ଦେବାପି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ସେ ଏକ ମହା ଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ—ଚ୍ୟବନ ଓ ଇଷ୍ଟକ—ଉଭୟେ ମହାନ ଆତ୍ମା ଥିଲେ। ଏହିପରେ ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା ହେଲେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷିତ ଓ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରତି ଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ଏହି ମହା ଚିକିତ୍ସକ ଶାନ୍ତନୁ ବିଷୟରେ ଏକ ପଦ୍ୟ କୁହାଯାଏ—ଯାହାକୁ ଏହି ରାଜା ଛୁଇଁଥାଏ, ଯେଉଁ ଲୋକ ବୟସରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁନଃ ଯୁବା ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହିପରି ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର କୀର୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଇଯାଇଛି। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏହି ରାଜା ଶାନ୍ତନୁ ଜହ୍ନବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ଜହ୍ନବୀଙ୍କୁ ଠାରୁ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଁହାଙ୍କୁ ଦେବବ୍ରତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେ ଭୀଷ୍ମ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଠାକୁରଦା ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ। କାଳକ୍ରମେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁଅ ହେଲେ—ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ, ଯିଁହା ଜନସମୂହ ପ୍ରତି ପ୍ରିୟ ଓ ଉପକାରୀ ଥିଲେ। କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ବ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଲୋକରେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମଦେଲେ—ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଓ ବିଦୁର। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧାରୀ ଦ୍ୱାରା ଶତପୁତ୍ର ଜନ୍ମହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ବଡ଼, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ—ମାଦ୍ରୀ ଓ ପୃଥା (କୁନ୍ତୀ)। ଏହି ଦୁଇଁଝିଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦେବସମ୍ପ୍ରଦାନରେ ପୁଅ ହେଲେ—ଧର୍ମରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବାୟୁରୁ ଭୀମ (ବୃକୋଦର), ଇନ୍ଦ୍ରରୁ ଧନଞ୍ଜୟ (ଅର୍ଜୁନ), ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦ୍ୱାରା ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୌପଦୀ ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚପୁତ୍ର ହେଲେ—ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦ୍ରୌପଦୀ ଶ୍ରୁତବିଧା ନାମକ ପୁଅ ଦେଲେ। ଭୀମସେନ ଓ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କୁ ଘଟୋତ୍କଚ ଓ ଭୀମସେନ ଓ କାଶ୍ୟାଙ୍କୁ ସର୍ବବୃକ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନ (ବିଜୟ) ସୁହୋତ୍ରଙ୍କ ପିତା ହେଲେ; ସହଦେବ ଓ ବୈଦେୟାଙ୍କୁ ନିରାମିତ୍ର ଓ ଲଙ୍ଗଳୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପୁଅ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଏକ ପ୍ରଶିସ୍ତ ସାରଥି ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଓ ଉତ୍ତରା (ବିରାଟଙ୍କ ଝିଅ) ଦ୍ୱାରା ପରିକ୍ଷିତ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଜନମେଜୟ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଜସନେୟ ପ୍ରଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବୈଶମ୍ପାୟନ କ୍ରୋଧବଶତଃ କହିଲେ: “ତୁମର କଥା ଏଠି ଏକାକୀ ରହିବ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅଛି, ଏହା ପ୍ରଶଂସିତ ହେବ ନାହିଁ, ଏବଂ ମୋ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହେବ, ଏହିପରି ଜନମେଜୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଲାଗିଥିଲା।” ପରେ ଜନମେଜୟ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ କରି ଉପାସନା କଲେ, ତାପରେ ବୁଝିଲେ ଯେ, ଭଗବାନ ଯେ ନାଶ ଚାହିଁଥିଲେ, ତାହା ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଘଟିଛି। ପରିକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁଅ ପୌରବ ଜନମେଜୟ ଦୁଇଥର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ବାଜସନେୟ ପ୍ରଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଏବଂ ତିନିଥର ଅଶ୍ୱମେଧ କରି ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତିନିଥର ଅଶ୍ୱମେଧ କରି ଜନମେଜୟ ପ୍ରଧାନ ଅଶ୍ୱମାନେ, ନାରୀମାନେ ଓ ମଧ୍ୟଦେଶର ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ କରିଦେଲେ; ଏହାର ଫଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ ଓ ସେ ନଶ୍ୱର ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଶତାନୀକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସତ୍ୟବାନ, ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ଶତାନୀକଙ୍କ ପୁଅ ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତ, ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ପରପୁରଞ୍ଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏବେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତିଶାଳୀ ଅଧିସମକୃଷ୍ଣ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଏହି ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ତୁମେ ସଫଳ କରିଛ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ, ଦୀର୍ଘ ତିନି ବର୍ଷ ଧରିଥିବା ଯଜ୍ଞ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ତୀରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେଉଥିଲା। ଏଠାରେ ଋଷିମାନେ କହିଲେ: “ହେ ସୁତ, ଏଯାଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଭୂତକାଳର କଥା କହିଛ, ଏବେ ଆମେ ଆଗାମୀ କାଳର ଲୋକ, ରାଜାମାନେ, ତାଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ନାମ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆସନ୍ତା ଯୁଗର ଲକ୍ଷଣ, ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥର ହିତ-ଅହିତ, ଲୋକଙ୍କ ଶୁଭାଶୁଭ, ସବୁ ଖୋଲାସା କର। ଆମ ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁଯାୟୀ ତୁମେ ଯଥାର୍ଥ କଥା କହ।" ଏହିପରି ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ସୁତ ଏଉଁପରି କହିଲେ: “ମୋତେ ଯେପରି ବ୍ୟାସଦେବ କୁହିଥିଲେ, ସେପରି ଆଗାମୀ କଳିୟୁଗ ଓ ମନ୍ବନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଘଟିବ, ମୁଁ କହିବି। ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ରାଜାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଏଠି ଆଇଲ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ସୌଦ୍ୟୁମ୍ନ ରାଜବଂଶର ରାଜାମାନେ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଭୂମି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ସ୍ଥାପିତ। ଆସନ୍ତା ରାଜାମାନଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରେ ଆସିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି। କ୍ଷତ୍ରିୟ, ପରଶବ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ; ଆନ୍ଧ, ଶକ, ପୁଲିନ୍ଦ, ତୁଳିକ, ଏବଂ ଯବନମାନେ; କୈବର୍ତ୍ତ, ଅଭୀର, ଶବର, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତିମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ବର୍ଷ କ୍ରମେ ଏହି ରାଜାମାନଙ୍କ ନାମ ମୁଁ କହିବି। ଏବେ ଅଧିସମକୃଷ୍ଣ ପୁରୁବଂଶରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପରେ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଆସିବେ, ମୁଁ କ୍ରମାନୁସାରେ କହିବି। ଅଧିସମକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ନିର୍ବକ୍ର, ଯେତେବେଳେ ନାଗସହ୍ୱୟା ନାମକ ସହର ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାରା ଭସିଯିବ, ସେ ସହର ଓ ଅଲଂକୃତ ଗୃହ ଛାଡ଼ି କୌଶାମ୍ବୀରେ ବସିବେ। ନିର୍ବକ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଉଷ୍ଣ, ଉଷ୍ଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଚିତ୍ରରଥ, ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ ଠାରୁ ଶୁଚିଦ୍ରଥ, ଶୁଚିଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଠାରୁ ବୃତିମାନ ଜନ୍ମ ନେବେ। ବୃତିମାନଙ୍କ ପୁଅ ସୁଶେଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତିଶାଳୀ; ସୁଶେଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ସୁତୀର୍ଥ ନାମକ ରାଜା ହେବେ। ସୁତୀର୍ଥଙ୍କୁ ଠାରୁ ରୁଚ, ତାଙ୍କୁ ଠାରୁ ତ୍ରିଚକ୍ଷୁ, ତ୍ରିଚକ୍ଷୁଙ୍କ ପୁଅ ସୁଖିବଳ, ସୁଖିବଳଙ୍କ ପୁଅ ପରିପ୍ଲୁତ ଓ ପରିପ୍ଲୁତଙ୍କ ପୁଅ ସୁନୟ ନାମକ ରାଜା ହେବେ। ଏଭଳି ଏହି ରାଜବଂଶର ଏକ ମହାନ୍ତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରା ଚାଲିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଧର୍ମ, କୀର୍ତି ଓ ପ୍ରଜାହିତ ସର୍ବଦା ପ୍ରମୁଖ ଥିଲା।