ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

କିତଵୋ ମଦ୍ଯପୋ ଯକ୍ଷ୍ମୀ ପଶୁପାଲୋ ନିରାକୃତିଃ। ଗ୍ରାମପ୍ରେଷ୍ଯୋ ଵାର୍ଦ୍ଧୁଷିକୋ ଗାଯନୋ ଵଣିଜସ୍ତଥା ।। ୨୧.

ଜୁଆରି, ମଦପାନ କରୁଥିବା, କଷ୍ଟଦାୟକ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ପଶୁଚାରକ, ଖରାପ ଦେଖା, ଗ୍ରାମ ଦୂତ, ବ୍ୟବସାୟୀ, ଗାୟକ ଏବଂ ବଣିକ—

ଅଗାରଦାହୀ ଗରଦଃ କୁଣ୍ଡାଶୀ ସୋମଵିକ୍ରଯୀ। ସମୁଦ୍ରଯାଯୀ ଦୁଶ୍ଚର୍ମା ତୈଲିକଃ କୂଟକାରକଃ ।। ୨୧.

ଘରକୁ ଜଳାଇଦେଇଥିବା, ବିଷ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଏକ ପାତ୍ରରେ ଖାଇଥିବା, ସୋମ ଚାଲାଣ କରୁଥିବା, ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା, ଚର୍ମ ବ୍ୟବସାୟୀ, ତେଲ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ନକଲୀ ସାମଗ୍ରୀ ବନେଇଥିବା—

ପିତ୍ରା ଵିଵଦମାନଶ୍ଚ ଯସ୍ଯ ଚୋପପତିର୍ଗୃହେ। ଅଭିଶସ୍ତସ୍ତଥା ସ୍ତେନଃ ଶିଲ୍ପୈର୍ଯଶ୍ଚୋପଜୀଵତି ।। ୨୧.

ଜେଉଁଠାରେ ପିତା ସହିତ ଝଗଡ଼ା କରେ, ଘରେ ଯାହାର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ଯାଏ, ଶାପିତ, ଚୋର ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କରି ଜୀବିକା ଚାଲାଏ—

ସୂଜକଃ ପର୍ଵକାରୀ ଚ ଯସ୍ତୁ ମିତ୍ରେଷୁ ଦ୍ରୁହ୍ଯତି। ଗଣଯାଚନକଶ୍ଚୈଵ ନାସ୍ତିକୋ ଵେଦଵର୍ଜିତଃ ।। ୨୧.

ମିଳାନ କରାଉଥିବା, ପର୍ବଦିନରେ ନିଷିଦ୍ଧ କାମ କରୁଥିବା, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଉଥିବା, ପେଶାଦାର ଭିକାରି, ନାସ୍ତିକ ଏବଂ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ନଥିବା—

ଉନ୍ମତ୍ତଃ ଷଣ୍ଡକଶଠୌ ଭ୍ରୂଣହା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ । ଭିଷକ୍‌ଜୀଵଃ ପ୍ରୈଷଣିକଃ ପରସ୍ତ୍ରୀଂ ଯଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛତି ।। ୨୧.

ପାଗଳ, ନପୁଂସକ, ଅପବାଦ କରୁଥିବା, ଗର୍ଭହତ୍ୟା କରୁଥିବା, ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନକୁ ଅପବିତ୍ର କରୁଥିବା, ଚିକିତ୍ସା କରି ଜୀବିକା ଚାଲାଏ, ଦୂତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଯାଏ—

ଵିକ୍ରୀଣାତି ଚ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମ ଵ୍ରତାନି ଚ ତପାଂସି ଚ। ନଷ୍ଟଂ ସ୍ଯାନ୍ନାସ୍ତିକେ ଦତ୍ତଂ କୃତଘ୍ନେ ଚୈଵ ଶଂସକେ ।। ୨୧.

ଯେଉଁଠି ବେଦ, ବ୍ରତ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ବିକ୍ରୟ କରାଯାଏ; ନାସ୍ତିକ, କୃତଘ୍ନ କିମ୍ବା ଅପବାଦକୁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ସେ ସବୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଯଚ୍ଚ ଵାଣିଜକେ ଚୈଵ ନେହ ନାମୁତ୍ର ତଦ୍ଭଵେତ୍। ନିକ୍ଷେପହାରିଣେ ଚୈଵ କିତଵେ ଵେଦନିନ୍ଦକେ ।। ୨୧.

