ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ, ସୂର୍ଯ୍ୟବୀର, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ମାୟାର ଅଧିପତି ଥିଲେ। ସେମାନେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ, କେବେ ବି ଯଜ୍ଞ କରିନଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଥିଲେ ନାହିଁ। ଏବେ ଆମେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ନାମଗୁଡିକ ଶୁଣିବା। ଦ୍ୱିମୂର୍ଧା, ଶଙ୍କୁବର୍ଣ୍ଣ, ଶଙ୍କୁନିରାମୟ, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ମହାବିଶ୍ୱ, ଗବେଷ୍ଠି, ଡୁନ୍ଦୁଭି ଏହି ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ଅଜାମୁଖ, ଶିଳ, ବାମନସ, ମରୀଚିରକ୍ଷକ, ମହାଗାର୍ଗ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରାବୃତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାନବମାନେ। ତାପରେ ବିକ୍ଷୋଭ୍ୟ, ସୁକେତୁ, ସୁବୀର୍ୟ, ସୁହୃଦ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ବିଶ୍ୱଜିତ, ଅସୁର, ଭିମର୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏକଚକ୍ର, ସୁବାହୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାରକ, ବୈଶ୍ୱାନର, ପୁଲୋମା, ପ୍ରବୀଣ, ମହାଶିରା ମଧ୍ୟ ଦାନବମାନେ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ବୃଷପର୍ବନ, ମୁଣ୍ଡକ ମହାସୁର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଦାନବମାନେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ। ସୂକ୍ଷ୍ମ, ନିଚନ୍ଦ୍ର, ଊର୍ଣ୍ଣନାଭ, ମହାଗିରି, ଅସିଲୋମା, ସୁକେଶ, ସଦା, ଦଶ ବଳକ ନାମର ଦାନବମାନେ। ଗଗନମୂର୍ଧା, କୁମ୍ଭନାଭ, ମହୋଦର, ପ୍ରମୋଦାହ, କୁପଥ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୟଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଅସୁର, ବିରୂପାକ୍ଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁପଥ, ଅଜ, ହିରଣ୍ମୟ, ଶତମାୟୁ, ଶମ୍ବର ମଧ୍ୟ ଦାନବମାନେ। ଶରଭ, ଶଳଭ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦେବମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତି ଲଭିଥିଲେ, ଏବେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ଦାନୁର ସନ୍ତାନମାନେ ଏହି ଭାବରେ ନାମିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ପ୍ରପୌତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଂଶଜ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଏବଂ ଅନନ୍ତ। ଏହିପରି ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ଦାଇତ୍ୟ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ଅନୁଭାନୁ ଦାନୁର ପୁଅ। ଏହି ଦାନୁର ସନ୍ତାନମାନେ ତାଙ୍କର ବଂଶର ଅଂଶ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏକାକ୍ଷ, ଋଷଭ, ଅରିଷ୍ଟ, ପ୍ରବନ୍ଧନ, ନରକ, ଇନ୍ଦ୍ରବାଧନ, କେଶୀ, ମେରୁ, ଶମ୍ଭୁ, ଧେନୁକ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ନାମିତ। ଗବେଷ୍ଠି, ଗବାକ୍ଷ, ତାଳକେତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ—ଏମାନେ ଦାନୁର ପୁଅ ଭାବରେ ମନୁଷ୍ୟ ଗୁଣ ଥିଲେ। ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସିଂହିକାର ପୁଅମାନେ ଓ ଭିପ୍ରଚିତ୍ତିର ପୁଅମାନେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପର ଥିଲେ। ଏହି ଦାନବମାନେ ସାଇଁହିକେୟ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତି; ଏହି ଚୌଦ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତଗାଳ, ନ୍ୟାସ, ଶାମ୍ବ ଅଛନ୍ତି। ଅନୁଲୋମ, ଶୁଚି, ବାତାପି, ସିତାଂଶୁକ, ହର, କଳ୍ପ, କାଳନାଭ, ଭୌମ, ନରକ ମଧ୍ୟ ଏହି ସାଇଁହିକେୟ ଦାନବମାନେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାହୁ ସବୁଠୁ ବଡ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ; ସିଂହିକାର ପୁଅମାନେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ। ଏହି ଦାନବମାନେ କ୍ରୂର ବଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଦ୍ବେଷୀ; ସାଇଁହିକେୟ ଦାନବମାନେ ଦଶ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳ ଭାବରେ ଜଣାଯାନ୍ତି। ଏମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାର୍ଗବ, ଜମଦଗ୍ନିର ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁର କନ୍ୟା ପ୍ରଭା, ପୁଲୋମାର କନ୍ୟା ଶଚୀ ଥିଲେ। ଉପଦାନବୀ ଯମର ପତ୍ନୀ, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ବୃଷପର୍ବନର କନ୍ୟା; ପୁଲୋମା ଓ କାଳିକା ବୈଶ୍ୱାନରର କନ୍ୟା। ପ୍ରଭାରୁ ନହୁଷର ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଶଚୀରୁ ଜୟନ୍ତ; ଶର୍ମିଷ୍ଠା ପୁରୁକୁ, ଉପଦାନବୀ ଦୁଷ୍ମନ୍ତକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପୁଲୋମା ଓ କାଳିକା, ବୈଶ୍ୱାନରର କନ୍ୟା, ମାରୀଚର ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ଏମାନେ ଠାରୁ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପ୍ରମୁଖ ଦାନବ ଏବଂ ଚୌଦ ହଜାର ହିରଣ୍ୟପୁରରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ପୌଲୋମା ଓ କାଳକେୟ, ଦାନବମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତିର ମାଲିକ ଥିଲେ, ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଜୟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସବ୍ୟସାଚୀନ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ମାୟାର ପୁଅମାନେ ମହାବୀର ଥିଲେ: ମାୟାବୀ, ଡୁନ୍ଦୁଭି, ବୃଷ, ମହିଷ। ବାଳିକା, ବଜ୍ରକର୍ଣ୍ଣ, କନ୍ୟା ମନ୍ଦୋଦରୀ; ଏହିପରି ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେର ସୃଷ୍ଟି ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୋଇଛି। ଦନାୟୁଷାର ପଞ୍ଚ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ: ଅରୂରୁ, ବାଳି, ଜମ୍ଭ, ବିରକ୍ଷ, ବିଷ। ଅରୂରୁର ପୁଅ ସ୍ତନୟ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ମହାସୁର ଧୁନ୍ଧୁ, ଯିଏ କୁବଳାଶ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ବାଳିର ଦୁଇ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଚମକ: କୁମ୍ଭିଲା ଓ ଚକ୍ରବର୍ମନ; ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ବିରକ୍ଷର ଦୁଇ ପୁଅ: କାଳକ ଓ ବର; ବିଷ, କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟର, ଚାରି ପୁଅ: ଶ୍ରାଦ୍ଧହା, ଯଜ୍ଞହା, ବ୍ରହ୍ମହା, ପଶୁହା। ଦନାୟୁଷାର ପୁଅମାନେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ; ବୃତ୍ର ବିଷୟ ଶୁଣ; ସେ ଧୋରାର ଶ୍ୱାସରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ବୃତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନର ଶ୍ରୀମନ୍ତ ପତିମାନେ ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ମାଲିକ; ସେମାନେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଥିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଚର। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଜ୍ଞାନୀ, ଶାନ୍ତ, ଧର୍ମିକ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପର, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗୁଣର ମାଲିକ। ଏହିପରି ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେର ସୃଷ୍ଟି ବିବର୍ଣ୍ତିତ। ପ୍ରଭାହ୍ୟ ଯଜ୍ଞରେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମିଲେ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗାୟକ। ସତ୍ତ୍ୱନ, ସତ୍ୱାତ୍ମକ, କଳାପ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କୃତବୀର୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ସୁପାଣ୍ଡୁ—ଏହି ସାତ। ପନ, ତରଣ୍ୟ, ସୁଚନ୍ଦ୍ର, ଦଶମ—ଏମାନେ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯେପରି ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ମୁନିର ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଚିତ୍ରସେନ, ଉଗ୍ରସେନ, ଊର୍ଣ୍ଣାୟୁ, ଅନଘ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପୁଲୋମା, ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଚ୍ଚା, ଯୁଗପତ, ଋଣପତ, କାଳି, ଦିତି, ଚିତ୍ରରଥ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଭ୍ରମିଶିରା ତ୍ରୟୋଦଶ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଚତୁର୍ଦ୍ଧ, କଳି ପଞ୍ଚଦଶ, ନାରଦ ଷୋଳ; ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମୁନିର ବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଦାଇତ୍ୟ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ବଂଶବୃକ୍ଷ ଅନୁକ୍ରମରେ ବିବର୍ଣ୍ତିତ ହୋଇଛି।