ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଋଷଯସ୍ତେ ଵୈ ଭୂତାଦୌ ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶନାଃ। ଋଷିପୁତ୍ରା ଋଷୀକାସ୍ତୁ ମୈଥୁନାଦ୍ଗର୍ଭସମ୍ଭଵାଃ ।। ୫୯.
ତେଣୁ, ଭୂତମାନଙ୍କ ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ। ଋଷିମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଯାହାକୁ ଋଷିକା କୁହାଯାଏ, ସେମାନେ ଯୌନ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା।
ତନ୍ମାତ୍ରାଣି ଚ ସତ୍ଯଞ୍ଚ ଋଷନ୍ତେ ତେ ମହୌଜସଃ। ସତ୍ଯର୍ଷଯସ୍ତତସ୍ତେ ଵୈ ପରମାଃ ସତ୍ଯଦର୍ଶନାଃ ।। ୫୯.
ତନ୍ମାତ୍ର ଓ ସତ୍ୟକୁ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସତ୍ୟଦର୍ଶୀ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖିଥିବାମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ।
ଋଷୀଣାଞ୍ଚ ସୁତାସ୍ତେ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯା ଋଷିପୁତ୍ରକାଃ । ଋଷନ୍ତି ଵୈ ଶ୍ରୁତଂ ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଶେଷାଂଶ୍ଚୈଵ ତତ୍ତ୍ଵତଃ। ତସ୍ମାତ୍ ଶ୍ରୁତର୍ଷଯସ୍ତେଽପି ଶ୍ରୁତସ୍ଯ ପରିଦର୍ଶନାଃ ।। ୫୯.
ଋଷିମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଋଷିପୁତ୍ର ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି। ସେମାନେ ଶ୍ରବଣ ଓ ବିଶେଷ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ଶ୍ରୁତର୍ଷି ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୁତିର ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।
ଅଵ୍ଯକ୍ତାତ୍ମା ମହାତ୍ମା ଚାହଙ୍କାରାତ୍ମା ତଥୈଵ ଚ। ଭୂତାତ୍ମା ଚେନ୍ଦ୍ରିଯାତ୍ମା ଚ ତେଷାଂ ତଜ୍ଜ୍ଞାନମୁଚ୍ଯତେ । ଇତ୍ଯେତା ଋଷିଜାତୀସ୍ତୁ ନାମଭିଃ ପଞ୍ଚ ଵୈ ଶ୍ରୃଣୁ ।। ୫୯.
ଅପ୍ରକଟ ଆତ୍ମା, ମହାନ୍ ଆତ୍ମା, ଅହଂକାର ଆତ୍ମା, ଭୂତ ଆତ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଆତ୍ମା—ଏହାମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନକୁ କୁହାଯାଏ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ଧରଣର ଋଷିମାନଙ୍କ ନାମ ଏବେ ଶୁଣ।
ଭୃଗୁର୍ମରୀଚିରତ୍ରିଶ୍ଚ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପୁଲହଃକ୍ରତୁଃ। ମନୁର୍ଦକ୍ଷୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚେତି ତେ ଦଶ। ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମାନସା ହ୍ଯେତେ ଉଦ୍ଭୂତାଃ ସ୍ଵଯମୀଶ୍ଵରାଃ ।। ୫୯.
ଭୃଗୁ, ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ମନୁ, ଦକ୍ଷ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ—ଏହି ଦଶଜଣ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସ୍ୱୟଂ ଉଦ୍ଭୂତ ଈଶ୍ୱର।
ପ୍ରଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ଋଷେର୍ଯସ୍ମାନ୍ମହାଂସ୍ତସ୍ମାନ୍ମହର୍ଷଯଃ। ଈଶ୍ଵରାଣାଂ ସୁତାସ୍ତ୍ଵେତେ ଋଷଯସ୍ତାନ୍ନିବୋଧତ ।। ୫୯.