ଏଠାରେ ବଣିକଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ସେ ନ ଏଠାରେ, ନ ଆଗକୁ କୌଣସି ଫଳ ଦେଉଛି; ଯେଉଁଠି ଅମାନତ ଚୋରି କରେ, ଜୁଆରି କିମ୍ବା ବେଦ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ତଥା ଵାଣିଜକେ ଚୈଵ କାରୁକେ ଧର୍ମ୍ମଵର୍ଜିତେ। ନିନ୍ଦନ୍ କ୍ରୀଣାତି ପଣ୍ଯାନି ଵିକ୍ରୀଣଂଶ୍ଚ ପ୍ରଶଂସତି ।। ୨୧.

ଏଭଳି ଏକ ଅଧର୍ମୀ ବଣିକ, କାରିଗର, କିଣିବା ବେଳେ ମାଲକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ବିକ୍ରୟ ବେଳେ ପ୍ରଶଂସା କରେ—

ଅନୃତସ୍ଯ ସମାଵାସୋ ନ ଵଣିକ୍ ଶ୍ରାଦ୍ଧମର୍ହତି। ଭସ୍ମ ନୀଵ ହୁତଂ ହଵ୍ଯଂ ଦତ୍ତଂ ପୌନର୍ଭଵେ ଦ୍ଵିଜେ ।। ୨୧.

ଯେଉଁଠି ମିଥ୍ୟା ରହେ, କିମ୍ବା ବଣିକ, ସେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ପୁନର୍ବିବାହିତ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ହବି ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଖାଲି ଖାକ ଭଳି; ତାହାର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ।

ଷଷ୍ଟିଂ କାଣଃ ଶତଂ ଷଣ୍ଡଃ ଶ୍ଵିତ୍ରୀ ଯାଵତ୍ ପ୍ରପଶ୍ଯତି। ପାପରୋଗୀ ସହସ୍ରସ୍ଯ ଦାତୁର୍ନାଶଯତେ ଫଲମ୍ ।। ୨୧.

ଏକ ଚକ୍ଷୁ ବିହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ସାଠି ଦାତାଙ୍କର ଫଳ ନଷ୍ଟ କରେ, ନପୁଂସକ ଏକଶଏ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଏ, ଅପବିତ୍ର ରୋଗୀ ହଜାର ଦାତାଙ୍କର ଫଳ ନଷ୍ଟ କରେ।

ଭ୍ରଶ୍ଯତେ ସତ୍ଫଲାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦାତା ଯସ୍ଯ ତୁ ବାଲିଶଃ। ଯୋ ଵେଷ୍ଟିତଶିରା ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦକ୍ଷିଣାମୁଖଃ ।। ୨୧.

ଏହିପରି, ଯଦି ଦାତା ଅବିବେକୀ ହୁଏ, ସେ ତାଙ୍କର ଭଲ ଫଳ ହରାଇଦିଏ; ମୁଣ୍ଡ ଢାକି ଖାଏ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଖାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ହରାଇଦିଏ।

ସୋପାନତ୍କଶ୍ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯଚ୍ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ତିରସ୍କୃତମ୍ । ସର୍ଵଂ ତଦସୁରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଭାଗମକଲ୍ପଯତ୍ ।। ୨୧.

ଯେଉଁଠି ଚପ୍ପଳ ପିନ୍ଧି ଖାଏ, କିମ୍ବା ଅସମ୍ମାନ ସହ ଦେଉଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଦାନ ଦାନବପତିଙ୍କ ଭାଗରେ ପଡ଼ିଯାଏ।

ଶ୍ଵାନଶ୍ଚ ଯାତୁଧାନାଶ୍ଚ ନାଵେକ୍ଷେରନ୍ କଥଞ୍ଚନ। ତସ୍ମାତ୍ପରିଵୃତିଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ତିଲୈଶ୍ଚାନ୍ଵଵକୀରଯନ୍ ।। ୨୧.

କୁକୁର ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ କେବେ ବି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତେଣୁ ତିଳ ଛିଟି ଚାରିପାଖରେ ଘେର ଦେଇ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।

ରାକ୍ଷସାନାଂ ତିଲାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ଶୁନାଂ ପରିଵୃତିସ୍ତଥା। ଦର୍ଶନାତ୍ସୂକରୋ ହନ୍ତି ପକ୍ଷପାତେନ କୁକ୍କୁଟଃ ।। ୨୧.

ତିଳ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର, ଘେର କୁକୁରଙ୍କ ପାଇଁ ବୋଲାଯାଇଛି; ଦେଖିଲେ ଶୁଆ ନଷ୍ଟ କରେ, ପକ୍ଷପାତ କଲେ କୁକୁଡ଼ି ନଷ୍ଟ କରେ।

ରଜସ୍ଵଲାନୁସ୍ପର୍ଶେନ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି। ଯସ୍ଯ ମିତ୍ରପ୍ରଦେ ଯାନି ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଚ ହଵୀଂଷି ଚ। ନ ପ୍ରୀଣାତି ପିତୄନ୍ ଦେଵାନ୍ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନ ଚ ସ ଗଚ୍ଛତି ।। ୨୧.

ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧରେ ଦିଆଯାଏ, କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିମ୍ବା ହବି ଦିଆଯାଏ, ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ ନାହିଁ।

ନଦୀତୀରେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ସରିତ୍ସୁ ଚ ସରସ୍ସୁ ଚ। ଵିଵିକ୍ତେଷୁ ଚ ପ୍ରୀଯନ୍ତେ ଦତ୍ତେନେହ ପିତାମହାଃ ।। ୨୧.

ସୁନ୍ଦର ନଦୀତଟ, ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ସେଥିରେ ପିତୃପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ନ ଚାଶ୍ରୁଂ ପାତଯେଜ୍ଜାତୁ ନ ଯୁକ୍ତୋ ଵାଚମୀରଯେତ୍। ନ ଚ କୁର୍ଵୀତ ଭୁଞ୍ଜାନୋ ହ୍ଯନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ ମତ୍ସରସ୍ତଦା ।। ୨୧.

କେବେ ବି କାନ୍ଦିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଅନୁଚିତ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଖାଇବା ବେଳେ ଏକାପରେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅପସଵ୍ଯେ କୃତେ ତେନ ଵିଧିଵଦ୍ଦର୍ଭପାଣିନା । ପିତ୍ର୍ଯମାନିଧନଂ କାର୍ଯମେଵଂ ପ୍ରୀଣାତି ଵୈ ପିତୄନ୍ ।। ୨୧.

ବାମପକ୍ଷରେ ଯଥାବିଧି ଦର୍ଭା ଧରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ପିତୃମାନ୍ଧିନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି କରିଲେ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

ଅନୁମତ୍ଯାଦିତୋ ଵିପ୍ରାନଗ୍ନୌ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି। ପିତୄଣାଂ ନିର୍ଵ୍ଵପେଦ୍ଭୂମୌ ଶୂର୍ପେ ଵା ଦର୍ଭସଂସ୍ତରେ ।। ୨୧.

ଅନୁମତି ଆଦି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦେବା ଉଚିତ। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଭୂମିରେ, କିମ୍ବା ଝାଲିରେ, କିମ୍ବା ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ପୂର୍ଵ୍ଵାହ୍ନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେଽପରାହ୍ନେ ତୁ ରୌହିଣଂ ନ ଵିଲଙ୍ଘଯେତ୍ ।। ୨୧.

ଯେଉଁ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ପ୍ରଭାତରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ତ ଅପରାହ୍ନରେ କରିବା ଉଚିତ, ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରର ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଏଵମେତେ ମହାତ୍ମାନୋ ମହା ଯୋଗା ମହୌଜସଃ। ସଦା ଵୈ ପିତରଃ ପୂଜ୍ଯା ଦ୍ରଷ୍ଟାରୋ ଦେଶକାଲଯୋଃ ।। ୨୧.

ଏଭଳି ମହାତ୍ମା, ମହାଯୋଗ ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପିତୃମାନେ ସଦା ପୂଜ୍ୟ, ସେମାନେ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନକୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି।

ପିତୃଭକ୍ତିରତୋ ନିତ୍ଯଂ ଯୋଗଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍। ଧ୍ଯାନେନ ମୋକ୍ଷଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ହିତ୍ଵା କର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ ।। ୨୧.

