ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଵସୁଦେଵଶ୍ଚ ତାଂ ଭାର୍ଯ୍ଯାମଵାପ୍ଯ ମୁଦିତୋଽଭଵତ୍। କଂସଶ୍ଚାସ୍ଯାଵଧୀତ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ପାପକର୍ମ୍ମା ଵୃଥାମତିଃ ।। ୩୪.

ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। କଂସ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମୂର୍ଖ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।

ଋଷଯ ଊଚୁଃ ।। କ ଏଷ ଵସୁଦେଵଶ୍ଚ ଦେଵକୀ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ନନ୍ଦଗୋପସ୍ତୁ କସ୍ତ୍ଵେଷ ଯଶୋଦା ଚ ମହାଯଶାଃ। ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜନଯାମାସ ଯା ଚୈନଂ ଚାଭ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧଯତ୍ ।। ୩୪.

ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ: ବସୁଦେବ କିଏ, ଏବଂ ଯଶସ୍ବିନୀ ଦେବକୀ କିଏ? ନନ୍ଦଗୋପ କିଏ, ଏବଂ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଶୋଦା କିଏ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଓ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପାଳିଲେ?

ସୂତ ଊଵାଚ।। ପୁରୁଷାଃ କଶ୍ଯପସ୍ଯାସନ୍ନାଦିତ୍ଯାସ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯାସ୍ତଥା। ଅଥ କାମାନ୍ ମହାବାହୁର୍ଦେଵକ୍ଯାଃ ସମଵର୍ଦ୍ଧଯତ୍ ।। ୩୪.

ସୂତ କହିଲେ: ପୁରୁଷମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ବଂଶରୁ ଥିଲେ, ଜନାନୀମାନେ ଆଦିତ୍ୟ ଗୋତ୍ରରୁ। ପରେ, ଇଚ୍ଛାବଶତଃ, ପ୍ରଭଳ ବିରାଟିଏ ଦେବକୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହେଲେ।

ଅଚରତ୍ ସ ମହୀଂ ଦେଵଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍। ମୋହଯନ୍ ସର୍ଵଭୂତାନି ଯୋଗାତ୍ମା ଯୋଗମାଯଯା ।। ୩୪.

ସେ ଦେବତା ମାନବ ଶରୀର ଧାରଣ କରି ଭୂମିରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତାଙ୍କର ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଓ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ମୋହିତ କରିଲେ।

ନଷ୍ଟେ ଧର୍ମ୍ମେ ତଦା ଜଜ୍ଞେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୃଷ୍ଣିକୁଲେ ସ୍ଵଯମ୍। କର୍ତୁଂ ଧର୍ମ୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାନମସୁରାଣାଂ ପ୍ରଣାଶନମ୍ ।। ୩୪.

ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବାବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଓ ଅସୁରମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ।

ଆହୃତା ରୁକ୍ମିଣୀ କନ୍ଯା ସତ୍ଯା ନଗ୍ନଜିତସ୍ତଦା। ସାତ୍ରାଜିତୀ ସତ୍ଯଭାମା ଜାମ୍ବଵତ୍ଯପି ରୋହିଣୀ ।। ୩୪.

ରୁକ୍ମିଣୀ ବିବାହିତ ହେଲେ, ତେଣୁ ସତ୍ୟା, ନଗ୍ନଜିତଙ୍କ ଝିଅ, ସାତ୍ରାଜିତୀ, ସତ୍ୟଭାମା, ଜାମ୍ବବତୀ ଓ ରୋହିଣୀ ମଧ୍ୟ ବିବାହିତ ହେଲେ।

ଶୈବ୍ଯା ସୁଦେଵୀ ମାଦ୍ରୀ ଚ ସୁଶୀଲା ନାମ ଚାପରା। କାଲିନ୍ଦୀ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଜାଲଵାସିନୀ ।। ୩୪.

