ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଆୟସ୍ୟରୁ ବିଭିନ୍ନ ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ—ଉତଥ୍ୟ, ବାମଦେବ, ଉଶିଜ ଏବଂ ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଶାଙ୍କୃତିକ, ଗାର୍ଗ୍ୟ-କାଣ୍ବ, ଅଥୀତର ମାନେ। ଏହିପରି ମୁଦ୍ଗଳ, ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧ, ହରିତ, ବାୟବ, ଭାକ୍ଷ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଆର୍ଷଭ, କିମ୍ଭୟ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏମାନେ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଦଶ ଏବଂ ପଞ୍ଚ ଶାଖା ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ। ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି। ଏବେ ମେଁ ମାରୀଚିଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ ବିବରଣ କରିବି, ଯିଁଠାରୁ ସମସ୍ତ ଚଳାନ୍ତି ଏବଂ ଅଚଳ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ମାରୀଚି, ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଜଳରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଏହି ଜଳରୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗୁଣମୟ, ଚମକୁଥିବା, ଦିତି ନାମକ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯିଁଠାକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ମନରେ ଆଦର, ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଜଳକୁ ଡାକି, ପ୍ରଭୁ ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ବାସ କଲେ; ତାଙ୍କର ମନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରି ଏକ ନୃତନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ନାମ ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଏକ ସନ୍ତାନ ମାରୀଚିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଁଠା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଚାହିଁ, ଜଳରେ ସାଧୁମାନେ କହିଥିବା ଶବ୍ଦରେ ଦୀର୍ଘ ସପ୍ତ ହଜାର ବର୍ଷ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ତାପରେ ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେଲେ। କଶ୍ୟପ, ସବିତୃ ବିଦ୍ୟାରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲେ, ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ହେଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଡକ୍ଷ ଯେତେବେଳେ କହିଥିଲେ ଯେ କନ୍ଯାମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ପ୍ରଜାମାନେ ରାଗରେ କଶ୍ୟା ନାମକ ମଦ୍ୟ ପାନ କଲେ। ହଶ୍ଚେକସା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମଦ୍ୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ, ଋଷିମାନେ କଶ୍ୟାକୁ ମଦ୍ୟ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି; କଶ୍ୟପ ଏହି କଶ୍ୟା ପାନ କରିଥିବାରୁ ଏହି ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ। ଡକ୍ଷଙ୍କ କ୍ରୁର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା କଶ୍ୟପ ଶାପିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କର କନ୍ଯାମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଲେ; ସମସ୍ତେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱର ମାତା ହେଲେ। ଯିଁଠା ଏହି ପବିତ୍ର ବାରୁଣ କଥା ଜାଣେ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଧର୍ମିକ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ପରମ ସୁଖ ପାଇଥାଏ; ପଠିବା ଏବଂ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଏବେ ଷଷ୍ଠ ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ମନୁ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ସ୍୵ୟମ୍ଭୂ ଉତ୍ପତ୍ତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।" ଡକ୍ଷ, ସ୍୵ୟମ୍ଭୂଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସ୍୵ୟଂ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଡକ୍ଷ ଚଳାନ୍ତି ଏବଂ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ମନୁ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମୟ ଆସିଲା। ତାପରେ ଡକ୍ଷ ଚାରି ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ: ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଏନ୍ଦୁରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଏବଂ ପୃଥିବୀରୁ ଅଙ୍କୁରିତ ହେଇଥିବା। ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଗୁରୁତର ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ଅନିମା ଆଦି ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଡକ୍ଷ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କରି ମନୁଷ୍ୟ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ—ଦିବ୍ୟ ରୂପର ପ୍ରାଣୀ—ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସମାନ ଦେଖା, ଧନ, ତେଜରେ ଦୀପ୍ତି ଥିଲେ। ସେ ଆନନ୍ଦରେ ବିଭିନ୍ନ ଚଳାନ୍ତି ଏବଂ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେ ଋଷି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମନୁଷ୍ୟ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ, ଗାଈ, ଏବଂ ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ମନସ୍ତୁତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ନାହିଁ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବିବେକୀ ମହାଦେବ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଯୁଗଳ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଆସିକ୍ନୀଙ୍କୁ ଭାର୍ୟା ଭାବରେ ନେଲେ, ଯିଁଠା ବୀରଣଙ୍କ କନ୍ଯା ଥିଲେ। ଏହି ଅତି ତପସ୍ୟାଶୀଳା କନ୍ଯା, ଯିଁଠା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରେ, ଚଳାନ୍ତି ଏବଂ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହିଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇଛନ୍ତି। ଏଠି ଦୁଇଟି ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ପ୍ରାଚେତସ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଆସିକ୍ନୀ, ବୀରିଣାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ଯା, ବିବାହ କରିଥିବା ବିଷୟରେ। ଡକ୍ଷ, ପ୍ରଭୁ, ସର୍ପମାନେ ନିକଟରେ ଯାଇ, ସେମାନେ ନଦୀ ଏବଂ ପାହାଡରେ ଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଋଷିମାନେ କହିଲେ: "ଏଠି ପ୍ରାଣୀମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବେ; ପ୍ରଥମେ ଏଠି, ତାପରେ ଡକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର।" ଏଭଳି ଡକ୍ଷ, ପ୍ରାଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଅସିକ୍ନୀ, ବୀରିଣାଙ୍କ କନ୍ଯାକୁ ବିବାହ କଲେ। ତାପରେ ଡକ୍ଷ, ପ୍ରାଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅସିବାନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୈରିଣୀଙ୍କ ସହ ଏକ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମହାତ୍ମା ନାରଦ ତାଙ୍କ ବିସ୍ତାର ରୋକିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏମାନଙ୍କୁ ଏମିତି କଥା କହିଲେ, ଯାହାରୁ ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ନାରଦ ଉପରେ ଶାପ ଆସିଲା। ଯିଁଠାକୁ କଶ୍ୟପ ଋଷି ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, ସେ କେବଳ ଚଳନାଣ୍ୟ; ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପର ଭୟରୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଏହି ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପରମେଷ୍ଠିନ୍ (ବ୍ରହ୍ମା) ମନରୁ ଏକ ପୁତ୍ର କଶ୍ୟପ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲା; ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପର ଭୟରୁ ଏଠି ଏକ ମନସ୍ତୁତ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର କଶ୍ୟପ ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହିପରି, ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମନସ୍ତୁତ କଶ୍ୟପ ହେଲେ; ନାରଦ, ପରମେଷ୍ଠିନ୍ରୁ ଆଗରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେ ଏହି ଭୂମିକାରେ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଡକ୍ଷଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ହର୍ୟଶ୍ୱ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ। ତାପରେ ଡକ୍ଷ, ରାଗରେ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ; ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ସହିତ, ପରମେଷ୍ଠିନ୍ର ଅନୁରୋଧରେ ଡକ୍ଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ ଯେ, ନାରଦ ତାଙ୍କର କନ୍ଯାରୁ ତୁମର ପୁତ୍ର ହେବେ। ଏଭଳି ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ କନ୍ଯାକୁ ପରମେଷ୍ଠିନ୍କୁ ଦେଲେ; ଏହିପରି ନାରଦ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଭୟରେ ଶାନ୍ତ ମୁନି ଭାବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୁନଃ ଜିଜ୍ଞାସାରେ ଭରି, ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯିଁଠା ଉତ୍ତମ ବକ୍ତା ଥିଲେ।