ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଯସ୍ତ୍ଵାଗ୍ନିଂ ପ୍ରଵିଶେତ୍ତତ୍ର ନାକପୃଷ୍ଠେ ସ ମୋଦତେ। ଅଗ୍ନିଃ ଶାନ୍ତଃ ପୁନର୍ଜାତସ୍ତସ୍ମିନ୍ଦତ୍ତଂ ତଦକ୍ଷଯମ୍ ।। ୧୫.

ଯିଏ ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଶୀର୍ଷରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେନାହିଁ; ଅଗ୍ନି ଶାନ୍ତ ହୋଇ ପୁଣି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏଠାରେ ଯାହା ଦିଆଯାଏ ତାହା ଅକ୍ଷୟ ରହିଥାଏ।

ଦଶାଶ୍ଵମଦିକେ ତୀର୍ଥେ ତୀର୍ଥେ ପଞ୍ଚାଶ୍ଵମେଧିକେ। ଯଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଫଲଂ ତେଷାଂ କ୍ରତୂନାଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ।। ୧୫.

ଦଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ତୀର୍ଥ ଓ ପଞ୍ଚାଶ୍ୱମେଧ ତୀର୍ଥରେ, ଯେପରି ଫଳ କୁହାଯାଇଛି, ସେଠି ସେହି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଖ୍ଯାତଂ ହଯଶିରୋ ନାମ ତୀର୍ଥଂ ସଦ୍ଯୋ ଵରପ୍ରଦମ୍। ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ର ତଦାକ୍ଷଯ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗେ ଚ ମୋଦତେ ।। ୧୫.

ହୟଶିର ନାମକ ତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ସତ୍ୱର ଭଲ ଫଳ ଦିଏ; ସେଠାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଏଠାରେ ଦେଇଲେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ।

ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁମ୍ଭେ ଵିମୁଚ୍ଯନ୍ତି ଜ୍ଞେଯଂ ପାପନିଷୂଦନମ୍। ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତତ୍ରାକ୍ଷଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଜପ୍ଯହୋମତପାଂସି ଚ ।। ୧୫.

ମଟିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ପାପ ନାଶ କରିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ସେଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜପ, ହୋମ ଓ ତପସ୍ୟା ସବୁ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଅଝତୁଙ୍ଗେ ଶୁଭେ ତୀର୍ଥେ ତର୍ପଯେତ୍ସତତଂ ପିତୄନ୍। ଦୃଶ୍ଯତେ ପର୍ଵସୁ ଚ୍ଛାଯା ଯତ୍ର ନିତ୍ଯଂ ଦିଵୌକସାମ୍। ପୃଥିଵ୍ଯାମକ୍ଷଯଂ ଦତ୍ତଂ ନିରୁଜା ଯତ୍ର ପାଣ୍ଡଵାଃ ।। ୧୫.

ଉଚ୍ଚ ଓ ଶୁଭ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସଦା ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ ତୃପ୍ତି କରାଯିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ପର୍ବଦିନରେ ଦେବମାନେର ଛାୟା ସବୁବେଳେ ଦେଖାଯାଏ। ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ସେ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ; ଏଠି ପାଣ୍ଡବମାନେ ରୋଗମୁକ୍ତ ଥିଲେ।

ଯୋଗେଶ୍ଵରୈଃ ସଦା ଜୁଷ୍ଟଂ ସର୍ଵପାପବହିଷ୍କୃତୈଃ। ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧନ୍ତୁ ଯସ୍ତସ୍ମିସ୍ତସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତ୍ଫଲମ୍ ।। ୧୫.

ଏହି ସ୍ଥାନ ସଦା ଯୋଗେଶ୍ୱରମାନେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ଯେଉଁଠି କେହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେଠାରେ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ମୁଁ କୁହିବି।

ଅର୍ଚିତାସ୍ତେନ ଵୈ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭଵନ୍ତି ପିତରଃ ସଦା। ଅସ୍ମିଁଲ୍ଲୋକେ ଵଶୀ ଯଃ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରେତ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗେ ସ ମୋଦତେ ।। ୧୫.

