ଏହିଭଳି ଏକ ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁ ମହାଦେବଙ୍କ ମନରୁ ମହାର୍ଷି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମାନବ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ, ଗୋମାସ, ଏବଂ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମାତ୍ର ମନରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବଢ଼ିଲେ ନାହିଁ। ଏହା ଦେଖି ଜ୍ଞାନୀ ମହାଦେବ ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାହାପରେ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ କାମେଶ୍ୱରୀ ସମ୍ପ୍ରୟୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହିପାଇଁ, ପ୍ରଜାପତି ବୀରଣଙ୍କ ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ଏବଂ ମହାତପସ୍ଵିନୀ ଆସିକ୍ନୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଆସିକ୍ନୀ, ଯିଏ ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ଅନେକ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ଏଠି, ପ୍ରଚେତାସ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଆସିକ୍ନୀ ବିବାହ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦୁଇଟି ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ଦକ୍ଷ ପ୍ରଭୁ, ଅନେକ ସର୍ପକୁ ନଦୀ ଏବଂ ପାହାଡ଼କୁ ଛାଡ଼ିବା ପରେ, ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁନିମାନେ କହିଲେ—“ଏଠି ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସିବେ; ପ୍ରଥମେ ଏଠି, ପରେ ଦ୍ଵିତୀୟଥର ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।” ଏଭଳି ଭାବରେ, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଭୁ ଆସିକ୍ନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ଏହି ଦମ୍ପତି ଆସିବାନ୍ ପ୍ରଦେଶରେ ଏକ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରିୟ ମହାତ୍ମା ନାରଦ ଏମିତି କଥା କହିଲେ ଯାହା ତାଙ୍କର ବିନାଶ ହେବାକୁ ନେଇଗଲା ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ଉପରେ ଶାପ ଆସିଲା। ଏଠି, କଶ୍ୟପ ନାମକ ମହାର୍ଷି କେବଳ ନାମମାତ୍ରରେ ଏପରି କହାଯାଏ; ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପକୁ ଭୟ କରି ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ସେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପରେ, ପରମେଷ୍ଠିନ୍ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ମନରୁ କଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏକ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏଠି, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଶାପଭୟରୁ ମନରୁ ଜନ୍ମିତ ଦ୍ୱିତୀୟ କଶ୍ୟପ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ। ଏହିପରି, ପ୍ରଥମେ ପରମେଷ୍ଠିନ୍ ଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ନାରଦ ଆସିଥିଲେ, ଏହିଠାରେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମନସା ପୁତ୍ର ହେଲେ। ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଦକ୍ଷଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ହର୍ୟଶ୍ୱମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିନାଶ ପାଇଲେ। ତାପରେ, କ୍ରୋଧିତ ଦକ୍ଷ ବିନାଶ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ପରମେଷ୍ଠିନ୍ଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଗଲା। ତାପରେ, ପରମେଷ୍ଠିନ୍ଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ଦକ୍ଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ ଯେ ନାରଦ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାରୁ ତୁମ ପୁଅ ହେବେ। ଏହିପରି, ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କନ୍ୟାକୁ ପରମେଷ୍ଠିନ୍ଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଏପରି ଭାବେ ଭୟରେ ଶାନ୍ତ ମହାର୍ଷି ନାରଦ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁନଃ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାକାର ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ବଂଶଜ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ କିପରି ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିନାଶ ପାଇଲେ?" ସୂତ, ତାଙ୍କର ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ମଧୁର କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଦକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ ହର୍ୟଶ୍ୱମାନେ ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ତେବେ ନାରଦ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଯୁବକ ଏବଂ ଅନଭିଜ୍ଞ, ତୁମେ ତଳ, ଉପର, ମଧ୍ୟଭାଗର ପୃଥିବୀକୁ ଜାଣ ନାହଁ। ତେବେ କିପରି ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବେ? ପୃଥିବୀର ମାପ କ’ଣ, କ’ଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ? ଏହି ଜାଣିନଥିବାବେଳେ କିପରି ସୃଷ୍ଟି କରିବେ? କମ୍ ବା ବେଶି, ଦୁଇଁଥିରେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ ଅଛି।" ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଯାଇଲେ, ବାୟୁର ପଥରେ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠି ବିନାଶ ପାଇଲେ। ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଫେରି ଆସନ୍ତିନାହିଁ, ବାୟୁରେ ଘୁରିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଚଳିଛନ୍ତି। ପୁଅମାନେ ହରାଇଯିବା ପରେ, ଦକ୍ଷ ପୁନି ଭାଇରିଣୀଠାରୁ ଆଉ ଏକ ହଜାର ପୁଅ ଶବଳଶ୍ୱମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନାରଦଙ୍କ ପୂର୍ବ କଥା ଶୁଣିଲେ। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସେମାନେ ଆପସରେ କହିଲେ—"ମହାମୁନି ଠିକ୍ କହିଛନ୍ତି, ଆମେ ଭାଇମାନଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ପୃଥିବୀର ମାପ ଜାଣି, ଆମେ ଖୁସିରେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବା," ବୋଲି ସେମାନେ ସେଇ ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫେରି ଆସନ୍ତିନାହିଁ, ଯେପରି ନଦୀ ଶମୁଦ୍ରକୁ ଯାଏ। ଏହି ଦିନଠାରୁ, ଭାଇ ଭାଇକୁ ଖୋଜି ଏଭଳି ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏହି ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଏପରି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶବଳଶ୍ୱମାନେ ହରାଇଯିବା ପରେ, କ୍ରୋଧିତ ଦକ୍ଷ ନାରଦକୁ ଶାପ ଦେଲେ—"ତୁମେ ବିନଶ୍ଟ ହେବେ ଏବଂ ଗର୍ଭରେ ବାସ କରିବେ!" ଏଭଳି ଭାବରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ଦକ୍ଷ ଭାଇରିଣୀଠାରୁ ଷଷ୍ଠି (ଷାଠି) ଖ୍ୟାତିନାମା କନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେମାନେ ପାଇଁ, କଶ୍ୟପ ପ୍ରଭୁ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଏହିପରି, ମହାତ୍ମା ଧର୍ମ, ସୋମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦକ୍ଷ ସୃଷ୍ଟିକୁ ସତ୍ୟରେ ଜାଣେ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ହୁଏ। ଏବେ, ମୁଁ ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ (ୱୈୱସ୍ୱତ ମନୁର ସମୟରେ) ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ ଏବଂ ଦৈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମର ସ୍ୱାଭାବିକ ଜନ୍ମ ବିବରଣୀ ଦେବି। ଏହିପରି, ଅରୁଣ୍ଧତୀ, ବସୁର୍ ଯାମୀ, ଲମ୍ବା, ଭାନୁ, ମରୁତ୍ବତୀ, ସଂକଲ୍ପା, ମୁହୂର୍ତ୍ତା, ସାଧ୍ୟା, ବିଶ୍ୱା—ଏହି ଦଶ ଜଣୀ ପ୍ରଚେତସ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଧର୍ମଙ୍କୁ ବିବାହିତ ହେଲେ। ସାଧ୍ୟାଠାରୁ ଧର୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାଦଶ (ବାରୋଟି) ସାଧ୍ୟ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନେ ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଛନ୍ଦସ୍ ଜନ୍ମା, ଯଜ୍ଞରେ ଅଂଶଗ୍ରାହୀ, ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି। ଏହିପରି, ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଜୟମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ; ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ମନ୍ତ୍ରର ଶରୀର ଭାବରେ ବିଚାରିତ। ଏହିପରି, ଦର୍ଶ, ପୌର୍ଣ୍ଣମାସ, ବୃହଦ୍ୟା, ରଥାନ୍ତର, ଚିତ୍ତି, ବିଚିତ୍ତି, ଆକୂତି, କୂତି ଆଦି ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।