ରାଜାନଃ ଶୂଦ୍ରଭୂଯିଷ୍ଠା ପାଷଣ୍ଡାନାଂ ପ୍ରଵର୍ତକାଃ। ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତତ୍ର ପ୍ରଜା ଏଵଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ ।। ୫୮.
ରାଜାମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଶୂଦ୍ର ହେବେ, ଅନ୍ୟମତର ଆରମ୍ଭକାରୀ ହେବେ; ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଜାମାନେ ଗର୍ଭହତ୍ୟା କରିବେ—ଏଭଳି ହେବ ଲୋକମାନଙ୍କର ଚରିତ୍ର।
ଆଯୁର୍ମେଧା ବଲଂ ରୂପଂ କୁଲଞ୍ଚୈଵ ପ୍ରହୀଯତେ। ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରାଃ ଶୂଦ୍ରାଚାରାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ।। ୫୮.
ଆୟୁ, ବୁଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ବଂଶ ସବୁ କ୍ଷୟ ପାଇବ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚାର ଅନୁସରିବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଆଚାର ଅନୁସରିବେ।
ରାଜଵୃତ୍ତେ ସ୍ଥିତାଶ୍ଚୌରାଶ୍ଚୌରଵୃତ୍ତାଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵାଃ। ଭୃତ୍ଯାଶ୍ଚ ନଷ୍ଟସୁହୃଦୋ ଯୁଗାନ୍ତେ ପର୍ଯୁପସ୍ଥିତେ ।। ୫୮.
ଚୋରମାନେ ରାଜା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବେ, ରାଜାମାନେ ଚୋରଙ୍କ ଭଳି ହେବେ; ଚାକରମାନେ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନେ ହରାଇବେ, ଯୁଗର ଶେଷ ଆସିଲେ।
ଅଶୀଲିନ୍ଯୋଽଵ୍ରତାଶ୍ଚାପି ସ୍ତ୍ରିଯୋ ମଦ୍ଯାମିଷପ୍ରିଯାଃ। ମାଯାମାତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତେ ।। ୫୮.
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅଶୁଚି ଓ ନିୟମବିହୀନ ହେବେ, ମଦ ଓ ମାଂସ ପ୍ରିୟ ହେବେ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ସେମାନେ କେବଳ ଠକିବାରେ ଲାଗିଥିବେ।
ଶ୍ଵାପଦପ୍ରବଲତ୍ଵଞ୍ଚ ଗଵାଞ୍ଚୈଵାପ୍ଯୁପକ୍ଷଯଃ। ସାଧୂନାଂ ଵିନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତସ୍ମିନ୍ କଲୌ ଯୁଗେ ।। ୫୮.
ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ, ଗାଈମାନେ କମିଯିବେ, ଓ ସଜ୍ଜନମାନେ ସଂସାରରୁ ଅଲଗା ହେବେ—ଏହି ସବୁ କଳିଯୁଗର ଲକ୍ଷଣ।
ତଦା ସୂକ୍ଷ୍ମେ ମହୋଦର୍କୋ ଦୁର୍ଲଭୋ ଭୋଗିନାଂ ତଥା। ଚତୁରାଶ୍ରମଶୈଥିଲ୍ଯାଦ୍ଧର୍ମଃ ପ୍ରଵିଚଲିଷ୍ଯତି ।। ୫୮.
ସେବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ଅତି କମ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବ, ଭୋଗ ମିଳିବା ଦୁର୍ଲଭ ହେବ; ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଦୁର୍ବଳ ହେବାରୁ ଧର୍ମ ଅସ୍ଥିର ହେଇଯିବ।
ତଦା ହ୍ଯଲ୍ପଫଲା ଦେଵୀ ଭଵେଦ୍ଭୂମିର୍ମହୀଯସୀ। ଶୂଦ୍ରାସ୍ତପଶ୍ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯୁପଶ୍ଥିତେ ।। ୫୮.
ସେ ସମୟରେ ବଡ଼ ଭୂମି ଅତି କମ ଫଳ ଦେବ; ଯୁଗ ଶେଷ ଆସିଲେ ଶୂଦ୍ରମାନେ ତପସ୍ୟା କରିବେ।
ତଦା ହ୍ଯୈକାହିକୋ ଧର୍ମୋ ଦ୍ଵାପରେ ଯଶ୍ଚ ମାସିକଃ। ତ୍ରେତାଯାଂ ଵତ୍ସରସ୍ଥଶ୍ଚ ଏକାହାଦତିରିଚ୍ଯତେ ।। ୫୮.
ସେବେଳେ କଳିରେ ଏକ ଦିନର ନିୟମର ଫଳ, ଦ୍ୱାପରରେ ମାସିକ ଓ ତ୍ରେତାରେ ବାର୍ଷିକ ନିୟମର ଫଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବ।
ଅରକ୍ଷିତାରୋ ହର୍ତ୍ତାରୋ ବଲିଭାଗସ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାଃ। ଯୁଗାନ୍ତେଷୁ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵରକ୍ଷଣପରାଯଣାଃ ।। ୫୮.
ରାଜାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦଣ୍ଡ ଓ କର ନେଇଯିବେ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ସେମାନେ କେବଳ ନିଜ ରକ୍ଷାରେ ଲାଗିଥିବେ।
ଅକ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ରାଜାନୋ ଵିଶଃ ଶୂଦ୍ରୋପଜୀଵିନଃ। ଶୂଦ୍ରାଭିଵାଦିନଃ ସର୍ଵେ ଯୁଗାନ୍ତେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ।। ୫୮.
ରାଜାମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେବେ ନାହିଁ, ଲୋକମାନେ ଶୂଦ୍ର ଭଳି ଜୀବିକା କରିବେ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଏକାପରକୁ ଶୂଦ୍ର ଭାବରେ ଡାକିବେ, ହେ ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜ।
ପତଯଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ବହଵୋଽସ୍ମିନ୍ କଲୌ ଯୁଗେ। ଚିତ୍ରଵର୍ଷୀ ତଦା ଦେଵୋ ଯଦା ସ୍ଯାତ୍ତୁ ଯୁଗକ୍ଷଯଃ ।। ୫୮.
ଏହି କଳିଯୁଗରେ ଅନେକ ପତି ହେବେ; ଯୁଗ ଶେଷ ଆସିଲେ ଦେବତା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବର୍ଷା କରିବେ।
ସର୍ଵେ ଵାଣିଜକାଶ୍ଚାପି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଧମେ ଯୁଗେ। ଭୂଯିଷ୍ଠଂ କୂଟମାନୈଶ୍ଚ ପଣ୍ଯଵିକ୍ରୀତତେଜନୈଃ ।। ୫୮.
ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏହି ଖରାପ ଯୁଗରେ ଅସତ୍ୟ ହେବେ; ଅଧିକାଂଶ ଭଳି ମାପ ଦେଇ ଓ ଠକି ଜିନିଷ ବିକ୍ରି କରିବେ।
କୁଶୀଲଚର୍ଯା ପାଷଣ୍ଡୈର୍ଵୃଥାରୂପୈଃ ସମାଵୃତମ୍। ପୁରୁଷାଲ୍ପଂ ବହୁସ୍ତ୍ରୀକଂ ଯୁଗାନ୍ତେ ପର୍ଯୁପସ୍ଥିତେ ।। ୫୮.
ଅନ୍ୟମତୀମାନେ ମିଥ୍ୟା ଭାବ ଧରି କଳା କୁଶଳରେ ଲାଗିଥିବେ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ପୁରୁଷ କମ ଓ ଜନାନୀ ଅଧିକ ହେବେ।
ବହୁଯାଚନକୋ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ପରସ୍ପରମ୍। କ୍ରଵ୍ଯାଦନଃ କ୍ରୂରଵାକ୍ଯୋ ନାର୍ଜଵୋ ନାନସୂଯକଃ ।। ୫୮.
ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ବହୁତ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବେ, ମାଂସ ଖାଇବେ, କଠୋର କଥା କହିବେ, ସତ୍ୟ ରହିବେ ନାହିଁ, ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ।
ନ କୃତେ ପ୍ରତିକର୍ତା ଚ କ୍ଷୀଣୋ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଅଶଙ୍କା ଚୈଵ ପତିତେ ତଦ୍ଯୁଗାନ୍ତସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ ।। ୫୮.
କେହି କୃତଜ୍ଞତା ଦେଉ ନାହିଁ, ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମିଯିବେ; ପତନର ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ—ଏହା ଯୁଗ ଶେଷର ଚିହ୍ନ।
ନରଶୂନ୍ଯା ଵସୁମତୀ ଶୂନ୍ଯା ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ଯତି। ମଣ୍ଡଲାନି ଭଵନ୍ତ୍ଯତ୍ର ଦେଶେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ ।। ୫୮.
