ଦୀର୍ଘତମାସଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଭାବରେ କୁହାଗଲା ଯେ, "ମଳ ବିନା, ସେ କିଛି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଯୋଗ୍ୟ ହେବେ," ଦୀର୍ଘତମାସ ତାଙ୍କର ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଛୁଇଁ ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ—"ଯେଉଁ ଦହି ତୁମେ ଆଜି ମୋ ହାତରୁ ଖାଇଛ, ହେ ସୁନ୍ଦର ହସିଥିବା, ସେହି ଦହି ତୁମର ଗର୍ଭକୁ ଏମିତି ପୂରିଦେଇଛି, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମୁଦ୍ର ପୂରିଯାଏ।" ସେଉଁଠି ଦୀର୍ଘତମାସ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ, "ତୁମେ ପଞ୍ଚ ପୁଅ ପାଇବା, ସେମାନେ ଦେବପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସମାନ ଉଜ୍ୱଳ, ପ୍ରବଳ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଓ ଧାର୍ମିକ ହେବେ।" ଏହିପରି ଦୀର୍ଘତମାସଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗ ନାମକ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ହେଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ବଂଗ, କଳିଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ଅଂଶରେ, ବଳିଙ୍କ ବଂଶରେ ଏହି ପଞ୍ଚ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏହି ପୁଅମାନେ ପୂର୍ବରୁ ବଳି ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘତମାସଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କିଛି କାରଣରୁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଅନୁସୂତିକୁ ବଂଚିତ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୀର୍ଘତମାସ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ଅନ୍ତସ୍ତାନ ନ ହେବେ। ଏହିପରି ସେ ମାନବୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କଲେ। ଏବେ ସୁରଭି ଗୋମାତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦୀର୍ଘତମାସଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଗୋମାତାଙ୍କ ନୀତି ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ସେହି ନ୍ୟାୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛି।" "ତେଣୁ ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଛି—ଦେଖ, ଏବଂ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟ ଯେଉଁ ଅନ୍ୟ ଅପରାଧ ତୁମ ଦେହରେ ଅଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରୁଛି।" ସେଉଁଠି ସୁରଭି ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଦୂର କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହେଲା, ସେ ତୁରନ୍ତ ଦେଖିପାରିଲେ। ଏହିପରି ଦୀର୍ଘତମାସ ଯୁବା, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ସହିତ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ଗୋମାତାଙ୍କ କୃପାରୁ ସେ 'ଗୌତମ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାପରେ କକ୍ଷୀବାନ୍ ତାଙ୍କ ପିତା ସହ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଜନଜାତିମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଅନ୍ଧକାରରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କର ଦୋଷ ଛାଡ଼ି ନିର୍ମଳ ହେଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ହେଲେ। ତାପରେ ପିତା କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ପୁଅ ଅଛି; ମୁଁ ତୁମେ ଯଥାର୍ଥ ପୁଅ ହେଉଥିବାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।" ଏହିପରି କକ୍ଷୀବାନ୍ ସ୍ୱୟଂନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଲାଭ କରି ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ହୋଇ ହଜାର ପୁଅ ପାଇଲେ। କକ୍ଷୀବାନ୍ଙ୍କ ଏହି ପୁଅମାନେ 'ଗୌତମ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଚର୍ମ କଳା ଥିଲା। ଏହି ଭାବେ ବଳିଙ୍କ ପୁଅ ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁଅ ଦୀର୍ଘତମାସଙ୍କ କଥା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହି ଦୁଇ ବଂଶର ମିଳନ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି; ବଳି ଏଠାରେ ସେହି ପଞ୍ଚ ନିଷ୍ପାପ ପୁଅଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଯୋଗଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଥିବା, ଯୋଗ ଆଶ୍ରୟ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଚାଲିଥାନ୍ତି, ଉଚିତ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରି। ଅଙ୍ଗ ବଂଶରେ ରାଜା ଦଧିବାହନ ନାମକ ଏକ ମହାନ ରାଜା ଥିଲେ; ସୁଦେଷ୍ଣାଙ୍କ ଦୋଷରୁ ରାଜା ଅନପାନ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅନପାନଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦିବିରଥ; ଦିବିରଥଙ୍କ ପୁଅ ଜ୍ଞାନୀ ଧର୍ମରଥ। ଏହି ଧର୍ମରଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ନୁପଦ ପାହାଡ଼ରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସୋମ ପାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଧର୍ମରଥଙ୍କ ପୁଅ ଚିତ୍ରରଥ ଓ ତାଙ୍କ ପରେ ଦଶରଥ ନାମକ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଁଠାକୁ ଲୋମପାଦ ଭି କୁହାଯାଏ। ତାଙ୍କର ଝିଅ ଥିଲେ ଶାନ୍ତା। ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ପୁଅ, ମହାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଓ ଚତୁର୍ବିଧ ସେନା ସମ୍ପନ୍ନ, ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କ କୃପାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉନ୍ନତ କଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଚତୁରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପୁଅ ପୃଥୁଲାଶ ଥିଲେ। ପୃଥୁଲାଶଙ୍କ ପୁଅ ଚମ୍ପା ନାମକ ଥିଲେ। ସେହି ଚମ୍ପାବତୀ ନଗର, ଯାହାକୁ ଚମ୍ପା କୁହାଯାଏ, ଚାରି ଶ୍ରେଣୀ ଲୋକ ରହୁଥିଲେ। ସେଠି ସାଠି ହଜାର ବର୍ଷ ଅବଧି ରହିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତେ ଧର୍ମ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ। ତଣ୍ଡିକରଟଙ୍କ ପୁଅ ଭାରଣ, ଯାହାକୁ ଶକ୍ରଭାରଣ କୁହାଯାଏ, ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଉତ୍ତମ ମନ୍ଧୋର ଯାନ ଦେଲେ। ହର୍ୟ୍ୟଙ୍ଗଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭଦ୍ରରଥ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୃହତ୍କର୍ମା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ନାୟକ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଭୃହଦ୍ରଥ ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ଭୃହନ୍ମନା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଭୃହନ୍ମନାଙ୍କ ପୁଅ ଜୟଦ୍ରଥ ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ରାଜା ଋଢରଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଶ୍ୱଜିତ ଜନମେଜୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଅଙ୍ଗରୁ ଥିଲେ, ଯାହାଠାରୁ କର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ହେଲେ। କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ଶୂରସେନ ଥିଲେ, ଯିଁଠାକୁ ଦ୍ୱିଜ କୁହାଯାଏ। ଏଠି ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଲା—"କିପରି କର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ସୂତପୁତ୍ର, ଅଙ୍ଗ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ?" ଏହା ତୁମେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କୁହ। ଭୃହଦ୍ଭାନୁଙ୍କ ପୁଅ ଭୃହନ୍ମନା ଥିଲେ। ସେ ଦୁଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା ନେଲେ, ଦୁହେଁ ଚେଦିର ଝିଅ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଏକପରି ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଯଶୋଦେବୀ ଓ ସତ୍ୟା—ଏହି ଦୁଇଁଜଣ ମଧ୍ୟରୁ ଯଶୋଦେବୀଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜୟଦ୍ରଥ। ସତ୍ୟାଙ୍କ ପୁଅ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ବିଜୟ। ବିଜୟଙ୍କ ପୁଅ ଧୃତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧୃତବ୍ରତ, ଧୃତବ୍ରତଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟକର୍ମା, ଯିଁଠାକୁ ମହାକର୍ମା କୁହାଯାଏ। ସତ୍ୟକର୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ସୂତ, ଅଧିରଥ। ଅଧିରଥ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦତ୍ତକ ନେଲେ; ଏଭଳି କର୍ଣ୍ଣ ସୂତପୁତ୍ର ହେଲେ। ଏହିପରି କର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହିଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗବଂଶୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଏବେ ପୁରୁବଂଶୀୟ ବଂଶଧରମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଶୁଣ। ସୂତ କହିଲେ—ପୁରୁଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଅବିଦ୍ଧ, ଯିଁଠାକି ପୂର୍ବ ଦିଗ ଜୟ କଲେ। ଅବିଦ୍ଧଙ୍କୁ ପ୍ରବୀର ଏବଂ ପ୍ରବୀରଙ୍କ ପୁଅ ମନସ୍ୟୁ। ମନସ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ରାଜା ଜୟଦ।