ଶୈବ୍ୟା, ସୁଦେବୀ, ମାଦ୍ରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସୁଶୀଳା ନାମକ, କାଳିନ୍ଦୀ, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା, ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଓ ଜାଲବାସିନୀ।

ଏଵମାଦୀନି ଦେଵାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଚ ଷୋଡଶ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ତୁ ଯେ ପ୍ରୋକ୍ତା ଗଣାଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ଦିଵି । ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ଦେଵୈଃ ଶକ୍ରେଣ ଵିଶିଷ୍ଟାସ୍ତ୍ଵିହ ପ୍ରେଷିତାଃ ।। ୩୪.

ଏଭଳି ଭାବରେ ଷୋଳହ ହଜାର ଦେବୀମାନେ ଓ ଚଉଦ ଦଳ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିଲେ।

ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଉତ୍ପନ୍ନା ରାଜଵେଶ୍ମସୁ। ଏତାଃ ପତ୍ନ୍ଯୋ ମହାଭାଗା ଵିଂଷ୍ଵକ୍ସେନସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତାଃ ।। ୩୪.

ବାସୁଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବା ପାଇଁ ସେମାନେ ରାଜମହଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ ବିଂଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀମାନେ।

ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚାରୁଦେଷ୍ଣଶ୍ଚ ସୁଦେଷ୍ଣଃ ଶରଭସ୍ତଥା। ଚାରୁଶ୍ଚ ଚାରୁଭଦ୍ରଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଚାରୁସ୍ତଥାଽପରଃ ।। ୩୪.

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ଶରଭ, ଚାରୁ, ଚାରୁଭଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଭଦ୍ରଚାରୁ।

ଚାରୁଵିନ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ କନ୍ଯା ଚାରୁମତୀ ତଥା। ସାନୁର୍ଭାନୁସ୍ତଥାକ୍ଷଶ୍ଚ ରୋହିତୋ ମନ୍ତ୍ରଯସ୍ତଥା ।। ୩୪.

ଚାରୁବିନ୍ଧ୍ୟ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଏବଂ ଝିଅ ଚାରୁମତୀ। ସାନୁ, ଭାନୁ, ଅକ୍ଷ, ରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୟ।

ଜରାନ୍ଧକସ୍ତାମ୍ରଵକ୍ଷା ଭୌମରିଶ୍ଚ ଜରନ୍ଧମଃ। ଚତସ୍ରୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରୋ ଗରୁଡଧ୍ଵଜାତ୍ ।। ୩୪.

ଜରାନ୍ଧକ, ତାମ୍ରବକ୍ଷ, ଭୌମରୀ ଏବଂ ଜରନ୍ଧମ — ଏହି ଚାରିଜଣୀ ଭଉଣୀମାନେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ।

ଭାନୁର୍ଭୌମରିକା ଚୈଵ ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ଜରନ୍ଧମା। ସତ୍ଯଭାମାସୁତାନେତାଞ୍ଜାମ୍ବଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାଃ ଶ୍ରୃଣୁ ।। ୩୪.

ଭାନୁ, ଭୌମରିକା, ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ ଏବଂ ଜରନ୍ଧମା — ଏହିମାନେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କର ପୁଅ। ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

ଭଦ୍ରଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଗୁପ୍ତଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଵିନ୍ଦ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ। ସପ୍ତବାହୁଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତଃ କନ୍ଯା ଭଦ୍ରାଵତୀ ତଥା। ସମ୍ବୋଧନୀ ଚ ଵିଖ୍ଯାତା ଜ୍ଞେଯା ଜାମ୍ବଵତୀସୁତାଃ ।। ୩୪.

ଭଦ୍ର, ଭଦ୍ରଗୁପ୍ତ, ଭଦ୍ରବିନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସପ୍ତବାହୁ; ଏହାସହ ଭଦ୍ରାବତୀ ନାମକ କନ୍ୟା ଏବଂ ସମ୍ବୋଧନୀ — ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ।

ସଂଗ୍ରାମଜିଚ୍ଚ ଶତଜିତ୍ ତ ନ ଚ ସହସ୍ରଜିତ୍। ଏତେ ପୁତ୍ରାଃ ସୁଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିତାଃ ।। ୩୪.

