ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ମହାନଭା ଏବଂ ଭୂତସନ୍ତାପନ। ଏମାନେ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଯେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କର ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଏବଂ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ଏକ ସଂଘ, ଯାହା 'ବାଡେୟ' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାରକାମୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ କରାଯାଇଥିଲା। ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ଚାରି ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଅନୁହ୍ଲାଦ, ସମ୍ହ୍ରାଦ ଏବଂ ହ୍ରାଦ। ଏଠାରେ ହ୍ରାଦଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ହ୍ରାଦଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଥିଲେ—ହ୍ରାଦ ଏବଂ ନିସୁନ୍ଦ। ନିସୁନ୍ଦଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ସୁନ୍ଦା ଏବଂ ଉପସୁନ୍ଦ, ଦୁଇଁଜଣ ଶୂରବୀର। ହ୍ରାଦଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର—ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନ ଏବଂ ମୁକା; ସୁନ୍ଦଙ୍କର ପୁତ୍ର ମାରୀଚା, ଯାହା ତାଡକାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ତାଡକାକୁ ପ୍ରବଳ ରାଘବ ହତ କରିଥିଲେ; ମୁକାକୁ କିରାତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଶୂରବୀର ଧନୁର୍ଧର ହତ କରିଥିଲେ। ମଣିଭର୍ତ୍ତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମରେ ଜନ୍ମିତ ତିରିଶି ଲକ୍ଷ ଜନ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଅପରାଜିତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ବାମପକ୍ଷ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଥିଲେ। ଅନୁହ୍ଲାଦଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭାୟୁ ଏବଂ ଶିନିବାଳୀ। ଏହି ପରିବାର ଏକ ଲକ୍ଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା 'ହଳାହଳ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କର ପୁତ୍ର ଭିରୋଚନ; ଭିରୋଚନଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର—ଗବେଷ୍ଠି, କାଳାନେମି, ଜମ୍ଭ, ବାଶ୍କଳା ଏବଂ ସମ୍ଭୁ (ସବୁଠୁ କମ୍ବୟସ୍କ)। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଶୂତ୍ରରେ ଏମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଗବେଷ୍ଠିଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶୁମ୍ଭ, ନିଶୁମ୍ଭ ଏବଂ ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ। ଜମ୍ଭଙ୍କର ତିନି ପୁତ୍ର—ଶତଦୁନ୍ଦୁଭି, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ଖଣ୍ଡ। ବାଶ୍କଳାଙ୍କର ପୁତ୍ର—ଭିରୋଧ, ମନୁ, ବୃକ୍ଷାୟୁ ଏବଂ କୁଶଳିମୁଖ। କାଳାନେମିଙ୍କର ପୁତ୍ର—ବ୍ରହ୍ମଜିତ, କ୍ଷତ୍ରଜିତ, ଦେବାନ୍ତକ ଏବଂ ନରାନ୍ତକ। ସମ୍ଭୁଙ୍କର ପୁତ୍ର—ଧାନୁକ, ଅସିଲୋମା, ନବଳା, ସଗୋମୁଖ, ଗବକ୍ଷ ଏବଂ ଗୋମାନ୍ସ। ଭିରୋଚନଙ୍କର ପୁତ୍ର ବାଲି, ଶୂରବୀର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବାଲିଙ୍କର ଏକ ଶତ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତେ ରାଜା। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ଚାରିଜଣ—ସହସ୍ରବାହୁ (ଜେଷ୍ଠ), ବାଣ (ଦ୍ରାବିଡମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି), କୁମ୍ଭନଭା, ଗର୍ଦଭକ୍ଷ ଏବଂ କୁଶି। ବାଲିଙ୍କର ଦୁଇ କନ୍ୟା—ଶକୁନୀ ଏବଂ ପୁତନା; ବାଲିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଶଂଖା ଶତ, ହଜାର ହୋଇଥିଲେ। ବାଲି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶୂରବୀର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ବାଣ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମନସ୍ଠିରୁ 'ଲୌହିତ୍ୟ' ବଂଶ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଦିତି, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ନିହତ ହୋଇଥିବାରୁ, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କଶ୍ୟପ, ତାଙ୍କ ମନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦିତିଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଦେଲେ; ଦିତି ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଵର ଚୟନ କଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପରମ ପୂଜ୍ୟ ମାରୀଚ କଶ୍ୟପ ଦିତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ?" ଦିତି ହାତ ଜୋଡି କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ—"ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ନିହତ କରିଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ଚାହୁଁଛି, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହତ କରିପାରିବ। ମୁଁ ତପସ୍ୟା କରିବି, ଆପଣ ମୋତେ ଗର୍ଭ ଦିଅନ୍ତୁ।" ଦିତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମାରୀଚ କଶ୍ୟପ, ଦିତିଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, କହିଲେ—"ତଥାସ୍ତୁ, ଶୁଭ ହେଉ। ତୁମେ ଶୁଧ୍ଧ ରୁହ; ତପସ୍ୟାର ଧନ, ତୁମେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେବେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହତ କରିପାରିବ।" "ଯଦି ତୁମେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷ ଶୁଧ୍ଧ ରୁହ, ତେବେ ତୁମେ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେବେ, ଯିଏ ତିନି ଲୋକରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିବ।" ଏଭଳି କହି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପ୍ରଭୁ ଦିତିଙ୍କ ସହ ରହିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଦିବ୍ୟ ଋଷି ତିନି ଲୋକରେ ଯାଇଥିଲେ। ପତି ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଦିତି ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଏକ ଉଚିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ସମୟରେ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଜାର ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିତିଙ୍କୁ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସେବା ଦେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି, କୁଶ, କାଠ, ଫଳ, ମୂଳ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ମସାଜ୍ ଦେଇ ଏବଂ ଶ୍ରମ ହରି ଦିତିଙ୍କୁ ସେବା କଲେ; ଏଭଳି ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମୁଁ ତୁମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ଦଶ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି, ବାଲକ, ତାପରେ ତୁମେ ତୁମର ଭାଇକୁ ଦେଖିବେ।" "ମୁଁ ଜୟ ଉପରେ ମନ ଦେବି; ଏପରି ପୁତ୍ର ପାଇଲେ, ତାଙ୍କ ସହ ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବି।" ଏଭଳି କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାନ୍ହରେ ପହଞ୍ଚିଲାବେଳେ, ଦିତି ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ପଡିଲେ, ମୁଣ୍ଡ ଗୋଡ଼ ଉପରେ ରଖି। ଦିତିଙ୍କୁ ଅଶୁଧ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ, ଚୁଲ ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଅବସର ମିଳିଲା; ସେ ହସିଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ପୁରନ୍ଦର ଦିତିଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଭିତରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ଗର୍ଭକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଵଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଏକ ଶତ କଣ୍ଡ ଥିବା ଵଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଉଥିବାବେଳେ, ଏହା ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି, ପୁନପୁନ କମ୍ପିଗଲା; ଶକ୍ର ଗର୍ଭକୁ କହିଲେ—"କାନ୍ଦନି, କାନ୍ଦନି।" ଗର୍ଭ ଏକ ଷାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା; ଇନ୍ଦ୍ର ଵଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ସାତ ଭାଗକୁ ପୁନି ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କଲେ; ଏବେ ଦିତି ଜାଗିଲେ। ଦିତି କହିଲେ—"ମାରନି, ମାରନି!" ମାତାଙ୍କ କଥାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଵଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ହାତ ଜୋଡି ଏବଂ ଵଜ୍ର ହାତରେ ନେଇ ବାହରିଲେ, ଦିତିଙ୍କୁ କହିଲେ— "ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଅଶୁଧ୍ଧ ଏବଂ ନିଦ୍ରାସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଚୁଲ ଗୋଡ଼ ଉପରେ ଥିଲା; ଏହି ଅବସର ଦେଖି, ମୁଁ ଶକ୍ର, ଶତ୍ରୁ ନାସକ, ତୁମର ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଛି—ମୁଁ ମୋତେ ମାଫ କର।" ଗର୍ଭ ନିଷ୍ଫଳ ହୋଇଯିବାରୁ, ଦିତି ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡିଗଲେ; ତାପରେ ହଜାର ଆଖି ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।