ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଭଯାଦ୍ଯଥା ମହାବାହୁର୍ଜାତଃ କୃଷ୍ଣୋ ଵିଵାସିତଃ। ତଥା ଚ ଗୋଷୁ ଗୋଵିନ୍ଦଃ ସଂଵୃଦ୍ଧ- ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ।। ୩୪.

ଭୟରେ, ବଳଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଦୂରେ ପଠାଯାଇଥିଲେ। ଏହିପରି, ଗୋମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋବିନ୍ଦ, ପୁରୁଷମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ହେଲେ।

ଉକ୍ତଂ ହି କିଲ ଦେଵକ୍ଯା ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ । ସାରଥ୍ଯଂ କୃତଵାନ୍ କଂସୋ ଯୁଵରାଜସ୍ତଦାଽଭଵତ୍ ।। ୩୪.

କୁହାଯାଉଛି, ଧୀର ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରଣୀ ଦେବକୀଙ୍କ ରଥ ଚଳାଇଥିଲେ କଂସ, ସେତିବେଳେ ସେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ।

ତତୋଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଵାଗାସୀଦ୍ଦିଵ୍ଯା ଭୂତସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍। କଂସୋ ଯଯା ସଦା ଭୀତଃ ପୁଷ୍କଲା ଲୋକସାକ୍ଷିଣୀ ।। ୩୪.

ତାପରେ ଆକାଶରେ ଜଣେ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା। ସେଇ ଶବ୍ଦକୁ ଦେଖି କଂସ ସଦା ଭୟଭୀତ ଥିଲେ, କାରଣ ଏହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖିପାରୁଥିଲେ।

ଯାମେତାଂ ଵହସେ କଂସ ରଥେନ ପରକାରଣାତ୍। ଅସ୍ଯା ଯଃ ସପ୍ତମୋ ଗର୍ଭଃ ସ ତେ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ।। ୩୪.

ହେ କଂସ, ତୁମେ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଲାଗି ଏହି ରଥ ଚଲାଉଛ। ଏହି ଝିଅର ସପ୍ତମ ଗର୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ସେଇ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।

ତାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵ୍ଯଥିତୋ ଵାଣୀଂ ତଦା କଂସୋ ଵୃଥାମତିଃ। ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ଖଡ୍ଗଂ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ହନ୍ତୁକାମୋଽଭଵତ୍ତଦା ।। ୩୪.

ସେଇ କଥା ଶୁଣି କଂସ ଭୟଭୀତ ଓ ମୂର୍ଖ ହୋଇ, ତଳେ ଯାଇ, ତାଳୱାର ନେଇ, ସେଇ ଝିଅକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା।

ତମୁଵାଚ ମହାବାହୁର୍ଵସୁଦେଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଉଗ୍ରସେନାତ୍ମଜଂ କଂସଂ ସୌହୃଦାତ୍ପ୍ରଣଯେନ ଚ ।। ୩୪.

ପ୍ରଭଳ ଓ ପ୍ରତାପୀ ବସୁଦେବ, ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁଅ କଂସଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଓ ମମତା ସହ କହିଲେ।

ନସ୍ତ୍ରିଯଂ କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ଜାତୁ ହନ୍ତୁମର୍ହତି କଶ୍ଚନ। ଉପାଯଃ ପରିଦୃଷ୍ଟୋଽତ୍ର ମଯା ଯାଦଵନନ୍ଦନ ।। ୩୪.

କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ କେବେ ଜଣେ ମହିଳାକୁ ମାରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଏକ ଉପାୟ ଭାବିଛି, ହେ ଯାଦବମଣ୍ଡଳର ଆନନ୍ଦ।

ଯୋଽସ୍ଯାଃ ସମ୍ଭଵତେ ଗର୍ଭଃ ସପ୍ତମଃ ପୃଥିଵୀ ପତେ। ତମହନ୍ତେ ପ୍ରଯଚ୍ଛାମି ତତ୍ର କୁର୍ଯ୍ଯା ଯଥାକ୍ରମମ୍ ।। ୩୪.

ହେ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ଏହି ଝିଅର ଯେଉଁ ସପ୍ତମ ଗର୍ଭ ହେବ, ମୁଁ ସେହି ଗର୍ଭକୁ ତୁମକୁ ଦେଇଦେବି। ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ସେପରି କର।

ତ୍ଵଂ ତ୍ଵିଦାନୀଂ ଯଥେଷ୍ଟତ୍ଵଂ ଵର୍ତେଥା ଭୂରିଦକ୍ଷିଣ। ସର୍ଵାନସ୍ଯାସ୍ତୁ ଵୈ ଗର୍ଭାନ୍ ସତ୍ଯଂ ନେଷ୍ଯାମି ତେ ଵଶମ୍ ।। ୩୪.

ଏବେ ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି କର। ଏହି ଝିଅର ସମସ୍ତ ଗର୍ଭ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମର ଅଧୀନକୁ ଦେଇଦେବି।

ଏଵଂ ମିଥ୍ଯା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵାଗେଷା ନ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଏଵମୁକ୍ତୋଽନୁନୀତଃ ସ ଜଗ୍ରାହ ତନଯାଂସ୍ତଦା ।। ୩୪.

ହେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥା କେବେ ମିଥ୍ୟା ହେବ ନାହିଁ। ଏପରି କହି ଓ ଶାନ୍ତ କରି, ସେ ଝିଅକୁ ନେଇଗଲେ।

ଵସୁଦେଵଶ୍ଚ ତାଂ ଭାର୍ଯ୍ଯାମଵାପ୍ଯ ମୁଦିତୋଽଭଵତ୍। କଂସଶ୍ଚାସ୍ଯାଵଧୀତ୍ ପୁତ୍ରାନ୍ ପାପକର୍ମ୍ମା ଵୃଥାମତିଃ ।। ୩୪.

ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। କଂସ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମୂର୍ଖ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।

ଋଷଯ ଊଚୁଃ ।। କ ଏଷ ଵସୁଦେଵଶ୍ଚ ଦେଵକୀ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ନନ୍ଦଗୋପସ୍ତୁ କସ୍ତ୍ଵେଷ ଯଶୋଦା ଚ ମହାଯଶାଃ। ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜନଯାମାସ ଯା ଚୈନଂ ଚାଭ୍ଯଵର୍ଦ୍ଧଯତ୍ ।। ୩୪.

ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ: ବସୁଦେବ କିଏ, ଏବଂ ଯଶସ୍ବିନୀ ଦେବକୀ କିଏ? ନନ୍ଦଗୋପ କିଏ, ଏବଂ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଶୋଦା କିଏ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଓ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପାଳିଲେ?

ସୂତ ଊଵାଚ।। ପୁରୁଷାଃ କଶ୍ଯପସ୍ଯାସନ୍ନାଦିତ୍ଯାସ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯାସ୍ତଥା। ଅଥ କାମାନ୍ ମହାବାହୁର୍ଦେଵକ୍ଯାଃ ସମଵର୍ଦ୍ଧଯତ୍ ।। ୩୪.

ସୂତ କହିଲେ: ପୁରୁଷମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କ ବଂଶରୁ ଥିଲେ, ଜନାନୀମାନେ ଆଦିତ୍ୟ ଗୋତ୍ରରୁ। ପରେ, ଇଚ୍ଛାବଶତଃ, ପ୍ରଭଳ ବିରାଟିଏ ଦେବକୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହେଲେ।

ଅଚରତ୍ ସ ମହୀଂ ଦେଵଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍। ମୋହଯନ୍ ସର୍ଵଭୂତାନି ଯୋଗାତ୍ମା ଯୋଗମାଯଯା ।। ୩୪.

ସେ ଦେବତା ମାନବ ଶରୀର ଧାରଣ କରି ଭୂମିରେ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ତାଙ୍କର ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଓ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ମୋହିତ କରିଲେ।

ନଷ୍ଟେ ଧର୍ମ୍ମେ ତଦା ଜଜ୍ଞେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵୃଷ୍ଣିକୁଲେ ସ୍ଵଯମ୍। କର୍ତୁଂ ଧର୍ମ୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାନମସୁରାଣାଂ ପ୍ରଣାଶନମ୍ ।। ୩୪.

ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବାବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ବୃଷ୍ଣି ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଧର୍ମକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଓ ଅସୁରମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ।

ଆହୃତା ରୁକ୍ମିଣୀ କନ୍ଯା ସତ୍ଯା ନଗ୍ନଜିତସ୍ତଦା। ସାତ୍ରାଜିତୀ ସତ୍ଯଭାମା ଜାମ୍ବଵତ୍ଯପି ରୋହିଣୀ ।। ୩୪.

ରୁକ୍ମିଣୀ ବିବାହିତ ହେଲେ, ତେଣୁ ସତ୍ୟା, ନଗ୍ନଜିତଙ୍କ ଝିଅ, ସାତ୍ରାଜିତୀ, ସତ୍ୟଭାମା, ଜାମ୍ବବତୀ ଓ ରୋହିଣୀ ମଧ୍ୟ ବିବାହିତ ହେଲେ।

ଶୈବ୍ଯା ସୁଦେଵୀ ମାଦ୍ରୀ ଚ ସୁଶୀଲା ନାମ ଚାପରା। କାଲିନ୍ଦୀ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦା ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଜାଲଵାସିନୀ ।। ୩୪.

ଶୈବ୍ୟା, ସୁଦେବୀ, ମାଦ୍ରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସୁଶୀଳା ନାମକ, କାଳିନ୍ଦୀ, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା, ଲକ୍ଷ୍ମଣା ଓ ଜାଲବାସିନୀ।

ଏଵମାଦୀନି ଦେଵାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଚ ଷୋଡଶ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ତୁ ଯେ ପ୍ରୋକ୍ତା ଗଣାଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ଦିଵି । ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ଦେଵୈଃ ଶକ୍ରେଣ ଵିଶିଷ୍ଟାସ୍ତ୍ଵିହ ପ୍ରେଷିତାଃ ।। ୩୪.

ଏଭଳି ଭାବରେ ଷୋଳହ ହଜାର ଦେବୀମାନେ ଓ ଚଉଦ ଦଳ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିଲେ।

ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଉତ୍ପନ୍ନା ରାଜଵେଶ୍ମସୁ। ଏତାଃ ପତ୍ନ୍ଯୋ ମହାଭାଗା ଵିଂଷ୍ଵକ୍ସେନସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତାଃ ।। ୩୪.

ବାସୁଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବା ପାଇଁ ସେମାନେ ରାଜମହଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ମହାଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ ବିଂଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀମାନେ।

ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚାରୁଦେଷ୍ଣଶ୍ଚ ସୁଦେଷ୍ଣଃ ଶରଭସ୍ତଥା। ଚାରୁଶ୍ଚ ଚାରୁଭଦ୍ରଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଚାରୁସ୍ତଥାଽପରଃ ।। ୩୪.

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଦେଷ୍ଣ, ଶରଭ, ଚାରୁ, ଚାରୁଭଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଭଦ୍ରଚାରୁ।

ଚାରୁଵିନ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ରୁକ୍ମିଣ୍ଯାଂ କନ୍ଯା ଚାରୁମତୀ ତଥା। ସାନୁର୍ଭାନୁସ୍ତଥାକ୍ଷଶ୍ଚ ରୋହିତୋ ମନ୍ତ୍ରଯସ୍ତଥା ।। ୩୪.

ଚାରୁବିନ୍ଧ୍ୟ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଏବଂ ଝିଅ ଚାରୁମତୀ। ସାନୁ, ଭାନୁ, ଅକ୍ଷ, ରୋହିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରୟ।

ଜରାନ୍ଧକସ୍ତାମ୍ରଵକ୍ଷା ଭୌମରିଶ୍ଚ ଜରନ୍ଧମଃ। ଚତସ୍ରୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରୋ ଗରୁଡଧ୍ଵଜାତ୍ ।। ୩୪.

ଜରାନ୍ଧକ, ତାମ୍ରବକ୍ଷ, ଭୌମରୀ ଏବଂ ଜରନ୍ଧମ — ଏହି ଚାରିଜଣୀ ଭଉଣୀମାନେ ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ।

ଭାନୁର୍ଭୌମରିକା ଚୈଵ ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ଜରନ୍ଧମା। ସତ୍ଯଭାମାସୁତାନେତାଞ୍ଜାମ୍ବଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାଃ ଶ୍ରୃଣୁ ।। ୩୪.

ଭାନୁ, ଭୌମରିକା, ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ ଏବଂ ଜରନ୍ଧମା — ଏହିମାନେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କର ପୁଅ। ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

ଭଦ୍ରଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଗୁପ୍ତଶ୍ଚ ଭଦ୍ରଵିନ୍ଦ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ। ସପ୍ତବାହୁଶ୍ଚ ଵିଖ୍ଯାତଃ କନ୍ଯା ଭଦ୍ରାଵତୀ ତଥା। ସମ୍ବୋଧନୀ ଚ ଵିଖ୍ଯାତା ଜ୍ଞେଯା ଜାମ୍ବଵତୀସୁତାଃ ।। ୩୪.

ଭଦ୍ର, ଭଦ୍ରଗୁପ୍ତ, ଭଦ୍ରବିନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସପ୍ତବାହୁ; ଏହାସହ ଭଦ୍ରାବତୀ ନାମକ କନ୍ୟା ଏବଂ ସମ୍ବୋଧନୀ — ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ।

ସଂଗ୍ରାମଜିଚ୍ଚ ଶତଜିତ୍ ତ ନ ଚ ସହସ୍ରଜିତ୍। ଏତେ ପୁତ୍ରାଃ ସୁଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିତାଃ ।। ୩୪.

ସଂଗ୍ରାମଜିତ, ଶତଜିତ ଏବଂ ସହସ୍ରଜିତ — ଏମାନେ ସୁଦେବୀ ଓ ବିଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କର ପୁଅମାନେ।

ଵୃକୋ ଵୃକାଶ୍ଵୋ ଵୃକଜିଦ୍ଵୃଜିନୀ ଚ ସୁରାଙ୍ଗନା। ମିତ୍ରବାହୁଃ ସୁନୀଥଶ୍ଚ ନାଗ୍ନଜିତ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତ୍ଵିହ ।। ୩୪.

ବୃକ, ବୃକାଶ୍ୱ, ବୃକଜିତ ଏବଂ ଦେବୀ ବୃଜିନୀ; ମିତ୍ରବାହୁ ଓ ସୁନୀଥ — ଏମାନେ ନାଗ୍ନଜିତିଙ୍କର ସନ୍ତାନ।

ଏଵମାଦୀନି ପୁତ୍ରାଣାଂ ସହ ସ୍ରାଣି ନିବୋଧତ। ପ୍ରଯୁତନ୍ତୁ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଯେ ସୁତାଃ ।। ୩୪.

ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣ; ବାସୁଦେବଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଅଯୁତାନି ତଥାଷ୍ଟୌ ଚ ଶୂରା ରଣଵିଶାରଦାଃ। ଜନାର୍ଦନସ୍ଯ ଵଂଶୋ ଵଃ କୀର୍ତ୍ତିତୋଽଯଂ ଯଥାତଥମ୍ ।। ୩୪.

ଏହାସହ ଅଠି ହଜାର ଶୂର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ପୁଅ ଥିଲେ; ଏଭଳି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ବଂଶ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି।

ବୃହତୀ ନର୍ତକୋନ୍ନେଯୀ ସୁନଯେ ସଙ୍ଗତା ତଥା । କନ୍ଯା ସା ବୃହଦୁଚ୍ଛସ୍ଯ ଶୌନେଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ।। ୩୪.

ବୃହତୀ, ନର୍ତ୍ତକୋନ୍ନେୟୀ, ସୁନୟା ଏବଂ ସଙ୍ଗତା — ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ବୃହଦୁଚ୍ଛ ନାମକ ଶୌନକପୁତ୍ରଙ୍କର ଝିଅମାନେ।