ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଚିତ୍ରାଯାଂ ଚୈଵ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ ପଶ୍ଯେଦ୍ରୂପଵତଃ ସୁତାନ୍। ସ୍ଵାତିନା ଚୈଵ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଦ୍ଵାଁଲ୍ଲାଭମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ।। ୨୦.

ଚିତ୍ରାରେ କରିଥିବା ଲୋକ ରୂପବାନ ପୁଅ ଦେଖେ; ସ୍ୱାତୀରେ କରିଥିବା ଲୋକ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗ ଲଭେ।

ପୁତ୍ରାର୍ଥନ୍ତୁ ଵିଶାଖାସୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧମୀହେତ ମାନଵଃ। ଅନୁରାଧାସୁ କୁର୍ଵ୍ଵାଣୋ ନରଶ୍ଚକ୍ରଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତଯେତ୍ ।। ୨୦.

ପୁଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକ ବିଶାଖାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଅନୁରାଧାରେ କରିଥିବା ଲୋକ ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଚକ୍ର ଚାଲୁ କରେ।

ଆଧିପତ୍ଯଂ ଲଭେଚ୍ଛ୍ରୈଷ୍ଠ୍ଯଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯାଂ ସତତଂ ତୁ ଯଃ। ମୂଲେନାରୋଗ୍ଯମିଚ୍ଛନ୍ତି ଆଷାଢାସୁ ମହଦ୍ଯଶଃ ।। ୨୦.

ଯିଏ ସଦା ଜ୍ୟେଷ୍ଠାରେ କରେ, ସେ ଅଧିପତ୍ୟ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟତା ପାଏ; ମୂଳରେ ସେମାନେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି; ଆଷାଢ଼ାରେ ବଡ଼ କୀର୍ତ୍ତି ମିଳେ।

ଆଷାଢାଭିଶ୍ଚୋତ୍ତରାଭିର୍ଵୀତଶୋକୋ ଭଵେନ୍ନରଃ। ଶ୍ରଵଣାଯାଂ ସୁଲୋକେଷୁ ପ୍ରାପ୍ରୁଯାତ୍ ପରମାଂ ଗତିମ୍ ।। ୨୦.

ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ଓ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ମଣିଷ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ରାଜ୍ଯଭାଗ୍ଵୈ ଧନିଷ୍ଠାସୁ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଵିପୁଲଂ ଧନମ୍। ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତ୍ଵଭିଜିତା କୁର୍ଵନ୍ ଵିନ୍ଦତେଽଜାଵିକଂ ଫଲମ୍ ।। ୨୦.

ଧନିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଅଧିକ ଧନ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ମିଳେ; ଅଭିଜିତ୍ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଅଜାବିକ ମାର୍ଗର ଫଳ ମିଳେ।

ନକ୍ଷତ୍ରେ ଵାରୁଣେ କୁର୍ଵ୍ଵନ୍ ଭିଷକ୍ସିଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍। ପୂର୍ଵ୍ଵେ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦେ କୁର୍ଵ୍ଵନ୍ ଵିନ୍ଦତେଽଜାଵିକଂ ଫଲମ୍ ।। ୨୦.

ବାରୁଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଚିକିତ୍ସାରେ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ; ପୂର୍ବ ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଅଜାବିକ ମାର୍ଗର ଫଳ ମିଳେ।

ଉତ୍ତରାସ୍ଵନତିକ୍ରମ୍ଯ ଵିନ୍ଦେଦ୍ଘା ଵୈ ସହସ୍ରଶଃ। ବହୁରୂପକୃତଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଵିନ୍ଦେତ୍ କୁର୍ଵ୍ଵଂସ୍ତୁ ରେଵତୀମ୍। ଅଶ୍ଵାଂଶ୍ଚୈଵାଶ୍ଵିନୀଯୁକ୍ତୋ ଭରଣ୍ଯାମାଯୁରୁତ୍ତମମ୍ ।। ୨୦.

ଉତ୍ତରା ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡିକରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ହଜାର ହଜାର ଗାଈ ମିଳେ; ରେବତୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧନ ମିଳେ; ଅଶ୍ୱିନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଘୋଡ଼ା ମିଳେ; ଭରଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଷ୍ୟ ମିଳେ।

ଇମଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧିଂ କୁର୍ଵ୍ଵଞ୍ଛଶବିନ୍ଦୁର୍ମହୀମିମାମ୍। କୃତ୍ସ୍ନାଂ ତୁ ଲେଭେ ସ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ଲବ୍ଧା ଚ ପ୍ରଶଶଂସ ତମ୍ ।। ୨୦.

ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି କରି ଶଶବିନ୍ଦୁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ପାଇଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଧନ ଲାଗି ଏହି ବିଧିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।

ଇତି ଶ୍ରୀମହାପୁରାଣେ ଵାଯୁପ୍ରୋକ୍ତେ ନକ୍ଷତ୍ରଵିଶେଷେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଫଲଵର୍ଣନଂ ନାମ ଵିଂଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀମହାପୁରାଣରେ ବାୟୁଙ୍କ କଥାରେ ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ବିବର୍ଣ୍ନନ ନାମକ ବିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

ଶଂଯୁରୁଵାଚ।। କିଞ୍ଚିଦ୍ଦତ୍ତଂ ପିତୄଣାଂ ତୁ ଧିନୋତି ଵଦତାଂ ଵର । କିଂ ହି ସ୍ଵିଚ୍ଚିରରାତ୍ରାଯ କିଞ୍ଚାନନ୍ତ୍ଯାଯ କଲ୍ପତେ ।। ୨୧.

ଶଂୟୁ କହିଲେ: ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅଳ୍ପ କିଛି ଦାନ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ଉପକାର ହୁଏ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, କଣ ଦୀର୍ଘକାଳ ଓ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ?

ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ। ହଵୀଂଷି ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ତୁ ଯାନି ଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଦୋ ଵିଦୁଃ। ତାନି ମେ ଶ୍ରୃଣୁ ସର୍ଵାଣି ଫଲଂ ଚୈଷାଂ ଯଥାବଲମ୍ ।। ୨୧.

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଯେଉଁ ଦାନଗୁଡିକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଉଚିତ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି, ସେଗୁଡିକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଫଳ ମୋରୁ ଶୁଣ।

ତିଲୈର୍ଵ୍ରୀହିଯଵୈର୍ମାଷୈରଦ୍ଭିର୍ମୂଲଫଲେନ ଚ। ଦତ୍ତେନ ମାସଂ ପ୍ରୀଯନ୍ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେନ ତୁ ପିତାମହାଃ ।। ୨୧.

ତିଳ, ଚାଉଳ, ଯବ, ବୁଟ, ପାଣି, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ପିତାମହମାନେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ମତ୍ସ୍ଯୈଃ ପ୍ରୀଣନ୍ତି ଦ୍ଵୌ ମାସୌ ତ୍ରୀନ୍ମାସାନ୍ହାରିଣେନ ତୁ। ଶାଶନ୍ତୁ ଚତୁରୋ ମାସାନ୍ ପଞ୍ଚ ପ୍ରୀଣାତି ଶାକୁନମ୍ ।। ୨୧ .

ମାଛ ଦେଇ ଦୁଇ ମାସ, ହରିଣ ମାଂସ ଦେଇ ତିନି ମାସ, ଶଶକ ଦେଇ ଚାରି ମାସ, ପକ୍ଷୀ ଦେଇ ପାଞ୍ଚ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ଵାରାହେଣ ତୁ ଷଣ୍ମାସାଞ୍ଛାଗଲଂ ସାପ୍ତମାସିକମ୍। ଅଷ୍ଟମାସିକମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ଯଚ୍ଚ ପାର୍ଷତକଂ ଭଵେତ୍ ।। ୨୧.

ବନ ଶୁଅର ଦେଇ ଛଅ ମାସ, ଛାଗ ଦେଇ ସାତ ମାସ, ଓ ପର୍ଦା ଦେଇ ଅଠ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ରୌରଵେଣ ତୁ ପ୍ରୀଯନ୍ତେ ନଵମାସାନ୍ ପିତାମହାଃ। ଗଵଯସ୍ଯ ତୁ ମାଂସେନ ତୃପ୍ତିଃ ସ୍ଯାଦ୍ଦଶମାସିକୀ ।। ୨୧.

ରୁରୁ ହରିଣ ମାଂସ ଦେଇ ପିତାମହମାନେ ନଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ବନ ଗାଈ ମାଂସ ଦେଇ ଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ମିଳେ।

କୂର୍ମସ୍ଯ ଚୈଵ ମାଂସେନ ମାସାନେକାଦଶୈଵ ତୁ । ଶ୍ରାଦ୍ଧମେଵ ଵିଜାନୀଯାଦ୍ଗଵ୍ଯଂ ସଂଵତ୍ସରଂ ଭଵେତ୍ ।। ୨୧.

କଛୁଆ ମାଂସ ଦେଇ ଏଗାର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଗାଈ ମାଂସ ଦେଲେ ପୂରା ବର୍ଷ ତଳେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି।

ତଥା ଗଵ୍ଯସମାଯୁକ୍ତଂ ପାଯସଂ ମଧୁସର୍ପିଷା। ଵଧ୍ରୀଣସସ୍ଯ ମାଂସେନ ତୃପ୍ତିର୍ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକୀ ।। ୨୧.

ଗାଈ ଦୁଧ, ମଧ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି ଦେଲେ, କିମ୍ବା ବଧ୍ରୀଣସ ମାଂସ ଦେଲେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଆନନ୍ତ୍ଯାଯ ଭଵେଦ୍ଯୁକ୍ତଂ ଖାଡ୍ଗମାଂସୈଃ ପିତୃକ୍ଷଯେ। କୃଷ୍ଣଚ୍ଛାଗସ୍ତଥା ଗୋଧା ଆନନ୍ତ୍ଯାଯୈଵ କଲ୍ପତେ ।। ୨୧.

ପିତୃମାନେ ଅନନ୍ତ ତୃପ୍ତି ପାଇଁ, ଖାଡ଼ଗ ମାଂସ, କଳା ଛାଗ ଓ ଗୋଧା ମାଂସ ଦେଲେ ସେଠାରେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ମିଳେ।

ଅତ୍ର ଗାଥାଃ ପିତୃଗୀତାଃ କୀର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ପୁରାଵିଦଃ। ତାସ୍ତେଽହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାଵତ୍ସନ୍ନିବୋଧତ ।। ୨୧.

ଏହି ବିଷୟରେ ପୁରାତନ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ପିତୃମାନେ ଗାଇଥିବା ଗୀତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି; ସେଗୁଡିକୁ ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହିବି, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ।

ଅପି ନଃ ସ୍ଵକୁଲେ ଜାଯାଦ୍ଯୋଽନ୍ନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ର୍ତ୍ରଯୋଦଶୀମ୍। ପାଯସଂ ମଧୁସର୍ପିର୍ଭ୍ଯାଂ ଛାଯାଯାଂ କୁଞ୍ଜରସ୍ଯ ତୁ ।। ୨୧.

ଆମ ବଂଶରେ ଏମିତି ଜଣେ ଜନ୍ମ ନିଉନ୍ତୁ, ଯିଏ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଖାଦ୍ୟ, ମଧ ଓ ଘିଅ ସହିତ ପାୟସ କିମ୍ବା ହାତୀର ଛାୟାରେ ଦାନ କରନ୍ତି।

ଆଜେନ ସର୍ଵଲୋହେନ ଵର୍ଷାସୁ ଚ ମଘାସୁ ଚ। ଏଷ୍ଟଵ୍ଯା ବହଵଃ ପୁତ୍ରା ଯଦ୍ଯେକୋଽପି ଗଯାଂ ଵ୍ରଜେତ୍। ଗୌରୀଂ ଵାପ୍ଯୁଦ୍ଵହେଦ୍ଭାର୍ଯ୍ଯାଂ ନୀଲଂ ଵା ଵୃଷମୁତ୍ସୃଜେତ୍ ।। ୨୧.

ଛାଗ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାଂସ ଦେଇ, ବର୍ଷା ଋତୁ କିମ୍ବା ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦାନ କଲେ, ଅନେକ ପୁଅ ଚାହିଁବା ଉଚିତ, ଯଦିଓ କେବଳ ଜଣେ ଗୟାକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ଗୌରୀ ନାମକ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗିନୀ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ବିବାହ କରେ, କିମ୍ବା ନୀଳ ବୃଷଭକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ।

ଶଂଯୁରୁଵାଚ।। ଗଯାଦୀନାଂ ଫଲଂ ତାତ ପ୍ରବ୍ରୂହି ସମପୃଚ୍ଛତଃ। ପିତୄଣାଂ ଚୈଵ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ନିଖିଲେନ ବ୍ରଵୀହି ମେ ।। ୨୧.

ଶମ୍ୟୁ କହିଲେ: ପିତାଜୀ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଗୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଫଳ କ'ଣ? ଏହା ସହିତ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେଥିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।

ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ।। ଗଯାଯାମକ୍ଷଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଜପହୋମତପାଂସି ଚ। ପିତୃଙଯାହେ ତେ ପୁତ୍ର ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ରାକ୍ଷଯଂ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୨୧.

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ଗୟାରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜପ, ହୋମ ଓ ତପସ୍ୟା କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ପୁତ୍ର, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଏହିଠାରେ ଯାହା କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପୁନୀଯାଦେକଵିଂଶନ୍ତୁ ଗୌର୍ଯାମୁତ୍ପାଦିତଃ ସୁତଃ। ମାତାମହାଂସ୍ତୁ ଷଡ୍‌ଭୂଯ ଇତି ତସ୍ଯାଃ ଫଲଂ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୨୧.

ଗୌରୀଙ୍କ ଉତ୍ପାଦିତ ପୁଅ ଏକୋଇଶ ପିଢିକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ସେ ଛଅ ମାତାମହଙ୍କୁ ପୁଣିପୁଣି ପବିତ୍ର କରେ—ଏହିଠାରେ ଏହାକୁ ତାଙ୍କର ଫଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଫଲଂ ଵୃଷସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗଦତୋ ମେ ନିବୋଧତ। ଵୃଷୋତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ପୁନାତ୍ଯେଵ ଦଶାତୀତାନ୍ ଦଶାଵରାନ୍ ।। ୨୧.

ବୃଷଭର ଫଳ କ'ଣ, ମୁଁ କହିବି, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ। ଯିଏ ବୃଷଭକୁ ଛାଡ଼େ, ସେ ଦଶ ପୂର୍ବ ପିଢି ଓ ଦଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢିକୁ ନିଶ୍ଚୟ ପବିତ୍ର କରେ।

ଯତ୍କିଞ୍ଚିତ୍ ସ୍ପୃଶ୍ଯତେ ତୋଯୈରୁତ୍ତୀର୍ଣେନ ଜଲାନ୍ମହୀମ୍। ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗେ ପିତୄଣାଂ ତୁ ହ୍ଯକ୍ଷଯଂ ସ ମୁଦାହୃତମ୍ ।। ୨୧.

ବୃଷଭକୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ପାଣି ଯେଉଁଠି ମାଟିକୁ ଛୁଏ, ସେଠାରେ ବୃଷଭ ଛାଡ଼ିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଯଦ୍ଯଦ୍ଧି ସଂସ୍ପୃଶେତ୍ତୋଯଂ ଲାଂଗୂଲାଦିଭିରନ୍ତତଃ। ସର୍ଵଂ ତଦକ୍ଷଯଂ ତସ୍ଯ ପିତୄଣାଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। ୨୧.

ବୃଷଭ ତାଙ୍କର ପୁଛ ବା ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାଣିକୁ ଛୁଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାଣି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୃଙ୍ଗୈଃ ଖୁରୈର୍ଵା ଯଦ୍ଭୂମିମିଲ୍ଲିଖତ୍ଯ ନିଶଂ ଵୃଷଃ। ମଧୁକୁଲ୍ଯାଃ ପିତୄଂସ୍ତସ୍ଯ ଅକ୍ଷଯାସ୍ତା ଭଵନ୍ତି ଵୈ ।। ୨୧.

ବୃଷଭ ତାଙ୍କର ଶିଙ୍ଗ ବା ଖୁର ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ, ସେଠାରେ ମଧୁ ମିଶିତ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଭାବେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ସହସ୍ରନଲ୍ଵମାତ୍ରେଣ ତଡାଗେନ ଯଥା ଶ୍ରୁତିଃ। ତୃପ୍ତିସ୍ତୃପ୍ତିଃ ପିତୄଣାଂ ଵୈ ତଦ୍ଵୃଷସ୍ଯାଧିକୋଚ୍ଯତେ ।। ୨୧.

ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି, ହଜାର ନଳ ମାପର ଏକ ପୋଖରୀ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବୃଷଭ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ତୃପ୍ତି ତାଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।