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପେ ପୂଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଲୋକରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।

ପ୍ରାଯଶଃ ପ୍ରଵରଃ ପୁଣ୍ଯଃ ଶିଵୋ ନାମ ହ୍ରଦସ୍ତଥା। ତତ୍ର ଵ୍ଯାସସରଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମସରସ୍ତଥା ।। ୧୫.

ଶିବ ନାମକ ହ୍ରଦ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଓ ପବିତ୍ର। ସେଠାରେ ବ୍ୟାସ ହ୍ରଦ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ।

ଉଜ୍ଜନ୍ତଃ ପର୍ଵତଃ ପୁଣ୍ଯୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ଋଗ୍ଯଜୁଃସାମଶିରସଃ କାପୋତଃ ପୁଷ୍ପସାହ୍ଵଯଃ। ଆଖ୍ଯାତଃ ପଞ୍ଚମୋ ଵେଦଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ଯେତେଷୁ ବ୍ରହ୍ମଣା ।। ୧୫.

ଉଜ୍ଜନ୍ତ ପର୍ବତ ପବିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠ ମହାତ୍ମାଙ୍କର। କାପୋତକ, ଯାହାକୁ ପୁଷ୍ପସାହ୍ୱୟ କୁହାଯାଏ, ଏହି ରିଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ଓପରେ ଅଧିପତି। କୁହାଯାଏ, ଏଠି ବ୍ରହ୍ମା ପଞ୍ଚମ ବେଦ ତିଆରି କରିଥିଲେ।

ଗତ୍ଵୈତାନ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ପାପାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋ ଵହ୍ନିଃ ସନାତନଃ ୧୫.

ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଯିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେପରି ଚିରନ୍ତନ ଅଗ୍ନି।

ପୁଣ୍ଡରୀକେ ମହାତୀର୍ଥେ ପୁଣ୍ଡରୀକସମଂ ଫଲମ୍। ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥେ ମହାତୀର୍ଥେ ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍ ।। ୧୫.

ପୁଣ୍ଡରୀକ ମହାତୀର୍ଥରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ସମାନ ଫଳ ମିଳେ। ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ ମହାତୀର୍ଥରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ।

ସିନ୍ଧୁସାଗରସମ୍ଭେଦେ ତଦା ପଞ୍ଚନଦେଽକ୍ଷଯମ୍ । କୀରକାତ୍ମା ତତଃ ପୁଣ୍ଯୋ ମଣ୍ଡଵାଯାଂ ଚ ପର୍ଵତେ ।। ୧୫.

ସିନ୍ଧୁ ଓ ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ, ପଞ୍ଚନଦରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ କେବେ ଶେଷ ହୁଏନାହିଁ। ତାପରେ ମଣ୍ଡବା ପର୍ବତରେ ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ଦେଯଂ ସପ୍ତହ୍ରଦେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ମାନସେ ଚ ଵିଶେଷତଃ। ମହାକୂଟେ ଚ ଵନ୍ଦେ ଚ ଗିରୌ ତ୍ରିରୌ ତ୍ରିକକୁଦେ ତଥା ।। ୧୫.

ସପ୍ତହ୍ରଦରେ, ବିଶେଷକରି ମାନସେ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ। ମହାକୂଟ, ବନ୍ଦ, ଗିରାଉ, ତ୍ରିରାଉ ଓ ତ୍ରିକକୁଡ ପର୍ବତରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ସନ୍ଧ୍ଯାଯାଂ ଚ ମହାଵେଦ୍ଯାଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ମହଦଦ୍ଭୁତମ୍। ଅଶ୍ରଦ୍ଦଧାନାନ୍ନାଭ୍ଯେତି ସାଭ୍ଯେତି ଚ ଧୃତଵ୍ରତାନ୍ ।। ୧୫.

ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମହାବେଦୀରେ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଆସ୍ଥା ନାହାନ୍ତି ସେମାନେ ଆସନ୍ତିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ନିଶ୍ଚୟ ନିୟମରେ ଥିବାମାନେ ଆସନ୍ତି।

ଜାତଵେଦଃ ଶିଲା ତତ୍ର ସାକ୍ଷାଦଗ୍ନେଃ ସନାତନୀ। ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଚାଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ ତତ୍ର କୁର୍ଯାତ୍ ସଦାକ୍ଷଯମ୍ ।। ୧୫.

ସେଠାରେ ଜାତବେଦ ନାମକ ପାଥର ଅଛି, ଯାହା ଅଗ୍ନିର ଚିରନ୍ତନ ସ୍ୱରୂପ। ସେଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ ସବୁବେଳେ ଅକ୍ଷୟ ରହିଥାଏ।

ସଂଶ୍ରଯିତ୍ଵୈକମେକେନ ସାଯାହ୍ନଂ ପ୍ରତି ନିତ୍ଯଶଃ। ତସ୍ମିନ୍ଦେଯଂ ସଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତୄଣାମକ୍ଷଯାର୍ଥିନା ।। ୧୫.

ସେଠାରେ ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏକାକି ରୁହି, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଆଶା କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ।

କୃତାତ୍ମା ଵାଽକୃତାତ୍ମା ଵା ଯତ୍ର ଵିଜ୍ଞାଯତେ ନରଃ। ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯମାର୍ଗପ୍ରଦଂ ନାମ ତୀର୍ଥଂ ସଦ୍ଯୋ ଵରପ୍ରଦମ୍। ଵୈରାଣ୍ଯୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ତସ୍ମିସ୍ତୁ ଦିଵଂ ସପ୍ତର୍ଷଯୋ ଗତାଃ ।। ୧୫.

ସେଠାରେ କିଏ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ କି ଅଶୁଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ, ସେଠି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବା ତୀର୍ଥ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ। ସେଠି ମନ୍ଦ ଭାବ ଛାଡ଼ି, ସପ୍ତ ଋଷି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

ଅଦ୍ଯାପି ତାନି ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵୈରାଣ୍ଯେଵ ଗତାନି ତୁ। ସ୍ନାତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗମଵାପ୍ନୋତି ତସ୍ମିସ୍ତୀର୍ଥୋତ୍ତମେ ନରଃ ।। ୧୫.

ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ସେମାନେ ଦ୍ୱେଷ ଛାଡ଼ି ଗଲେ। ଯେଉଁମାନେ ସେଠି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଖ୍ଯାତମାଯତନଂ ତତ୍ର ନନ୍ଦିସିଦ୍ଧ ନିଷେଵିତମ୍। ନନ୍ଦୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ଯା ମୂର୍ତ୍ତିର୍ଦୁରାଜାରୈର୍ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ।। ୧୫.

ସେଠି ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୀଠ ଅଛି, ଯାହାକୁ ନନ୍ଦି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସଦା ସେବନ କରନ୍ତି। ସେଠି ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ।

ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ କାଞ୍ଚନା ଯୂପାଃ ସଞ୍ଚିଷ୍ଯେ ଭାସ୍କରୋଦଯେ। କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତେ ତୁ ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯନ୍ତର୍ହିତା ଦିଵମ୍ ।। ୧୫.

ସେଠି ସୁନାର ଯଜ୍ଞସ୍ତମ୍ଭ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଚମକୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ସେମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।

ସର୍ଵତଶ୍ଚ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ସୁତୀର୍ଥଞ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ। ପୁଣ୍ଯଂ ସନତ୍କୁମାରସ୍ଯ ଯୋଗେଶସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। କୀର୍ତ୍ତ୍ଯତେ ଚ ତିଲାନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ପିତୄଣାଂ ଵୈ ସଦାଽକ୍ଷଯମ୍ ।। ୧୫.

ଚାରିପଟେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ବିଶେଷ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି। ଏହା ମହାତ୍ମା ଯୋଗୀ ସନତ୍କୁମାରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ। କୁହାଯାଏ, ସେଠି ତିଳ ଦାନ କଲେ ପିତୃମାନେ ସଦା ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ପାଆନ୍ତି।

ଓଜସେ ଚାକ୍ଷଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଧର୍ମରାଜନିଵେଶନେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଦତ୍ତମମାଵସ୍ଯାଂ ଵିଧିନା ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ।। ୧୫.

ଶକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଧର୍ମରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ଅବିନାଶୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍। ନୂଆ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।

ପୁନଃ ସନ୍ନିହିତାନାଂ ଵୈ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଵିଶେଷତଃ। ଅର୍ଚଯେଦ୍ଵା ପିତୄଂସ୍ତତ୍ର ସତ୍ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ଵନୃଣୋ ଭଵେତ୍ ।। ୧୫.

ପୁନି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସମ୍ମିଳିତ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହିପରି କରିଲେ ଏକ ସତ୍ପୁତ୍ର ପିତୃରୁଣ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

ଵିନଶନେ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ପ୍ଲକ୍ଷପ୍ରଶ୍ରଵଣେ ତଥା। ଵ୍ଯାସତୀର୍ଥେ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ ଵିଶେଷତଃ ।। ୧୫.

ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ନିଶ୍ୱାନ୍ତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ, ପ୍ଲକ୍ଷ ପ୍ରଶ୍ରବଣ, ସରସ୍ୱତୀ ଉପରେ ବ୍ୟାସ ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ—

ଦେଯମୋଙ୍କାରପଠନୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧମକ୍ଷଯମିଚ୍ଛତା। ସର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଗଙ୍ଗ୍ଯାଂ ମୈନାକେ ଚ ନଗୋତ୍ତମେ ।। ୧୫.

ଯେଉଁଠି ଅବିନାଶୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବେ, ସେଠି ଓଁକାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବା ଉଚିତ୍। ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଓ ମେନାକ ପର୍ବତରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।

ଯମୁନାପ୍ରଭଵେ ଚୈଵ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ । ଅତ୍ଯୁଷ୍ଣାଶ୍ଚାତିଶୀତାଶ୍ଚ ଆପସ୍ତତ୍ର ନିଦର୍ଶନମ୍ ।। ୧୫.

ଯମୁନା ନଦୀର ଉତ୍ସରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ସେଠି ଅତି ତାପ୍ତ ଓ ଅତି ଶୀତଳ ଜଳ ଏହି ଚିହ୍ନ।

ଯମସ୍ଯ ଭଗିନୀ ପୁଣ୍ଯା ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଦୁହିତା ତଥା। ତତ୍ରାକ୍ଷଯଂ ତଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପିତୃଭିଃ ପୂର୍ଵକୀର୍ତ୍ତିତମ୍ ।। ୧୫.

ଯମଙ୍କ ପବିତ୍ର ଭଉଣୀ ଏବଂ ମାର୍ତ୍ତଣ୍ଡଙ୍କ କନ୍ୟା ତିନି। ସେଠି ପିତୃମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଗୁଣଗାନ କରିଥିଲେ, ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅବିନାଶୀ।

ବ୍ରହ୍ମାନୁଗହ୍ରଦେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସଦ୍ଯୋ ଭଵତି ବ୍ରାହ୍ମଣଃ। ତସ୍ମିନ୍ ହି ଶ୍ରାଦ୍ଧମାନନ୍ତ୍ଯଂ ଜପହୋମତପାଂସି ଚ ।। ୧୫.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଥିବା ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସତ୍କ୍ଷଣରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେବାର ଅଧିକାର ମିଳେ। ସେଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜପ, ହୋମ ଓ ତପସ୍ୟା ଅନନ୍ତ।

ସ୍ଥାଣୁଭୂତଶ୍ଚରଂସ୍ତତ୍ର ଵସିଷ୍ଠୋ ଵୈ ମହାତପାଃ। ଅଦ୍ଯାପି ଯତ୍ର ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ପାଦପା ମଣିଚର୍ଚ୍ଚିତାଃ ।। ୧୫.

ସେଠି ବସିଷ୍ଠ ମହାତପସ୍ବୀ ଥମ୍ବା ପରି ଅଚଳ ହୋଇଥିଲେ। ଆଜିଯାଏ ମଣି ଦ୍ୱାରା ସଜା ଗଛଗୁଡିକ ଦେଖାଯାଏ।