ପୃଥିବୀ ପୁରୁଷଶୂନ୍ୟ ଓ ଶୂନ୍ୟ ହେବ; ଦେଶ ଓ ସହର ମାନେ ଉଜାଡ଼ ହେଇଯିବ।
ଅଲ୍ପୋଦକା ଚାଲ୍ପଫଲା ଭଵିଷ୍ଯତି ଵସୁନ୍ଧରା। ଗୋପ୍ତାରଶ୍ଚାପ୍ଯଗୋପ୍ତାରଃ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯଶାସନାଃ ।। ୫୮.
ପୃଥିବୀରେ ଜଳ ଓ ଫଳ ଅତି କମ ହେବ; ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଥିବାମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟାୟୀମାନେ ବଳିଆ ହେବେ।
ହର୍ତ୍ତାରଃ ପରରତ୍ନାନାଂ ପରଦାରପ୍ରଧର୍ଷକାଃ। କାମାତ୍ମାନୋ ଦୁରାତ୍ମାନୋ ହ୍ଯଧର୍ମାତ୍ ସାହସପ୍ରିଯାଃ ।। ୫୮.
ଅନ୍ୟଙ୍କ ମଣିମୁକୁତା ଚୋରି କରିବା, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା, କାମନାରେ ଲାଗିଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ପ୍ରିୟ, ହିଂସାକୁ ଭଲପାଉଥିବା ଲୋକ ହେବେ।
ଅନଷ୍ଟଚେତନାଃ ପୁଂସୋ ମୁକ୍ତକେଶାସ୍ତୁ ଚୂଲିକାଃ। ଊନଷୋଡଶଵର୍ଷାଶ୍ଚ ପ୍ରଜାଯନ୍ତେ ଯୁଗକ୍ଷଯେ ।। ୫୮.
ଯୁଗର ଶେଷରେ, ଲୋକମାନେ ଅସ୍ଥିର ମନ ଓ ଅସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଜନ୍ମ ନେବେ, ମୁକୁଳା ଚୁଲି ଓ ଚୂଡ଼ା ଧରିଥିବେ, ଏବଂ ସବୁଠୁ ଛୋଟ, ଷୋଳ ଓଠରୁ କମ୍ ବୟସର ହେବେ।
ଶୁକ୍ଲଦନ୍ତା ଜିତାକ୍ଷାଶ୍ଚ ମୁଣ୍ଡାଃ କାଷାଯଵାସସଃ। ଶୂଦ୍ରା ଧର୍ମଞ୍ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ପର୍ଯୁପସ୍ଥିତେ ।। ୫୮.
ଶୁଦ୍ରମାନେ ସ୍ୱେତ ଦାନ୍ତ, ଜୁଆ ଖେଳିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା ଓ କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବେ; ଏହି ଯୁଗର ଶେଷରେ ସେମାନେ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରିବେ।
ସସ୍ଯଚୌରା ଭଵିଷ୍ଯଂତି ତଥା ଚୈଲାଭିମର୍ଶନାଃ। ଚୌରାଶ୍ଚୌରସ୍ଯ ହର୍ତ୍ତାରୋ ହନ୍ତୁର୍ହର୍ତ୍ତାର ଏଵ ଵ ।। ୫୮.
ଏବେ ସସ୍ୟ ଚୋର ହେବେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର କପଡ଼ା ଛିନିବା ଲୋକ ହେବେ; ଚୋର ଚୋରଙ୍କୁ ଚୋରି କରିବେ, ହତ୍ୟାକାରୀ ଅନ୍ୟ ହତ୍ୟାକାରୀ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା ହେବେ।
ଜ୍ଞାନକର୍ମଣ୍ଯୁପରତେ ଲୋକେ ନିଷ୍କ୍ରିଯତାଙ୍ଗତେ । କୀଟମୂଷିକସର୍ପାଶ୍ଚ ଧର୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ତି ମାନଵାନ୍ ।। ୫୮.
ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେବ, ଲୋକ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ପୋକା, ଉନ୍ଦୁର ଓ ସାପ ମାନବମାନେ ଉପରେ ଦୁଃଖ ଦେବେ।
ସୁଭିକ୍ଷଂ କ୍ଷେମମାରୋଗ୍ଯଂ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ଭଵେତ୍। କୌଶିକାଃ ପ୍ରତିଵତ୍ସ୍ଯନ୍ତି ଦେଶାନ୍ କ୍ଷୁଦ୍ଭଯପୀଡିତାନ୍ ।। ୫୮.
ସମୃଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ କ୍ଷମତା ଦୁର୍ଲଭ ହେବ; କୌଶିକମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭୟ ଓ ଭୁଖରେ ପୀଡ଼ିତ ଦେଶକୁ ଚାଲିଯିବେ।
ଦୁଃଖେନାଭିପ୍ଲୁତାନାଞ୍ଚ ପରମାଯୁଃ ଶତଂ ଭଵେତ୍। ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵେଦାଃ କଲିଯୁଗେଽଖିଲାଃ ।। ୫୮.
ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଆୟୁ ଶତବର୍ଷ ହେବ; କଳିଯୁଗରେ ବେଦ ଦେଖାଯିବ ଓ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ।
ଉତ୍ସୀଦନ୍ତି ତଥା ଯଜ୍ଞାଃ କେଵଲା ଧର୍ମପୀଡିତାଃ। କଷାଯିଣଶ୍ଚ ନିର୍ଗ୍ରନ୍ଥାସ୍ତଥା କାପାଲିନଶ୍ଚ ହ ।। ୫୮.
ଏଭଳି ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହେବ, କେବଳ ଧର୍ମରେ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକ ରହିଯିବେ; କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ନିର୍ମୋହି ଓ ଖପର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକ ରହିଯିବେ।
ଵେଦଵିକ୍ରଯିଣଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତୀର୍ଥଵିକ୍ରଯିଣୋଽପରେ । ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଣାଂ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ପାଷଣ୍ଡାଃ ପରିପନ୍ଥିନଃ ।। ୫୮.
କେହି ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରିବେ, କେହି ତୀର୍ଥ ବିକ୍ରୟ କରିବେ; ଅନ୍ୟମାନେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ବିରୋଧୀ ଏବଂ ପ୍ରତାରକ ହେବେ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ତଥା ତେ ଵୈ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତୁ କଲୌ ଯୁଗେ। ନାଧୀଯନ୍ତେ ତଦା ଵେଦାଃ ଶୂଦ୍ରା ଧର୍ମାର୍ଥକୋଵିଦାଃ ।। ୫୮.
ଏମିତି ଲୋକ କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ ଉଦ୍ଭବ ହେବେ; ସେତେବେଳେ ବେଦ ପଢ଼ାଯିବ ନାହିଁ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ରମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଧନରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେବେ।
ଯଜନ୍ତେ ନାଶ୍ଵମେଧେନ ରାଜାନଃ ଶୂଦ୍ରଯୋନଯଃ। ସ୍ତ୍ରୀଵଧଂ ଗୋଵଧଂ କୃତ୍ଵା ହତ୍ଵା ଚୈଵ ପରସ୍ପରମ୍। ଉପହନ୍ଯୁସ୍ତଦାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସାଧଯନ୍ତି ତଥା ପ୍ରଜାଃ ।। ୫୮.
ଶୁଦ୍ର ଜନ୍ମର ରାଜାମାନେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବେ ନାହିଁ; ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଗାଈ ହତ୍ୟା କରି, ପରସ୍ପର ହତ୍ୟା କରି, ଲୋକମାନେ ଏକାଅପରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଏଭଳି ଟିକି ରହିବେ।
ଦୁଃଖପ୍ରଚାରତୋଽଲ୍ପାଯୁର୍ଦେଶୋତ୍ସାଦଃ ସରୋଗତା। ମୋହୋ ଗ୍ଲାନିସ୍ତଥାସୌଖ୍ଯଂ ତମୋଵୃତ୍ତଂ କଲୌ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୫୮.
ଦୁଃଖର ବ୍ୟାପ୍ତି, ଅଳ୍ପ ଆୟୁ, ଦେଶ ନଷ୍ଟ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରୋଗ ହେବା, ମୂଢ଼ତା, କ୍ଳାନ୍ତି ଓ ସୁଖର ଅଭାବ ଦ୍ୱାରା କଳିଯୁଗକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକି ଦିଆଯାଇଛି।
ପ୍ରଜା ତୁ ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାଯାମଥ ଵୈ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ। ତସ୍ମାଦାଯୁର୍ବଲଂ ରୂପଂ କଲିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରହୀଯତେ। ଦୁଃଖେନାଭିପ୍ଲୁତାନାଂ ଵୈ ପରମାଯୁଃ ଶତଂ ନୃଣାମ୍ ।। ୫୮.
ତାପରେ ଲୋକମାନେ ଗର୍ଭହତ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରିବେ; ଏହିପରି କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ ଆୟୁ, ବଳ ଓ ରୂପ କମିଯିବ; ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଆୟୁ ଶତବର୍ଷ ହେବ।