ଏହିପରି ପିତୃଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଯୋଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଧ୍ୟାନ କରି ଶୁଭ ଅଶୁଭ କର୍ମ ଛାଡ଼ି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଯଜ୍ଞହେତୋର୍ଯଦୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ମୋହଯିତ୍ଵା ଜଗତ୍ତଦା। ଗୁହାଯାଂ ନିହତଂ ଯୋଗଂ କଶ୍ଯପେନ ମହାତ୍ମନା ।। ୨୧.

ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ, ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରି, ଗୁପ୍ତ ଯୋଗକୁ ଗୁହାରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ।

ଅମୃତଂ ଗୁହ୍ଯମୃଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଯୋଗଂ ଯୋଗଵିଦାଂ ଵର। ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସନତ୍କୁମାରେଣ ମହତ୍ତଦ୍ଧର୍ମ୍ମଶାଶ୍ଵତମ୍ ।। ୨୧.

ଗୁପ୍ତ ଅମୃତ ଓ ଉତ୍ତମ ଯୋଗକୁ ନେଇ, ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନତ୍କୁମାର ଏହି ମହା ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ କହିଥିଲେ।

ଦେଵାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯମୃଷୀଣାଂ ଚ ପରାଯଣମ୍। ପିତୃଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପିତୃଭକ୍ତୈଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଶଃ ।। ୨୧.

ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତ ତଥା ଋଷିମାନଙ୍କର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ପିତୃଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରୟାସ ଦ୍ୱାରା, ପିତୃଭକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ସଦା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ତଞ୍ଚ ଯୋଗଂ ସମାସେନ ପିତୃଭକ୍ତସ୍ତୁ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ। ପ୍ରଯତ୍ନାତ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ତତ୍ର ସର୍ଵମେଵ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୨୧.

ଏହି ଯୋଗକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ, ପିତୃଭକ୍ତି ଥିବା ଲୋକ ପ୍ରୟାସରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଇପାରିବେ। ଏଠାରେ ସବୁକିଛି ମିଳେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଯସ୍ମୈ ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଦେଯାନି ଯଚ୍ଚ ଦତ୍ତଂ ମହାଫଲମ୍। ଯେଷୁ ଵାପ୍ଯକ୍ଷଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତୀର୍ଥଷୁ ଚ ନଦୀଷୁ ଚ । ଯେଷୁ ଚ ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ନୋତି ତତ୍ତେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସସଂଗ୍ରହମ୍ ।। ୨୧.

କାହାକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ, କେଉଁ ଦାନ ମହାଫଳ ଦେଇଥାଏ, କେଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଓ ନଦୀରେ, କେଉଁଠି ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ—ଏହି ସବୁ ତୁମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି।

ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ।। ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକଲ୍ପଂ ତୁ ଯୋଽସୂଯାଂ କୁରୁତେ ନରଃ। ସ ମଜ୍ଜେନ୍ନରକେ ଘୋରେ ନାସ୍ତିକସ୍ତମସାଵୃତଃ ।। ୨୧.

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ନିୟମ ଶୁଣି ଇର୍ଷ୍ୟା କରେ, ସେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା ନାସ୍ତିକ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପଡ଼ିଯାଏ।

ମହାରୋଗାଵସାଯସ୍ତୁ ସ ଯଃ ସଂଯତମାନସଃ। ଵେଦାଶ୍ରମାନ୍ମୁକ୍ତଚିତ୍ତଃ କୁମ୍ଭୀକା ନଧିଗଚ୍ଛତି। ଜିହ୍ଵାଚ୍ଛେଦଂ ସ୍ତେନମେତ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ନୁଯୁସ୍ତେନ ଚୈଵ ହ ।। ୨୧.

ଯେଉଁଠି ବଡ଼ ରୋଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିଥାଏ, ଓ ବେଦ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ମନକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥାଏ, ସେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଜିହ୍ବା କାଟେ କିମ୍ବା ଚୋରି କରେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଏଠିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।