ଧର୍ମକୁ ପୁନସ୍ଥାପିତ କରିବା ଏବଂ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ, ଯୋଗଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯୋଗୀ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ମୋହିତ କରି ସ୍ୱୟଂ ଏକ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଚରଣ କରିଥିଲେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୀଡା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସନ୍ଦୀପନିଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ସେ କଂସ, ଶାଲ୍ୱ, ମହାଦାନବ ଦ୍ୱିବିଦ, ଅରିଷ୍ଟ, ବୃଷଭ, ପୁତନା, କେଶି ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ସେ ସାପ କୁବଳୟପୀଡ଼ା, ପହଳବାନଙ୍କ ମହାପତି ଏବଂ ମାନବ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ବାଣଙ୍କ ହଜାରଟି ବାହୁ କାଟିଦେଇଥିଲେ, ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ନରକାସୁର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୱନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ରତ୍ନ ସେ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଅଧମ ରାଜାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପାତାଳରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ନଶ୍ଚିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଅବତାର ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଘଟେ। ଏହି କଳିଯୁଗର ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଯୁଗ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ ଓ ସନ୍ଧିକାଳ ମିଶିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଘଟଣା ପୁନରାବୃତ୍ତି ହେବ। ସେତେବେଳେ, ପରାଶରଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିବା କଲ୍କି ନାମକ ଦଶମ ଅବତାର, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ। ସେ ସମସ୍ତ ସେନାମାନେ—ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା—ଏହି ସମସ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଧିକରୁ ଏକଠି କରିବେ। ଏହି ସେନାମାନେ ଉତ୍ତର, ମଧ୍ୟ, ଵିନ୍ଧ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ, ଦ୍ରାବିଡ, ସିଂହଳ, ଗାନ୍ଧାର, ପରଦ, ପହ୍ଳବ, ଯୱନ, ଶକ, ତୁଷାର, ବର୍ବର, ପୁଲିନ୍ଦ, ଦରଦ, ଖସ, ଲମ୍ପକ, ଅନ୍ଧକ, ରୁଦ୍ର, କିରାତ—ଏହି ସମସ୍ତ ଜନପଦରୁ ଥିବେ। ଏହି କଲ୍କି ଭଗବାନ ଚକ୍ରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିବେ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବେ। ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଅଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେବେ; ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେ ବଳଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ, ପ୍ରମିତି ନାମକ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରୂପ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ହେବ, ସେ କଳିଯୁଗର ଅନ୍ତରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ। ଏହିପରି ଦଶ ଅବତାର ଭଗବାନଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ସମୟ, କାରଣ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ସ୍ୱୟଂ ତିନି ଲୋକର ବିଭିନ୍ନ ଗର୍ଭରେ ଅଂଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି। ପଚିଶତମ ଚକ୍ର ଆସିଲେ, ପଚିଶ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ, ବିଶେଷ କରି ମାନବମାନେ, ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିବେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, କେବଳ ମୂଳବିଜକୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ରଖି, ଅଧର୍ମୀ ଓ ଅବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କୁ ସେ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଦେବେ। ତାପରେ, କଲ୍କି ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ତାଙ୍କର ନିଜ ଧାମକୁ ଯିବେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବେ। ହଠାତ୍, ସେମାନେ ମୁହଁମୁହିଁ ରେ ରୁଷ୍ଟ ହେବେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିଦେବେ। ତାପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀମାନେ ସହିତ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ଆଶ୍ରୟ ଲାଗିବେ; ଏବଂ କଲ୍କି ଏହି ପୃଥିବୀରୁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେବେ। ଏବେ, ରାଜାମାନେ ନଶ୍ଚିନ୍ନ ହେଲେ, ଲୋକମାନେ ଅନିୟମିତ ହୋଇଯିବେ; ସେମାନେ ଏକାଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ କରି ଏକାଉଁଠିକୁ ମାରିଦେବେ। ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ହରାଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ସହର ଓ ଗ୍ରାମ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତେ ସମାନ ଓ ନିର୍ଧନ ହୋଇଯିବେ। ସେମାନଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ, ଧର୍ମ ଓ ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମ ନଶ୍ଚିନ୍ନ ହୋଇଯିବ; ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଓ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେବେ। ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ବସି, ପତ୍ର, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଉପରେ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରିବେ; ଚାମ୍ର, ପତ୍ର କିମ୍ବା ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେବେ। ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ, ଜଗତ ଦ୍ୱାରା ଭୁଲିଯିବା, ଅନେକ ଦୁଃଖ ଓ ଅପରିମିତ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି, କଳିର ସନ୍ଧିକାଳରେ ବିପଦ ଭୋଗିବେ। ଲୋକମାନେ କଳିଯୁଗ ସହିତ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇଯିବେ; ଯେତେବେଳେ କଳିଯୁଗ ଶେଷ ହେବ ଓ କୃତଯୁଗ ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ ହେବ—ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଚରଣ କରିବେ। ଏହିପରି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କଥା କହାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଯଦୁବଂଶର ଅପୂର୍ବ ବୈଷ୍ଣବ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲା; ଏବେ ମୁଁ ତୁର୍ବସୁ, ପୁରୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ଅନୁ ବିଷୟରେ କଥା କହିବି। ତୁର୍ବସୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବହ୍ନି, ବହ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଗୋଭାନୁ; ଗୋଭାନୁଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତ୍ରିସାନୁ, ତ୍ରିସାନୁଙ୍କ ପୁଅ ଅପରାଜିତ। କରନ୍ଧମ ଥିଲେ ତ୍ରିସାନୁଙ୍କ ପୁଅ, କିନ୍ତୁ ମରୁତ୍ତ ତାଙ୍କ ପୁଅ ନୁହଁନ୍ତି; ଏହି ମରୁତ୍ତ ପୂର୍ବ ଦିନର ଏକ ଅନ୍ୟ ରାଜା, ତାଙ୍କ ବଂଶର ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ମରୁତ୍ତଙ୍କ କୌଣସି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଦୁଷ୍କୃତଙ୍କ ପୁଅ, ପୌରବ ବଂଶର, ଅଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ମନେ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି, ଯୟାତିଙ୍କ ଶାପ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ପରିଣାମରେ, ତୁର୍ବସୁ କେବେକି ଏହି ପୌରବ ବଂଶରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଦୁଷ୍କୃତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ଶରୂଥ ନାମକ ରାଜା; ଶରୂଥଙ୍କ ପୁଅ ଜନାପୀଡ଼, ତାଙ୍କ ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କେରଳ, ଚୋଳ ଓ କୁଳ୍ୟ। ତାଙ୍କ ଜନସମୂହ କୁଳ୍ୟ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, ଚୋଳ ଓ କେରଳ ବୋଲି ପରିଚିତ। ଦ୍ରୁହ୍ୟୁଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରବଳ ପୁଅ ଥିଲେ—ବଭ୍ରୁ ଓ ସେତୁ; ସେତୁଙ୍କ ପୁଅ ଅରୁଦ୍ଧ, ବଭ୍ରୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରିପୁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅରୁଦ୍ଧ ଯୌବନାଶ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଚୌଦ ମାସ ଚାଲିଥିଲା। ଅରୁଦ୍ଧଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ଗାନ୍ଧାର ନାମକ ରାଜା, ଯାହା ଉପରେ ଗାନ୍ଧାର ନାମକ ମହାନ ଦେଶ ପରିଚିତ। ଗାନ୍ଧାର ଦେଶର ଘୋଡ଼ାମାନେ ସମସ୍ତ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଗାନ୍ଧାରଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଘୃତ।