ଅତ୍ରେର୍ଵଂଶଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତୃତୀଯସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ। ତସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ସୁନ୍ଦର୍ଯୋ ଦଶୈଵାସନ୍ପତିଵ୍ରତାଃ ।। ୯.
ଏବେ ମୁଁ ଅତ୍ରିଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ କହିବି, ତିନିଯୁଗର ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟ। ତାଙ୍କର ଦଶଜଣ ସୁନ୍ଦର ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ଘୃତାଚ୍ଯାଂ ଵୈ ଦଶାପ୍ସରସି ସୂନଵଃ। ଭଦ୍ରା ଶୂଦ୍ରା ଚ ମଦ୍ରା ଚ ଶଲଦା ମଲଦା ତଥା ।। ୯.
ଘୃତାଚୀ ନାମକ ଅପ୍ସରା ଭଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଦେଇଥିଲେ: ଭଦ୍ର, ଶୂଦ୍ର, ମଦ୍ର, ଶଳଦ, ମଳଦ,
ଵେଲା ଖଲା ଚ ସପ୍ତୈତା ଯା ଚ ଗୋଚପଲା ସ୍ମୃତା । ତଥା ମାନରସା ଚୈଵ ରତ୍ନକୃଟା ଚ ତା ଦଶ ।। ୯.
ବେଳା, ଖଳା—ଏହି ସାତଜଣ—ଏବଂ ଗୋଚପଳା ନାମକ ଜଣେ, ମାନରସା ଓ ରତ୍ନକୃତା; ଏହି ଦଶଜଣ।
ଆତ୍ରେଯଵଂଶକୃତ୍ତାସାଂ ଭର୍ତ୍ତା ନାମ୍ନା ପ୍ରଭାକରଃ। ଭଦ୍ରାଯାଂ ଜନଯାମାସ ସୋମଂ ପୁତ୍ରଂ ଯଶସ୍ଵିନମ୍ ।। ୯.
ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଭାକର ନାମକ ଅତ୍ରିୟ ବଂଶର ଉଦ୍ଭାବକ ଥିଲେ; ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଠାରୁ ସେ ଯଶସ୍ବୀ ସୋମ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଭାନୁନା ହତେ ସୂର୍ଯେ ପତମାନୋ ଦିଵୋ ମହୀମ୍। ତମୋଽଭିଭୂତେ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଭା ଯେନ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତିତା ।। ୯.
ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରିବା ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ୁଥିଲେ, ଏହି ଜଗତରେ ଅନ୍ଧାର ଛାଇଯିବା ସମୟରେ, ସେ ଆଲୋକକୁ ପ୍ରଚଳିତ କରିଥିଲେ।
ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତ୍ଵିତି ଚୋକ୍ତଃ ସ ପତନ୍ନିହ ଦିଵାକରଃ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେର୍ଵଚନାତ୍ତସ୍ଯ ନ ପପାତ ଦିଵୋ ମହୀମ୍ ।। ୯.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, 'ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ' ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା; ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଉକ୍ତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼ିଲେନି।
ଅତ୍ରିଶ୍ରେଷ୍ଠାନି ଗୋତ୍ରାଣି ଯଶ୍ଚକାର ମହାତପାଃ । ଯଜ୍ଞେଷ୍ଵତ୍ରିଘନଶ୍ଚୈଵ ସୁରୈର୍ଯଶ୍ଚ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତିତଃ ।। ୯.
ଅତ୍ରି ନାମକ ମହାତପସ୍ୱୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋତ୍ରଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ; ଯଜ୍ଞଗୁଡିକରେ ସେ 'ଅତ୍ରିଘନ' ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଚଳିତ କରିଥିଲେ।
ସ ତାସ୍ଵଜନଯତ୍ ପୁତ୍ରାନାତ୍ମତୁଲ୍ଯାନନାମକାନ୍। ଦଶ ତାସ୍ଵେଵ ମହତା ତପସା ଭାଵିତପ୍ରଭା ।। ୯.
ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀମାନଙ୍କୁ ଦଶଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପରି ନାମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଏହି ଦଶଜଣ ମହାତପସ୍ୱୀ ଓ ଭାସ୍କର୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯାତ୍ରେଯା ଇତି ଖ୍ଯାତା ଋଷଯୋ ଵେଦପାରଗାଃ । ତେଷାଂ ଵିଖ୍ଯାତଯଶସୌ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠୌ ସୁମହୌଜସୌ ।। ୯.
ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟାତ୍ରେୟ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏହି ଋଷିମାନେ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସିତ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଦତ୍ତାତ୍ରେଯସ୍ତସ୍ଯ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଦୁର୍ଵାସାସ୍ତସ୍ଯ ଚାନୁଜଃ । ଯଵୀଯସୀ ସୁତା ତସ୍ଯା ମବଲା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୀ। ଅତ୍ରାପ୍ଯୁଦାହରନ୍ତୀମଂ ଶ୍ଲୋକଂ ପୌରାଣିକାଃ ପୁରା ।। ୯.
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ବଡ଼, ଦୁର୍ବାସା ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ; ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟତମ ଶିଶୁ ଥିଲେ ଅମ୍ବଳା, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏଠି ଆଦିକଥାକାରମାନେ ଏହି ଶ୍ଲୋକ କୁ ପଠନ୍ତି।
ଅତ୍ରେଃ ପୁତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଶାନ୍ତାତ୍ମାନମକଲ୍ମଷମ୍। ଦତ୍ତାତ୍ରେଯଂ ତନୁଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପୁରାଣଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ।। ୯.
ପୁରାଣଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି, ଅତ୍ରିଙ୍କ ମହାତ୍ମା, ଶାନ୍ତ ଓ ନିର୍ମଳ ପୁଅ ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଗୋତ୍ରାନ୍ଵଯେ ଜାତାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ପ୍ରଥିତା ଭୁଵି। ଶ୍ଯାମାଶ୍ଚ ମୁଦ୍ଗଲାଶ୍ଚୈଵ ବଲାରକଗଵିଷ୍ଠିରାଃ। ଏତେ ନୃଣାନ୍ତୁ ଚତ୍ଵାରଃ ସ୍ମୃତାଃ ପକ୍ଷା ମହୌଜସାମ୍ ।। ୯.
ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଚାରିଜଣ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ: ଶ୍ୟାମ, ମୁଦ୍ଗଳ, ବଳାରକ ଓ ଗବିଷ୍ଠିର; ଏହି ଚାରିଜଣ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନବ ପକ୍ଷ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
କଶ୍ଯପାନ୍ନାରଦଶ୍ଚୈଵ ପର୍ଵତୋଽରୁନ୍ଧତୀ ତଥା। ଜଜ୍ଞିରେ ଚ ତ୍ଵରୁନ୍ଧତ୍ଯାସ୍ତାନ୍ନିବୋଧତ ସତ୍ତମାଃ ।। ୯.
କଶ୍ୟପ, ନାରଦ, ପର୍ବତ ଓ ଅରୁଣ୍ଧତୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ, ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଶୁଣ।
ନାରଦସ୍ତୁ ଵସିଷ୍ଠାଯାରୁନ୍ଧତୀଂ ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯତ୍। ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତା ମହାତେଜା ଵୃକ୍ଷଶାପାତ୍ତୁ ନାରଦଃ ।। ୯.
ନାରଦ ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଓ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନାରଦ, ବୃକ୍ଷର ଶାପରେ ଏପରି ହେଇଥିଲେ।
ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ତସ୍ମିନ୍ସଂଗ୍ରାମ ତାରକାମଯେ। ଅନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ହତେ ଲୋକେ ଵ୍ଯଗ୍ରେ ଶକ୍ରେ ସୁରୈଃ ସହ। ଵସିଷ୍ଠସ୍ତପସା ଧୀମାନ୍ଧାରଯାମାସ ଵୈ ପ୍ରଜାଃ ।। ୯.
ପୂର୍ବେ ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ତାରକାମୟ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ; ଜଗତରେ ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେଇଥିଲା, ଶକ୍ର ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ; ବଶିଷ୍ଠ ତପସ୍ୱାରେ ଧୀର ହୋଇ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ।
ଅତ୍ରୌଷଧଂ ମୂଲଫଲମୋଷଧୀଶ୍ଚ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତଯନ୍ । ତାସ୍ତେନ ଜୀଵଯାମାସ କାରୁଣ୍ଯାଦୋଷଧେନ ତୁ ।। ୯.
ସେ ଔଷଧ, ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଔଷଧି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ କରୁଣାରେ ଏହି ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାମାନେକୁ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ।
ଅରୁନ୍ଧତ୍ଯାଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ତୁ ଶକ୍ତିମୁତ୍ପାଦଯଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ। ସାଗରଞ୍ଜନଯଚ୍ଛକ୍ତେରଦୃଶ୍ଯନ୍ତୀ ପରାଶରମ୍ ।। ୯.
ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କୁ ବଶିଷ୍ଠ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ; ଶକ୍ତି ସାଗରଞ୍ଜନୟାଙ୍କୁ ପରାଶରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
କାଲୀ ପରାଶରାଜ୍ଜଜ୍ଞେ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନଂ ପ୍ରଭୁମ୍। ଦ୍ଵୈପାଯନାଦରଣ୍ଯାଂ ଵୈ ଶୁକୋ ଜଜ୍ଞେ ଗୁଣାନ୍ଵିତଃ ।। ୯.
କାଳୀ ଓ ପରାଶରଙ୍କୁ ଠାରୁ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ପ୍ରଭୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦ୍ୱୈପାୟନ ଓ ଅରଣୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଶୁକ ଗୁଣମୟ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ଚ ପୀଵର୍ଯାଂ ଷଡିମେ ଶୁକସୂନଵଃ। ଭୂରିଶ୍ରଵାଃ ପ୍ରଭୁଃ ଶମ୍ଭୁଃ କୃଷ୍ଣୋ ଗୌରଶ୍ଚ ପଞ୍ଚମଃ ।। ୯.
ପୀବରୀଙ୍କୁ ଶୁକଙ୍କ ଛଅ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ଭୂରିଶ୍ରବା, ପ୍ରଭୁ, ଶମ୍ଭୁ, କୃଷ୍ଣ, ଗୌର ଏବଂ ଛଅଟିଏ ପୁଅ।
କନ୍ଯା କୀର୍ତିମତୀ ଚୈଵ ଯୋଗମାତା ଦୃଢଵ୍ରତା। ଜନନୀ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ସତ୍ତ୍ଵଗୁହସ୍ଯ ଚ ।। ୯.
ତାଙ୍କର ଏକ ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ନାଁ କୀର୍ତ୍ତିମତୀ, ଯିଏ ଯୋଗର ମାଆ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଙ୍କର ମାଆ ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱଗୁହଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ।
ଶ୍ଵେତାଃ କୃଷ୍ଣାଶ୍ଚ ଗୌରାଶ୍ଚ ଶ୍ଯାମା ଧୂମ୍ରାଃ ସମୂଲିକାଃ। ଊଷ୍ମପା ଦାରକାଶ୍ଚୈଵ ନୀଲାଶ୍ଚୈଵ ପରାଶରାଃ। ପରାଶରାଣାମଷ୍ଟୌ ତେ ପକ୍ଷାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମହାତ୍ମନାମ୍ ।। ୯.
ଶ୍ୱେତ, କୃଷ୍ଣ, ଗୌର, ଶ୍ୟାମ, ଧୂମ୍ର, ସମୂଳିକ, ଉଷ୍ମପ, ଦାରକ ଏବଂ ନୀଳ, ପରାଶର—ଏହି ଆଠଟି ପରାଶରଙ୍କ ଶାଖା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ନିବୋଧଧ୍ଵମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରତିମସମ୍ଭଵମ୍। ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ କପିଞ୍ଜଲ୍ଯାଂ ଘୃତାଚ୍ଯାଂ ସମପଦ୍ଯତ। କୁଶୀତିଯଃ ସମାଖ୍ଯାତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରତିମ ଉଚ୍ଯତେ ।। ୯.
ଏବେ ଆଉ ଶୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଘରେ, କପିଞ୍ଜଳ ଏବଂ ଘୃତାଚୀଙ୍କର ଯୋଗରେ କୁଶିତିୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।
ପୃଥୋଃ ସୁତାଯାଃ ସମ୍ଭୂତଃ ପୁତ୍ରସ୍ତସ୍ଯା ଭଵଦ୍ଵସୁଃ। ଉପମନ୍ଯୁଃ ସୁତସ୍ତସ୍ଯ ଯସ୍ଯେମେ ଉପମନ୍ଯଵଃ ।। ୯.
ପୃଥୁଙ୍କ ଝିଅଠାରୁ ଜଣେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେହେଉଛନ୍ତି ଭବଦ୍ବସୁ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଉପମନ୍ୟୁ, ଯାହାଠାରୁ ଏହି ଉପମନ୍ୟୁମାନେ ଆସିଛନ୍ତି।
ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋଶ୍ଚୈଵ କୁଣ୍ଡିନୋ ଯେ ପରିଶ୍ରୁତାଃ। ଏକାର୍ଷେଯାସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯେ ଵସିଷ୍ଠା ନାମ ଵିଶ୍ରୁତାଃ। ଏତେ ପକ୍ଷା ଵସିଷ୍ଠାନାଂ ସ୍ମୃତା ଏକାଦଶେଵ ତୁ ।। ୯.
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁଣ୍ଡିନ ନାମକ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏକାର୍ଷେୟ ଓ ବସିଷ୍ଠ ନାମରେ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ଏଗାରଟି ଶାଖା ମନେ ରଖାଯାଇଛି।
ଇତ୍ଯେତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁତ୍ରା ମାନସା ହ୍ଯଷ୍ଟ ଵିଶ୍ରୁତାଃ। ଭ୍ରାତରଃ ସୁମହାଭାଗା ତେଷାଂ ଵଂଶାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ।। ୯.
ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଆଠ ମନସା ପୁଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଭାଇମାନେ, ତାଙ୍କର ବଂଶ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି।
ତ୍ରୀଂଲ୍ଲୋକାନ୍ଧାରଯନ୍ତୀମାନ୍ଦେଵର୍ଷିଗଣସଙ୍କୁଲାନ୍ । ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ। ଯୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତା ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ସୂର୍ଯ୍ଯସ୍ଯେଵ ଗଭସ୍ତିଭିଃ ।। ୯.
ଏମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୃଷିମାନେ ଭରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ପଉତମାନେ ଶତେ ଏବଂ ସହସ୍ରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଭରିଯାଇଛି।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ସୁତସ୍ଯ ଵିଦିତାତ୍ମନଃ। ଉତ୍ତରଂ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛୁଃ ସୂତପୁତ୍ରଂ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ।। ୧୦.
ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆଉ ପଚାରିଲେ।
କଥଂ ଦ୍ଵିତୀଯମୁତ୍ପନ୍ନା ଭଵାନୀ ପ୍ରାକ୍ସତୀ ତୁ ଯା। ଆସୀଦ୍ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ପୂର୍ଵମୁମା କଥମ ଜାଯତ ।। ୧୦.
ଭବାନୀ ଦ୍ୱିତୀୟଥର ଯିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ପୂର୍ବେ କିଏ ଥିଲେ? ସେ ପୂର୍ବେ ଦାକ୍ଷାୟଣୀ ଥିଲେ; ଉମା କିପରି ଜନ୍ମିଲେ?
ମେନାଯାଂ ପିତୃକନ୍ଯାଯାଂ ଜନଯାମାସ ଶୈଲରୁଟ୍। କେଚୈତେ ପିତରଶ୍ଚୈଵ ଯେଷାଂ ମେନା ତୁ ମାନସୀ ।। ୧୦.
ମେନା, ଯିଏ ପିତୃମାନେଙ୍କ ଝିଅ, ତାଙ୍କୁ ଶୈଳରାଜା ସନ୍ତାନ ଦେଲେ; କିଏ ସେମାନେ ପିତୃ, ଯାହାଙ୍କର ମେନା ମନସା ଝିଅ?
ମୈନାକଶ୍ଚୈଵ ଦୌହିତ୍ରୋ ଦୌହିତ୍ରୀ ଚ ତଥା ହ୍ଯୁମା। ଏକପର୍ଣା ତଥା ଚୈଵ ତଥା ଯା ଚୈକପାଟଲା ।। ୧୦.
ମୈନାକ ହେଉଛନ୍ତି ଦୌହିତ୍ର, ଉମା ମଧ୍ୟ ଦୌହିତ୍ରୀ; ଏକପର୍ଣ୍ଣା ଏବଂ ଏକପାଟଳା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।