୬୨.୧୨୦ ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରମଥ୍ଯମାନାଦ୍ଵୈ ଜଜ୍ଞେ ପୂର୍ଵମଭିଶ୍ରୁତଃ । ହ୍ରସ୍ଵୋଽତିମାତ୍ରଂ ପୁରୁଷଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ଚାପି ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେଇ ମଥନରୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ଲୋକ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ବହୁତ ଛୋଟ ଓ କଳା ଥିଲେ।
ସ ଭୀତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଥିତଵାନ୍ ଵ୍ଯାକୁଲେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ତମାର୍ତ୍ତଂ ଵିହ୍ଵଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଷୀଦେତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ କିଲ
ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଗଲା। ସେଉଁଠି ଦୁଃଖିତ ଓ ହତବুদ্ধି ଦେଖି, ଋଷିମାନେ କହିଲେ—'ବସ'।
ନିଷାଦଵଂଶକର୍ତ୍ତାଽସୌ ବଭୂଵାନନ୍ତଵିକ୍ରମଃ । ଧୀଵରାନସୃଜତ୍ସୋଽପି ଵେନକଲ୍ମଷସମ୍ଭଵାନ୍
ସେ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିଷାଦ ବଂଶର ମୂଳ ହେଲେ। ସେ ବେନଙ୍କ ଅପରାଧରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଧୀବରମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵିନ୍ଧ୍ଯନିଲଯାସ୍ତୁମ୍ବୁରାତୁଵରାଃ ଖସାଃ । ଅଧର୍ମରୁଚଯଶ୍ଚାପି ସମ୍ଭୂତା ଵେନକଲ୍ମଷାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିଲେ—ତୁମ୍ବୁର, ତୁବର, ଖସ ଓ ଅଧର୍ମ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଅନ୍ୟମାନେ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ବେନଙ୍କ ଅପରାଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ପୁନର୍ମହର୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ପାଣିଂ ଵେନସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣମ୍ । ଅରଣୀମିଵ ସଂରମ୍ଭାନ୍ମମନ୍ଥୁର୍ଜାତମନ୍ଯଵଃ
ପୁନି ମହାର୍ଷିମାନେ କ୍ରୋଧରେ ବେନଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତକୁ ଅରଣୀ ଭଳି ମଥନ କଲେ।
ପୃଥୁସ୍ତସ୍ମାତ୍ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ କରାସ୍ଫାଲନତେଜସଃ । ପୃଥୋଃ କରତଲାଦ୍ଵାପି ଯସ୍ମାଜ୍ଜାତଃ ପୃଥୁସ୍ତତଃ । ଦୀପ୍ଯମାନଃ ସ୍ଵଵପୁଷା ସାକ୍ଷାଦଗ୍ନିରିଵୋଜ୍ଵଲନ୍
ସେଠାରୁ ପୃଥୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ହାତ ମଥିବାର ଶକ୍ତି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ପୃଥୁଙ୍କ ହାତରୁ ଜନ୍ମିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ 'ପୃଥୁ' ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ସେ ନିଜ ଦେହର ତେଜରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଆଦ୍ଯମାଜଗଵଂ ନାମ ଧନୁର୍ଗୃହ୍ଯ ମହାରଵମ୍ । ଶରାଂଶ୍ଚ ବିଭ୍ରଦ୍ରକ୍ଷାର୍ଥଂ କଵଚଞ୍ଚ ମହାପ୍ରଭମ୍
ସେ ଆଦିକ ଅଜଗବ ନାମକ ଧନୁଷ୍ ଉଠାଇଲେ, ଯାହା ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା । ସେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୀର ଏବଂ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ।
ତସ୍ମିଞ୍ଜାତେଽଥ ଭୂତାନି ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟାନି ସର୍ଵଶଃ । ସମୁତ୍ପନ୍ନେ ମହାରାତ୍ରି ଵେନଶ୍ଚ ତ୍ରିଦିଵଙ୍ଗତଃ
ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଇଯାଇଥିଲେ; ଏହି ମହାରାତ୍ରି ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହିତ, ବେନ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ ।
ସମୁତ୍ପନ୍ନେନ ରାଜର୍ଷିଃ ସ ସତ୍ପୁତ୍ରେଣ ଧୀମତା । ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ପୁନ୍ନାମ୍ନୋ ନରକାତ୍ର୍ତ୍ରାଯତେ ତତଃ
ତାଙ୍କର ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ, ରାଜା ଋଷି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ଭଳି ପ୍ରଥୁ, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କୁ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ ।
ତଂ ନଦ୍ଯଶ୍ଚ ସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ସର୍ଵଶଃ । ସମାଗମ୍ଯ ତଦା ଵୈନ୍ଯମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ନରାଧିପମ୍ । ମହତା ରାଜରାଜ୍ଯେନ ମହାରାଜଂ ମହାଦ୍ଯୁତିମ୍
ତାପରେ, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ଆଣି, ଏକଠି ହୋଇ, ବେନପୁତ୍ର ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ଏହିପରି ମହାନ ରାଜ୍ୟ ଓ ଦୀପ୍ତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ମହାରାଜା କରିଦେଲେ ।
୬୨.୧୩୦ ସୋଽଭିଷିକ୍ତୋ ମହାରାଜା ଦେଵୈରଙ୍ଗିରସଃ ସୁତୈଃ । ଆଦିରାଜୋ ମହାରାଜଃ ପୃଥୁର୍ଵୈନ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେ ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଦେବମାନେ, ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ପ୍ରଥୁ ବେନପୁତ୍ର, ତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ରାଜା ହେଲେ ।
ପିତ୍ରାଽପରଞ୍ଜିତାସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଜାସ୍ତେନାନୁରଞ୍ଜିତାଃ । ତତୋ ରାଜେତି ନାମାସ୍ଯ ଅନୁରାଗାଦଜାଯତ
ତାଙ୍କର ପିତା ଯେଉଁ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଜିତିପାରିନଥିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ଭଲପାଇଲେ; ଏହି ଭଲପାଇବାରୁ ତାଙ୍କୁ 'ରାଜା' ବୋଲି ନାମ ମିଳିଲା ।
ଆପସ୍ତସ୍ତମ୍ଭିରେ ଚାସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରମଭିଯାସ୍ଯତଃ । ପର୍ଵତାଶ୍ଚ ଵିଶୀର୍ଯନ୍ତେ ଧ୍ଵଜଭଙ୍ଗଶ୍ଚ ନାଭଵତ୍
ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯିବାବେଳେ ଜଳ ଅଚଳ ହୋଇଯାଉଥିଲା; ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଧ୍ୱଜ କେବେ ଭାଙ୍ଗୁନଥିଲା ।
ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯା ପୃଥିଵୀ ସିଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତ୍ଯନ୍ନାନି ଚିନ୍ତଯା । ସର୍ଵକାମଦୁଘା ଗାଵଃ ପୁଟକେ ପୁଟକେ ମଧୁ
ମାଟି ଚାଷ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନ ଦେଉଥିଲା, କେବଳ ଚିନ୍ତା କଲେ ଖାଦ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା; ଗାଈମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷ ଦେଉଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାତ୍ରରେ ମଧୁ ଥିଲା ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ଚ ଯଜ୍ଞେ ପୈତାମହେ ଶୁଭେ । ସୂତଃ ସୂତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସୌତ୍ଯେଽହନି ମହାମତିଃ । ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ମହାଯଜ୍ଞେ ଜଜ୍ଞେ ପ୍ରାଜ୍ଞୋଽଥ ମାଗଧଃ
ଏହି ସମୟରେ, ପିତୃମାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ, ସୂତ ନାମକ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସୂତ୍ୟ ଦିନରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେହି ମହାଯଜ୍ଞରେ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ମାଗଧ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ ।