ଯେଉଁ ମହାନ୍ମାନେ ଋଷିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାର୍ଷି ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି। ଏହି ଋଷିମାନେ ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କ ପୁଅ—ଏହାକୁ ଜାଣ।
କାଵ୍ଯୋ ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚୈଵ କଶ୍ଯପଶ୍ଚୋଶନାସ୍ତଥା। ଉତଥ୍ଯୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ଅପୋଜ୍ଯଶ୍ଚୈଶିଜସ୍ତଥା ।। ୫୯.
କାବ୍ୟ, ବୃହସ୍ପତି, କଶ୍ୟପ, ଉଶନା, ଉତଥ୍ୟ, ବାମଦେବ, ଅପୋଜ୍ୟ ଓ ଐଶିଜ—
କର୍ଦ୍ଦମୋ ଵିଶ୍ରଵାଃ ଶକ୍ତିର୍ଵାଲଖିଲ୍ଯ ସ୍ତଥା ଧରାଃ। ଇତ୍ଯେତେ ଋଷଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଜ୍ଞାନତୋ ଋଷିତାଙ୍ଗତାଃ ।। ୫୯.
କର୍ଦ୍ଦମ, ବିଶ୍ରବାସ, ଶକ୍ତି, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଓ ଧରାମାନେ—ଏହି ଋଷିମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଋଷିତ୍ୱର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଋଷିପୁତ୍ରାନୃଷିକାଂସ୍ତୁ ଗର୍ଭୋତ୍ପନ୍ନାନ୍ନିବୋଧତ। ଵତ୍ସରୋ ନଗ୍ରହୂଶ୍ଚୈଵ ଭାରଦ୍ଵାଜସ୍ତଥୈଵ ଚ ।। ୫୯.
ଏବେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଋଷିକାମାନେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଋଷିମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ବତ୍ସର, ନଗ୍ରହୂ ଓ ଭାରଦ୍ୱାଜ—ଏହାକୁ ଜାଣ।
ବୃହଦୁତ୍ଥଃ ଶରଦ୍ଵାଂଶ୍ଚ ଅଗସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚୌଶିଜସ୍ତଥା। ଋଷିର୍ଦୀର୍ଘତମାଶ୍ଚୈଵ ବୃହଦୁକ୍ଥଃ ଶରଦ୍ଵତଃ ।। ୫୯.
ବୃହଦୁତ୍ଥ, ଶରଦ୍ୱାନ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଉଶିଜ, ଦୀର୍ଘତମା, ବୃହଦୁକ୍ଥ ଓ ଶରଦ୍ୱତ—ଏହିମାନେ ଋଷି।
ଵାଜଶ୍ରଵାଃ ସୁଵିତ୍ତଶ୍ଚ ସୁଵାଗ୍ଵେଷପରାଯଣଃ। ଦଧୀଚଃ ଶଙ୍ଖମାଂଶ୍ଚୈଵ ରାଜା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ତଥା। ଇତ୍ଯେତେ ଋଷିକାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେ ସତ୍ଯାଦୃଷିତାଙ୍ଗତାଃ ।। ୫୯.
ବଜଶ୍ରବା, ଧନୀ ଓ ଉତ୍ତମ କଥା ଓ ଗୋପାଳନରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ; ଦଧୀଚି, ଶଂଖମାଂସ, ଏବଂ ରାଜା ବୈଶ୍ରବଣ—ଏହି ଋଷିମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟାର ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଈଶ୍ଵରା ଋଷିକାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵୈ ତଥା ସ୍ମୃତାଃ। ଏତେ ମନ୍ତ୍ରକ୍ଷକୃତଃ ସର୍ଵେ କୃତ୍ସ୍ନଶସ୍ତାନ୍ନିବୋଧତ ।। ୫୯.
ଯେଉଁ ଭଗବାନ୍ ଓ ଋଷିମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମନ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ ବୋଲି ଜାଣ।
ଭୃଗୁଃ କାଵ୍ଯଃ ପ୍ରଚେତାସ୍ତୁ ଦଧୀଚୋ ହ୍ଯାତ୍ମଵାନପି । ଔର୍ଵୋଽଥ ଜମଦଗ୍ନିଶ୍ଚ ଦିଵଃ ସାରସ୍ଵତ ସ୍ତଥା ।। ୫୯.
ଭୃଗୁ, କାବ୍ୟ, ପ୍ରଚେତା, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣାଶୀଳ ଦଧୀଚି, ଔର୍ବ, ଜମଦଗ୍ନି ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ସାରସ୍ବତ ଏମିତି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।
ଅଦ୍ଵିଷେଣ ହ୍ଯରୂପଶ୍ଚ ଵୀତହଵ୍ଯ ସୁମେଧସଃ। ଵୈନ୍ଯଃ ପୃଥୁର୍ଦିଵୋଦାସଃ ପ୍ରଶ୍ଵାରୋ ଗୃତ୍ସମାନ୍ନଭଃ। ଏକୋନଵିଂଶଦିତ୍ଯେତେ ଋଷଯୋ ମନ୍ତ୍ରଵାଦିନଃ ।। ୫୯.
ଅଦ୍ୱିଷେଣ, ଅରୂପ, ବୀତହବ୍ୟ, ସୁମେଧା, ବୈନ୍ୟ, ପୃଥୁ, ଦିବୋଦାସ, ପ୍ରଶ୍ୱାର, ଗୃତ୍ସମାନ ଓ ନଭ—ଏହି ଉନେଶ ଋଷି ମନ୍ତ୍ର ପାଠକ ଥିଲେ।
ଅଙ୍ଗିରା ଵେଧସଶ୍ଚୈଵ ଭାରଦ୍ଵାଜୋଽଥ ବାଷ୍କଲିଃ। ତଥାମୃତସ୍ତଥା ଗାର୍ଗ୍ଯଃ ଶେନୀ ସଂହୃତିରେଵ ଚ ।। ୫୯.
ଅଙ୍ଗିରା, ବେଧସ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ବାଷ୍କଳି, ଅମୃତ, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ଶେନୀ ଓ ସଂହୃତି ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ନାମିତ।
ପୁରୁକୁତ୍ସୋଽଥ ମାନ୍ଧାତା ଅମ୍ବରୀଷସ୍ତଥୈଵ ଚ। ଆହାର୍ଯୋଥାଜମୀଢଶ୍ଚ ଋଷଭୋ ଵଲିରେଵ ଚ ।। ୫୯.
ପୁରୁକୁତ୍ସ, ମାନ୍ଧାତା, ଅମ୍ବରୀଷ, ଆହାର୍ୟ, ଅଜମୀଢ଼, ଋଷଭ ଓ ବଲି ମଧ୍ୟ ଏହି ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି।
ପୃଷଦଶ୍ଵୋ ଵିରୂପଶ୍ଚ କଣ୍ଵଶ୍ଚୈଵାଥ ମୁଦ୍ଗଲଃ। ଯୁଵନାଶ୍ଵଃ ପୌରୁକୁତ୍ସସ୍ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ଯୁଃ ସଦସ୍ଯୁମାନ୍ ।। ୫୯.
ପୃଷଦଶ୍ୱ, ବିରୂପ, କଣ୍ବ, ମୁଦ୍ଗଳ, ଯୁବନାଶ୍ୱ, ପୌରୁକୁତ୍ସ, ତ୍ରସଦସ୍ୟୁ ଓ ସଦସ୍ୟୁମାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି।
ଉତଥ୍ଯଶ୍ଚ ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ତଥା ଵାଜଶ୍ରଵା ଅପି । ଆଯାପ୍ଯଶ୍ଚ ସୁଵିତ୍ତିଶ୍ଚ ଵାମଦେଵସ୍ତଥୈଵ ଚ ।। ୫୯.
ଉତଥ୍ୟ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ବଜଶ୍ରବା, ଆୟାପ୍ୟ, ସୁବିତ୍ତି ଓ ବାମଦେବ ମଧ୍ୟ ଏହି ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଔଗଜୋ ବୃହଦୁକ୍ଥଶ୍ଚ ଋଷିର୍ଦୀର୍ଘତପାସ୍ତଥା। କକ୍ଷୀଵାଂଶ୍ଚ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ ସ୍ମୃତା ଅଙ୍ଗିରସୋ ଵରାଃ। ଏତେ ମନ୍ତ୍ରକୃତଃ ସର୍ଵେ କାଶ୍ଯପାଂସ୍ତୁ ନିବୋଧତ ।। ୫୯.
ଔଗଜ, ବୃହଦୁକ୍ଥ, ଦୀର୍ଘତପାସ, କକ୍ଷୀବାନ—ଏହି ତିରିଶି ତିନି ଜଣେ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରକାର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏବେ କାଶ୍ୟପମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵତ୍ସାରୋ ଵିଭ୍ରମୋ ରୈଭ୍ଯ ଏଵ ଚ। ଅସିତୋ ଦେଵଲଶ୍ଚୈଵ ଷଡେତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ।। ୫୯.
କାଶ୍ୟପ, ବତ୍ସାର, ବିଭ୍ରମ, ରୈଭ୍ୟ, ଅସିତ ଓ ଦେବଳ—ଏହି ଛଅ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମ ଉପଦେଶକ।
ଅତ୍ରିରର୍ଚ୍ଚିସନଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ଯାମାଵାଂଶ୍ଚାଥ ନିଷ୍ଠୁରଃ। ଵଲ୍ଗୂତକୋ ମୁନିର୍ଦ୍ଧୀମାଂସ୍ତଥା ପୂର୍ଵାତିଥିଶ୍ଚ ଯଃ। ଇତ୍ଯେତେ ଚାତ୍ରଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମନ୍ତ୍ରକାରା ମହର୍ଷଯଃ ।। ୫୯.
ଅତ୍ରି, ଅର୍ଚ୍ଚିସନ, ଶ୍ୟାମାବାନ୍, ନିଷ୍ଠୁର, ପ୍ରଜ୍ଞାଶୀଳ ମୁନି ବଲ୍ଗୂତକ ଓ ପୂର୍ବାତିଥି—ଏହିଁମାନେ ଅତ୍ରିବଂଶୀ ମହାର୍ଷି, ମନ୍ତ୍ର ରଚନାକାର।
ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚୈଵ ଶକ୍ତିଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଚ ପରାଶରଃ। ଚତୁର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତିଃ ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ ଭରଦ୍ଵସୁଃ ।। ୫୯.
ବସିଷ୍ଠ, ଶକ୍ତି, ପରାଶର, ଚତୁର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି ଓ ପଞ୍ଚମ ଭାରଦ୍ବସୁ।
ଷଷ୍ଠସ୍ତୁ ମୈତ୍ରାଵରୁଣାଃ କୁଣ୍ଡିନଃ ସପ୍ତମସ୍ତଥା। ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନଶ୍ଚାଷ୍ଟମଶ୍ଚୈଵ ନଵମୋଽଥ ବୃହସ୍ପତିଃ। ଦଶମସ୍ତୁ ଭରଦ୍ଵାଜୌ ମନ୍ତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣକାରକାଃ ।। ୫୯.
ଷଷ୍ଠ ମୈତ୍ରାବରୁଣ, ସପ୍ତମ କୁଣ୍ଡିନ, ଅଷ୍ଟମ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ, ନବମ ବୃହସ୍ପତି ଓ ଦଶମ ଦୁଇ ଜଣେ ଭାରଦ୍ୱାଜ—ଏମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରଚନାକାର।
ଏତେ ଚୈଵ ହି କର୍ତାରୋ ଵିଧର୍ମଧ୍ଵଂସକାରିଣଃ। ଲକ୍ଷଣଂ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚୈତଦ୍ଵିହିତଂ ସର୍ଵଶାଖିନାମ୍ ।। ୫୯.
ଏମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ନିୟମ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଓ ଭିନ୍ନ ମତ ନାଶ କରିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଶାଖା ପାଇଁ ଏହିଁ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମର ଲକ୍ଷଣ।
ହେତୁର୍ହିତେଃ ସ୍ମୃତୋ ଧାତୋର୍ଯନ୍ନିହନ୍ତ୍ଯୁଦିତମ୍ପରୈଃ। ଅଥ ଵାର୍ଥପରି ପ୍ରାପ୍ତେର୍ହିନୋତେର୍ଗତିକର୍ମଣଃ ।। ୫୯.
ଉପକାରର କାରଣକୁ ଧାତୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଅନ୍ୟମାନେ କହିଥିବାକୁ ନାଶ କରେ; କିମ୍ବା ଅର୍ଥ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ 'ହିନୁ' କ୍ରିୟାର ଅର୍ଥ ଛାଡ଼ିବା।
ତଥା ନିର୍ଵଚନଂ ବ୍ରୂଯାଦ୍ଵାକ୍ଯାର୍ଥସ୍ଯାଵଧାରଣମ୍ । ନିନ୍ଦାଂ ତାମାହୁରାଚାର୍ଯା ଯଦ୍ଦୋଷନ୍ନିନ୍ଦ୍ଯତେ ଵଚଃ ।। ୫୯.
ଏଭଳି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁ କଥା ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ, ତାହାକୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ନିନ୍ଦା ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
ପ୍ରଷୂର୍ଵାଚ୍ଛଂସତେର୍ଧାତୋଃ ପ୍ରଶସାଂ ଗୁଣଵତ୍ତଯା। ଇଦନ୍ତ୍ଵିଦମିଦଂ ନେଦମିତ୍ଯନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ସଂଶଯଃ ।। ୫୯.
'ପ୍ରଶଂସା' ଧାତୁରୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କୁହାଯାଏ; 'ଏହି ଏହି' କିମ୍ବା 'ଏହି ନୁହେଁ' ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ନ ହେଲେ, ସେଉଁଠି ସନ୍ଦେହ ଥାଏ।
ଇଦମେଵ ଵିଧାତଵ୍ଯମିତ୍ଯଯଂ ଵିଧିରୁଚ୍ଯତେ । ଅନ୍ଯସ୍ଯାନ୍ଯସ୍ଯ ଚୋକ୍ତତ୍ଵାଦ୍ବୁଧୈଃ ପରକୃତିଃ ସ୍ମୃତା ।। ୫୯.
'ଏହି କାମ କରିବା ଦରକାର'—ଏହାକୁ ବିଧି କୁହାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ଜିନିଷ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଥିଲେ, ତାହାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ 'ପରକୃତି' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଯୋ ହ୍ଯତ୍ଯନ୍ତତରୋକ୍ତଶ୍ଚ ପୁରାକଲ୍ପଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ। ପୁରାଵିକ୍ରାନ୍ତଵାଚିତ୍ଵାତ୍ ପୁରାକଲ୍ପସ୍ଯ କଲ୍ପନା ।। ୫୯.
ଯାହାକୁ ବହୁତ ପୁରୁଣା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ସେହିପରି ଆଗରୁ ଥିବା କଳ୍ପକୁ 'ପ୍ରାଚୀନ କଳ୍ପ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କାରଣ, ଏହାକୁ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି, ଏହିପରି ଭାବନା ରହିଛି।
ମନ୍ତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣକଲ୍ପୈସ୍ତୁ ନିଗମୈଃ ଶୁଦ୍ଧଵିସ୍ତରୈଃ । ଅନିଶ୍ଚିତ୍ଯ କୃତାମାହୁର୍ଵ୍ଯଵଧାରଣକଲ୍ପନାମ୍ ।। ୫୯.
ମନ୍ତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣ କଳ୍ପ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା, ସଠିକ୍ ଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବିଷୟରେ କଥାହୁଏ।