ଏହି ଉତ୍କଳ ଭାଷାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଆଦରସହିତ କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ, ପ୍ରଥମେ ଆମେ ଭାର୍ଗବ ଋଷିମାନଙ୍କର ବଂଶାବଳୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା। ଔର୍ବ ରୁ ଏକ ଶତ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ପରେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ବଂଶରୁ ହଜାର-ହଜାର ଭାର୍ଗବ ପୁଅମାନେ ପ୍ରତିକ୍ରମାରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭାର୍ଗବମାନେ ବାହ୍ୟ ଶାଖା ରୂପେ ପରିଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ହେଲେ—ବତ୍ସ, ବିଶ୍ୱ, ଅଶ୍ୱିଷେଣ, ପାଣ୍ଡ, ପଥ୍ୟ, ଶୌନକ; ଏହି ସାତ ଭାର୍ଗବ ବଂଶ ଶାଖା ରୂପେ ଜଣାଯିବାକୁ ଚାହିଁ। ଏବେ ଆମେ ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶାବଳୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା। ଆଗ୍ନିଙ୍କ ବଂଶରୁ ଆଙ୍ଗିରସମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦେବତା ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ। ଏହି ବଂଶରୁ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଓ ଗୌତମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କ ବିବାହିତା ତିନି ଜଣେ ଥିଲେ—ମାରୀଚିଙ୍କ କନ୍ୟା ସୁରୂପା, କାର୍ଦ୍ଦମୀ, ସ୍ୱରାଟ୍, ଏବଂ ମନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ପଥ୍ୟା; ଏହି ତିନି ଜଣେ ଆଙ୍ଗିରସମାନେ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ବିବାହରୁ ଆଥର୍ବନଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ବଂଶକୁ ଅଗ୍ରଗତି କଲେ। ସୁରୂପା ଠାରୁ ବୃହସ୍ପତି, ସ୍ୱରାଟ୍ ଠାରୁ ଗୌତମ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦୀପ୍ତିମାନ ଋଷି—ବାମଦେବ, ଉତଥ୍ୟ, ଉଶିଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପଥ୍ୟାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଧିଷ୍ଣୁ, ମାନସା ଠାରୁ ସଂବର୍ତ୍ତ, ବିଚିତ୍ତ, ଆୟସ୍ୟ ଓ ଉତଥ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଶରଦ୍ୱାନ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବାମଦେବଙ୍କ ପୁଅ ଅଶିଜ, ଦୀର୍ଘତମା, ବୃହଦୁତ୍ଥ ଥିଲେ; ଧିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ସୁଧନ୍ୱନ ଓ ଋଷଭ, ଏହି ସୁଧନ୍ୱନଙ୍କ ପୁଅ ରଥକାରା ଦିବ୍ୟ ଋଷି ରୂପେ ପରିଚିତ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପୁଅ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମହାନ। ସଂବର୍ତ୍ତ ଆଙ୍ଗିରସ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଙ୍ଗିରସ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଙ୍ଗିରସ ରୂପେ ପରିଚିତ। ସୁରୂପା ଠାରୁ ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଔରସ ଆଙ୍ଗିରସ ରୂପେ ପରିଚିତ—ଅଉଦାର୍ୟ, ଆୟୁ, ଧନୁର୍, ଦକ୍ଷ, ଦର୍ଭ, ପ୍ରାଣ, ହବିଷ୍ମାନ, ହବିଷ୍ଣୁ, କ୍ରତୁ, ଏବଂ ସତ୍ୟ—ଏହି ଦଶଜଣ। ଆୟସ୍ୟ ଠାରୁ ଉତଥ୍ୟ, ବାମଦେବ, ଉଶିଜ ଏବଂ ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଶାଙ୍କୃତିକ, ଗାର୍ଗ୍ୟ-କାଣ୍ବ, ଅଥୀତର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ମୁଦ୍ଗଳ, ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧ, ହରିତ, ବାୟବ, ଭାକ୍ଷ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଆର୍ଷଭ, କିମ୍ଭୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର ଅଂଶ। ଏହି ଦଶ ଓ ପାଞ୍ଚ ଶାଖା ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶର ଅଂଶ; ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶ ପରିଚିତ। ଏବେ ମାରୀଚିଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବା। ମାରୀଚି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଚଳ ଓ ଅଚଳ—ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ମାରୀଚି ପ୍ରଜା ଚାହିଁ ଜଳରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ଏଠାରୁ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଗୁଣମୟ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତିନି ଦିତି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଦର କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଳକୁ ଡାକି, ପ୍ରଭୁ ତାହାର ମଧ୍ୟରେ ବସିଲେ; ବିଚାର ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁ ଏକ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ପୁଅ ଅରିଷ୍ଟନେମି ନାମରେ ପରିଚିତ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ଏହି ଅରିଷ୍ଟନେମି ମାରୀଚିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ପୁଅ ଚାହିଁ, ସେ ଜଳରେ ସପ୍ତ ହଜାର ବର୍ଷ ଧ୍ୟାନ କଲେ; ତାପରେ ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ହେଲେ। କଶ୍ୟପ, ସବିତୃ ଜ୍ଞାନରେ ପାଣ୍ଡିତ, ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ହେଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ୱନ୍ତରରେ, ସେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଂଶ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ଡକ୍ଷ କହିଲେ ଯେ ପୁଅମାନେ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତେଣୁ ପ୍ରଜାମାନେ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ 'କଶ୍ୟ' ନାମକ ପାନୀୟ ପିଲେ, ଯାହା ମଦ ରୂପେ ପରିଚିତ। ହଶ୍ଚେକସା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମଦ ରୂପେ ପରିଚିତ; କଶ୍ୟ ମଦ ରୂପେ ଋଷିମାନେ ଜଣାନ୍ତି, ଏହି କଶ୍ୟପ ନାମ ଏହି କଶ୍ୟ ପାନ କରିବାରୁ ହେଲା। ଡକ୍ଷଙ୍କ ରୁଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରୁ, କଶ୍ୟପ ଶାପିତ ହେଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଲେ; ସମସ୍ତେ ବେଦ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ଜଗତର ମା ହେଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ବଂଶାବଳୀ ବିବରଣୀ ଯିଏ ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ନିତ୍ୟ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନୀ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଖ ପାଇଥାଏ; ଏହା ପଠିବା ଓ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ତାପରେ, ତଥାପି, ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: "ଛଅଟି ସୃଷ୍ଟି ପରେ, ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁର ସମୟରେ, ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ର ସ୍୵ୟଂଭୁ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।" ଡକ୍ଷ, ସ୍୵ୟଂଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସ୍୵ୟଂ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଡକ୍ଷ ଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ର ବିଚ୍ଛେଦ ସମୟରେ। ତାପରେ, ଡକ୍ଷ ଚାରି ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ: ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ, ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ, ନିର୍ମଳତାରୁ ଜନ୍ମ, ଏବଂ ଭୂମିରୁ ଉପଜିବା। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଯୋଗ ଶକ୍ତି—ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତି—ର ସ୍୵ାମୀ ହେଲେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଡକ୍ଷ ନିଜକୁ ବିଭାଜିତ କରି ମନୁଷ୍ୟ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ—ଦିବ୍ୟ ଆକୃତିର ପ୍ରାଣୀ—ସ୍୵ାମୀ ସମାନ ରୂପ, ଧନ, ଦୀପ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଅନନ୍ଦ ଭରି ନିଜ ମନରୁ ଅନେକ ଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେ ଋଷି, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମନୁଷ୍ୟ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ, ବୃଦ୍ଧା ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କିନ୍ତୁ, ଏହି ମନ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେନି, ତେଣୁ ମହାଦେବ ଏହା ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ। ଯୁଗଳ ସଂସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଡକ୍ଷ ଭଗବାନ ଭିରଣଙ୍କ ଦୁହିତା ଅସିକ୍ନୀକୁ ବିବାହ କଲେ। ଅସିକ୍ନୀ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରବଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚଳ ଓ ଅଚଳ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ପ୍ରାଚେତସ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଅସିକ୍ନୀ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଦୁଇଟି ଶ୍ଲୋକ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ।