ଵାଯୁପୁରାଣମ୍

ଏତଦଙ୍ଗିରସା ପ୍ରୋକ୍ତନ୍ତେଷାମାରଣ୍ଯକଂ ପୁନଃ। ଇତି ସଂଖ୍ଯା ପ୍ରସଂଖ୍ଯାତା ଶାଖାଭେଦାସ୍ତଥୈଵ ଚ ।। ୬୧.

ଏହି କଥା ଅଙ୍ଗିରା ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆରଣ୍ୟକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ; ଏଭଳି ଗଣନା ଓ ଶାଖାର ଭିନ୍ନତା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

କର୍ତ୍ତାରଶ୍ଚୈଵ ଶାଖାନାଂ ଭେଦେ ହେତୁସ୍ତଥୈଵ ଚ। ସର୍ଵମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵେଵଂ ଶାଖାଭେଦାଃ ସମାଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୬୧.

ଶାଖାମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତାମାନେ ଓ ଭିନ୍ନତାର କାରଣ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏହିପରି ଶାଖା ଭିନ୍ନତା ସମାନ ଭାବେ ମନାଯାଏ।

ପ୍ରାଜାପତ୍ଯା ଶ୍ରୁତିର୍ନିତ୍ଯା ତଦ୍ଵିକଲ୍ପାସ୍ତ୍ଵିମେ ସ୍ମୃତାଃ। ଅନିତ୍ଯଭାଵାଦ୍ଦେଵାନାଂ ମନ୍ତ୍ରୋତ୍ପତ୍ତିଃ ପୁନଃ ପୁନଃ ।। ୬୧.

ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଶ୍ରୁତି ସଦା ଅବିନାଶୀ, କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଭିନ୍ନତାମାନେ ସ୍ମୃତି ଭାବରେ ମନାଯାନ୍ତି; ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅନିତ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରମାନେ ପୁନିପୁନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ମନ୍ଵନ୍ତରାଣାଂ କ୍ରିଯତେ ସୁରାଣାଂ ନାମନିଶ୍ଚଯଃ। ଦ୍ଵାପରେଷୁ ପୁନର୍ଭେଦାଃ ଶ୍ରୁତାନାଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ ।। ୬୧.

ମନ୍ବନ୍ତରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାମ ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଶ୍ରୁତିର ଭିନ୍ନତା ପୁନି ବିବରଣ କରାଯାଏ।

ଏଵଂ ଵେଦଂ ତଦାନ୍ଯସ୍ଯ ଭଗଵାନୃଷିସତ୍ତମଃ। ଶିଷ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପୁନର୍ଦତ୍ତ୍ଵା ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ଗତୋ ଵନମ୍। ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯପ୍ରଶିଷ୍ଯୈସ୍ତୁ ଶାଖାଭେଦାସ୍ତ୍ଵିମେ କୃତାଃ ।। ୬୧.

ଏଭଳି ଭାବେ, ମହାନ ଋଷି ଭଗବାନ ନିଜ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବେଦ ଶିଖାଇ ଶେଷେ, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଏହି ଶାଖା ଭିନ୍ନତା ଗଢ଼ିଲେ।

ଅଙ୍ଗାନି ଵେଦାଶ୍ଚତ୍ଵାରୋ ମୀମାଂସା ନ୍ଯାଯଵିସ୍ତରଃ। ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ପୁରାଣଞ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାସ୍ତ୍ଵେତାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ ।। ୬୧.

ଚାରିଟି ବେଦ ଓ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ, ମୀମାଂସା, ବିସ୍ତୃତ ନ୍ୟାୟ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ—ଏହି ଚୌଦ୍ଦ ଜ୍ଞାନ ଶାଖା।

ଆଯୁର୍ଵେଦୋ ଧନୁର୍ଵେଦୋ ଗାନ୍ଧର୍ଵଶ୍ଚୈଵ ତେ ତ୍ରଯଃ। ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଥନ୍ତୁ ଵିଦ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟାଦଶୈଵ ତୁ ।। ୬୧.

ଆୟୁର୍ବେଦ, ଧନୁର୍ବେଦ ଓ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଏଇ ତିନିଟି; ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଚତୁର୍ଥ, ଏହିପରି ମୋଟେ ଅଠର ଶାଖା ଜ୍ଞାନ ଅଛି।

ଜ୍ଞେଯା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଃ ପୂର୍ଵନ୍ତେଭ୍ଯୋ ଦେଵର୍ଷଯଃ ପୁନଃ। ରାଜର୍ଷଯଃ ପୁନସ୍ତେଭ୍ଯ ଋଷିପ୍ରକୃତଯସ୍ତ୍ରଯଃ। ତେଭ୍ଯ ଋଷିପ୍ରକୃତଯୋ ମୁନିଭିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତୈଃ ।। ୬୧.

ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ଜଣାଯିବେ, ସେଠାରୁ ଦେବର୍ଷି, ତାଠାରୁ ରାଜର୍ଷି, ଏବଂ ପୁନି ତିନି ପ୍ରକାର ଋଷି; ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ନିଷ୍ଠାବାନ ମୁନିମାନେ ଏହି ଋଷି ପ୍ରକୃତି ଗଢ଼ିଛନ୍ତି।

କଶ୍ଯପେଷୁ ଵସିଷ୍ଠେଷୁ ତଥା ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରୋଽତ୍ରିଷୁ। ପଞ୍ଚସ୍ଵେତେଷୁ ଜାଯନ୍ତେ ଗୋତ୍ରେଷୁ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ। ଯସ୍ମାଦୃଷନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଣନ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୬୧.

କଶ୍ୟପ, ବସିଷ୍ଠ, ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା ଓ ଅତ୍ରି—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଗୋତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ କଥା କହୁଥିବାମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଦେଖିଥିବାରୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବୋଲି ଡାକାଯାନ୍ତି।

ଧର୍ମସ୍ଯାଥ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ କ୍ରତୋଶ୍ଚ ପୁଲହସ୍ଯ ଚ। ପ୍ରତ୍ଯୂଷସ୍ଯ ପ୍ରଭାସସ୍ଯ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ତଥା ପୁନଃ ।। ୬୧.

ଧର୍ମ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, କ୍ରତୁ, ପୁଲହ, ପ୍ରତ୍ୟୂଷ, ପ୍ରଭାସ ଏବଂ କଶ୍ୟପଙ୍କ ସନ୍ଦର୍ଭରେ—

ଦେଵର୍ଷଯଃ ସୁତାସ୍ତେଷାଂ ନାମତସ୍ତାନ୍ନିବୋଧତ। ଦେଵର୍ଷୀ ଧର୍ମପୁତ୍ରୌ ତୁ ନରନାରାଯଣାନୁଭୌ ।। ୬୧.

ଏମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଦେବୃଷି ଭାବେ ପରିଚିତ । ଧର୍ମଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ—ନର ଓ ନାରାୟଣ ।

ଵାଲଖିଲ୍ଯାଃ କ୍ରତୋଃ ପୁତ୍ରାଃ କର୍ଦମଃ ପୁଲହସ୍ଯ ତୁ। କୁବେରଶ୍ଚୈଵ ପୌଲସ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷସ୍ଯାଚଲଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୬୧.

କ୍ରତୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବାଲଖିଲ୍ୟ, ପୁଲହଙ୍କ ପୁଅ କର୍ଦ୍ଦମ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ କୁବେର ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟୂଷଙ୍କ ପୁଅ ଅଚଳ ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି ।

ପର୍ଵତୋ ନାରଦଶ୍ଚୈଵ କଶ୍ଯପସ୍ଯାତ୍ମଜାଵୁଭୌ। ଋଷନ୍ତି ଦେଵାନ୍ ତସ୍ମାତ୍ତେ ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵର୍ଷଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୬୧.

ପର୍ବତ ଓ ନାରଦ—ଏହି ଦୁଇଜଣ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁଅ । ଏମାନେ ଦେବମାନେଙ୍କ ଋଷି ଥିବାରୁ ଦେବୃଷି ଭାବେ ପରିଚିତ ।

ମାନଵେ ଵୈଷଯେ ଵଂଶେ ଐଲଵଂଶେ ଚ ଯେ ନୃପାଃ। ଐଲା ଐକ୍ଷ୍ଵାକନାଭାଗା ଜ୍ଞେଯା ରାଜର୍ଷଯସ୍ତୁ ତେ ।। ୬୧.

ମନୁ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଏଇଳବଂଶରେ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଅଛନ୍ତି—ଇଲା, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ନଭଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ—ସେମାନେ ରାଜାର୍ଷି ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି ।

ଋଷନ୍ତି ରଞ୍ଜନାଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ପ୍ରଜା ରାଜର୍ଷଯସ୍ତତଃ । ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରତିଷ୍ଠାସ୍ତୁ ସ୍ମୃତା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ମତାଃ ।। ୬୧.

ରାଜବଂଶରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୃଷ୍ଟା, ଯାହାଠାରୁ ପ୍ରଜାମାନେ ରଙ୍ଗିତ, ସେମାନେ ରାଜାର୍ଷି । ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାର୍ଷି ଭାବେ ମନ୍ୟ ।

ଦେଵଲୋକପ୍ରତିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ଜ୍ଞେଯା ଦେଵର୍ଷଯଃ ଶୁଭାଃ। ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକପ୍ରତିଷ୍ଠାସ୍ତୁ ସର୍ଵେ ରାଜର୍ଷଯୋ ମତାଃ ।। ୬୧.

ଯେଉଁମାନେ ଦେବଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ଶୁଭ ଦେବୃଷି ଭାବେ ଜଣାଯାନ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ଅବସ୍ଥିତ ସମସ୍ତେ ରାଜାର୍ଷି ଭାବେ ମନ୍ୟ ।

ଅଭିଜାତ୍ଯା ଚ ତପସା ମନ୍ତ୍ରଵ୍ଯାହରଣୈସ୍ତଥା। ଏଵଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଦିଵ୍ଯା ରାଜର୍ଷଯସ୍ତୁ ଯେ ।। ୬୧.

ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ, ତପସ୍ୟା ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାର୍ଷିମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ, ସେମାନେ ରାଜାର୍ଷି ।

ଦେଵର୍ଷଯସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଚ ତେଷାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଲକ୍ଷଣମ୍। ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵଜ୍ଞାନଂ ସତ୍ଯାଭିଵ୍ଯାହୃତଂ ତଥା ।। ୬୧.

ଦେବୃଷି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି: ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜ୍ଞାନ, ଏବଂ ସତ୍ୟ କଥା କହିବା ।

ସମ୍ବୁଦ୍ଧାସ୍ତୁ ସ୍ଵଯଂ ଯେ ତୁ ସମ୍ବୁଦ୍ଧା ଯେ ଚ ଵୈ ସ୍ଵଯମ୍। ତପସେହ ପ୍ରସିଦ୍ଧା ଯେ ଗର୍ଭେଯୈଶ୍ଚ ପ୍ରଣୋଦିତମ୍ ।। ୬୧.

ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଜାଗୃତ, ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିବାମାନେ—

ମନ୍ତ୍ରଵ୍ଯାହାରିଣୋ ଯେ ଚ ଐଶ୍ଵର୍ଯାତ୍ସର୍ଵଗାଶ୍ଚ ଯେ। ଇତ୍ଯେତେ ଋଷିଭିର୍ଯୁକ୍ତା ଦେଵଦ୍ଵିଜନୃପାସ୍ତୁ ଯେ ।। ୬୧.

ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ଶକ୍ତିରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସେମାନେ ଦେବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ।

ଏତାନ୍ ଭାଵାନଧୀଯାନା ଯେ ଚୈତେ ଋଷଯୋ ମତାଃ। ସପ୍ତୈତେ ସପ୍ତଭିଶ୍ଚୈଵ ଗୁଣୈଃ ସପ୍ତର୍ଷଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୬୧.

ଏହି ଭାବମାନେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ଓ ଯେଉଁମାନେ ଋଷି ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେହି ସାତଜଣ, ସାତଟି ଗୁଣ ଥିବା, ସପ୍ତର୍ଷି ଭାବେ ସ୍ମୃତ ।

ଦୀର୍ଘାଯୁଷୋ ମନ୍ତ୍ରକୃତ ଈଶ୍ଵରା ଦିଵ୍ଯଚକ୍ଷୁଷଃ। ବୁଦ୍ଧାଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଧର୍ମାଣୋ ଗୋତ୍ରପ୍ରଵର୍ତକାଶ୍ଚ ଯେ ।। ୬୧.

ଦୀର୍ଘାୟୁ, ମନ୍ତ୍ର ରଚନାକାରୀ, ଶ୍ୱାମୀ, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା, ଜାଗୃତ, ସାକ୍ଷାତ୍ ଧର୍ମିକ ଓ ଗୋତ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ—ଏମାନେ ।

ଷଟ୍କର୍ମାଭିରତା ନିତ୍ଯଂ ଶାଲିନୋ ଗୃହମେଧିନଃ। ତୁଲ୍ଯୈର୍ଵ୍ଯଵହରନ୍ତି ସ୍ମ ଅଦୃଷ୍ଟୈଃ କର୍ମହେତୁଭିଃ ।। ୬୧.

ସଦା ଷଟ୍କର୍ମରେ ଲିନ, ଶିଷ୍ଟ, ଗୃହସ୍ଥ, ସମାନମାନେ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, ଦୃଷ୍ଟିରେ ନ ଆସୁଥିବା କର୍ମ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ।

ଅଗ୍ରାମ୍ଯୈର୍ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ସ୍ମ ରସୈଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵଯଂକୃତୈଃ। କୁଟୁମ୍ବିନ ଋଦ୍ଵିମନ୍ତୋ ବାହ୍ଯାନ୍ତରନିଵାସିନଃ ।। ୬୧.

ଅପବିତ୍ର ଉପାୟ ଛାଡି, ନିଜେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ରସ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ; ସମ୍ପନ୍ନ ଗୃହସ୍ଥ, ବାହ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତରେ ବାସ କରୁଥିଲେ ।

କୃତାଦିଷୁ ଯୁଗାଖ୍ଯେଷୁ ସର୍ଵେଷ୍ଵେଵ ପୁନଃ ପୁନଃ। ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵ୍ଯଵସ୍ଥାନଂ କ୍ରିଯନ୍ତେ ପ୍ରଥମନ୍ତୁ ଵୈ ।। ୬୧.

କୃତାଦି ଯୁଗମାନେ ଆସିଲେ ପ୍ରତିଥର, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ।

ପ୍ରାପ୍ତୈ ତ୍ରେତାଯୁଗମୁଖେ ପୁନଃ ସପ୍ତର୍ଷଯସ୍ତ୍ଵିହ। ପ୍ରଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ଯେ ଵର୍ଣାନାଶ୍ରମାଂଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ। ତେଷାମେଵାନ୍ଵଯେ ଵୀରା ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ ।। ୬୧.

ତ୍ରେତାଯୁଗ ଆସିଲେ, ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ପୁନି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମମାନେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ବଂଶରେ ବାହାଦୁରମାନେ ପୁନିପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ।

ଜାଯମାନେ ପିତା ପୁତ୍ରେ ପୁତ୍ରଃ ପିତରି ଚୈଵ ହି। ଏଵଂ ସମେତ୍ଯାଵିଚ୍ଛେଦାଦ୍ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତ୍ଯାଯୁଗକ୍ଷଯାତ୍। ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ପ୍ରୋକ୍ତାନି ଗୃହମେଧିନାମ୍ ।। ୬୧.

ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ବାପା ପୁଅରେ ଓ ପୁଅ ବାପାରେ ଥାଏ; ଏଭଳି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ପରମ୍ପରା ଯୁଗ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ; ଏଠାରେ ଚଉରାଶି ହଜାର ଗୃହସ୍ଥ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ।

ଅର୍ଯମ୍ଣୋ ଦକ୍ଷିଣା ଯେ ତୁ ପିତୃଯାଣଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ। ଦାରାଗ୍ନିହୋତ୍ରିଣସ୍ତେ ଵୈ ଯେ ପ୍ରଜାହେତଵଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୬୧.

ଯେମାନେ ଅର୍ୟମାନଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଓ ସନ୍ତାନ ହେବାର କାରଣ ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି, ସେହିମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିବା ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜୀବନ ସଂଗିନୀ।

ଗୃହମେଧିନାଞ୍ଚ ସଂଖ୍ଯେଯାଃ ଶ୍ମଶାନାନ୍ଯାଶ୍ରଯନ୍ତି ତେ। ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ନିହିତା ଉତ୍ତରାଯଣେ ।। ୬୧.

ଘରସ୍ଥମାନେ ଯେଉଁ ଶ୍ମଶାନଗୁଡ଼ିକୁ ଗଣନା କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଚଉରାସି ହଜାର ଅଟିଏ ଅଛି, ଯାହା ସବୁ ଉତ୍ତରାୟଣ ପଥରେ ଅବସ୍ଥିତ।