ଐନ୍ଦ୍ରେଣ ହଵିଷା ଚାପି ହଵିଃ ପୃକ୍ତଂ ବୃହସ୍ପତେଃ । ଜୁହାଵେନ୍ଦ୍ରାଯ ଦେଵେନ ତତଃ ସୂତୋ ଵ୍ଯଜାଯତ
ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ହବିଷ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ହବିଷ ସହିତ ମିଶାଇ ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ; ସେଠାରୁ ସୂତ ଜନ୍ମିଲେ ।
ପ୍ରମାଦସ୍ତତ୍ର ସଞ୍ଜଜ୍ଞେ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଞ୍ଚ କର୍ମସୁ । ଶିଷ୍ଯହଵ୍ଯେନ ଯତ୍ପୃକ୍ତମାଭିଭୂତଂ ଗୁରୋର୍ହଵିଃ । ଅଧରୋତ୍ତରଚାରେଣ ଜଜ୍ଞେ ତଦ୍ଵର୍ଣଵୈକୃତମ୍
ସେଠାରେ ଅବଧାନ ହୀନତା ଓ କର୍ମରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେଲା; ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହବିଷ ଯାହା ମିଶିଗଲା, ଗୁରୁଙ୍କ ହବିଷକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା; ଉପର ଓ ତଳ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜାତି ଭିନ୍ନତା ହେଲା ।
ଯଚ୍ଚ କ୍ଷତ୍ରାତ୍ସମ୍ଭଵଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯାଂ ହୀନଯୋନିତଃ । ସୂତଃ ପୂର୍ଵେଣ ସାଧର୍ମତୁଲ୍ଯଧର୍ମଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏବଂ ଯାହା କ୍ଷତ୍ରିୟ ପିତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ମାଆଁଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ହୀନ ଯୋନିର ସୂତ, ସେ ପୂର୍ବ ସୂତଙ୍କ ସମାନ ଧର୍ମ ରଖିଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।
ମଧ୍ଯମୋ ହ୍ଯେଷ ସୂତସ୍ଯ ଧର୍ମଃ କ୍ଷତ୍ରୋପଜୀଵନମ୍ । ରଥନାଗାଶ୍ଚ ଚରିତଂ ଜଘନ୍ଯଞ୍ଚ ଚିକିତ୍ସିତମ୍
ସୂତଙ୍କ ମଧ୍ୟମ ଧର୍ମ ହେଉଛି କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ସେବା କରି ଜୀବିକା ଚାଲାଇବା; ରଥ ଓ ହାତୀ ଚଳାଇବା, ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ କାମ ହେଉଛି ଚିକିତ୍ସା କରିବା ।
ପୃଥୋଃ ସ୍ତଵାର୍ଥଂ ତୌ ତତ୍ର ସମାହୂତୌ ସୁରର୍ଷିଭିଃ । ତାଵୂଚୁର୍ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ସ୍ତୂଯତାମେଷ ପାର୍ଥିଵଃ । କର୍ମୈତଦନୁରୂପଂ ଵାଂ ପାତ୍ରଂ ସ୍ତୋତ୍ରସ୍ଯ ଚାପ୍ଯଯମ୍ ॥୨.୧.
ପ୍ରଥୁଙ୍କ ଗୁଣଗାନ ପାଇଁ ସେଠାରେ ସୂତ ଓ ମାଗଧଙ୍କୁ ଦେବ ଋଷିମାନେ ଡାକିଲେ; ସମସ୍ତ ମୁନି କହିଲେ, 'ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଗୁଣଗାନ କର; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ଗୀତ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ।'
୬୨.୧୪୨ ତାଵୂଚତୁସ୍ତଦା ସର୍ଵାଂସ୍ତାନୃଷୀନ୍ସୂତମାଗଧୌ । ଆଵାଂ ଦେଵାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୀଣଯାଵଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ
ତେବେ ସୂତ ଓ ମାଗଧ ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଛୁ ।'
ନ ଚାସ୍ଯ କର୍ମ ଵୈ ଵିଦ୍ଵୋ ନ ତଥା ଲକ୍ଷଣଂ ଯଶଃ । ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯେନାସ୍ଯ କୁର୍ଯାଵୋ ରାଜ୍ଞସ୍ତେଜସ୍ଵିନୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଆମେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ଲକ୍ଷଣ କିମ୍ବା କୀର୍ତ୍ତି ଜାଣୁନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ତେଜସ୍ବୀ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତ ରଚନା କରିପାରିବୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ।
