ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ପ୍ରଵିଵେଶ ତତୋ ରାମୋ ମିଥିଲାମରିମର୍ଦ୍ଦନଃ। ସର୍ଵ୍ଵକାମୈରୁପହୃତୈର୍ମୈଥିଲେନୈଵ ପୂଜିତଃ ।। ୩୪.

ତାପରେ ଶତ୍ରୁଦଳନ ରାମ ମିଥିଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ମିଥିଳାର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।

ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ବଭ୍ରୁର୍ମତିମତାଂଵରଃ। ନାନାରୂପାନ୍ କ୍ରତୂନ୍ ସର୍ଵ୍ଵାନାଜହାର ନିରର୍ଗଲାନ୍ ।। ୩୪.

ଏହି ସମୟରେ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ବଭ୍ରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅନେକ ଅବରୋଧହୀନ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।

ଦୀକ୍ଷାମଯଂ ସକଵଚଂ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ହ। ସ୍ଯମନ୍ତକକୃତେ ରାଜା ଗାଧିପୁତ୍ରୋ ମହାଯଶାଃ ।। ୩୪.

ଗାଧିଙ୍କ ପୁଅ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ପାଇଁ ରକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କବଚ ପିନ୍ଧି ଦୀକ୍ଷା ସ୍ଥଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଅର୍ଥାନ୍ ରତ୍ନାନି ଚାଗ୍ର୍ଯାଣି ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ । ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷଗତେ କାଲେ ଯଜ୍ଞେଷୁ ଵିନ୍ଯଯୋଜଯତ୍ ।। ୩୪.

ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ଯଜ୍ଞରେ ଧନ, ଉତ୍ତମ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସାମଗ୍ରୀ ଦାନ କରିଥିଲେ।

ଅକ୍ରୂରଯଜ୍ଞ ଇତ୍ଯେତେ ଖ୍ଯାତାସ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ବହ୍ଵନ୍ନଦକ୍ଷିଣାଃ ସର୍ଵ୍ଵେ ସର୍ଵ୍ଵକାମପ୍ରଦାଯିନଃ ।। ୩୪.

ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକୁ 'ଅକୃର ଯଜ୍ଞ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେମାନେ ସମୃଦ୍ଧ ଭୋଜନ ଓ ଦାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲେ।

ଅଥ ଦୁର୍ଯ୍ଯୋଧନୋ ରାଜା ଗତ୍ଵାଽଥ ମିଥିଲାଂ ପ୍ରଭୁଃ। ଗଦାଶିକ୍ଷାଂ ତତୋ ଦିଵ୍ଯାଂ ବଲଭଦ୍ରାଦଵାପ୍ତଵାନ୍ ।। ୩୪.

ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମିଥିଳାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ଗଦା ଯୁଦ୍ଧର ଶିକ୍ଷା ପାଇଲେ।

ପ୍ରସାଦ୍ଯ ତୁ ତତୋ ଵିପ୍ରା ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକମହାରଥୈଃ। ଆନୀତୋ ଦ୍ଵାରକାମେଵ କୃଷ୍ଣେନ ଚ ମହାତ୍ମନା ।। ୩୪.

ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକ ମହାବୀରମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଡ୍ୱାରକାକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ।

ଅକ୍ରୂରମନ୍ଧକୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମୁପାଯାତ୍ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ। ଯୁଦ୍ଧେ ହତ୍ଵା ତୁ ଶତ୍ରୁଗ୍ନଂ ସହ ବନ୍ଧୁମତା ବଲୀ ।। ୩୪.

ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅକୃର ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ସହ ଆସିଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।

ଶ୍ଵଫଲ୍କତନଯାଯାନ୍ତୁ ନରାଯାଂ ନରସତ୍ତମୌ। ଭଙ୍ଗକାରସ୍ଯ ତନଯୋ ଵିଶ୍ରୁତୌ ସୁମହାବଲୌ ।। ୩୪.

ଶ୍ୱଫଳ୍କଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ନରରେ, ଭଙ୍ଗକାରଙ୍କ ଦୁଇ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଜଜ୍ଞାତେଽନ୍ଧକମୁଖ୍ଯସ୍ଯ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ବନ୍ଧୁମାଂଶ୍ଚ ତୌ। ଵଧାର୍ଥଂ ଭଙ୍ଗକାରସ୍ଯ କୃଷ୍ଣୋ ନ ପ୍ରୀତିମାନ୍ ଭଵେତ୍ ।। ୩୪.

ଅନ୍ଧକମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ବନ୍ଧୁମାନ୍ ଦୁଇଜଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଭଙ୍ଗକାରଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ। ଏହି କାରଣରୁ କୃଷ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ।

ଜ୍ଞାତି ଭେଦଭଯାଦ୍ଭୀତଃ ସମୁପେକ୍ଷିତଵାଂସ୍ତଥା। ଅପଯାତେ ତଥାକ୍ରୂରେ ନାଵର୍ଷତ୍ପାକଶାସନଃ ।। ୩୪.

ଜ୍ଞାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ ହେବା ଭୟରୁ ସେ ଏହାକୁ ଅନଦେଖା କଲେ। ଏବଂ ଅକୃର ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କଲେ ନାହିଁ।

ଅନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ହତଂ ରାଷ୍ଟ୍ରମଭଵତ୍ତଦ୍ଵଘୋଦ୍ଯତମ୍। ତତଃ ପ୍ରସାଦଯାମାସୁରକ୍ରୂରଂ କୁକୁରାନ୍ଧକାଃ ।। ୩୪.

ଅନାବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଦେଶ ନଷ୍ଟ ହେଲା ଏବଂ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସିଲା। ତେଣୁ କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ଅକୃରଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

ପୁନର୍ଦ୍ଵାରଵତୀଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ତଦା ଦାନପତୌ ତଥା। ପ୍ରଵଵର୍ଷ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ କୁକ୍ଷୌ ଜଲନିଧେସ୍ତତଃ ।। ୩୪.

ସେ ଦାନଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡ୍ୱାରବତୀକୁ ପୁଣି ଫେରିଲେ, ତାପରେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭକୁ ବର୍ଷା କଲେ।

କନ୍ଯାଞ୍ଚ ଵାସୁଦେଵାଯ ସ୍ଵସାରଂ ଶୀଲସମ୍ମତାମ୍। ଅକ୍ରୂରଃ ପ୍ରଦଦୌ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥଂ ଯଦୁପୁଙ୍ଗଵଃ ।। ୩୪.

ଅକୃର, ଯଦୁମାନ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍, ତାଙ୍କ ଗୁଣବତୀ ଭଉଣୀକୁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ।

ଅତ ଵିଜ୍ଞାଯ ଯୋଗେନ କୃଷ୍ଣୋ ବଭ୍ରୁଗତଂ ମଣିମ୍। ସଭାମଧ୍ଯେ ତଦା ପ୍ରାହ ତମକ୍ରୂରଂ ଜନାର୍ଦନଃ ।। ୩୪.

ତାପରେ, ଯୋଗବଳରେ କୃଷ୍ଣ ଜାଣିଲେ ଯେ ମଣି ବଭ୍ରୁଙ୍କଠାରେ ଚାଲିଯାଇଛି। ସେ ସଭାମଧ୍ୟରେ ଅକୃରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଯଚ୍ଚ ରତ୍ନଂ ମଣିଵରଂ ତଵ ହସ୍ତଗତଂ ପ୍ରଭୋ। ତତ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛସ୍ଵ ମାନାର୍ହ ଵିମତିଞ୍ଚାତ୍ର ମା କୃଥାଃ ।। ୩୪.

ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ହାତରେ ଯେ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଅଛି, ଦୟାକରି ଏହା ଦେଉ। ଏଥିରେ କୌଣସି ମନମାଳିନ୍ୟ ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷଗତେ କାଲେ ଯଦ୍ରୋଷୋଽଭୂତ୍ତଦା ମମ। ସୁସଂରୂଢଃ ସକୃତ୍ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତ୍କାଲାଶ୍ରିତ୍ଯ ସ ମହାନ୍ ।। ୩୪.

ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ପରେ, ମୋର ମନରେ ଯେ କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ସେ ଏକଥର ଆସି ଗଭୀର ଭାବେ ବସିଗଲା ଏବଂ ସେଠାରୁ ବଡ଼ ହେଇ ରହିଲା।

ତତଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵଚନାତ୍ ସର୍ଵ୍ଵସାତ୍ଵତସଂସଦି। ପ୍ରଦଦୌ ତଂ ମଣିଂ ବଭ୍ରୁରକ୍ଲେଶେନ ମହାମତିଃ ।। ୩୪.

ତାପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ସାତ୍ୱତମାନେ ଥିବା ସଭାରେ, ବଡ଼ ଧୀର ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବା ବଭ୍ରୁ ସେ ମଣିଟିକୁ ଦେଇଦେଲେ।

ତତ ଆର୍ଜ୍ଜଵସଂପ୍ରାପ୍ତବଭ୍ରୁହସ୍ତାଦରିନ୍ଦମଃ। ଦଦୌ ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସା ତଂ ମଣିଂ ବଭ୍ରଵେ ପୁନଃ ।। ୩୪.

ତାପରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିବା ଶୂରବୀର, ସରଳ ଭାବରେ ବଭ୍ରୁଙ୍କ ହାତରୁ ମଣିଟି ଗ୍ରହଣ କରି, ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ପୁଣିଥରେ ସେଇ ମଣିଟିକୁ ବଭ୍ରୁଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ।

ସ କୃଷ୍ଣହସ୍ତାତ୍ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ମଣିରତ୍ନଂ ସ୍ଯମନ୍ତକମ୍। ଆବଦ୍ଧ୍ଯ ଗାନ୍ଦିନୀପୁତ୍ରୋ ଵିରରାଜାଂଶୁମାନିଵ ।। ୩୪.

ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ହାତରୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଗ୍ରହଣ କରି, ତାହାକୁ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଶ୍ମି ପ୍ରଭାରେ ଦେଖାଗଲେ।

ଇମାଂ ମିଥ୍ଯାଭିଶସ୍ତିଂ ଯୋ ଵିଶୁଦ୍ଧାମପି ଚୋତ୍ତମାମ୍ । ଵେଦ ମିଥ୍ଯାଭି ଶସ୍ତିଂ ସ ନ ଵ୍ରଜେଚ୍ଚ କଥଞ୍ଚନ ।। ୩୪.

ଯେଉଁଠି ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତମ ଅଭିଯୋଗକୁ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ଜାଣିଛି, ଏବଂ ତଥାପି ତାହାକୁ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରେ, ସେ କେବେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଲୋକରେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅନିମିତ୍ରାଚ୍ଛିନିର୍ଜଜ୍ଞେ କନିଷ୍ଠାଦ୍ଵୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନାତ୍ ।। ୩୪.

ଅନିମିତ୍ର, ବୃଷ୍ଣି ବଂଶର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ପୁଅଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ସତ୍ଯଵାକ୍ ସତ୍ଯସମ୍ପନ୍ନଃ ସତ୍ଯକସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ। ସାତ୍ଯକିର୍ଯୁଯୁଧାନସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଭୂତିଃ ସୁତୋଽଭଵତ୍ ।। ୩୪.

ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ସତ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟକ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ; ଯୁୟୁଧାନଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟକି, ତାଙ୍କୁ ଭିତରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ଭୂତେର୍ଯୁଗନ୍ଧରଃ ପୁତ୍ର ଇତି ଭୌତ୍ଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ। ଜଜ୍ଞାତେ ତନଯୌ ପୃଶ୍ନେଃ ଶ୍ଵଫଲ୍କଶ୍ଚିତ୍ରକଶ୍ଚ ଯଃ ।। ୩୪.

ଭୂତିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଯୁଗନ୍ଧର; ଏମାନେ ଭୂତିଙ୍କ ବଂଶଜ ଭାବେ ପରିଚିତ। ପୃଶ୍ନିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ ଶ୍ଵଫଲ୍କ ଓ ଚିତ୍ରକ।

ଶ୍ଵଫଲ୍କସ୍ତୁ ମହାରାଜୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯତ୍ର ଵର୍ତ୍ତତେ। ନାସ୍ତି ଵ୍ଯାଧିଭଯଂ ତତ୍ର ନ ଚାଵୃଷ୍ଟିଭଯଂ ତଥା ।। ୩୪.

ଶ୍ଵଫଲ୍କ ଏକ ମହାନ ରାଜା ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ; ଯେଉଁଠି ସେ ରହୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ରୋଗର ଭୟ ନଥିଲା, ଏବଂ ଖରାର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା।

କଦାଚିତ୍ କାଶିରାଜସ୍ଯ ଵିଭୋସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ। ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଵିଷଯେ ନାଵର୍ଷତ୍ପାକଶାସନଃ ।। ୩୪.

ଏକଥର, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାଶୀର ମହାନ ରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଷା ହେଉନି।

ସ ତତ୍ର ଵାସଯାମାସ ଶ୍ଵଫଲ୍କଂ ପରମାର୍ଚିତମ୍। ଶ୍ଵଫଲ୍କପରିଵାସେନ ପ୍ରାଵର୍ଷତ୍ପାକଶାସନଃ ।। ୩୪.

ସେଠାରେ ସେ ଶ୍ଵଫଲ୍କଙ୍କୁ ବଡ଼ ସମ୍ମାନରେ ରଖିଲେ; ଶ୍ଵଫଲ୍କଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ବର୍ଷାଦେବତା ବର୍ଷା କରିଲେ।

ଶ୍ଵଫଲ୍କଃ କାଶିରାଜସ୍ଯ ସୁତାଂ ଭାର୍ଯାମନିନ୍ଦିତାମ୍। ଗାନ୍ଦିନୀଂ ନାମ ଗାଂ ସା ହି ଦଦୌ ଵିପ୍ରାଯ ନିତ୍ଯଶଃ ।। ୩୪.

ଶ୍ଵଫଲ୍କ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ମଳ କନ୍ୟା ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ସେ ନିତ୍ୟ ଗୋମାତା ଦାନ କରୁଥିଲେ।

ସା ମାତୁରୁଦରସ୍ଥା ଵୈ ବହୁଵର୍ଷ ଶତାନ୍ କିଲ। ଵସତି ସ୍ମ ନ ଵୈ ଜଜ୍ଞେ ସର୍ଭସ୍ଥାନ୍ତାଂ ପିତାବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୩୪.

ସେ ଗାନ୍ଦିନୀ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମାଆର ଗର୍ଭରେ ରହିଲେ, ଜନ୍ମ ହେଲେ ନାହିଁ; ସେଠି ସେ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ପିତା କଥା କହିଲେ।