ସଂଗ୍ରାମଜିତ, ଶତଜିତ ଏବଂ ସହସ୍ରଜିତ — ଏମାନେ ସୁଦେବୀ ଓ ବିଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କର ପୁଅମାନେ।

ଵୃକୋ ଵୃକାଶ୍ଵୋ ଵୃକଜିଦ୍ଵୃଜିନୀ ଚ ସୁରାଙ୍ଗନା। ମିତ୍ରବାହୁଃ ସୁନୀଥଶ୍ଚ ନାଗ୍ନଜିତ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵିହ ।। ୩୪.

ବୃକ, ବୃକାଶ୍ୱ, ବୃକଜିତ ଏବଂ ଦେବୀ ବୃଜିନୀ; ମିତ୍ରବାହୁ ଓ ସୁନୀଥ — ଏମାନେ ନାଗ୍ନଜିତିଙ୍କର ସନ୍ତାନ।

ଏଵମାଦୀନି ପୁତ୍ରାଣାଂ ସହ ସ୍ରାଣି ନିବୋଧତ। ପ୍ରଯୁତନ୍ତୁ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଯେ ସୁତାଃ ।। ୩୪.

ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣ; ବାସୁଦେବଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଅଯୁତାନି ତଥାଷ୍ଟୌ ଚ ଶୂରା ରଣଵିଶାରଦାଃ। ଜନାର୍ଦନସ୍ଯ ଵଂଶୋ ଵଃ କୀର୍ତ୍ତିତୋଽଯଂ ଯଥାତଥମ୍ ।। ୩୪.

ଏହାସହ ଅଠି ହଜାର ଶୂର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ପୁଅ ଥିଲେ; ଏଭଳି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ବଂଶ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।

ବୃହତୀ ନର୍ତକୋନ୍ନେଯୀ ସୁନଯେ ସଙ୍ଗତା ତଥା । କନ୍ଯା ସା ବୃହଦୁଚ୍ଛସ୍ଯ ଶୌନେଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।। ୩୪.

ବୃହତୀ, ନର୍ତ୍ତକୋନ୍ନେୟୀ, ସୁନୟା ଏବଂ ସଙ୍ଗତା — ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ବୃହଦୁଚ୍ଛ ନାମକ ଶୌନକପୁତ୍ରଙ୍କର ଝିଅମାନେ।

ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ଵିଖ୍ଯାତା ସ୍ତ୍ରଯଃ ସମିତିଶୋଭନାଃ । ଅଙ୍ଗଦଃ କୁମୁଦଃ ଶ୍ଵେତଃ କନ୍ଯା ଶ୍ଵେତା ତଥୈଵ ଚ ।। ୩୪.

ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ — ଅଙ୍ଗଦ, କୁମୁଦ ଏବଂ ଶ୍ୱେତ, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; ଏହାସହ ଏକ ଝିଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଶ୍ୱେତା।

ଅଵଗାହଶ୍ଚ ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ଶୂରଶ୍ଚିତ୍ରଵରଶ୍ଚ ଯଃ। ଚିତ୍ରସେନଃ ସୁତଶ୍ଚାସ୍ଯ କନ୍ଯା ଚିତ୍ରଵତୀ ତଥା ।। ୩୪.

ଅବଗାହ, ଚିତ୍ର, ଶୂର ଏବଂ ଚିତ୍ରବର; ଏହାସହ ଚିତ୍ରସେନ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଏବଂ ଏକ ଝିଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଚିତ୍ରବତୀ।

ତୁମ୍ବଶ୍ଚ ତୁମ୍ବବାଣଶ୍ଚ ଜନସ୍ତମ୍ବଶ୍ଚ ତାଵୁଭୌ। ଉପାଙ୍ଗସ୍ଯ ସ୍ମୃତୌ ଦ୍ଵୌ ତୁ ଵଜ୍ରାରଃ କ୍ଷିପ୍ର ଏଵ ଚ ।। ୩୪.