ଋଷିଭିସ୍ତୌ ନିଯୁକ୍ତୌ ତୁ ଭଵିଷ୍ଯୈଃ ସ୍ତୂଯତାମିତି । ଦାନଧର୍ମରତୋ ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଵାନ୍ ସ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ଜ୍ଞାନଶୀଲୋ ଵଦାନ୍ଯସ୍ତୁ ସଂଗ୍ରାମେଷ୍ଵପରାଜିତଃ
ଋଷିମାନେ ସେମାନେଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି କହିଲେ, 'ଭବିଷ୍ୟତରେ ତାଙ୍କୁ ଗୁଣଗାନ କର ।' ସେ ସଦା ଦାନ ଓ ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ଦାତା ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ।
ଯାନି କର୍ମାଣି କୃତଵାନ୍ ପୃଥୁଶ୍ଚାପି ମହାବଲଃ । ତାନି ଶୀଲେନ ବଦ୍ଧାନି ସ୍ତୁଵଦ୍ଭିଃ ସୂତମାଗଧୈଃ
ମହାବଳୀ ପ୍ରଥୁ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶୀଳ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା, ସୂତ ଓ ମାଗଧ ଗାନ କରିଲେ ।
ତତଃ ସ୍ତଵାନ୍ତେ ସୁପ୍ରୀତଃ ପୃଥୁଃ ପ୍ରାଦାତ୍ ପ୍ରଜେଶ୍ଵରଃ । ଅନୂପଦେଶଂ ସୂତାଯ ମଗଧଂ ମାଗଧାଯ ଚ
ତାପରେ, ସ୍ତୁତିର ଶେଷରେ, ପ୍ରଜାଙ୍କର ନାଥ ପୃଥୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସୂତଙ୍କୁ ଅନୂପ ଦେଶ ଏବଂ ମାଗଧଙ୍କୁ ମଗଧ ଦେଇଥିଲେ।
ତଦା ଵୈ ପୃଥିଵୀପାଲାଃ ସ୍ତୂଯନ୍ତେ ସୂତମାଗଧୈଃ । ଆଶୀର୍ଵାଦୈଃ ପ୍ରବୋଧ୍ଯନ୍ତେ ସୂତମାଗଧବନ୍ଦିଭିଃ
ସେ ସମୟରେ, ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ସୂତ ଓ ମାଗଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ପାଇଥିଲେ; ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଗାଇଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରମପ୍ରୀତାଃ ପ୍ରଜା ଊଚୁର୍ମହର୍ଷଯଃ । ଏଷ ଵୋ ଵୃତ୍ତିଦୋ ଵୈନ୍ଯୋ ଭଵନ୍ତ୍ଵିତି ନରାଧିପଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରଜାମାନେ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ: 'ଏହି ବେନଙ୍କ ପୁଅ ତୁମମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ଦେବେ—ଏହି ନରପତି ତୁମ ରାଜା ହେଉନ୍ତୁ।'
ତତୋ ଵୈନ୍ଯଂ ମହାଭାଗଂ ପ୍ରଜାଃ ସମଭିଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ । ତ୍ଵନ୍ନୋ ଵୃତ୍ତିଂ ଵିଧତ୍ସ୍ଵେତି ମହର୍ଷେର୍ଵଚନାତ୍ତଦା । ସୋଽଭିଦ୍ରୁତଃ ପ୍ରଜାଭିସ୍ତୁ ପ୍ରଜାହିତଚିକୀର୍ଷଯା
ତାପରେ, ମହାର୍ଷିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଜାମାନେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବେନପୁତ୍ର ପ୍ରଥୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲେ, 'ଆମ ପାଇଁ ଜୀବିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିଲେ। ପ୍ରଜାମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଭଲ ଚାହିଁ।
ଧନୁର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ବାଣାଂଶ୍ଚ ଵସୁଧାମାର୍ଦ୍ଦଯଦ୍ବଲୀ । ଅସ୍ଯାର୍ଦ୍ଦନଭଯ ତ୍ରସ୍ତା ଗୌର୍ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ମହୀ
ପ୍ରଥୁ ବଳବାନ୍ ହୋଇ, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି, ପୃଥିବୀକୁ ଚାପିଲେ; ଏହି ଚାପିବା ଭୟରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ପୃଥିବୀ ଗାଈ ରୂପ ଧରି ପଳାଇଗଲା।
ତାଂ ପୃଥୁର୍ଧନୁରାଦାଯ ଦ୍ରଵନ୍ତୀମନ୍ଵଧାଵତ । ସା ଲୋକାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦୀନ୍ ଗତ୍ଵା ଵୈନ୍ଯଭଯାତ୍ତଦା । ଦଦର୍ଶ ଚାଗ୍ରତୋ ଵୈନ୍ଯଂ କାର୍ମୁକୋଦ୍ଯତଧାରିଣମ୍ ॥୨.୧.
ପ୍ରଥୁ ଧନୁଷ ନେଇ, ପଳାଉଥିବା ପୃଥିବୀ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲେ; ସେ, ବେନପୁତ୍ରଙ୍କ ଭୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ଧନୁଷ ଉଠାଇଥିବା ପ୍ରଥୁଙ୍କୁ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖିଲେ।