ସମରଙ୍କ ପୁଅମାନେ—ପର, ସତ୍ୱଦା ଓ ଏକ ଅନ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ପରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବୃଷ। ବୃଷଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ସୁକୃତି, ଯିଏ ନିଜର ସଦ୍ଗୁଣ ଓ ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିବ୍ରଜଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ବିବ୍ରଜଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଅନୂହ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଶୁକଙ୍କ ଜମାଇ ଓ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଋଷିଙ୍କ ପିତା ହେଲେ। ଅନୂହଙ୍କ ପରେ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ନାମକ ତପସ୍ବୀ ରାଜା ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଯୋଗସୁନୁ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକ୍ଷେଣ ରାଜା ପଦ ଅଧିକାର କଲେ। ଏହି ରାଜାମାନେ କିଛି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ; ବିଶ୍ୱକ୍ଷେଣଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଉଦକ୍ଷେଣ। ଉଦକ୍ଷେଣଙ୍କ ପୁଅ ଭଲ୍ଲାଟ, ଯିଏ ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଭଲ୍ଲାଟଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜନମେଜୟ। ଉଗ୍ରାୟୁଧ ନାମକ ବଳବାନ ନରପତି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ। ଉଗ୍ରାୟୁଧ କାହାର ପୁଅ? ସେ କେଉଁ ବଂଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ? କିଏ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରାଜା ନଶ୍ଟ ହେଲେ? ଦ୍ୱିମିଢଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଯବୀନର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦୃଢ ଚିତ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ସତ୍ୟଧୃତି। ସତ୍ୟଧୃତିଙ୍କ ପୁଅ ଦୃଢନେମି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁବର୍ମା ନାମକ ରାଜା। ସୁବର୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ସାର୍ବଭୌମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ପୃଥିବୀର ଏକମାତ୍ର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ପୌରବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମହତ୍ପୌରବଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରୁକ୍ମରଥ ନାମକ ରାଜା। ରୁକ୍ମରଥଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସୁମତି। ସୁମତିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ନମ୍ର ଓ ସଦ୍ଗୁଣୀ ସନତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ କୃତ। ସେ କୌଥୁମ ହିରଣ୍ୟନାଭଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ; ସେ ଏକେବାରେ ଚବିଶିଟି ଶାଖାରେ ସାମ ସଂହିତା ପାଠ କରିଥିଲେ। ଏହି ସଂହିତାମାନେ ପୂର୍ବ ଶାଖା ଭାବେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ କାର୍ତ୍ତି ଉଗ୍ରାୟୁଧ ଥିଲେ ପୌରବ ବଂଶର ବୀର ସନ୍ତାନ। ଏହି ଉଗ୍ରାୟୁଧ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବଜ ପୃଷତଙ୍କୁ ବଳ ଦେଖାଇ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ; ପଞ୍ଚାଳମଣ୍ଡଳର ଶାସକ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନୀଳଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରାଇଥିଲେ। ଉଗ୍ରାୟୁଧଙ୍କ ପୁଅ କ୍ଷେମ, ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ସୁବୀର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ନୃପଞ୍ଜୟ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ବୀରରଥ; ଏହିମାନେ ପୌରବ ବଂଶର ମହାନ ନାମ। ଅଜମୀଢ ଓ ନୀଳିନୀଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ରାଜା ନୀଳ; ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସୁଶାନ୍ତି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସୁଶାନ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁଜାନୁ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ରିକ୍ଷ। ରିକ୍ଷଙ୍କୁ ଅନେକ ପୁଅ ଓ ତାଙ୍କ ଶାଖା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ମୁଦ୍ଗଳ, ସୃଞ୍ଜୟ, ବୃହଦିଷୁ ରାଜା, ଶୂର ବଳଶାଳୀ ଯବୀୟାନ୍ ଓ କମ୍ପିଲ୍ୟ। ପିତା ତାଙ୍କ ପଞ୍ଚ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଏହି ପଞ୍ଚଜଣ ତୁମେ ଜାଣ, ସମସ୍ତେ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟର ଅଧିପତି।” ଏହି ପଞ୍ଚଜଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଚୁର; ସେମାନେ ପଞ୍ଚାଳ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କୁ ମାଧ୍ୟମରେ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ବଂଶ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ଏହି ଦ୍ୱିଜାତିୟମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧରୋହରୀ। ଏହି ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ କଣ୍ଠଗୋତ୍ରୀୟ ମୁଦ୍ଗଳ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପୁଅ ବେଦବିଦ୍ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧିଶାଳୀ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ଗର୍ଭରେ ବଧ୍ୟଶ୍ୱ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ବଧ୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଅ ଦୁଇଜଣ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମେନକା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦିବୋଦାସ ନାମକ ରାଜା ଋଷି ଏବଂ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଅହଲ୍ୟା—ଅହଲ୍ୟା ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କୁ ପୁଅ ଦେଲେ। ଏହି ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଶତାନନ୍ଦ, ଯିଏ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟଧୃତି, ଯିଏ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ମହାପଣ୍ଡିତ ଓ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ। ସତ୍ୟଧୃତି ଏକ ଅପ୍ସରାକୁ ଦେଖିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ କୁଶ ଗଛରେ ପଡ଼ିଲା, ଏଠାରେ ଏକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲା। ଶିକାରକୁ ଯାଇଥିବା ଶାନ୍ତନୁ ଦୟାବଶତଃ ଏହି ଶିଶୁକୁ ନେଇଲେ; ସେ କୃପ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଗୌତମୀ କୃପୀ ଭି ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହିମାନେ ଶାରଦ୍ୱତ ବଂଶର ଋତଥ୍ୟ, ଗୌତମ ଗୋତ୍ରୀୟ। ଏବେ ଦିବୋଦାସଙ୍କ ପରମ୍ପରା କଥା କହିବି। ଦିବୋଦାସଙ୍କ ପୁଅ ମିତ୍ରାୟୁ, ବେଦବିଦ୍ ଏବଂ ପ୍ରବୀଣ; ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ସ୍ମୃତ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର ଅଂଶୀ। ସେମାନେ ଏହି ବଂଶରେ ଶରଣ ନେଇ ଭାର୍ଗବ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ପଣ୍ଡିତ ରାଜା ଚ୍ୟବନ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିରଥ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ସୁଦାସ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସୁଦାସଙ୍କ ପୁଅ ସୌଦାସ, ସହଦେଵ ଓ ସୋମକ। ଅଜମୀଢ ବଂଶ କ୍ଷୟ ହେବା ପରେ ସେ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସୋମକ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ତାଙ୍କୁ ଶତପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଅଜମୀଢଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ସୋମକଙ୍କ ଶେଷ ପୁଅ ପୃଷତ, ଯିଏ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପିତା। ପୃଷତଙ୍କ ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ; ଅଜମୀଢଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ରାନୀ ଧୂମିନୀ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ ସେ ଶତବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ; ଅତ୍ୟଳ୍ପ ଭୋଜନ, ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଖି ଜାଗିଥିଲେ। ସେ ମହାନୀୟ ତପସ୍ୟାରେ ଦିନ ରାତି କୁଶ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୁଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଜମୀଢ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଧୂମ୍ରବର୍ଣ୍ଣାକୁ ଋକ୍ଷ ନାମକ ପୁଅ ଦେଲେ, ଯିଏ ସିତାଙ୍କ ଭାଇ। ଋକ୍ଷଙ୍କୁ ସଂବରଣ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ କୁରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହି କୁରୁ ପ୍ରୟାଗ ପହଞ୍ଚି କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସେ ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଭୂମି କୃଷି କଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ କୃଷି କରୁଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଓ ଏକ ବର ଦେଲେ; ଏହି ଭୂମି ପବିତ୍ର, ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ସଜ୍ଜନମାନେ ଯାଞ୍ଚ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନ ହେଲା।