ତୁମ୍ବ, ତୁମ୍ବବାଣ ଏବଂ ଜନସ୍ତମ୍ଭ — ଏହି ଦୁଇଜଣ ଉପାଙ୍ଗଙ୍କର ପୁଅ; ଏହାସହ ବଜ୍ରାର ଓ କ୍ଷିପ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଭୂରୀନ୍ଦ୍ରସେନୋ ଭୂରିଶ୍ଚ ଗଵେଷସ୍ଯ ସୁତାଵୁଭୌ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯ କନ୍ଯା ତୁ ସୁତନୁର୍ନାମ ଵିଶ୍ରୁତା ।। ୩୪.

ଭୂରୀନ୍ଦ୍ରସେନ ଏବଂ ଭୂରି — ଏହି ଦୁଇଜଣ ଗବେଷଙ୍କର ପୁଅ; ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ଝିଅ ତିନିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସୁତନୂର।

ତସ୍ଯାମଶ୍ଵସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ଵଜ୍ରୋ ନାମ ମହାଯଶାଃ। ଵଜ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରତିବାହୁସ୍ତୁ ସୁଚାରୁସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ।। ୩୪.

ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଅଶ୍ୱସୁତଙ୍କ ପୁଅ ବଜ୍ର ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ; ବଜ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରତିବାହୁ ଏବଂ ପ୍ରତିବାହୁଙ୍କର ପୁଅ ସୁଚାରୁ।

କାଶ୍ମା ସୁପାର୍ଶ୍ଵଂ ତନଯଂ ଜଜ୍ଞେ ସାମ୍ବା ତରସ୍ଵିନମ୍। ତିସ୍ରଃ କୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଯାଦଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।। ୩୪.

କାଶ୍ମା ସାମ୍ବଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ସୁପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଯାଦବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତିନି କୋଟି ପୁଅ ଥିଲେ।

ଷଷ୍ଟିଂଶତସହସ୍ରାଣି ଵୀର୍ଯ୍ଯଵନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ। ଦେଵାଂଶାଃ ସର୍ଵ୍ଵ ଏଵେହ ଉତ୍ପନ୍ନାସ୍ତେ ମହୌଜସଃ ।। ୩୪.

ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭଳ ପୁଅ, ସମସ୍ତେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶ ଥିଲେ, ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

ଦୈଵାସୁରେ ହତା ଯେ ଚ ଅସୁରା ଵୈ ମହାତପାଃ। ଇହୋତ୍ପନ୍ନା ମନୁଷ୍ଯେଷୁ ବାଧନ୍ତେ ସର୍ଵ୍ଵମାନଵାନ୍ । ତେଷାମୁତ୍ସାଦନାର୍ଥନ୍ତୁ ଉତ୍ପନ୍ନା ଯାଦଵେ କୁଲେ ।। ୩୪.

ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦୈତ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ହତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ସେମାନେ ଯାଦବ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

କୁଲାନି ଦଶ ଚୈକଞ୍ଚ ଯାଦଵାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍। ସର୍ଵ୍ଵମକକୁଲଂ ଯଦ୍ଵଦ୍ଵର୍ତ୍ତତେ ଵୈଷ୍ଣଵେ କୁଲେ ।। ୩୪.

ମହାତ୍ମା ଯାଦବମାନେ ଦଶ ଏବଂ ଏକ କୁଳରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଅକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବଂଶରେ ଅଛନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରମାଣେ ଚ ପ୍ରଭୁତ୍ଵେ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ନିଦେଶସ୍ଥାଯିଭିସ୍ତସ୍ଯ ବଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତେ ସର୍ଵମାନୁଷାଃ ।। ୩୪.

ବିଷ୍ଣୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାପ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମାନୁଥିବାମାନେ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲେ।