ଏହିପରି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ, ଯଥା—ଈଦୃକ୍, ପୁରୁଷ, ଅନ୍ୟାଦୃକ୍ଷା, ଚେତସଃ, ସମିତା, ସମିତଦୃକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତିଦୃକ୍ଷା—ମାରୁତମାନେ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକାର, ମାରୁତମାନେ ପଞ୍ଚାଶିଜଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁମାନେ ଦିତି ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମାସ୍ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରାଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଓ ପୁଅ, ଏହିମାନେ ମୋର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବାୟୁର ଅଞ୍ଚଳରେ ଚଳନ କରନ୍ତି। ମୋର ପୁଅମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁଖରେ ବିହାର କରୁନ୍ତୁ।" ମାତୃବାଣୀ ଶୁଣି, ଏକହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, "ମାଆ, ଏହିପରି ହେଉ।" ସେ କହିଲେ, "ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଭାବେ ହେବ। ଆପଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ମହାତ୍ମା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଦିବ୍ୟ ହେବେ ଏବଂ ଯଜ୍ଞରେ ଅଂଶ ନେବେ।" ତେଣୁ, ଏହି ସବୁ ମାରୁତମାନେ ଦେବତା, ଅମୃତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହୋଦର। ଦିତିଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଜାଣି, ମାଆ ଓ ପୁଅ ଦୁହେଁ ତପସ୍ୟାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଯେଉଁଠି ମାରୁତମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବା, ସେଉଁଠି କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ହେବ ନାହିଁ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ମିଳିବ। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ କିଛି କହିବି—ଦୟାକରି ଶୁଣ, ଦନୁର ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ। ଦନୁର ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ ବଡ଼ ଅସୁର ହେଲେ। ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ଏକଶ ଜଣ ଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର; ସମସ୍ତେ ବରପ୍ରାପ୍ତ ଏବଂ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଦାନବମାନେ ଶବ୍ଦରେ ଦୃଢ଼, ପ୍ରବଳ, ଭୟଙ୍କର ଓ ମାୟାବୀ ଥିଲେ; ଶକ୍ତିରେ ଅତିଶୟ, କିନ୍ତୁ କେବେ ଯଜ୍ଞ କରୁନଥିଲେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁନଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମରେ କହିବି— ଦ୍ୱିମୂର୍ଧା, ଶଙ୍କୁବର୍ଣ୍ଣ, ଶଙ୍କୁନିରାମୟ, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ମହାବିଶ୍ୱ, ଗବେଷ୍ଠି, ଡୁଣ୍ଡୁଭି—ଏମାନେ ଥିଲେ। ଅଜାମୁଖ, ପୂଜ୍ୟ ଶିଳ, ବାମନସ, ମରୀଚିରକ୍ଷକ, ମହାଗାର୍ଗ୍ୟ, ଅଙ୍ଗିରାବୃତ ମଧ୍ୟ ନାମିତ। ବିକ୍ଷୋଭ୍ୟ, ସୁକେତୁ, ସୁବୀର୍ୟ, ସୁହୃଦ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ବିଶ୍ୱଜିତ୍, ଅସୁର, ବିମର୍ଦ୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏକଚକ୍ର, ସୁବାହୁ, ପ୍ରବଳ ତାରକ, ବୈଶ୍ୱାନର, ପୁଲୋମା, ପ୍ରବୀଣ, ମହାଶିରା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁ, ବୃଷପର୍ବନ, ମହାଅସୁର ମୁଣ୍ଡକ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର—ଏହିମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚିରଶତ୍ରୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ସୂକ୍ଷ୍ମ, ନିଚନ୍ଦ୍ର, ଊର୍ଣ୍ଣନାଭ, ମହାଗିରି, ଅସିଲୋମା, ସୁକେଶ, ସଦ, ଏବଂ ଦଶଜଣ ବାଲକ। ଗଗନମୂର୍ଧା, କୁମ୍ଭନାଭ, ମହୋଦର, ପ୍ରମୋଦାହ, କୁପଥ, ପ୍ରବଳ ହୟଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଅସୁର, ବିରୂପାକ୍ଷ, ପ୍ରବଳ ସୁପଥ, ଅଜ, ହିରଣ୍ମୟ, ଶତମାୟୁ, ଶମ୍ଭରା ମଧ୍ୟ ନାମିତ। ଶରଭ, ଶଳଭ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହି ଦୁଇ ଅସୁରମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦନୁବଂଶୀ ପ୍ରଧାନ ପୁଅମାନଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ପଉତ୍ର ଓ ତାହାଠାରୁ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ଓଫ୍ସ୍ପ୍ରିଙ୍ଗଁ ଅଗଣିତ ଏବଂ ଶେଷ ନାହିଁ। ଏପରି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦୂଃଖ ଦେଇଥିବା ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ଦୈତ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା, ଅନୁଭାନୁ ଦନୁର ପୁଅ। ଏହିମାନେ ଦନୁର ସନ୍ତାନ ଭାବେ ସ୍ମୃତ। ଏକାକ୍ଷ, ଋଷଭ, ଅରିଷ୍ଟ, ପ୍ରବନ୍ଧନ, ନରକ, ଇନ୍ଦ୍ରବାଧନ, କେଶୀ, ମେରୁ, ଶମ୍ଭୁ, ଧେନୁକ ମଧ୍ୟ ନାମିତ। ଗବେଷ୍ଠି, ଗବାକ୍ଷ, ପ୍ରବଳ ତାଳକେତୁ—ଏମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦନୁର ପୁଅମାନେ। ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଏଇ ଶତ୍ରୁତାରେ, ସିଂହିକାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଓ ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ। ଏହି ଚୌଦ ମହାସୁର, ସଂଯୁକ୍ତ ନାମ ସୈଂହିକେୟ, ଶତଗାଳ, ନ୍ୟାସ, ଶାମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଅନୁଲୋମ, ଶୁଚି, ବାତାପି, ସିତାଂଶୁକ, ହର, କଲ୍ପ, କାଳନାଭ, ଭୌମ, ନରକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାହୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବିପଦ ଦେଉଥିଲେ; ସିଂହିକାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ। ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୂର ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଦଶହଜାର ସୈଂହିକେୟ ଦଳ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାର୍ଗବ, ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ, ବଧ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ ପ୍ରଭା ଏବଂ ପୁଲୋମାଙ୍କ ଝିଅ ଶଚୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଉପଦାନବୀ ଯମଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଶର୍ମିଷ୍ଠା ବୃଷପର୍ବନଙ୍କ ଝିଅ; ପୁଲୋମା ଓ କାଳିକା, ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଝିଅମାନେ, ମାରୀଚଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ। ପ୍ରଭାଠାରୁ ନହୁଷଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଶଚୀଠାରୁ ଜୟନ୍ତ; ଶର୍ମିଷ୍ଠା ପୁରୁଙ୍କୁ ଏବଂ ଉପଦାନବୀ ଦୁଷ୍ମନ୍ତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପୁଲୋମା ଓ କାଳିକା, ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ଝିଅ, ମାରୀଚଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ। ସେମାନଠାରୁ ସଠିହଜାର ପ୍ରମୁଖ ଦାନବ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ଚୌଦହଜାର ହିରଣ୍ୟପୁରରେ ବସିଥିଲେ। ପୌଲୋମ ଓ କାଳକେୟ—ଏହି ଦାନବମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅଜୟ, କିନ୍ତୁ ସବ୍ୟସାଚୀନ୍ (ଅର୍ଜୁନ) ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ। ମାୟାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ବୀର ଏବଂ ପ୍ରବଳ—ମାୟାବୀ, ଡୁଣ୍ଡୁଭି, ବୃଷ, ମହିଷ, ବାଳିକ, ବଜ୍ରକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଝିଅ ମଣ୍ଡୋଦରୀ। ଦନାୟୁଷାଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ: ଅରୂରୁ, ବାଲି, ଜମ୍ଭ, ବିରକ୍ଷ, ବିଷ। ଅରୂରୁଙ୍କ ପୁଅ ଷ୍ଟନୟ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମହାସୁର ଧୁନ୍ଧୁ, ଯିଏ କୁଵଳାଶ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବଧ ହେଲେ। ବାଲିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ—ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଅତୁଳ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ କୁମ୍ଭିଳ ଓ ଚକ୍ରବର୍ମା। ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ଏହିପରି, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବିକାଶର ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ପ୍ରସ୍ତୁତ।