ।

ପ୍ରନଷ୍ଟଶ୍ରୁତିଧର୍ମାଶ୍ଚ ନଷ୍ଟଧର୍ମାଶ୍ରମାସ୍ତଥା। ହ୍ରସ୍ଵା ଅଲ୍ପାଯୁଷଶ୍ଚୈଵ ଵନୌକସ ଇମେ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୩୬.

ତାଙ୍କର ଶ୍ରୁତି ଓ ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବ, ଧର୍ମାଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ; ସେମାନେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଓ ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତିର, ଏହି ମାନେ ଜଙ୍ଗଲ ନିବାସୀ ଭାବରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି।

ସରିତ୍ପର୍ଵତସେଵିନ୍ଯଃ ପତ୍ରମୂଲଫଲାଶନାଃ। ଚୀର ପତ୍ରାଜିନଧରାଃ ସଙ୍କରଂ ଘୋରମାସ୍ଥିତାଃ ।। ୩୬.

ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଆସପାସରେ ବସି, ପତ୍ର, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇଥିଲେ; ଚିର, ପତ୍ର କିମ୍ବା ପଶୁ ଚମଡ଼ ପିନ୍ଧି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଲଗିଥିଲେ।

ଅଲ୍ପାଯୁଷୋ ନଷ୍ଟଵାର୍ତ୍ତା ବହ୍ଵାବାଧାଃ ସୁଦୁଃଖିତାଃ। ଏଵଂ କଷ୍ଟମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ କଲିସନ୍ଧ୍ଯଂଶକେ ତଦା ।। ୩୬.

ସେମାନେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ, ଅନେକ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିଲେ; ଏଭଳି କଷ୍ଟ ଭୋଗିଥିଲେ କଳିଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶରେ।

ପ୍ରଜାଃ କ୍ଷଯଂ ପ୍ରଯାସ୍ଯନ୍ତି ସାର୍ଦ୍ଧଂ କଲିଯୁଗେନ ତୁ । କ୍ଷୀଣେ କଲିଯୁଗେ ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ଚ କୃତେ ପୁନଃ ।। ୩୬.

ଲୋକମାନେ କଳିଯୁଗ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ହେଇଯିବେ; କଳିଯୁଗ ଶେଷ ହେଲାପରେ ଏବଂ କୃତଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲାପରେ—

ପ୍ରପତ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସ୍ଵଭାଵାଦେଵ ନାନ୍ଯତା। ଇତ୍ଯେତତ୍ କୀର୍ତିତଂ ସର୍ଵଂ ଦେଵାସୁରଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ ।। ୩୬.

ସେମାନେ ସ୍ୱଭାବରେ ଯଥାଯଥିକ କାମ କରିବେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦିଗରେ ଯିବେନାହିଁ; ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ କାହାଣୀ ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି।

ଯଦୁଵଂଶପ୍ରସଙ୍ଗେନ ମହଦ୍ଵୋ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଯଶଃ । ତୁର୍ଵସୋସ୍ତୁ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପୂରୋର୍ଦ୍ରୁହ୍ଯୋରନୋସ୍ତଥା ।। ୩୬.

ଯଦୁବଂଶର କଥା ଦେଇ, ତୁମର ବଡ଼ ବୈଷ୍ଣବ ମହିମା ବର୍ଣ୍ନନା ହୋଇଛି; ଏବେ ମୁଁ ତୁର୍ବସୁ, ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ଅନୁଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି।

ତୁର୍ଵସୋସ୍ତୁ ସୁତୋ ଵହ୍ନିର୍ଵହ୍ନେର୍ଗୋଭାନୁରାତ୍ମଜଃ। ଗୋଭାନୋସ୍ତୁ ସୁତୋ ଵୀରସ୍ତ୍ରିସାନୁରପରାଜିତଃ ।। ୩୭.

ତୁର୍ବସୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବହ୍ନି, ବହ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଗୋଭାନୁ; ଗୋଭାନୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିସାନୁ, ତ୍ରିସାନୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅପରାଜିତ।